Recherche 'me...' : 904 mots trouvés
Page 1 : de me (1) à medisinerez (50) :- meme
pron. pers. & m.
I. Pron.
(1) Je.
●(1331) Bo f° 299 Henri Bossec alauar mar car doe me ambezo auantur mat ha quarzr tr. « Henri Bossec dit : si Dieu le veut, moi j'aurai bonne et belle aventure » ●(c.1350) Io ms latin 14354 f°107r°. Me amous vnamoric ioliuic in dan an del mé tr. « J’ai une amourette joliette sous les feuilles, je la… » ●(14--) Jer.ms 43. Dre amour den courtes / Ouz ma gres denessyt. // En ty man damany / Loget menbry vyhet : // Her huy so a bro pell / Me en sell, ha travellet, // Queffret lequet an taoll / Setu an caoll benet, tr. « Par amour, homme courtois, approchez de mon sein. / En cette maison, certes, vous serez logé, je l’assure. / Car vous êtes d’un pays lointain, je le vois, et avez voyagé. / Ensemble dressez la table. Voici les choux coupés »
●(1659) SCger 69a. ie, tr. «me.»
●(1867) FHB 116/94b. Coulsgoude guech-all mên a ioa pinvidic !
(2) [postposé à un verbe à la même personne] Forme d’insistance.
●(1530) J p. 61a. A poan ez gallaff me repos, tr. «à peine puis-je reposer.» ●(1621) Mc 67. Petra eo à desiraff me ?
●(1710) IN I 66. nep ho cleo am c’hleo-me. ●276. petra am eus-me grêt dide ?
●(1835) AMV 205. Perac ne allan-me quet.
(3) [postposé à une préposition à la même personne] Forme d’insistance.
●(17--) Rous. ms (d’après M p. 228 note 11). hep rât dim-me, tr. « sans que j’y pense, unde, Ratos. »
(4) Moi.
●(1499) Ca 133b. Me. g. moy.
●(1659) SCger 82a. moy, tr. «me.» ●158b. me, tr. «moy.»
(5) [après un verbe] Pronom objet.
●(1856) GRD 108. disquet-mé de vout contant perpet ag hou volanté santel.
●(1913) AVIE 49. Moéz, kred mé. ●(1923) DIHU 149/355. Ama, kredet-mé, aben en des um lakeit da rebours deur ha goèd ; ha chetu ean iahoh eit nen dé bet biskoah.
(6) [après un adv.] Me.
●(1621) Mc 66. Chetu me prest autraou.
●(1849) LLB 302. Ché mé touchand kand vlai.
(7) [postposé à un prénom] Pour marquer l’affection.
●(1937) DIHU 314/317. Kenevo, Jobig mé.
(8) [postposé à un objet, etc] Pour marquer l’appartenance : mon/ma propre.
●(1959) BRUD 7/19. klevet va charabañ-me o tremen dirag an ti.
(9) [postposé à une préposition à la 1ère pers.] Pour renforcer la préposition.
●(1959) BRUD 7/20. Ep ! Mous ; a lavare din-me.
II. M. (philosophie) Moi.
●(1925) GWAL 1/1a. daskori d’an netra eun darn eus ar Me. ●(1943) VKST Genver-C’hwevrer 225. ar re n’int troet nemet gant o «me» ha «ni» a zo tud didalvez.
III. [en mbr. combinaison de me + hoz : moz]
●(14--) Jer.ms 42. Hep comps gaou na saouzan // Peur derch em herberchet / Moz pet mar queffet span // Me meux aour ha pechun., tr. « Sans dire mensonge ni fausseté, / Très noblement vous me logerez, je vous prie, si vous (en) trouvez le temps. / J’ai or et argent »
- MeMe
n. de l. Ar Me : La Mée.
●(1971) LLMM 147/276. E Bro-Naoned, er Me, - ar c’hornad-bro ec’hon etre genou ar Wilun hag harzoù Anjev.
- MeabanMeaban
top. nautique Méaban (îlot inhabité à l’entrée du golfe du Morbihan).
●(1744) L’Arm 395b. E’rmæss à Vorbihan é ma, Hoatt, Heidicq, Mæban, Audumm.
●(1939) DIHU 333. Méaban.
- meal .1meal .1
voir mezal
- meal .2meal .2
voir meat
- meañ
- meañs
- meañsus
- meantiñmeantiñ
v. tr. d. =
●(1909) DIHU 173/366. Petra ? Hui gredehè, hui, ou divenn borman ? / Ou méantein ?... Meit multrérion kaill int, serpital.
- meat / mealmeat / meal
v. intr. Bêler.
