Devri

Recherche 'lan...' : 237 mots trouvés

Page 1 : de lan-2 (1) à landregenn (50) :
  • Lan
    Lan

    n. pr.

    I. Diminutif d'Alan (Alain).

    (1876) BJM 214. Lan ar Pavec, eus Canivel.

    II. Surnom du renard. Cf. Alan

    (1972) BLBR 190/25. Lanig n’helle nemed c’hwesal / Bég ar voutaill.

    III. Ober e Lan : faire le malin.

    (1924) NFLO. Malin. faire le malin, tr. Loeiz ar Floc'h «ober e Lan

  • lan
    lan

    voir leun

  • lañchenn .1
    lañchenn .1

    f. –où fam.

    I.

    (1) Langue médisante, tapette.

    (1647) Am A-347. Me a bet ar grucq sec'h pe an huguen / Var becq da lanchen a mac'h asteno, tr. «Je souhaite (que) (?) la tumeur (?) sèche ou (?) l'ampoule (?) sur le bout de ta mauvaise langue et qu'elle s'étende.»

    (1732) GReg 561a. Langue causeuse, tr. «Lanchenn. p. lanchennou

    (1834) SIM 105. lanchennou oc'h eus ha na respetont netra. ●(1838) CGK 24. Va lanchen distaguellet mad. ●(1867) FHB 120/126b. Komzer rok, lanchen flemmuz. ●(1876) TDE.BF 388b. Lañchenn, s. f., tr. «Mauvaise langue, langue causeuse.»

    (1959) BRUD 8/8. lanchenn ar wazed.

    (2) par ext. Personne médisante.

    (1890) MOA 215b. Détracteur, tr. «Lanchenn, f.»

    (3) (musique) Anche.

    (1931) VALL 25a. Anche, tr. «lañchenn f.»

    II. Bezañ berr e lañchenn : parler peu.

    (1924) BILZ 90 (T) F. al Lay. Er maner, pa errujont, piou ne lake ken e wialenn da c'houibanat ?... piou a oa berr e lanchenn ?... Gargam !

  • lañchenn .2
    lañchenn .2

    f.

    (1) War stok lañchenn =

    (1869) FHB 252/344a. hag hen discar var stok he lanchen.

    (2) A-hed lañchenn =

    (1870) FHB 284/183b. astennet hed ho lanchen en dro d'an tan. ●(1889) ISV 451b. ed he lanchen / Var an douar en em asten.

  • lañchennad
    lañchennad

    f. –où Médisance.

    (1732) GReg 281a. Détraction, médisance, tr. «lanchennad. p. lanchennadou.» ●561b. Coup de langue, tr. «lanchennad. p. lanchennadou.» ●561b. Donner un coup de langue, tr. «rei ul lanchennad

    (1846) DGG 243. leusquel ul lanchennat. ●(1876) TDE.BF 388b. Lañchennad, s. f., tr. «Coup de langue, médisance.»

    (1957) AMAH 257. Pa zeuas al lanchennad-se d'am bete.

  • lañchennañ
    lañchennañ

    v. tr. d. Détracter, médire de.

    (1732) GReg 249a. Se dechaîner contre quelqu'un, tr. «lanchenna ur re èn-dra alleur.» ●280b. Detracter, medire de quelqu'un, tr. «lanchenna ur re. pr. lanchennet.» ●561b. Donner un coup de langue, tr. «lanchenna. pr. lanchennet

    (1876) TDE.BF 388b. Lañchenna, v. n., tr. «Médire, détracter.» ●(1890) MOA 215b. Détracter, tr. «Lanchenna, v. n.»

    (1931) VALL 417b. donner des coups de langue, tr. «lañchenna

    ►absol.

    (1990) STBL 125. n'hello ket miret ouzh an teodoù flemm o zouchenn da flipata ha da lañchennañ.

  • lañchenneg
    lañchenneg

    m. lañchenneion

    (1) Bavard.

    (1659) SCger 72a. langart, tr. «lanchenec, p, lancheneier

    (2) Détracteur.

    (1732) GReg 281a. Detracteur, medisant, tr. «lanchennecq. p. lanchennéyen.» ●561a. Qui a une mauvaise langue, tr. «lanchennecq. p. lanchennéyen

    (1876) TDE.BF 388b. Lañchennek, s. m., tr. «Mauvaise langue, langue causeuse.»

  • lañchennegez
    lañchennegez

    f. –ed Détractrice.

    (1732) GReg 85a. Bavarde, tr. «lanchenneguès. p. lanchenneguesed

  • lañchennek
    lañchennek

    adj.

    (1) Médisant.

    (1732) GReg 561a. Qui a une mauvaise langue, tr. «lanchennecq

    (2) An diaoul lañchennek : le diable qui fait médire.

    (1732) GReg 285b. Le diable babillard, qui fait médire, tr. «An diaul lanchennec

  • lañchennet
    lañchennet

    adj. Qui a la langue bien pendue.

    (1924) BILZbubr 39/866. ar valtouterien, peurvuia lanchennet mat koulskoude.

