Recherche 'maen...' : 128 mots trouvés
Page 1 : de maen (1) à maen-holen (50) :- maenmaen
m. mein
I.
(1) Pierre.
●(1464) Cms (d’après GMB 210). En meyn. ●(1499) Ca 19b. Benaff an mein. g. tailler les pierres. ●Bener an mein vide in men. ●Bernn meyn. g. moncel de pierres. ●(1557) B I 60. mein ha fram, tr. «pierres et charpentes.» ●78. Dizouguet affo oar hoz pen / Mein ha raz guen, tr. «Apportez vite sur votre tête des pierres ou de la chaux blanche.» ●(1612) Cnf 62b. pa caffé vn contell, vn baz, vn men.
●(1659) SCger 18b. caillou, tr. «men, pl. mein.» ●92a. pierre, tr. «men p. mein.» ●159a. men p. mein, tr. «pierre.» ●(c.1680) NG 17. er main. ●1354. Na mainnë na manneieu. ●1587. Er maint, er maneieu, er beieu a toras. ●(c.1687) VEach 17. Ar Roué memes à impligeas é daou dourn Royal euit remui ar mein diuar ar cauarnse, pe en hini, euel mauoé digoret é guelsont vr scleryen bras, dré moyen vr lamp ardant allumet dirac ar Relegou sacrsé, antrasé à crescas meürbet an eston ames an oll assistantet. ●(1732) GReg 722a. Pierre, corps solides, & dur. (En Leon : Maen. mean. pp. mein.) ailleurs. Mæn. p. mein. Van[netois] Meen. p. mein, meinyëu, moeign. Dans la H[aute] Cor[nouaille] Myn. p. mein.»
●(1849) LLB 474. En deur én ur ridek e den er vein. ●(18--) GBI I 360. daou vean, tr. «deux pierres.»
(2) (?) Pépite, minerai (?).
●(1900) LZBg 57 blezad-1añ lodenn 56. Elsen e mès gouiet é kavér mein-eur é Klondyke.
(3) Noyau de fruit.
●(1499) Ca 119a. g. noyau de prune ou daultre fruit. b. men a froez euel prunenn. ●(1633) Nom 67a-b. Ossiculum : noyau : an mæn ves á pep froüs (lire : froües).
●(1659) SCger 83b. noiau, tr. «men.» ●84b. noyau de noix, tr. «men craoûn.» ●(1710) IN I 270. evel un amandesen eus e c'hlos hag eus e mean.
●(1732) GReg 658b. Noiau, partie dure de certains fruits, tr. «mæn. p. mæin.» ●706a. Noïau de pêche, tr. «Mæn pechès. p. mein pechès.»
●(1922) KAAG 6. ne ententont ket e c'helfe eur vezen bechez sevel divar eur mean.
(4) (pathologie) Droug-ar-maen : gravelle.
●(1934) BRUS 224. La gravelle, tr. «droug er maen, m.»
II. (jeu) C’hoari maen/mein pempig : jouer aux osselets. cf. pempig
●(1880) REC IV/164. pempikh. C'hoari mein pempikh, Lanr[odec]; pempiao, Gommenec'h, jouer aux osselets (avec des pierres). A Trév[érec], c'h. min pempekh, c'h. pempeio.
●(1927) GERI.Ern 295. c'hoari mein pempik, c'h. pempigo T jeu d'osselets; jouer ainsi. ●(1974) TDBP III 104. Les jeux enfantins : (...) C'hoari maen pempig, tr. « jouer aux osselets. »
III.
A.
(1) Chom evel ur maen en ur c'hleuz : immobile.
●(1878) EKG II 23 (L) L. Inisan. N'oan ket evit chom eno, azioc'h pount Kerouell, evel eur mean enn eur c'hleuz.
●(1962) TDBP Ia 41 (T). Hennez a oa chomet eno mot evel eur mên e-barz eur hleuz, tr. J. Gros «il était resté là immobile (inerte, saisi) comme une pierre dans un talus.»
(2) Bezañ evel ur maen er voger : faire le paresseux.
●(1869) FHB 242/263b. chom eb ober netra, beza evel eur mean er vogher, evel eur varvadenn.
(3) Kalet evel maen // (Kalet, start) evel ur maen // Kalet evel ar maen : très dur.