●(1903) CDFi août-septembre. N'eo ket pennfoll an danvadez, ne dourt ket (ar meot hepken a oar tourtal) ; hogen «meat» a ra, ha meat forz. Ne fell ket d'ezi beza dispartiet diouz he c'hoarezed. (d'après KBSA 58). ●(1924) BILZbubr 41/950. Eur brabanser ! a vêas ar maout. ●951. Heman ha padal m'hen klevas ha da vêal. ●(1924) BILZbubr 42/975. an danvad bihan a vee war-lerc'h e vamm.
- mec'himec'hi
voir mic'hi
- mech
- mechalmechal
adv.
(1) Je me demande.
●(1907) VBFV.bf 51a. mechal, tr. «je me demande.» ●(1925) DIHU 166/248. Mechal penaus en diam é ma koéhet Satan. ●(1937) DIHU 310/241. mechal pegement e zo. ●(1942) VALLsup 49b. Je me demande où il est allé, tr. «mechal de ven ema oeit.»
(2) Mechal ha : je me demande si.
●(1940) DIHU 345/43. Mechal ha ne gouch ket mat.
(3) Mechal mar : je me demande si.
●(1957) DSGL 194. mechal mar pado bepred en hoari-sé ? / Mechal mar bé dalbéh tro er mem de dermal ?
- mechañs
- mechant .1
- mechant .2mechant .2
m. –ed
(1) Homme méchant.
●(c.1680) NG 133. Er meschandet eu e re-zé. ●(17--) Cc 1726. deseuet eo ar bobl gant an daou vechant man, tr. «Le peuple est abusé par ces deux méchants.»
(2) Homme pauvre.
●(1904) LZBg Gwengolo 212. Hama ! eit gout peger bras e vehé un droug elsé, nen des meit turel ur sel ar er geh vechanded-men. ●219. er geh vechanded hag e sellér èl er chubaj ag en dud.
- mechanted
- mechanterezh
- mechantizmechantiz
f. Méchanceté.
●(1557) B I 209. mechantis ha dispris a guis yen, tr. «une méchanceté, un froid dédain.» ●388. Chetu eff hac eff he deffuet / Dre mechantis conuertisset / En ampreffanet heb quet sy, tr. «Lui et ses brebis ; les voilà donc changé, pour sa méchanceté, en insectes.»
- mechenn .1mechenn .1
f. (marine) =
●(1944) GWAL 163/163-164. (Ar Gelveneg) «drailhet en neus va mechenn gant un taol-fri.» Lavaret eo bet din (Eost 1941) e reer gant «mechenn» dreist-holl evit envel ar rann eus stur ar vag fardet e sloup hag a-dreuz penn-stambod ar vag. Er bagoù ordinal (bag, kanod, pinasenn, malamok), emañ ar stur stag ouzh talbenn-dreñv ar vag. Met krediñ a ran e vez graet gant ar vechenn evit an daou seurt stur.
- mechenn .2mechenn .2
f. (alimentation) Miche de pain. cf. mouchenn
●(1919) DBFVsup 5b. mechen f., tr. «miche ronde.»
- mechif
- Med
- med .1med .1
adj.
(1) Geot-med : herbe à couper en vert.
●(1872) EER 43. Ha ieod med ebarz da brajo.
●(1931) VALL 358a. herbe à couper en vert, tr. «geot-med.» ●(1935) BREI 389/2b. ar flourenn yeot-med.
(2) Koad-med : taillis, bois de coupe.
●(1732) GReg 101a. Bois taillis, tr. «Coad-med. p. coageou-med.» ●902b. Taillis, jeune bois de coupe, tr. «coad-med. p. coajou-med.»
●(1904) KANngalon Du 261. e korn eur c'hoat-med. ●(1949) KROB 20/28. ar bondriski a gane war lez ar c'hoajou-med. ●(1977) LLMM 184/371. ur c'hoad-med diwanet war gozh mengleuzioù mein-glas.
(3) Foenneg-ved =
●(1869) FHB 248/308a. [ann tanoualc'h] guella ma ze eo d'ober foenneyer med.
(4) (phycologie) Bezhin-med : algues Fucus spiralis.
●(1968) NOGO 215. Fucus spiralis. bezin me:d, «goémon de récolte» : Kerhuon, Karreg-Hir en Kerlouan.
- med .2
- med .3med .3
m.
(1) Coupe.
●(1732) GReg 851b. Sciure, action de scier les blez, tr. «med.»
●(1890) MOA 190b. Action de couper ; couper des blés, tr. «ar med, m.»
●(1931) VALL 162a. Coupe ; de foin, menues branches, etc., tr. «med m.»
(2) Choses coupées.
●(1931) VALL 162a. choses que l'on coupe ainsi, tr. «med.»
- med-du
- medadeg
- medaj
- medalennmedalenn
f. –où, medalinier Médaille.
●(1633) Nom 253b. Signa, sigilla : images & medailles : imaigou ha medalennou.