  • lañchore
    lañchore

    voir lochore

  • Landaol
    Landaol

    n. de l. Landaul.

    (1) Landaol.

    (1748) CI.pou 66. Landaule.

    (1792-1815) CHCH 224. Barh é Landaul oent arriùet.

    (1902) LZBg Mae 102. Landaul. ●(1902-1905) LARB 126a. Tavarnour Landaul e laré de bautred Pleuignér. ●(1905) ALMA 70. Landol. ●(1907) DIHU 19/IV. Landaul. ●(1912) PBHV 156. Etré Bréh ha Landaul / E hes ur leuig hag en taul.

    (2) Proverbe.

    (1912) PBHV 156. Etré Bréh ha Landaul / E hes ur leuig hag en taul. (Pluv.).

    (3) Blason populaire : voir marc’hadour.

    (4) [Toponymie locale]

    (1792-1815) CHCH 224. Barh é Landaul, é porh Kerbarh.

  • landar
    landar

    adj. Paresseux.

    (1876) TDE.BF 388b. Lañdar, lañder, adj. C[ornouaille], tr. «Paresseux.»

  • Landebaeron
    Landebaeron

    n. de l. Landebaëron.

    (1) Landebaeron.

    (1829) IAY i. an Autro J. Lescop, Person Landebaëron. ●(18--) SON II 92. Na m'oc'h eus c'hoant da glewet piou ê paotr ar c'hochon, / Ma eo Ervoan Goasdoue, euz a Landebaeron.

    (1912) MELU 272. Laret 'n a person Landebaeron / Kravignat pa vije deom (ou lec'h eus eom).

    (2002) TEBOT 107a. Landebaeron ha Sant-Laorañs / Ar barrouz Kervoroc'h / 'Vez gwelet ar merc'hedoù / Soanial saout ha moc'h.

    (2004) TROMK 218a. Lanbaeron, / Gant he gisti hag he laeron. Annaig Morvan.

    (2) Dicton.

    (1912) MELU 272. Laret 'n a person Landebaeron / Kravignat pa vije deom (ou lec'h eus eom).

    (3) Dicton/Blason populaire.

    (2000) TPBR 177. Landebaeron, lec'h n'eus ken met gisti ha laeron. ●(2004) TROMK 218a. Lanbaeron, / Gant he gisti hag he laeron. Annaig Morvan. ●(2005) HYZH 244/38. Landebaeron, gant he gisti hag he laeron.

  • Landebaeroniz
    Landebaeroniz

    n. pr. pl. Habitants de Landebaëron.

    (1935) BREI 423/3d. eun devez kaer evit Landebaeroniz.

  • Landeda
    Landeda

    n. de l. Landéda.

    I. Landeda.

    (1772) KI 433. mastin person Landeda.

    (18--) MILg 254. E Landeda pa int errued. ●(1872) GAM 20. he deuz roet perz deoc’h e bizin Landeda. ●(1879-1880) SVE 187. Landéda. ●(1890) MOA 21b. Lann-Deda.

    (1907) FHAB Du 277. Lambaoliz, Santiz-Pabu, Paganiz Landeda.

    II.

    (1) Proverbe.

    (1876) TDE.BF 805. Pa vez ann trouz-mor dioc'h Penfoull / E c'hell pep-hini choum enn he doull; / Pa vez ann trouz-mor dioc'h ann Elez, / E c'hell pep-hini mont d'he zevez.

    (2003) TRMOR 89. Trouz mor deus Penn Foull / E c'hell pep hini chom en e doull / Trouz mor deus an Aelez / E c'hell pep hini mont d'e zevezh.

    (2) Dicton/Proverbe (an Aelez : anciènne abbaye).

    (2003) TRMOR 89. Trouz mor en Aelez / Ra z aio pep hini d'e zevezh / Ha da glask pikoù panez.

    (3) Proverbe.

    (2003) TRMOR 88. Trouz ar mor deus a Benn Foull / Pep hini a chom en e doull / Trouz ar mor deus a Gêr Zent / Pep hini a ya gant e hent.

    (4) Proverbe.

    (1948) ARGV 5. Pa gonfonto Aber-Ac’h / E tigonfonto beg Bourc’h-Ac’h.

    (5) Expression proverbiale.

    (2003) TRMOR 28. Tour Landeda / A zo chomet da vegañ / Beget eo / Nemet eo chomet tev. ●(2006) OMCL 133. E Landeda / Chomet an tour da vega / - Beget eo / Med eun tammik eo chomet teo, tr. « A Landéda / la pointe du clocher n'a pas été terminée / Elle a été terminée / Mais un peu grosse est restée ».

    (6) Dicton.

    (2003) TRMOR 143. E-kichen Tañvaiag / Emañ Tañvaiog. ●note des auteurs : « …ont été élevées autrefois deux chapelles, aujourd'hui disparues, l'une dédiée à Sant Tañvaiag en Lannilis, l'autre à Sant Tañvaiog en Landéda. (...) Un petit bout de côte garde le nom de Porzh Tañvai sur les bords de l'aber, en Lannilis ».

