Recherche 'che...' : 119 mots trouvés
Page 2 : de chench-dichench (51) à cheulkez (100) :- cheñch-dicheñchcheñch-dicheñch
adv. Qui change sans arrêt, constamment.
●(1710) IN I 401. peguement bennâc ma ve tro-dizro ha cheing-digeinch an traou-all oll endro deomp.
●(1850) MOY 183. Ne veomp qet chench-dichench ebars er vicher-ze. ●(1869) SAG 62. abalamour ma'zint chench-dichench. ●(1872) ROU 92a. Mobile, tr. «Sench-dizench.» ●(1872) DJL 41. rabad eo beza papret chanch-dichanch. ●(18--) SAQ II 346. Ar mor chench-dijench.
●(1920) AMJV 90. ar reolen a vefe chench dijench euz an eil aotrou 'n eskop d'egile. ●123. Mes allas, ar gouarnamanchou a zo atao chench-dichench. ●(1924) CDFi 1er mars 1. An dud digristen dimezet a zo chench dichench.
- cheñchamantcheñchamant
m. –où Changement.
●(1710) IN I 114. chenchamanchou ar bed-mâ. ●365. ar genchamant a vuez-mâ. ●402. etouez quement a geinchamanchou. ●(1732) GReg 150a. Changement, tr. «ceñchamand.» ●(1790) MG 48. er changemand a vuhé.
●(1845) CSB iv. Esquibien all, aroc d'imp, en deus jujet e tlefoant ober ar memes chenchamant. ●(1846) DGG 388. ar cenchamant a vuez. ●(1856) VNA 10. ces changements ont été exactement observés dans ce livre, tr. «é ma bet merchet reih er changemanteu-zé él livr-men.» ●(1874) POG vii. Mez ar Goueliou mont-dont a zigas chanchamanchou. ●(1888) SBI II 180. Me a wel cals a verc'hed coant / Ac a deu en-he chanchamant, tr. «Je vois beaucoup de filles jolies, / Qui ne tardent pas à changer.»
●(1904) DBFV 36a. chanjemant, m. pl. eu, tr. «changement.»
- cheñchañcheñchañ
voir cheñch
- cheñchapl
- cheñcher
- cheñcherezh
- cheñchetcheñchet
adj.
(1) Changé.
●(c.1500) Cb 38b. g. muez. b. chenchet.
●(1838) CGK 10. c'hui zo chenchet dre moc'h deut da c'hriza. ●(1893) IAI 14. Aneuze Saol a voe chenchet.
(2) Cheñchet e : changé en.
●(1870) FHB 269/62a. Hag en deon, e ber amzer al loaguennou, an douar touarc'h a zo chenchet e foënnijiri mad. ●(1894) BUZmornik 722. ar c'haouled a ioa chenchet e bili.
- cheñchidigezh
- cheñchiñcheñchiñ
voir cheñch
- cheñchuscheñchus
adj.
(1) Changeant.
●(1575) M 2301. Ez yndi varius, changus, tr. «Ils sont variables, changeants.» ●2689-2690. dihaual, / Chaingus, tr. «diverses, / Variées.»
●(1904) DBFV 36a. chanjus, chanchus, adj., tr. «changeant, inconstant.»
(2) (météorologie) Changeant.
●(1867) FHB 112/61a. dreist peb tra pa vez chansuz, diez an amzer.
- cheñjenn
- cheñjenniñcheñjenniñ
v. tr. d. Enchaîner.
●(1904) DBFV 37a. chenjennein, v. a., tr. «enchaîner.» ●chenjennig, f. pl. eu, tr. «petite chaîne, chaînette.»
- chenoù
- chercher
[mbr cher < vfr cher < lat cara « visage » < grec κάρα (TLFi)]
M. –ioù, –ioù
A.
(1) Visage.
●(1499) Ca 36b. Cher. g. chere visaige.
(2) Aspect, apparence.
●(1849) LLB 1132. Anuerzi hag en des ur fal sel, ur fal cher.
●(1904) DBFV 37a. fal chér, tr. «mauvaise mine.» ●(1939) DIHU 338/324. Ur vorhig vraù é honnen, cher karadek d'hé zud. ●(1942) DHKN 69. Ti ha tud en des keméret ur cher karadek. ●85. Er mestr e zas, ean é unan, ar ou arben get ur cher guiù.
B.
(1) Bon accueil, démonstration d'amitié, joie.
●(1532) Pmof 5. Inogen dre bresel gant cher a conqueris.
●(1732) GReg 136a. Caresse, demonstration d'amitié, ou de bienveillance, tr. «Chèr. p. chèrou.»
●(c.1802-1825) APS 67. ean hou cheleüou hac hou receüou guet guel chér (...) eit ne rehai ur vam.
●(1904) DBFV 37a. chér, m. pl. ieu, tr. «chère, accueil gracieux, amitié, caresse.» ●(1910) EGBT 144. cher, m., tr. «bon accueil.» ●(1927) GERI.Ern 79. cher V[annetais] m., tr. «Chère, bon accueil.»
(2) Ober cher da ub. : faire un bon accueil à qqn.
●(c.1719) G 95 / 154 - H 155 / 191 - I/J 191 / 271 - K 271 - L 272/325 - M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms i. caressant, tr. «un deen cherus, a oura cher.»
●(1838) OVD 278. er chér e hroa dehou é vam.
●(1904) DBFV 37a. gobér chér, tr. «faire bonne mine, bon accueil (de, à).» ●(1906) HIVL 36. En dén-sé, ker rust, ker rok é kevér en ol, e hra chér de verh er meliner. ●53. ean e zigemér er verhig get ur voéh rust, hemb gobér kalz a chér dehi. ●(1906-1907) EVENnot 7. N'euz ket groet leun a cher d'ean pan e arri me 'lar d'ac'h, tr. «Accueil chaleureux, fête.» ●(1910) EGBT 145. Ret ê kwitât ar vignoned-hont a rê cher d'ê.