●(c.1680) NG 34 (G). Caletoch euit main er bet, tr. R. Hemon «Harder than the stones of the world.» ●(1752) BS 488. N'en devoa hàn-goàn nemet ur pallen var e vele, calet evel ar maen. ●(1787) PT 80 (G) Ao. Sanson. Té zo quer calet èl ur mein.
●(1861) JEI 211 (G) Bourdy. Bout e véhemb ehué, ne pas hemb-quin malicius, calet el er mein hag ingrat hemb haval. ●(1884) MCJ 24 (G) R.P. Michel. Calon péhani e dinnérra er haloneu calettoh eit er mein, hag e duêm er ré yeinnoh eit er scorn.
●(1902) PIGO I 103 (T) E. ar Moal. An de war-lerc'h ar beure, a-rôg sav-heol, Per a zave prim euz e wele, a gemere eur pez mad a vara, eur penn-baz dero ken kalet hag eur min, hag a ye war an hent da c'hortoz e vreur-kaer. ●(1906) DIHU 8/139 (G) *Mari en Néerez. Mes kalon Kovran Penprad e oé ken stert él ur mén, truhé erbet n'en doé hi bloteit. ●(1910) MAKE 3-4 E. Crocq. Hag he deve, kalet evel men, a-stribilh etre he gaol. ●(1921) DIHU 116/202 (G) J. Buléon. Koéh e hra é doar séh ha mahet, doar kalet èl er mén. ●(1929) EMPA 21 (T) *Paotr Juluen. Ha n'eus nemet an tamm koz kalon aheurtet-man, kaletoc'h eget eur maen... ●(1931) FHAB Eost 309 *Tadig. An danvez avat a zo kalet maen. ●(1957) BRUD 1/41 P.-J. Helias. C'hwi a zo kalet-mên, allaz ! ●(1970) BHAF 242 (T) E. ar Barzhig. Kaledoni e-noa miret ive kasoni en e galon, eur galon griz, ken kaled hag eur maen. ●(1978) PBPP 2.2/269 (T-Plougouskant). Kalet evel ur maen, tr. J. le Du «dur comme un caillou.»
(4) Dleout ur maen gwenn da ub. : avoir de la reconnaissance envers qqun.
●(1970) BHAF 14 (T) E. ar Barzhig. Eur maen gwenn a dlean goude da B/Pipi Gonto Erwan Ar Moal, hag aze...
(5) Reiñ ar maen-forn : éconduire un entremetteur.
●(1911) RVUm 360 (Gu). Sammet mat é bet : reit é bet er mén forn dehou, tr. P. ar Gov «Le cheval a été bien chargé : on lui a mis sur le dos la pierre à boucher le four : se dit d'un entremetteur éconduit : l'entremetteur est appelé cheval, peut-être à cause de son bâton.»
(6) Sot evel (ur maen-fornell, ur maen-forn) : très bête.
●(1906) DIHU 14/241 (G) *Yann Skod Derv. Sot èl ur mén fornel, ean e hré neoah er lézen rah dré ar vro. ●(1942) VALLsup 20. Très bête, tr. F. Vallée «sot evel eur maen-fo(u)rn.»
(7) Sec'h evel maen : très sec.
●(1905) RNDL 97 (G) Y.-B. Kalloc'h. Eskern oé astennet (...) séh èl mén.
(8) Pouezañ evel ur maen-milin : être très lourd.
●(1883) SAQ I 31 (L) J. Quéré. Ha n'eo ket bet digouezet deoc'h avechou koueza en eur pec'het benag, ober unan euz ar pec'hejou-ze hag a bouez var eur galoun, evel eur mean milin.
(9) Diaes evel ur maen en ur yoc'h kaoc'h : être très gêné.
●(1912) RVUm 318 (Gu). Diés é èl ur mén én ur ioh koh, tr. P. ar Gov «Gêné comme une pierre dans un ordure.»
(10) N' ober droug d'ur maen : être inoffensif.
●(1905) IMJK 245 (G) Belleg. In e dréz en ér ag en amzer, mes ne hrant ket droug d'ur mén.
(11) Ober daou daol gant ur maen : voir taol.
(12) Lazhañ div voualc'h gant ur maen : voir moualc'h.
B.
(1) Teurel mein e kaoleg ub. : marcher sur les plates-bandes de qqun. Cf. jeter des pierres dans le jardin de quelqu'un.