    III. [Toponymie locale]

    (1772) KI 427. er c’hy Besq eus a vrouennou. ●431. er pasach a so beuzet.

    (1876) TDE.BF 805. Pa vez ann trouz-mor dioc'h Penfoull / E c'hell pep-hini choum enn he doull; / Pa vez ann trouz-mor dioc'h ann Elez, / E c'hell pep-hini mont d'he zevez.

    (1911) AATR 5. etre an diou ster, eus ar Vroennou d'an Diouriz. ●(1923) FHAB Eost 8/289. E Landeda ez eus eun Tromenek all. ●(1948) ARGV 5. Pa gonfonto Aber-Ac’h / E tigonfonto beg Bourc’h-Ac’h. ●(1995) LMBR 84. tevenn Santez-Varc’harid.

  • Landedaiz
    Landedaiz

    n. pr. pl. Habitants de Landéda.

    (1959) BRUD 10/18. Landedaiz, lanbaoliz.

  • landegenniñ
    landegenniñ

    v. =

    (1928) DIHU 199/4. Landegennein, tr. «aider (Proverbes Lavenot).»

  • Landelo
    Landelo

    n. de. l.

    (1) Landelo.

    (18--) OLLI 467. Chanson nevez Composet gant daou sen yaouank er blavez mil eis cant seitec a pêvar uguent, deus a barez Landeleau. ●(1890) MOA 21b. Landelo. ●(1894) BUEr 47. Dom Ervoan a iez gant famil Pestien d'eur c'hastel kichen bourg Landeleo.

    (1904) BOBL 15 octobre 4/3a. en bourk Landêlo. ●(1905) ALMA 65. Landelo. ●(1906) BOBL 17 février 74/3a. Merc’hed Kleden ha Landelo.

    (2) (argot de La Roche-Derrien) Pays lointain.

    (1893) RECe 14/268. divared oa war ar beos, ha bremañ e retorned deus Landelo. ●273. Landelo, pays lointain; déformation du fr. Landerneau ? ●(1894) REC 15/355. J'ai rapproché Landelo, pays lointain, de Landerneau, Rev. Celt., xiv, 273; il est plus simple d'y voir une autre localité du Finistère, Landeleau.

    (3) Terroir et blason populaire : voir Dardoup(ez), Bardoù-peizant.

    (4) [Toponymie locale]

    (c.1868) GBI II 134. Paourienn ma faroz, n'oelet ket, / Deut da Gastelgall d'am gwelet.

  • lander
    lander

    m. –ioù Landier.

    (1499) Ca 120b. Lander. g. landier. ●(1633) Nom 163b. Crateuterium : fer où tourne la broche : oüarn pe ouz hiny ez dro an bèr, lander.

    (1659) SCger 155b. lander, tr. «landier.» ●(1732) GReg 561a. Landier, grand chenet de cuisine, tr. «Lander. p. landerou. Van[netois] landre. p. landreëu

    (1856) VNA 50. les Chenets, tr. «el Landerieu.» ●(1857) CBF 28. Digasit al landeriou hag ar baliked, tr. «Apportez les chenêts et la pelle à feu.» ●(1876) TDE.BF 389a. Lañder, s. f., tr. «Chenêt d'un foyer ; pl. lañderiou

    (1931) VALL 117a. Chenêt, tr. «lander m. pl. iou.» ●(1934) BRUS 239. Les chenets, tr. «el landerieu

  • Landernev
    Landernev

    n. de l. Landerneau.

    I.

    (c.1480) N 1394-1397. Ema dou hanter spes e placc aes am deseau / He eneff net gant Doe diuoe so guir roen ster / He corf so enterret parfet a coudet scler / Entre Doulas a scler han ker a Landerneau. ●(1576-1600) Cco 80. lãderne.

    (1732) GReg 561a. Landerne.(1793) SD 108. Great er commission ar goüarnamand eus a Finistère, en Landerne, ar 28 deis a viz ventos, eil bloas eus ar Republicq, unan hac indivisibl. ●247. Great er Gommission eus an departamant a Finister, e Landerne, an 18 Pluviôse, pe mis ar glao, an eil bloas eus ar Republiq, unan hac indivisibl.

