Devri

Recherche 'tri...' : 175 mots trouvés

Page 1 : de tri (1) à trid (50) :
  • tri
    tri

    adj. –où

    I. Adj. num. card.

    (1) Trois.

    (12--) Cqlé f° 60r° [144]. De terra que dicitur Gudul Sancti Ronani, de Rudalt filio Blinliuet, tri hanter minot frumenti et minot kerch et hanter et tres nummi cum obolo et decima tota. ●(1499) Ca 43b. tri. ●202a. Try. g. troys.

    (1659) SCger 121b. trois, tr. «tri

    (1878) EKG II 50. red d'ezhi da nebeuta tri zroatad evit tizout an neac'h.

    (1970) BHAF 279. an tri vihan a oa kolladennou o zonton.

    (2) Labourat kement ha tri : travailler comme quatre.

    (1935) BREI 398/2a. eur pried ouesk, eur pôtr a droc'h, barrek da labourat kement ha tri.

    (3) Ober labour tri : travailler comme quatre.

    (1957) AMAH 67. en doare ma rae pep hini anezho labour-tri.

    (4) [suivi d’un pluriel].

    (1580) G 260. arryf hep muy do try niet, tr. « Survenu, sans plus, à vos trois neveux. »

    II. Adv.

    (1) O-zri : tous les trois.

    (1870) MBR 144. Hag hi enn hent ho zri.

    (1914) LZBt Du 19. Deut a oaïnt ho zri, a unan ; rag evelze a vijent muioc'h hardiz. ●(1925) BILZ 141. Hag o zri, o fesketerez lakaet er vag, a deuas war beg uhela ar roc’h, henvel eus teir vran-vor pe eus teir marc’harid-goug-hir.

    (2) Hon-tri : nous trois.

    (1903) MBJJ 2. Hon zriik en em zikourfomp an eil egile.

    (3) Tri-ha-tri : trois par trois.

    (1889) ISV 181. Ar voazed a voa renket tri ha tri. ●(1897) EST 83. tud nerhus, deu ha deu, tri ha tri.

    (3) A-drioù : par groupe de trois.

    (1931) VALL 347a. par groupe de trois, tr. «a-driou

    (4) Pep tri : trois par trois.

    (14--) Jer.ms 84. Myret na sonet guyc un gueric byzvyquen / A Iesu Nazaret nepret a goez nep den, / Dydan poan damany, querz pep try ho dyren / Da bezaff dystruget, ha crouguet mar grear quen., tr. Herve Bihan « Prenez garde de ne dire rien, (pas) un seul petit mot jamais / De Jésus de Nazareth, jamais au sur de personne, / Sous peine certes, assurément, trois par trois d’être conduits, / Pour être tués, et pendus, si on fait autrement ».

    III. [postposé à un substantif pluriel] Au nombre de trois.

    (1650) Nlou 38b. An pastoret so deuet en hent, / Rouanez try, diouz Orient, tr.E.Ernault (G p. 29 note 103) « Les bergers se sont mis en route ; / Des rois au nombre de trois. »

    IV. Kontañ tri, pevar ha nav : conter des choses qui n’ont ni queue ni tête.

    (1952) LLMM 34/51 (Ki-Douarnenez). Kontañ tri, pevar ha nav : kontañ traoù hep penn na lost.

  • tri-c'hant
    tri-c'hant

    adj. Trois cent.

    (1878) EKG II 187. var hed tri-c'hant paz.

    (1935) BREI 394/4a. Tri-c'hant lur a bouezans, da nebeutan.

  • tri-c'hard
    tri-c'hard

    m. Trois quart.

    (1869) FHB 242/259a. var dro eun tric'hart leo.

  • Tri-Roue
    Tri-Roue

    An Tri-Roue voir roue

  • tri-ugent
    tri-ugent

    adj. num.

    (1) Soixante.

    (1499) Ca 43b. Triuguent vnan ha triuguent. ●203a. Triuguent. g. sextante.

    (1732) GReg 872a. Soixante, tr. «Tryugent. Van[netois] tryugueent

    (1821) SST.ab xxxi. d'en ouait a dri-uguent vlai. ●(1877) EKG I 242. tri-ugent soudard epken.

    (1925) SFKH 54. Ar ur boulom tri-uigent vlé.

    (2) Tri-ugent mil : soixante mille.

    (1907) KANngalon Mezheven 418. ouspen triugent mil parrez.

    (3) Dek ha tri-ugent : soixante-dix.

    (c.1500) Cb 57b. Dec ha triuguent. ga. septante.

    (1659) SCger 109b. septante, tr. «dec ha tri vguent

    (1896) HIS 75. Dek vlé ha tri-uigent é chomas er Juifed ér méz ag ou bro.