●(17--) CHal.ms (d‘après MELU XI 313-314). Hui a daul men em haulet (lire : haulec) ●(c.1718) CHal.ms iii 130. Vous Iettés une pierre dans mon Iardin, tr. « taul' aret ur frapat guenin, hui a daul men em haulet ». ●(1790) MG 366 (G) I. Marion. Hui e santt merhad en e mès taulét mein én hou caulêq.
●(1912) MELU XI 314. On dit à Trévérec : Kouet zou min 'n i jardin. Il est tombé une pierre dans son jardin, on a fait une allusion à son sujet, devant lui. Franç. «on a foulé ses plates-bandes.»
(2) Ne vez ket paeet gant mein-glas : il faut payer avec de l’argent.
●(1970) BHAF 348 (T) E. ar Barzhig. Distroet awalh e vefe daved leanezed Sant-Brieg o-doa savet anezi, med an treñ ne vez ket paeet gand mein-glaz, hag hi, ma Doue, e oa tano ha skañv he yalh, ken e oa...
(3) Maleürus evel mein an hentoù : très malheureux.
●(1909) KTLR 144 (L) K. Jezegou. Ha Ieunik a deuaz da veza er giz-se, malheurus evel mein an hentchou.
(4) (Maleürus, reuzeudik) evel ar vein : très malheureux. Cf. être malheureux comme les pierres.
●(1905) BREH 60 (G) M. Gouron. Émesk er Vretoned e zou inou, ar gant bout e zou dek ha pear-uigent maleurus èl er mein. ●(1905) ALLO 12 (L) Y.-V. Perrot. Reuzeudik oun evel ar vein. ●(1906) KPSA 36 (L) T. Pilven. En em glemm a reont, tenval int, reuzeudik int evel ar vein. ●(1911) RIBR 85 (L) K. ar Prat. «Eur wech ez oa eun den hag a yoa reuzeudik evel ar vein. ●(1914) MAEV 130 (L) K. ar Prat. An dud a deue da veza reuzeudik evel ar vein. ●(1923) FHAB Meurzh 116 (L) *Tintin Anna. Ma ho peus c'hoant da veza pennasket, ha reuzeudik evel ar vein, ya, neuze, it gant ar seurt-se. ●(1962) BREZ 63/1 Y. ar Gow. Ha reuzeudik evel ar vein, e oa aet er-maez war an hent bras.
(5) Teuler mein ouzh kement ki a harzh : perdre son temps.
●(1907) FHAB Ebrel 38 (L) Y.-V. Perrot. Ha poania a rin eta gwella ma c'hellin da dremen diouz an oll ha da vont war araok heb beza dalc'hmat o sellet war va lerc'h, rak evel a leverer ne c'heller ket teuler meïn ouz kement ki a harz.
(6) Kas da dreiñ mein da c'hlebiañ : envoyer promener.
●(1909) RVUm 29 (Gu). Ma ne hues ket nitra d'hobér, kerhet de droein er vein de séhein. (Var. de hlubein, suivant le temps qu'il fait.»
(7) Kas da dreiñ mein da sec'hañ : envoyer paître.
●(1890) MOA 371 (L). Je vous enverrai paître aux landes, tr. J. Moal «me ho kaso da drei mein da zec'ha.» ●(18--) MIL.ms (d‘après MELU X 90). Ma n'as peus netra da ober, kea da drei mein da zec'ha.»
●(1931) VALL 525. au fig. envoyer paître, tr. F. Vallée «kas da drei mein da sec'ha (expression fam. imagées).» ●(1909) RVUm 29 (Gu). Ma ne hues ket nitra d'hobér, kerhet de droein er vein de séhein. (Var. de hlubein, suivant le temps qu'il fait.»
(8) Treiñ mein da sec'hañ : perdre son temps en bagatelles.
●(1867) MGK 129 (L) G. Milin. Ho devezo arc'hant, / Evit trei ar vein da zec'ha.