    (18--) LED.gou 35. A Vontroulez, a Landerne / Eus a Dreger hag a Gerne. ●(1825-1830) AJC p. 280. landernef.(1834) HEB 411. pere a chomme equichen Landerne. ●(1834) SIM 29. e ranqe tremen dre Landerne, ar Faou ha Castellin. ●(1847) FVR 195. Lesneven ha Lannderne. ●(1857) CBF 131. Landerne.(1860) BAL 155. e Landerne, er Faou, e Kemper, Concarne, Pont-Abbat, Gouaien, Enez-Sizun, Douarnenez ; etc. ●(1863) ST 6. Landerne, Lezneven, Montroulez ha Kastel. ●(1865) FHB 1/7b. Er pevar devez kenta eus ar mis-ma e tlient beza e Landerne, Goueznou, Conq ha Locournan. ●(1869) TDE.FB xviiib. Lann-Ternok, Lann-Derne. ●(1876) TDE.BF 389a. Ann nep a ia euz a Landerne da Lesneven, al loar a bar war he gein hag ann heol war he dal. ●(1876) BJM 4. epad ur mission e Landerne. ●(1878) SVE 967. C’houez ann the hag ar c’hafe / A zo gant merc’hed Landerne. ●815. Pa vezit war bont Landerne / N'oc'h nag e Leon nag e Kerne. ●(1884) BUZmorvan 122. Sant Guevrok a glanvaz e Landerne enn eur ober tro ann eskopti. ●(18--) SON II 266. Adieu, pors Brest ha Recouvrans, / 'C'h an da guitaad Frans, / Ar Roc'h, Landernè, Castel-Pol, Montroulès, / Landivichau tremenen aliès ! ●(1889) CDB 160. Ann devez warlerc'h he eured / E oa foar e Landerne. ●(1890) MOA 21b. Lann-Derne ; - (Lann-Ternok ; - Lann-Terne), Landerne. ●(18--) SPY 11/7b. Da Landerne da gouent an Ursilinezet. ●(c.1890) CFB 42b. Landerne, Landernok.

    (1905) ALMA 18. e Landerne emaint 11 a-enep 12. ●(1911) BUAZmadeg 119. pa gouezas klav e kear Landerne.(1912) DDPB 273/1642. Ann nep euz a Landerne a ia da Lesneven, / A bar al loar war he zalben. ●(1927) GERI.Ern 339. Landerne. ●(1928) FHAB Genver/27. deuet fenoz, eus a Landerne gant soudarded ha kanoliou. ●(1932) KELD 70. Landerne. ●(1983) GKDI 13a. D'an devez-se e Landerne, / E Brest hag e Kemper-Kerne, / Saverien-yer en dienez, / A youh d'an oll o faourentez.

    (1869) TDE.FB xviiib. Lann-Ternok, Lann-Derne. ●(1890) MOA 21b. Lann-Derne ; - (Lann-Ternok ; - Lann-Terne), Landerne. ●(c.1890) CFB 42b. Landerne, Landernok.

    (1825-1830) AJC 2571. lared a ris ma eta red a vou mond bete landerno / dre eun denvaligen eb efar doust penos a vou an dro.

    (1980) (2005) IFTR 298. En Brest hag e Landivizio / En Kemper hag e Landerno.

    II.

    (1) Proverbe.

    (1876) TDE.BF 389a & 811. Ann nep a ia euz a Landerne da Lesneven, al loar a bar war he gein hag ann heol war he dal. ●note de Troude : « Jadis en effet, ces deux villes et leurs environs étaient habitées par les plus grands seigneurs du pays, ce qui justifiait l'allégorie ci-dessus. Lesneven, disait-on, est le soleil du Léon, et Landerneau, la lune. – De mauvais plaisants ont dit de nos jours : La lune de Landerneau, ce qui n'est pas moins stupide que l'idée de celui qui fit placer sur la flèche d'une église, aujourd'hui détruite, un globe doré figurant la pleine lune et au-dessus un croissant figurant le premier quartier ».

    (2) Proverbe.

    (1878) SVE 815. Pa vezit war bont Landerne / N'oc'h nag e Leon nag e Kerne.

    (1920) (1978) BSPL 152. Pa vézer var bount Landerné n'emaoc'h nag e Léon nag e Kerné.

    (2003) TRMOR 45. War bont Landerne / N'emaoc'h nag e Leon nag e Kerne.

    (3) Dicton.

    (1878) SVE 967. C'houez ann the hag ar c'hafe / A zo gant merc'hed Landerne.

    (1975) BRUD 50/3. C'hwez an te hag ar hafe / A zo gand merhed Landerne. ●(1994) BOUE 143. C'hwezh an te hag ar c'hafe / A zo gant merc'hed Landerne.

    (2003) TRMOR 55. C'hwez an te hag ar c'hafe / A zo gant merc'hed Landerne.

    (4) Dicton. Cf. note Gw. le Menn DDPB 273/1642.

    (1878) SVE 990. Ann nep euz a Landerne a ia da Lesneven, / A bar al loar war he zalben.

    (5) Proverbe.

    (1878) SVE 991. Etre ar Faou ha Landerne, / N'emoc'h nag e Leon nag e Kerne.

    (1995) PLTZ 85. Etre ar Faou ha Landerne / n'emeur nag e Leon nag e Kerne.

    (6) Proverbe.

    (1878) SVE 992. Pa vezit war bont Landerne, / Fri Leonard, reor Kerne.

    (1981) ANTR 107. Pa vezer war bont Landerne ne vezer nag e Leon nag e Kerne. E vez da fri e Leon ha da revr e Kerne, a lavar tud zo. ●(1995) PLTZ 85. P'emeur war bont Landerne / 'mañ ar fri e Leon / Hag ar rêr e Kerne !

    (2003) TRMOR 46. Pa vezit war bont Landerne / Fri leonard, revr kerne.

    (7) Formule enfantine (Braspartz).