  • triad
    triad

    m. –où

    (1) Trio, groupe de trois.

    (1931) VALL 758b. Trio, tr. «triad m.» ●759b. groupe de trois, tr. «triad m.»

    (2) (littérature) Triade.

    (1931) VALL 757a. Triade, tr. «triad m.»

  • triadenn
    triadenn

    f. –où (littérature) Triade.

    (1909) BOBL 04 septembre 245/1a. herve lavar an driaden goz. ●(1931) VALL 757a. Triade, tr. «triadenn f.»

  • Triagad
    Triagad

    n. de l. Tréffiagat.

    (1) Triagad.

    (1878) SVE 953. Treffiagat, brochou laou. ●(1890) MOA 27a. Triagat.

    (1927) GERI.Ern 653. Triagat.(1931) FHAB Meurz 99. Er bloaz 1676 an Tad Maner a brezegas unek mision: e Penmarc'h, Beuzek-Kap-Sizun, Plomeur, Treffiagat, Tréogat, Pleyben, Riek, e eskopti Kerne.

    (2000) TPBR 296. Trefiagad, brochoù laou.

    (2) Dicton.

    (1878) SVE 953. Treffiagat, brochou laou, / A ia d'ar mor daou-daou, / Da glask lanvez da nea, / Evid ober kerdenn d'ho c'hrouga.

    (2000) TPBR 296. Trefiagad, brochoù laou / A ya d'ar mor daou ha daou / Da glask lañfas da nezañ / Evit ober kerden d'o c'hrougañ. ●(2003) TRMOR 51. Triagad, brochoù laou / A ya d'ar mor daou ha daou / O klask lanfas da nezañ / Evit ober kerdin d'o c'hrougañ.

  • triakl
    triakl

    m.

    (1) Thériaque.

    (1499) Ca 202a. Triacl. g. triacle. ●(1633) Nom 303a. Medicus circumforaneus, circuitor, circulator : vendeur de triacle, triacleur, charlatan : guerzer triacl, triacler, charlatan.

    (1857) HTB 42. tapout aered-viber, hag a werze d'eun apotiker euz ar gear nesan evit ober triak.

    (2) Mélasse.

    (1931) VALL 458a. Mélasse, tr. «triakl m. ; triek, truk (formes altérées) m.»

  • triakler
    triakler

    m. –ion Vendeur de thériaque, charlatan.

    (1633) Nom 303a. Medicus circumforaneus, circuitor, circulator : vendeur de triacle, triacleur, charlatan : guerzer triacl, triacler, charlatan.

    (1732) GReg 153b. Charlatan, tr. «Tryacqler. p. tryacqléryen

    (1876) TDE.BF 638a. Triakler, s. m. V[annetais], tr. «Charlatan ; pl. triaklerion

  • tribanneg
    tribanneg

    s. Roche à trois bras.

    (1971) TONA.morl 7. Tribanneg désigne une roche à trois bras.

  • tribeg
    tribeg

    adj. Qui a trois pointes.

    (1499) Ca 202a. Tribec. g. troys pointes.

  • tribegek
    tribegek

    adj. Qui a trois pointes.

    (1931) VALL 758a. Tricuspide, (vascule), tr. «tribegek

  • tribizek
    tribizek

    adj. (Fourche) à trois dents.

    (1633) Nom 178a. Tridens : fourche à trois dents : vn forch try-besecq.

    (1732) GReg 2b. Fourche à trois branches, tr. «forc'h try-besec, ou, try-besoc

  • trible
    trible

    interj. = (juron).

    (1964) LLMM 102/14. Alato ! me, un den digoustiañs, va faotr ? Trible !

  • triblenonde
    triblenonde

    interj. = (juron).

    (1985) AMRZ 264. Trible-nonde ! M'ho-pije gwelet ! Pebez kabal a zavas neuze !

  • triblidie
    triblidie

    interj. = (juron).

    (1965) LLMM 110/150. Un ti a rankez kaout, un ti, triblidie ! ●(1981) ANTR 18. Arabad deoh sempla koulskoude ma klevit ar wazed, o sakreal... o nondeal... Tonerdedie, nondedie ha tribledie a deu ganto trumm a-walh. N'eo ket mallozi a reont. Terriñ o imor ha netra ken.

  • tribloaz
    tribloaz

    m. -ioù Trois ans, terme de maturité du bétail, des chevaux, etc.

    (1849) LLB 52. El er mameu ind memb, lausket hou kouhlaieu / Kent kas ho seud dehai d’en dout ou zri blaieu.

  • tribloaziañ
    tribloaziañ

    v. intr. (en plt d'un poulain) Perdre ses dents de lait.