●(1929) MKRN 84-85 (K) P. Martin. Raok pell oa direstet labour Job Kerbos. Ma ne vize deit Madenned Sant-Hern, ar (sic) Speied ha Moter da lakat ober kazikennou pañ, red a vije bet da Job, evit diduï e veolien, o lakat da drei mein da zec'hi. ●(1929) ENLA 2 (T) *Dir-na-Dor. N'hall ket an holl mont da c'hoari / Trei ar vein da sec'han, du-ze, da goste kêr. ●(1931) VALL 54. Perdre son temps à des bagatelles, tr. F. Vallée «trei mein da sec'ha.» ●(1935) ANTO 149 (T) *Paotr Juluen. Tud na chomont ket da drei ar vein da sec'ha pe da sellout ouzh an oabl o tremen, tud na vez ket kammed re izel an douar evito. ●(1940) SAV 18/21 (K) Y. ar Gow. Piou ac'hanoc'h a gredo bremañ lavarout ne doun mat nemet da drei mein da sec'ha. ●(1957) ADBr LXIV-4 473 (K-An Ospital Kammfroud). Mein figure dans l'expression : troi (trei) mein da zeha, symbole du travail inutile : koll a rez da amzer : koulz e vefe dit mont da droi mein da zeha. ●(1981) ANTR 218 (L) *Tad Medar. Hir e kaver an amzer pa ne gaver da ober nemed rei bronn d'ar bal pe trei mein da zeha.
(9) Bezañ gwell treiñ mein da sec'hañ : faire qque chose qui répugne.
●(1879) ERNsup 168 (T). On dit fam[ilièrement] d'une chose qui répugne : Gwell ve ganin moñd da drein mein da zec'hañ, j'aimerais mieux aller tourner la pierre pour la faire sécher, Trév[érec].
- maen-afellmaen-afell
g. = (?) Pierre à aiguiser (?).
●(1994) MARV xiii 32. (Poullaouen) roet eur falz, eur filched hag eur minafel dezañ.
- maen-agatez
- maen-aotermaen-aoter
m. Pierre d'autel.
●(1732) GReg 71a. Pierre d'Autel, tr. «Mean-Auter. p. Mæin-Auter.»
●(1935) FHABvug Pask 103. e Sant-Yann Balanan, e parrez Plouvian, ema hirra maen-aoter a oufed gwelet, moarvat, er bed kristen ; gwasa pez a zo, kouezet pe ziskaret eo diwar e chichen ha breman ema o vresa dindan treid an dud.
- maen-azez
- maen-badez
- maen-badeziantmaen-badeziant
m. Fonts baptismaux.
●(1633) Nom 198a. Baptisterium : les fonts : an mæn badizyant, an mæn fount.
●(1659) SCger 58b-59a. fonds de Batesme, tr. «men badiziant.» ●(1732) GReg 423a. Fonts de batême, ou fonts baptismaux, tr. «Ar mæn vadizyand.»
●(1868) FHB 183/213a. ho talc'het em euz var ar mean-badeziant.
- maen-barlennmaen-barlenn
m. Margelle.
●(1911) BUAZperrot 241. ec'h azezas e tal eur puns hag e selle ouz ar roudennou kleuzet gant an amzer er mean-barlen.
- maen-bechoumaen-bechou
m. Quartelette.
●(1942) VALLsup 11b. Ardoises de petit format, tr. «mein bechou (breton ou parizian), de grand format mein katelet (Perrot).»
- maen-ben
- maen-benañ
- maen-benerezhmaen-benerezh
m. Pierre de taille.
●(1732) GReg 722a. Pierre de taille, tr. «Mean bénérès. p. mein bénérès.» ●902a. Pierre de taille, pierre propre à être taillée, tr. «mæn-bénérès. p. mæin-bénérès.»
●(1878) EKG II 116. eur mean benerez lakeat er voger gand eur mansouner.
●(1963) LLMM 99/267. o vourbouilhat dibaouez ouzh mein-benerezh ar c’hae.
- maen-bezmaen-bez
m. mein-bez Pierre tombale.
●(1633) Nom 199a. Cippus, menfa : la pierre du sepulchre : vn mæn bez. ●253b. Sarcophagus, Asius lapis : pierre de sepulture : męn vez (lire : bez).
●(1732) GReg 722a. Pierre Tombale, tr. «Mæn Bez. p. mein Bez.» ●927a. Tombe, pierre tombale, tr. «Mæn-bez. p. mein bez.»
●(1857) CBF 62. mean-bez va zad, tr. «la pierre tombale de mon père.» ●(1866) SEV viii. Nemet eur mean-bez-bennag a lavarfe piou ez eo bet ann den-ze. ●(18--) GBI II 212. roudou hi daoulin er mein-bez, tr. «la trace de ses genoux sur les pierres tombales.»