    (1882) SVE 217-218. Heï ! Heï ! dikodrin... / Da Landerne da vit gwin; / Da vit gwin ha bara mad / Da Iannik vihen da wellaad.

    (1975) BRUD 50/13. Hei ! hei ! Dikodrin... / Da Landerne david gwin, / David gwin ha bara mad, / Da Yannig vihan da wellaad.

    (8) Formule utilisée par les parents lorsqu’ils font sauter leurs enfants sur leurs genoux.

    (1957) SKOL 5/6/19. Hei do ! Marc'h Hamon, / Da landerne davit bonboñ. / Bonboñ, bara mat, / D'ar paotrig-mañ ha d'e dad / Hag un tammig war ar samm / D'ar paotrig-mañ ha d'e vamm. ●(1975) BRUD 50/7. Hei do ! marh [ano eur bugel] / Da Landerne david boñboñ, / Boñboñ, bara mad, / Hag eun tammig war ar zamm, / D'ar paotrig-mañ ha d'e vamm !

    (9) Proverbe.

    (1912) MELU 202. An neb a ya da foar Santez Katell e Landerne, / Ne gar nag e gorf, nag e ene.

    (10) Mots-croisés.

    (1955) SKOL 4/19/3. Unan eus mibien Adam hag Eva / Douar karet gant pep hini / Eus ar verb bezañ / Kentañ tra a weler e Landerne / ABEL / BRO / EO / L.

    (11) Devise de noblesse (Guyomarc’h du manoir de Palud-Bihan).

    (1973) LAND 191. Quemer, Quelen, en français "Prendre Conseil".

    (12) Devise de noblesse (Manoir de Traoñ-Elorn).

    (1973) LAND 195. Martèze (peut-être).

    III. [Toponymie locale]

    (1865) FHB 18/139a. An Tad Maneur a roaz c’hoaz goude-ze misionou e Roscanvel, Hanvec, Sant-Thomas-Landerne, e Logonna, e Berrien, Scrignac, Benodet, Sant-Rioual hag en oll garteriou ze e reaz eur vad dispar. ●(18--) SPY 1/7b. Rag se ta me oa kasset ar c'henta oa gallet / Da Landerne da gouent an Ursilinezet.

    (1931) FHAB Gwengolo/336. Evelse e vezed digemeret (...) en tri Filier (...) e Landerne. (...) e Landerne hini ar Vrec'h Aour hag hini Taolenn Bacchus. ●(1974) ISHV 5. parrez Sant-Tomaz Landerne.

  • Landerneviz
    Landerneviz

    n. pr. plur. Habitant de Landerneau.

    (1) Landerneviz.

    (1878) SVE 993. Ma vankfe chausser a Vrezall, / Landerneïz, pakit ho stall. ●(1883) MIL 203. ar roue koz Elorn a rene var Landernevis.

    (1913) FHAB Ebrel 101. Landerneiz.

    (2) Dicton.

    (1878) SVE 993. Ma vankfe chausser a Vrezall, / Landerneïz, pakit ho stall.

    (1937) (1976) CGBR 60. Ma vank chauser ar stank Brezal, / Landerneiz, pakit ho stal !

  • landerniñ
    landerniñ

    v. tr. d. =

    (1928) BREI 60/3a. Ha houman da landerni 'ne gorzailhenn c'houec'h pe zeiz ha tregont $$$skload dour.

  • Landevant
    Landevant

    n. de l. Landévant.

    (1) Landevant.

    (1847) FVR 306. evit difourka ar re c'hlaz diouc'h Landevan, Lokmariaker ha Mendon. ●(1891) VNB 221. Ni hun nès passet Landevant, ha ni e rid trema Alré.

    (1902) LZBg Mae 102. Landévan. ●(1902-1905) LARB 126a. Paudredigeu a Landivant ha ré a Bleùignér. ●(1909) DIHU 52/351. Un tad bambochér e oé Gueltaz Kranpoeh a Landevañn. ●(1934) BRUS 295. Lanndevan.

    (2) Blason populaire : voir tog.

    (3) [Toponymie locale]

    (1902) LZBg Mae 104. Sant-Jil. ●(1906) DIHU 18/305. Sant-Jili.

  • Landevantiz
    Landevantiz

    n. pr. plur. Habitants de Landévant.

    (1911) DIHU 71/255. É Lanndevan é touger Tokeu bordet. Er morhanù-sé ataù e zou reit de Lanndevañniz.

  • Landevenneg
    Landevenneg

    n. de l. Landévennec.

    I. Landevenneg.

    (1580) G [Titre]. An Buhez Sant Gwenôlé Abat ar kentaf eus a Lantevennec. ●1004-1006. Ryou / So en Landevennec hoentec, hep prezec gaou (…) / Ouz douguen relygyon, tr. «Ryou / Qui est à Landévennec (…) / Portant l’habit religieux.» ●1008. Eth da Landevennec hoantec hep ezec den.

    (1716) PEll.ms 817. Lantevenec que l’on prononce Landevenec. ●(1732) GReg 85b. boë Landevénnecq. baë landevennecq.561a. Landevennecq.(1752) BS 148. en draouyenn pe flanquenn e peini e ma bremâ Abaty Landevenec.