●(1659) SCger 77b. Medalle, tr. «Medallen.» ●(1732) GReg 610b. Medaille, tr. «Medalenn. p. medalennou. metalenn. p. ou.» ●Une medaille d'argent, tr. «Ur vedalenn arc'hand.» ●820a. Le revers d'une medaille, tr. «qil ur vedalenn.»
●(1878) EKG II 94. Eur vedalenn a ro atao eur vad d'an nep he dougen. ●196. metalenn santez Anna. ●(1894) BUZmornik 86. eur vetallennik koueur.
●(1907) PERS 317. ar medallennou, chapeledou ha relegeier a vije roet d'ezhan gant an dud. ●323. a roaz d'ezhan eur vedalen. ●(1911) SKRS II 27. Guelet a rea eur vetalen e kerc'hen an devezour. ●(1931) VALL 456b. Médaille, tr. «medalenn f. pl. ou.» ●(1955) STBJ 98. Brezelet en devoa en Tonkin hag e oa deuet ac'hane, gant eun treuziad medalennou.
- medalennañ / medalenniñ
- medalennedmedalenned
m. medalennidi Médaillé.
●(1931) VALL 456b. (un) médaillé, tr. «medalenned m. pl. -lennidi.»
- medalennet
- medermeder
m. –ion (agriculture) Moissonneur, batteur.
●(c.1500) Cb. [midiff] Jtem hic messor / oris. g. seyer. b. meder.
●(1710) IN I 162. Ruth o testum pennou varlerc'h medeurien Boos. ●(1732) GReg 633a. Moissonneur, tr. «meder. p. medéryen. (Van[netois] medour. p. mederyon, mederyan.»
●(1838) OVD 115. Ruth, é tescata arlerh méderion Booz. ●(1849) LLB 430. haster klah mederion. ●(1869) FHB 229/154b. Ar vederyen pe eosteryen. ●(1897) EST 19. ur vanden mederion.
●(1907) AVKA 114. Braz eo an eost (...) med ar vederien a zo neubed anhe. ●(1918) LZBt Mae 7. mederien a boanie. ●(1955) STBJ 123. mederien o troc'ha id-du.
- mederez .1mederez .1
f. –ed Batteuse (femme).
●(1732) GReg 633a. Moissonneuse, oûteuse, tr. «mederès. p. mederesed.»
- mederez .2mederez .2
f. –ioù
(1) Batteuse, moissonneuse (machine).
●(1905) AGTG 160. ar vederez a ra hirio al labour a rea gwechall ar falc'h. ●(1906) BOBL 21 juillet 96/3e. e kalz a lec'hiou, e weler breman en Breiz mederezed, liammerezed. ●(1907) BOBL 10 août 150/2f. ar vederez pe troc'herez-ed.
(2) Mederez-horzennerez : moissonneuse-lieuse.
●(1907) BOBL 10 août 150/2f. Mez en tiegezou mad, a zo brema mederezed-orzennerezed hag endrammerezed asamblez.
(3) Mederez-endrammerez : moissonneuse-javeleuse.
●(1909) BOBL 14 août 242/2d. Ar gwella benvek da gaout eo ar Vederez-endrammerez gant pehini e c'haller troc'ha meur a barkad ed en eun devez.
(4) Falc'herez-mederez : faucheuse-moissonneuse.
●(1907) BOBL 10 août 150/2f. Ar falc'herez-mederez na renk ket an orzennou ed.
- mederezhmederezh
m.
(1) Moissonnage, action de moissonner.
●(1732) GReg 851b. Sciure, action de scier les blez, tr. «Medérez. (Van[etais] medereh..»
●(1856) VNA 18. la Moisson, tr. «er Vedereah.»
●(1931) VALL 474a. Moissonnage, tr. «eosterez m. pl. ou.» ●(1934) BRUS 267. La moisson (action de moissonner), tr. «er védereh.»
(2) Époque, saison de la moisson.
●(1818) HJC 52. Hoah poar mis ac i harriueo er védereah. ●(1863) MBF 70. É ver déja ged er vedereah, tr. «on est déja à couper le blé.»
●(1903) EGBV 68. médereh, tr. «moisson.» ●(1908) AVES 16. Lausket ind de greskein bet er védereh.
- medestmedest
adv. Assurément.
●(1530) Pm 228. Medest, tr. «je (l')atteste.» ●(1575) M 543-544. tremenet eo an haff, / An eaust medest he stat, hac amser an hadaff, tr. «L'été est passé, / L'époque de la moisson, je l'atteste, et le temps de semer.» ●1723. Neuse an fur peur prest, medest á protestas, tr. «Alors le sage très vite, je l'atteste, protesta.»
- medet
- mediantmediant
m. –ed (religion) Ordre des mendiants.