●(1902) PIGO I 171. evel mein beziou. ●(1903) MBJJ 24. war e vin-be en bered Runan. ●(1903) BTAH 7. Eur mean-bez hepken, er vered, / A lâr int eat 'kuit da viken ! tr. «Seule une pierre tombale, au cimetière, avertit leurs frères qu'ils sont partis pour toujours.»
- maen-bilimaen-bili
m. mein-bili Galet.
●(1876) TDE.BF 445a. Mean-bili, s. m., tr. «Galet, cailloux ; pl. mein-bili.»
- maen-binellmaen-binell
m. (construction) Pierre qui est à la jonction des deux rampants.
●(1988) TIEZ II 101. A la rencontre des deux rampants, la jonction est réalisée par une pierre triangulaire appelée ar men binell, ar binen, la pointe, ou encore, à Tréguennec, ar men skoul, la pierre au milan, du nom d'un rapace.
- maen-bolz
- maen-bonn
- maen-boued
- maen-bouetamaen-boueta
m. (construction) Moellon.
●(1931) VALL 472b. Moellon, tr. «maen-boueta m. pl. mein-boueta.»
- maen-bufmaen-buf
m. Pierre friable. (?) coquille pour tuf (?).
●(1988) GReg TIEZ ii 45. Quelle que soit sa qualité, la pierre trouvée sur place est utilisée, qu'elle soit friable (mein buff) comme à Poullaouen.
- maen-bunt
- maen-champagn
- maen-diazezmaen-diazez
m.
(1) Pierre de base.
●(1633) Nom 139b. Coria : bauches : an meïn diasez, an meïn quentaf.
●(1905) KANngalon Du 534. Penaoz sevel an ti pa ne vez ket mein diazez evit founti anezhan ? ●(1911) SKRS II 167. mean-diazez an holl vertuziou all.
(2) Meule gisante d'un moulin.
●(1732) GReg 643a. La meule d'enbas, ou la meule gisante, tr. «mæn aze.»
- maen-du
- maen-emant
- maen-eñvormaen-eñvor
m. Monument du souvenir.
●(1922) FHAB Meurzh 90. Er vered ez eus savet c'hoaz d'ezo eur maen-envor.
- maen-eormaen-eor
m. (marine) Pierre qui sert d'ancre.
●(1752) PEll 279. Maën-eor, pierre qui sert d'ancre à un bateau.
●(1978) ARVA I 27. L'ancre de travail à jas de pierre (mineor). ●(1987) GOEM 100. L'ancre de pierre, ar c'hiez, ar men evac'h a été aussi utilisée. (...) L'ancre de pierre : une forte pièce de chène incurvée, percée de deux trous dans lesquels on a enfoncé à force, par le bas, deux branches d'aubépine qui enserrent une grosse pierre.
- maen-falc'hmaen-falc'h
m. mein-falc'h Pierre à aiguiser la faux.
●(1732) GReg 242a. Dalle, pierre à éguiser la faux à faucher, tr. «Mæn-falc'h. p. mæin-falc'h.» ●(1744) L'Arm 154a. Dalle pour éguiser la faux, tr. «Mein-falh. Meiniérr-falh. m.»
●(1876) TDE.BF 445a. Mean-falc'h, s. m., tr. «Pierre à aiguiser les faucilles.»
- maen-fondizion
- maen-foñs
- maen-fontmaen-font
m.
(1) Fondation.
●(1846) DGG 441. ar glao pehini a doul endro ha dindan ar vein-fond. ●(1861) BSJ 56. er mein-fond anfin ar béhani é vehé sàuet en Ilis.
●(1911) SKRS II 206. p en em gavas dirag ar mean-fount.
(2) Fonts baptismaux.
●(1633) Nom 198a. Baptisterium : les fonts : an mæn badizyant, an mæn fount.
●(1659) SCger 58b-59a. fonds de Baptesme, tr. «men funt, men font.» ●(1732) GReg 423a. Fonts de batême, ou fonts baptismaux, tr. «Ar mæn font, ou funt.»
●(1846) DGG 346. ar belec erruet e quichen ar men-fond. ●(1869) FHB 255/364a. Da genta e zis d'ar mean Font. ●(1889) SFA 213. mean-fount ar Vadiziant.