    (1821) GON 436b. Landévennec. ●(1834) HEB 411. goudese e zeas da gouent Landevennec. ●(1839) BESquillere 135. obér ou demeurance én tu-aral ag er vréh-mor, eit hum laquat én abri én devalen é péhani é ma bermen abaty Landevenec. ●(c.1860) IMR [1]. ha sant GGuenole, kenta abad a Landevennec. ●(1865) FHB 5/37b. Sant Guenole, abad e Landevennec. ●(1866) SEV 251. abad mouster Landevennek. ●(1876) BJM 81. abatti Landevennec. ●(1867) TELrem 6. Landevennek am euz kanet. ●(1878) SVE 978. E Landevenek / Peder maouez evit eur gwennek. ●(1884) BUZmorvan 153. abad Landevennek. ●(1890) MOA 22a. Landevennek.

    (1905) ALMA 65. Landevennec. ●(1911) BUAZmadeg 154. eur gouent hanvet Landevennek.(1922) GLPI 7. E-barz e abati / Kêrig Landevenneg. ●(1923) FHAB Eost 8/290. goudeze e voe laket e penn manati Landevennek, e bro Gerne. ●(1926) FHAB Mae/181. tad ar Venec'h ha diazezour Landevenneg. ●(1926) FHAB Kerzu 462. Landevenneg en doa Grallon da welet warni. ●(1931) FHAB C'houevrer 51. da c'houde ez eas betek Telgruc ha Landevennek. ●(1995) LMBR 97. koad Landevenneg.

    II.

    (1) Dicton. Cf. note Gw. Le Menn DDPB 275/1652.

    (1878) SVE 978. E Landevenek / Peder maouez evit eur gwennek. / Ann hini chom da varc'hata / Hen deuz evit netra, / Hag ann hini a ia d'ar iaou / A gav leiz ar c'hraou.

    (2003) TRMOR 57. E Landevenneg / Peder maouez evit ur gwenneg / An hini a chom da varc'hata / En-deus evit netra.

    (2) Dicton.

    (2003) TRMOR 48. Daoubennek, daourevrek / Evel ar moc'hed e Landevenneg.

    III. [Toponymie locale]

    (1752) PEll 817. il y a auprès de Landévennec une pointe de grève, en forme de sillon, nommée de tems immémorial Gro-saös, grève d'Anglois ou des Saxons.

    (c.1860) IMR 2. Goude beza gret e beden var Men-Hom, ar roue Gralon a heuillas Guenole da abatty Landevennec. ●(1995) LMBR 97. Graet e vez Koad ar Folgoad eus koad Landevenneg.

    (2002) TEBOT 112b. Abati Landevenneg / Ha mor Douarnenez / Lec'h ma oa beuzet Kêr-Iz / Hag ar briñsez Ahez.

  • landgrav
    landgrav

    m. –ed Landgrave.

    (1866) SEV 211. Loiz, landgrav euz a Durinj.

  • Landi
    Landi

    voir Landivizio

  • landibuilh
    landibuilh

    m. Vaurien.

    (1964) BRUD 21/50. al landibuill a Skolan-se. ●53. Eur gwir landibuill e oan deuet da veza.

  • landigedon
    landigedon

    s. Ober landigedon : prendre du plaisir, s'en donner.

    (1974) YABA 07.12. Ei ! me mouez. Ei ! me merhed ! Groam landigedon !

  • Landiviziavad
    Landiviziavad

    m. Habitant de Landivisiau.

    (1890) MOA 29. Landivisioad, - Landivisiavad, Landivisioiz, - Landivisiaviz.

    (1959) BRUD 7/21. eme al Landivichavad.

  • Landiviziaviz
    Landiviziaviz

    n. pr. pl. Habitants de Landivisiau.

    (1865) FHB 4/32a. An Autrou’n Escop a zo ive pignet er gador evit trugarecat Landivisiaïs eus ho bolontez vad. ●(1890) MOA 22a. Habitants : landivisioiz, - Landivichoiz. ●29. Landivisioad, - Landivisiavad, Landivisioiz, - Landivisiaviz.

    (1923) FHAB Mezeven 6/215. Fransez, daoust peger mat e oa bet evit Landivisiaviz, a zo stlapet e vez er maez eus an iliz. ●(1964) CAIR 143b. Landivichoiz.

  • Landivizio
    Landivizio

    n. de l. Landivisiau.

    I.

    (1732) GReg 561a. Landivizyau.

    (1825-1830) AJC p. 280. landivisiou.(18--) PENdast 212. Mari deus a Landivijo gwir objet ma c'harante. ●(1844) OLLI 706. Yoen Grall, hostis e Landivisiau. ●(1850) PENgwerin4 61. En Landivicho pa e arruet. ●(1851) PENgwerin5 163. Va spanel en Landivijo / A va rosel en Gwimillau. ●(1865) FHB 1/7b. e Landiviziau. ●(1871) FHB 311/398b. Lambader zo eur bourkik bihan var an hent coz etre Landiviziau ha Castel. ●(1878) EKG ii 105. Ha n’euz ket breman anezho e Plouvorn, e Guikourvest, e Guikar, e Bodiliz, ha zoken marteze e Landivicho ? ●108. ped hent-treuz n’euz ket ac’halenn da Landivicho ? ●(18--) SON II 266. Adieu, pors Brest ha Recouvrans, / 'C'h an da guitaad Frans, / Ar Roc'h, Landernè, Castel-Pol, Montroulès, / Landivichau tremenen aliès ! ●(1890) MOA 22a. Landivisio.