●(1792) BD 4463-4464. nep so bet preladet hac adignitte vras / pa vent medicantet ebars er memeus plas, tr. «Ceux qui ont été des prélats de grande dignité, / quanb même ils seraient des mendiants, de la même façon.» ●4484. ar mediantet a so drerbet o ren, tr. «les mendiants qui sont entrain de régner par le monde.»
- mediator
- medikamant
- mediñ / midiñmediñ / midiñ
v. tr. d. Moissonner.
●(1499) Ca 82b. Fals da midiff g faucille. ●(1633) Nom 178b. Falx messoria, adorea : faucille : fals da midiff.
●(1659) SCger 160a. midi p. medet, tr. «moissonner.» ●(1732) GReg 223a. Coupper du blé, seyer (lire : scyer) les blez, tr. «Midi. medi. ppr. medet.» ●579a. Couper des bruïeres, du jan &c pour faire de la litière dans la cour &c., tr. «midi gouzell.» ●(1752) PEll 368. Midi gousel, couper de la litière. ●(1767) ISpour 278. medein pé indrame méel, péré é-ya de goll.
●(1849) LLB 439. medein en edeu. ●(1857) CBF 105. Medi, tr. «Moissonner.» ●(1897) EST 17. Medein er blaiad bras.
►absol.
●(1790) MG 200. é vædein, é foènnein, pé é tournein.
●(1914) BOBL 17 janvier 474/1e. ar mekanik da vedi ha da endramm.
►[empl. comme subst.]
●(1872) ROU 72b. Ar medi, tr. «la coupe des blés.» ●(1890) MOA 190b. Action de couper ; couper des blés, tr. «ar medi, m.»
●(1910) BOBL 22 janvier 265/1e. Evit tec'het divarno al labouriou start evel ar falc'had, ar medi. ●(1955) STBJ 201. ar medi, an dorna pe ar c'houennat.
- medisin .1medisin .1
m. –ed
(1) Médecin.
●(1575) M 132. Mestr an medecinet, tr. «Maître des médecins.» ●(1621) Mc 98. hon saluer biniguet an medecin celestel. ●(1633) Nom 205b. Sostrum : salaire du Medecin : saler pe gobr an Medecin. ●302b. Medicus : medecin : medicin.
●(1659) SCger 78a. Medecin, tr. «medecin.» ●(1710) IN I 168. Obeissit d'ar Medecin. ●(1732) GReg 610b. Medecin, docteur en medecine, tr. «Midicin. p. midicined.» ●(1741) RO 4831. ar chas à ueso ma mudusinnet. ●(1792) BD 1116. De mat dach meudessin gant oc'hongamancho, tr. «Bonjou, médecin, à vous et à vos onguents.»
●(1834) SIM 132. Ar medicin a lavaro hac én so ret e voada. ●(1872) ROU 67. Les médecins font des expériences aux dépens de nos vies, tr. «Ar vidisined a zesc skiant divar goust buez an dud.» ●(1874) FHB 499/227b. ar vedisinet na hellont rei diboan ebet. ●(1877) BSA 249. Remejou ar vidisinet a jome didalvez.
●(1907) PERS 183. he vedisin. ●(1911) BUAZperrot 635. louzeier ar vedesined.
(2) Chirurgien.
●(1732) GReg 166a. Chirurgien, Médecin qui travaille de la main, tr. «midicin. p. midicined.»
(3) Dindan vedisin : suivi par un médecin.
●(1866) FHB 64/94. Tremen a ra eno tri mis dindan midisin.
●(1922) FHAB Gwengolo 279. eun den hag a zo dindan vedesin ?
(4) Medisin major : médecin major.
●(1996) GRVE 107. Digas eur medisin major da goll e amzer.
- medisin .2
- medisin-kezegmedisin-kezeg
m. Soigneur de chevaux.
●(1886) SBI I 42. O vont da veudeusin kezec ! tr. «faire le médecin de chevaux.»
- medisin-loened
- medisinajmedisinaj
s. =
●(1899) LZBt Meurzh 47. eo da gaout ar zorzer pe ar marabout ec'h et da glasc meudeusinaj.
- medisiner / medisinourmedisiner / medisinour
m. –ion Médecin.
●(1821) SST 183. guet hani ur medicinour.
●(1910-15) CTPV I 61. Be des ménesinour veit remet t'hou klinùed, tr. «Il y a un médecin pour guérir votre maladie.» ●(1921) GRSA 263. ur médesinour brudet bras én é amzér. ●(1934) BRUS 270. Un médecin, tr. «ur médesinour.»
- medisinerezmedisinerez
f. –ed Docteresse en médecine.
●(17--) ST 30. Medicinerez oun ouz ann oll glenvejou, tr. «je connais des remèdes contre toutes les maladies.»