●(1920) AMJV 37. mean-fount ar vadeziant. ●(1927) FHAB Meurzh 53. eno eman chapel ar maen-font.
(3) sens fig. Fondement.
●(1905) KANngalon Mae 388. mean fount ar vuez kristen.
- maen-fornmaen-forn
m.
(1) Bouchoir.
●(1732) GReg 429b. Le bouchoir, la pierre qui ferme le four, tr. «ar mæn fôrn.» ●(1744) L'Arm 34a. Bouchoir, tr. «Mein fournn. m.»
●(1919) DBFVsup 49a. mén forn, tr. «bouchoir.» ●(1907) VBFV.fb 13a. bouchoir, tr. «mén forn, m.»
(2) (astronomie) Constellation du Taureau.
●(1919) DBFVsup 49a. mén forn, tr. «constellation du Taureau.» ●(1934) BRUS 181. Le Taureau (constellation), tr. «er Maen-forn.» ●(1962) BAHE 31/18-19. Stered hag o deus kalz eus ar Vretoned ankounac'haet o anv : ar Sterenn gant an daou Garr-kamm hag etrezo ar Sarpant, neuze linennoù kamm-jilgamm Kasiopeia, ar Yar gant hec'h Evned bihan, ar Rastell, ar Rod-arc'hant, ar C'hi bras gant e lagad c'hlas, ar C'hi bihan, ar Maen-Forn, an daou Vreur Gevell, Kroaz ar C'hreisteiz…
- maen-fornellmaen-fornell
m. Pierre plate du fond de la cheminée.
●(1744) L'Arm 17b. Arriere-feu, tr. «Meinn-fournell. m.»
- maen-fornigellmaen-fornigell
m. Pierre plate du fond de la cheminée.
●(1876) TDE.BF 445a. Mean-fornigell, s. m., tr. «Plaque en pierre au fond de la cheminée.»
- maen-fuzuilhmaen-fuzuilh
m. Pierre à fusil.
●(1732) GReg 443b. Pierre à fusil, tr. «Mæn-fusuilh. p. mæin fusuilh.»
- maen-gadmaen-gad
m. Pierre servant à boucher le petit évent d'un four.
●(1732) GReg 429b. Les deux pierres qui font la gueule du four, tr. «Ar mæin-gad.»
●(1876) TDE.BF 447b. Mein-gad, s. pl. m., tr. «Et aussi min-gad, les deux pierres qui forment la gueule du four. ●(18--) CST 55. Ar fall a zavas betek hanter-kant troatad a-zioc'h toull ar maen-gad.
- maen-gaioc'h
- maen-glanmaen-glan
m. (minéralogie) Albâtre.
●(1866) FHB 76/191a. eur pot mean-glan leun a heol c'huez mad.
●(1911) BUAZperrot 517. Mari a gemeras eur pod mean-glan. ●(1940) FHAB Du/Kerzu 228. al listri-taol a oa e pri, pe e koat pe e maen-glan.
- maen-glasmaen-glas
m. mein-glas
(1) (minéralogie) Ardoise.
●(1633) Nom 142b. Tectum scandulare : toict d'ardoise : toen mæn glas, mæn sclænt. ●144a. Lamina, lamella : ardoise : mæn glas, mæn tò, mæn sclænt.
●(1732) GReg 50a. Ardoise, pierre bleuë & fossile, tr. «Mæn-glas. p. mæin-glas.»
●(1876) TDE.BF 445b. Mean glaz s. m., tr. «Ardoise.»
●(1938) IABB 98. L’ardoise, tr. «ar men-glas (dans toute la Cornouaille).» ●(1957) AMAH 244. rak siwazh ar c’hoadaj, ar mein-glas, an tachoù hag all a zo disheñvel krenn diouzh ar mesper, ur frouezhenn iskis na vez mat nemet pa grog da vreinañ.
(2) Ardoise pour écrire.
●(1633) Nom 2b. tablette dont on efface l'escriture quand on veut, ardoise, tr. «tablesenn pe diuoar hiny ez effaçer an scrittur pa carer, mæn glas, mæn sclænt.»
- maen-goilhmaen-goilh
m. =
●(1958) BRUD 3/9. Kemeret o-deus hent ar mên-goilh. ●22. Ar mên-goilh : mên ar sakrifis (goilh : guillotine).