    (1957) PLBR 193. tribloacha, tr. «perdre ses dents de lait, en parlant d'un poulain (Le Tréhou ; de tri bloaz, "trois ans".»

  • tribloaziat
    tribloaziat

    adj. Qui est âgé de trois ans.

    (1499) Ca 202a. Try bloazyat. g. de troys ans. l. vide in triguizifyat (lire : trigluizifyat) idem est. ●(c.1500) Cb. Try bloazyat. g. de troys ans. l. vide in triguizfyat (lire : trigluizifyat) idem est. ●(1521) Cc. Tribloazyat. ga. de troys ans. l. hic et hec triennis et hoc ne.

    (1732) GReg 35b. Agé de 3. ans, tr. «Trybloazyad

  • triboulet
    triboulet

    m. Ober an triboulet : faire une culbute sur la tête.

    (1879) ERNsup 168. Ober ann triboulet, faire une culbute sur la tête, St-M[ayeux].

  • tribourzh
    tribourzh

    m. & adv. (marine)

    (1) M. Tribord.

    (2) Loc. adv. War dribourzh : à tribord.

    (1903) MBJJ 59. e tro krenn war dribourz, da laret eo war an tu deo.

  • triboutelat
    triboutelat

    v. intr. Culbuter.

    (1973) LIMO 09 janvier. Get un taol skoé é ma digoret en nor ; ken stard ma ia er jandarm de driboutelad é kreiz er sulér, er brigadier ar é gein.

  • tribu
    tribu

    s. Tribu.

    (1821) SST.ab viii. gourdien ag en deuzec tribu a Israël. ●(1850) JAC 138. Chef an daouzec tribut ha men-post hon lezen. ●(1882) BAR 58. eur gear euz a dribu Juda.

  • tribulasion
    tribulasion

    f. Tribulation.

    (1499) Ca 202a. Tribulation in tribuillaff est. ●(1621) Mc 69. En amser a tribulation, ha fachery. ●114. en mes a tribulation.

  • tribun .1
    tribun .1

    m. Tribun.

    (1499) Ca 202a. Tribun. cest qui a trante hommes soubs soy.

  • tribun .2
    tribun .2

    m. Tribune.

    (1906) BOBL 13 janvier 69/3e. an tribun pehini a oa brein, a zigouezaz d'ezi difonta.

  • tribunal
    tribunal

    f./m. Tribunal.

    (1846) DGG 294. en dribunal santel eus ar binigen. ●(1847) MDM 398. d'an dribunal. ●400. prezidand an dribunal. ●(1894) BUZmornik 279. enn dribunal euz ar binijenn.

    (1915) HBPR 177. Kerkent ha ma voe tronet an tribunal-ze.

  • tribunale / tribunalek
    tribunale / tribunalek

    interj. (juron) =

    (1919) MVRO 17/1b. Tribunalek ! ni eo a ra ar vein d'an aotrou-ze. ●(1959) BRUD 7/26. O, tribunale ! a ra va mamm, emaint eet da foar an Diaoul adarre !

  • tribut
    tribut

    m. Tribut.

    (1499) Ca 202a. Tribut. g. truage. ●(1530) Pm 37. Goude bout paet an tribut, tr. «Après avoir payé tribut.» ●83. paeaff an tribut, tr. «payer le tribut.» ●(1633) Nom 203a. Vectigal : tribut, gabelle : tibut (lire : tribut), gabell. ●203b. Tributum : tribut : tribut.

    (1850) MOY 150. En douar a Gessen ez int etablisset, / Didaill, hep nep tribut.

  • tributañ
    tributañ

    v. intr. Rendre hommage.

    (1575) M 1792. Ez rencq comps an re mut, astut ha tributaff, tr. «Les muets doivent parler, misérables, et rendre hommage.»

  • tric'hantad
    tric'hantad

    m. –où Environ trois cent.

    (1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 93. un tri-handad benac a chom hoah.

  • tric'heit
    tric'heit

    adj. Triple.

    (1931) VALL 759a. Triple, tr. «tric'heit

  • tric'heitañ
    tric'heitañ

    v. tr. d. Tripler en longueur.

    (1931) VALL 759a. Tripler en longueur, tr. «tric'heita

  • tric'hement
    tric'hement

    adj. Trois fois autant.

    (1741) RO 4610. Hac euem hoas trihement en ur som. ●(17--) SP III 1163. Me gare tri gement evel hirie, tr. «je voudrais qu'il y eût trois fois autant de monde.»

    (1909) BROU 212. (Eusa) tri c'hement da, tr. «trois fois autant, ou aussi grand que…»

  • tric'hementiñ
    tric'hementiñ

    v. tr. d. Tripler.