    (1905) ALMA 32. Landivisio. ●(1907) MVET 76. da Landivicho, da Witevede, da Lannilis ha da Gastell zoken. ●(1908-1911) KBSA 261. kae dioustu da Landivizio da brena ler. ●(1911) SKRS II 163. Ar c'hiz-se a gaver e Kastel Paol, e Lesneven, e Landivizio, ha marvad e meur a leac'h all. ●(1913) FHAB Eost 228. e mision bras Landivisiau er bloaz 1668 e oue gwelet beteg 30.000 den er memez dervez. ●(1926) FHAB Me/169. Per Abgrall eus a Landivisiau. ●(1932) KELD 70. Landivizio. ●(1933) ALBR 15. Ar Breur Constantius, mestr-skol e Landivisio. ●(1943) HERV 157. Ne deo nemet eur c’hilometr bennak en tu all da di hent houarn Landivizio.

    (1870) FHB 285/190b. Mont da Landi. ●(1883) BSM 125. etrezek Landi, Plouneour ha Commana. ●(1883) MIL 125. etrezek Landi, Plouneour ha Commana. ●(1890) MOA 22a. Landi.

    (1900) KAKE 185. Mont a ra da Landi, goustad ha dibreder. ●(1908-1911) KBSA 261. Aet eo Fañch da gerc'hat ler da Landi. ●(1909) KTLR 89. skara douar en dro, var zu Landi. ●(1921) FHAB Meurs 3/63. Micher zivalo, rak archerien a zo e Landi. ●(1922) EMAR 125. e teue eus Landi. ●(1926) RTLL 43. Eun ehen, hag ar c'hroz a save a-nevez war hent Landi, amsklaer da genta, ha fraez da c'houde. ●(1941) ARVR 14/4d. daou Chelgenn eus bro Landi. ●(1945) DWCZ 74. Ar moc’h, disonjet serri an nor warno, a oa kouezet holl war an hent hag a biltrote breman war-du kêr Landi.

    II.

    (1) Extrait de rimaille.

    (1851) PENgwerin5 163. Va spanel en Landivijo / A va rosel en Gwimillau.

    (2) Extrait de rimaille.

    (1974) TDBP III 375. Un onner (annoar) vloaz, / Montroulez war he skoaz / Ha Landivizio war he lost / Ha c'hoazh ez ae da heul ar post. ●(1975) BRUD 50/50. E-mesk an traez hag ar bili, / O teski neuñv d'an houidi, / Em-eus gweled eun ounner vloaz / A zouge Kemper war he skoaz, / Ha Landivizio war he lost, / Ha c'hoaz ez ae ganto d'ar post.

    III. Blasons populaires : voir chelgenn .2, julod.

    IV. [Toponymie locale]

    (1924) FHAB Ebrel 4/136. Er bloaz 1590, ar re unanet a rivinas Kerouzere, e Sibiril, Coatmeur e Landivisiau, Kervilin, e Treflaouenan, Carman, e Kernilis, a deuas ivez a-benn da gemeret Penhoat.

  • landon
    landon

    m. –où

    (1) Guide du harnais.

    (1867) GBI I 472. 'Welet 'r charreterrienn maro, / Krouget war-bouez ho landonio, tr. «En voyant les charretiers morts, / Pendus avec leurs guides !» Note de Luzel : «Landon, Landoniou, au pluriel, cordes, guides, au moyen desquelles les charretiers dirigent leurs chevaux.»

    (1931) VALL 431b. Longe en corde, tr. «lañdon m. pl. iou

    (2) Corde, filin.

    (1925) FHAB Meurzh 97. e diou vriad, al laer en deus dastumet foenn leiz e landonou. ●(1931) VALL 304b. Filin, tr. «landon m.»

    ►[au plur. après un art. ind.]

    (1925) FHAB Meurzh 97. dispaka eul landonou hir.

  • landonenn
    landonenn

    f. (agriculture) Andain.

    (1967) LIMO 17 juin. Chetu bremen pedér landonen é hirad pen d'er ben d'er prad. ●Landonen, andain.

  • landore .1
    landore .1

    adj. Fainénant, nonchalant, paresseux.

    (1931) VALL 291b. Fainéant, tr. «landore.» ●498b. Nonchalant, tr. «landore

  • landore .2
    landore .2

    m. Fainénant, nonchalant, paresseux.

    (1931) VALL 414a. Lâche ; paresseux, tr. «landore m.»

  • landourc'henn
    landourc'henn

    f. –ed, -où

    (1) Souillon, femme de mauvaise vie.