- maen-gouriblmaen-gouribl
m. (charpente) Ardoise de grande taille utilisée pour couvrir le bord du toit.
●(1982) TIEZ I 129. Les plus grandes ardoises (mein gourib) sont utilisées pour réaliser le premier rang au bas du toit, elles présentent un débord de 15 à 17 cm par rapport au mur et leurs joints sont doublés par-dessous par une autre ardoise dite doublenn.
- maen-gravellmaen-gravell
m. (pathologie) Gravelle, calcul.
●(1633) Nom 261b. Nephritis : douleur de reins, la pierre ou la grauelle : ancquen en quein, an mæn grauèl, grauèl.
●(1659) SCger 63b. grauelle, tr. «men grauel.» ●92a. la pierre maladie, tr. «men grauel.» ●(1732) GReg 470a. Gravelle, maladie des reins &c., tr. «ar mæn-grevell. ar mean-gravell. Van[netois] ar mæn-gravell.» ●902a. Il a souffert la taille, & on lui a tiré la pierre de la vessie, tr. «Græt eo bet an tailh dezâ, ha tennet eus e vezeguell ur mæn-gravell.»
●(1876) TDE.BF 445b. Mean-gravel, s. m., tr. «Gravelle, maladie.»
- maen-greun
- maen-grismaen-gris
m. (minéralogie) Quartzite.
●(1866) FHB 68/121b. mein griz, benezet brao.
●(1933) FHAB Gwengolo 389. gouest eo da lakaat ar vein c'hris, en eur voger, d'en em daga ! ●(1984) LPPN 722. (Poullaouen) «mein-gris», granit gris. ●(1988) TIEZ II 59. Un bloc de quartzite (men grij) sert également de chasse-roue à l'angle de la maison.
- maen-grouanmaen-grouan
m. (minéralogie) Granit.
●(1732) GReg 722a. Pierre de grain, tr. «Mæn groüan. p. mein groüan.»
- maen-gwakmaen-gwak
m. (minéralogie) Granit friable, facile à tailler.
●(1907) FURB 11/205. Les tailleurs de pierre, dit M. Le Page, "désignent les divers granits sous le nom du lieu de leur provenance. Ainsi : mein an Aber (blanchâtre); mein Kersanton, ar C'hersanton (bleu); mein an Drenek (noirâtre). Le granit jaunâtre se nomme mean-melen, mein velen. Il existe une sorte de granit friable, facile à tailler; on l'appelle mean goack."
- maen-harzmaen-harz
m. mein-harz Borne, pierre bornale.
●(1464) Cms (d’après GMB 314). men harz, pierre bornale. ●(c.1500) Cb 28a. Bonn alias men harz. ●(1633) Nom 238a-b. Limes, terminus, finis agrorum : frontiere, ou lisiere : an frountier, an disparty ves an douar, an mæn hartz. ●238b. Terminalis lapis : borne : vn mæn harth.
●(1659) SC 120. are a lam vr menharz eus vr parc. ●(1659) SCger 15b. borne, tr. «menhars.» ●153b. men harz, tr. «borne.» ●(1732) GReg 722a. Pierre bornale, tr. «Mæn-harz. m. mein-harz.»
●(1847) MDM 42. na ziblasit quet ar mein-hars. ●392. diblas eur mean-ars. ●(1876) TDE.BF 445b. Mean-harz, s. m., tr. «Pierre bornale.»
●(1960) EVBF I 331. Une parcelle ouverte, séparée des autres par des pierres bornales (arz, pl. erzel, men arz, pl. mein arz), se dit tachenn, pl. tachennou, tachenneù (Finistère).
- maen-higolennmaen-higolenn
m. Pierre à aiguiser.
●(1732) GReg 722a. Pierre à éguiser les outils tranchants, tr. «Mæn higolenn. p. mein-higolenn.»
●(1870) FHB 294/259b. n'o devoa mean hugolin na blerem evit ho lemma.
●(1923) KNOL 19. korn e vean-higolen. ●(1926) FHAB Eost 301. ne glevit ket ar men-higolen o vont en dro, ar morzol o wellaat ar falc'h ?
- maen-hir
- maen-holenmaen-holen
m. Salignon.
●(1732) GReg 840b. Salignon, pain de sel blanc, tr. «Mæn-hoalenn. p. mein-hoalenn.»