    (1931) VALL 759a. Tripler, tr. «tric'hementi, tric'hementa

  • tric'hogn
    tric'hogn

    m. –où (géométrie) Triangle.

    (1659) SCger 121a. triangle, tr. «tricoign.» ●(1732) GReg 938b. Triangle, tr. «Tric'hoign

  • tric'hognek
    tric'hognek

    adj. Triangle.

    (1499) Ca 202a. Tricoingnec. g. triangle.

    (1732) GReg 938b. Triangulaire, qui a trois anses, tr. «Tryc'hoignecq.» ●Une forme triangulaire, tr. «Ur furm tryc'hoignecq

  • tric'hombod
    tric'hombod

    adj. (Maison) qui a trois pièces.

    (1499) Ca 202b. Tricombout. g. maison de toys (lire : troys) chambres.

  • tric'horn .1
    tric'horn .1

    adj. Triangulaire.

    (1876) TDE.BF 638a. Tri-c'horn, adj., tr. «Triangulaire.»

    (1960) EVBF I 331. Le champ. Le mot park est utilisé partout : pl. parkou, parko, parkaou, parkeù, pl. général parkouyer, parkoyer, parkeyer ; cependant, dans la sud-Finistère, il ne désigne qu'un champ entouré de talus (et il est en général qualifié : park trikorn, «triangulaire», park drezeg, «aux ronces»...).

  • tric'horn .2
    tric'horn .2

    m. –ioù Triangle.

    (1732) GReg 938b. Triangle, tr. «tric'horn

  • tric'hornek
    tric'hornek

    adj. Triangulaire.

    (c.1500) Cb. g. qui a troys angles. b. tricornec.

    (1732) GReg 938b. Triangulaire, qui a trois anses, tr. «tryc'hornecq.» ●Une forme triangulaire, tr. «ur furm tryc'hornecq.» ●(1790) Ismar 273. ar un antulér tri-cornêq.

    (1906) KANngalon Genver 12. he dok trigornek en he zourn. ●(1934) BRUS 159. Qui a trois coins, tr. «trihornek

  • trich .1
    trich .1

    adj. Trompeur.

    (14--) Jer.ms 137. da laquat syg / Isquyt oar an tut tryg, tr. «mettre le siège / Promptement aux gens trompeurs.»

  • trich .2
    trich .2

    m. Tricherie.

    (14--) Jer.ms 61. Ha lavar da Pylat / Hep tryg na guych synchat / Tyzmat hep nep atfer, tr. «Et dit à Pilate / Sans tromperie ni détour, promptement, / Vite sans aucun retard.» ●(14--) Jer A.202. Dre ma fez gouzuezet, ho trych en pynychet / Quent ez ferchet seder, tr. « Par ma foi, sachez(-le), votre tromperie, vous l’expierez, / Avant que vous (ne) partiez, certainement » ●(1530) Pm 45. Ha hep trig en he seruige / Dez nos en clos maz repose, tr. «Et sans tromperie il la servait, / Jour et nuit, afin qu'elle reposât complètement.» ●88. Pardonet doz car hoz parant / Na guere hep trig hoz pligant, tr. «Pardonnez à votre ami, votre parent, / De n'avoir pas fait sans tromperie votre plaisir.» ●184. Glaou hep trig ne diffigo, tr. «Les richesses, sans tromperie, ne s'épuiseront pas.»

  • trichal
    trichal

    v. intr. =

    (1938) FHAB Ebrel 101. trichal ha c'hoarzin.

  • trichañ
    trichañ

    v. tr. d.

    (1) Amadouer.

    (1659) SCger 176a. trincha, tr. «amadouer.»

    (2) Enjôler.

    (1659) SCger 50b. engeoler, tr. «trincha

  • tricher
    tricher

    m. Tricheur.

    (1499) Ca 202a. Trichezr g tricheur ou tricherre mauuais.

  • tricherezh
    tricherezh

    m. Tricherie.

    (1659) SCger 60a. fraude, tr. «tricherez

    (1921) FHAB Genver 17. ne leverot ket em befe grêt tricherez ?

  • tricheri
    tricheri

    f. Tricherie, tromperie, trahison.

    (1575) M 1143. euit nep trichezry, tr. «malgré toute tromperie.» ●1651-1652. Neuse pep lech pechezr, goude é trichezri, / Ne caffo da techet, oar an bet á detry, tr. «Alors partout le pécheur, après sa trahison, / Ne trouvera à fuir dans le monde entier.»

  • trid
    trid

    m. Tressaillement de joie.

    (1732) GReg 938a. Tressaillement, émotion subite causée par une joie subite, tr. «dryd

    (1867) MGK xii. Pebez trid e divize roet d'ho kalon mojen ann diou Goulm !

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...