    (1876) TDE.BF 389a. Lañdourc’henn, s. f., tr. «Femme sale, femme de mauvaise vie.»

    (1927) GERI.Ern 339. landourc’henn f., tr. «Femme sale, ou de mauvaise vie.» ●(1954) VAZA 170. Ha n’eo ket gant landourc’hennoù, gant kantouilhennoù a-vicher o deveze d’ober.

    (2) Personne de grande taille.

    (1879) ERNsup 160. landourc’henn, f., personne de haute taille, Trév[érec].

  • landoz
    landoz

    m. –ioù (véhicule) Landau.

    (1931) VALL 417a. Landau, tr. «landoz m. pl. iou

  • landrammek
    landrammek

    adj.

    (1) Encombrant.

    (1931) VALL 254b. Encombrant, tr. «landrammek

    (2) spécial. (Blé) difficile à engerber.

    (1927) GERI.Ern 340. landrammek V[annetais] adj., tr. «(Blé) difficile à engerber.»

  • landrammus
    landrammus

    adj.

    (1) Encombrant, embarrassant.

    (1914) DFBP 117a. encombrant, tr. «Landrammus.» ●(1919) KZVr 356 - 28/12/19. landrammus, tr. «qui se traîne péniblement (et «chose» encombrante.». ●(1920) KZVr 368 - 21/03/20. Landrammus, tr. «lent, embarrassant.» ●ar foeskenn dreiz a zo landrammus da zougen.

    (1931) VALL 254b. Encombrant, tr. «landrammus.» ●422a. landrammus T[regor], tr. «(chose) difficile à remuer.» ●(1982) PBLS 172. (Sant-Servez-Kallag) landrammus, tr. «encombrant.»

    (2) Lent à se remuer.

    (1927) GERI.Ern 340. landrammus L[éon], tr. «lent, qui se remue difficilement.» ●(1931) VALL 422a. Lent à se remuer, tr. «landrammus L[eon].»

  • landread
    landread

    m. landreidi Fainéant.

    (1944) DGBD 63. Landreidi Libreville (…) n'eus netra a vat da dennañ diouto.

  • landreañ / landreat
    landreañ / landreat

    v. intr. Paresser.

    (1876) TDE.BF 389a. Lañdrea, v. n. V[annetais] Et aussi lañdreat, tr. «paresser, agir avec lenteur, musarder au travail.»

  • landreant .1
    landreant .1

    adj.

    (1) Fainéant, paresseux, lambin.

    (1659) SCger 82b. musard, tr. «landreant.» ●155b. landreant, tr. «faineant.» ●(1744) L'Arm 213a. Lambin, tr. «Landrantt.» ●268a. Paresseux, tr. «Landreantt

    (1839) BSI 36. Jamès ne vize cavet (...) flasq na landrean.

    (1907) VBFV.fb 59a. lambin, tr. «landrant.» ●(1914) DFBP 137b. fainéant, tr. «Landreant.» ●195a. lambin, tr. «Landreant

    (2) (Vie) oisive, nonchalante.

    (c.1718) CHal.ms i. S'accagnarder, tr. «him accoustumein, d'ur uuhé landrenus, landreus, landreant

  • landreant .2
    landreant .2

    m. –ed Personne valétudinaire.

    (1732) GReg 115a. Il s'en va les bras balans, ou, les bras pendans, tr. «peurvuyâ ez a, evel ul landreand, gand e zivræc'h a-jspilh.» ●207b. Convalescent, qui se releve de maladie, tr. «(C'est proprement le sens de landread, & landreand. pp. ed. mais l'usage a valu que ces deux mots ne se prennent plus que dans le sens figuré, pour lendore & pour fainéant.» ●947b. Valetudinaire, qui n'a point de santé qui dure, tr. «landreand. p. landreanded. (ce dernier mot veut dire dans le figuré, faineant, lendort, trainard, mais dans le propre, landreand, signifie valédutinaire, & languissant.»

    (1876) TDE.BF 389a. Lañdreant, s. m. V[annetais], tr. «Musard, fainéant, endormi, paresseux, lent à faire tout.»

  • landreantiñ
    landreantiñ

    v. intr. Fainéanter, lambiner.

    (1914) DFBP 137b. fainéanter, tr. «Landreanti.» ●195a. lambiner, tr. «Landreanti

  • landreantiz
    landreantiz

    f. Fainéantise.

    (1839) BSI 105. Devocionou qen hir a yoa, var ho meno, landréantiz ha coll-amzer. ●(1876) TDE.BF 389a. Lañdreantiz, s. m. V[annetais], tr. «Paresse, fainéantise.»

    (1914) DFBP 137b. fainéantise, tr. «Landreantiz

  • landreat
    landreat

    voir landreañ

  • landregan
    landregan

    m. –ed Voyou.

    (1982) HYZH 147/61. (Treboull) landregan : lapatro, voyou, chenapan.

  • landregenn
    landregenn

    f. –ed Fainéant, lambin.

    (1931) VALL 416a. Lambin, subs., tr. «V[annetais] landregenn

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...