►Ober cherig d’ub. : faire un accueil affectueux à qqn.
●(1909) KTLR 97. Ober a rea kalz cherik d'he goaz.
C.
(1) Repas, chère.
●(1575) M 2274. goude cher gæery, tr. «après bonne chère et gaîté.»
●(c.1680) NG 11. Goude hou cher, y a junou.
(2) Cher vat : bonne chère.
●(1792) BD 4856. ar cherio mat pere ocheus groet erbet hont, tr. «les festins que vous avez [fait] dans l'autre monde.»
●(1824) BAM 93. pa glasquit ar cherou mad hac ar festou. ●184. ar cherou mad, an debochou.
(3) =
●(1834) SIM 186. ar vanite e deus recevet ur cheric vian, hac a guemer gout ezetamant.
(4) Ober cher : s'amuser.
●(1580) G 588-589. Danzomp, hoaryomp, groeomp cher / pan eou hon mecher ober yoay, tr. «Dansons, jouons, faisons la vie, / Puisque c'est notre métier de faire la joie.»
- cherantizcherantiz
voir cherentez
- cheraplcherapl
[brpm chérable < cher + -apl]
Adj.
(1) Affable.
●(17--) BSbi 570. Aveit gobér dehou un deguemér chérable.
●(1904) DBFV 37a. chérabl, tr. «caressant, amical.» ●(1906) HIVL 17. ur voéz ken dous, ken chérabl. ●(1922) BUPU 15. un ér chérabl dehi.
(2) Bout cherapl ouzh ub. : être agréable à qqn.
●(1908) DIHU 34/61. Eit bout cherabl eùé / Doh er mestr ag en ti.
(3) Bout cherapl e-keñver ub. : être agréable à qqn.
●(1901) LZBg 59 blezad-4e lodenn 207. Chérabl é kevér en ol.
- cherchañ
- cherentezcherentez
[cher + -entez]
F.
(1) Ober cherentez da : faire des caresses à
●(1936) ONEN 142. Unan eus ar gwazed a deu da gregi en he fenn [ar gazeg], da ober cherentez d'ezi evit he lakât da chom habask.
(2) (en plt d'un chien) Ober cherantiz da : faire des joies à qqn.
●(1872) GAM 6. n'ouzoc'h ket petra eo klask tenna eun tamm amann a c'hinou eur c'hi ? Keit ha ma rit flourik d'he gein, (…) e ra cherantiz d'eoc'h.
- cheretcheret
[cher + -et]
Adj. [précédé d'un adj.] Qui a (bonne, mauvaise) mine.
●(1910) DIHU 63/134. na fal cherret é ean, na goaheit en des.
- chergoed
- cherisamant
- cherisañ / cherisiñcherisañ / cherisiñ
v. tr. d.
(1) Caresser
●(1659) SCger 19b. caresser, tr. «cherissa.» ●24b. cherir, tr. «cherissa.» ●(c.1718) CHal.ms i. caresser, tr. «cherissein, pour un enfant, dorlottein mignonnein.» ●(1732) GReg 136b. Caresser, tr. «Cheriçza. pr. cheriçzet.»
●(1838) CGK 4. cheriçzan ar vugale.
●(1927) GERI.Ern 79. cherisa v. a., tr. «caresser.» ●(1931) VALL 97b. Caresser, tr. «cherisa.»
(2) Choyer.
●(1767) ISpour 403. à pé oüai é cherissein er vugalé.
●(1914) DFBP 53a. choyer, tr. «Cherisa.»
- cheriser
- cherisiñcherisiñ
voir cherisañ
- cherisoù
- cherisus
- cherj
- cherjalcherjal
v. intr. Crier, geindre.
●(1919) DBFVsup 12b. cherjal, chuerjal (Pl[uméliau]) ; chuermal, skuermal (B[as]v[annetais].), v. n., tr. «crier, geindre.»
- cherlenncherlenn
voir kerlenn
- cherompi
- cherpantourcherpantour
voir charpantour
- cherpilh
- cherpoùcherpoù
plur. = (?) Plaintes, cris, atermoiements (?).
●(1932) BRTG 161. Déh devéhan é ma bet boaret me Marion de cherpeu moéz Kroézegu.
- cherubin
- cherus
- chervadchervad
m. –où
(1) Bon repas.
●(1659) SCger 24b. bonne chere, tr. «cher vat.» ●(1710) IN I 362. chetu amâ un den pehini a gara r guin hac ar cher vad. ●(1790) Ismar 128. hum abandonnein d'er plijadurieu, d'er chérvadeu. ●(1790) MG 53. ur fest, é péhani é hoai chérvad d'obér.
●(1877) EKG I 176. eur fest ha ne vanko ennhan na cher-vad leiz kof, na guin koz da eva gand ar skudel. ●(1896) HIS 92. Uñ dé ma oé chervad é ti ze roué.
(2) Ober chervad : faire bonne chère.
●(1580) G 1073. Ma mam quer groet cher mat haznat ha dybadet, tr. «Ma chère mère, réjouissez-vous publiquement et sortez d'évanouissement.» ●(1612) Cnf 47a. oz ober cher mat. ●(1633) Nom 54b. Caristia : table ronde : taul round, cher mat.
●(1659) SCger 24b. faire grande chere, tr. «ober cher vat.» ●(c.1680) NG 781. En dauarn, e gober chervat. ●(17--) TE 401. un dén pihuicq, péhani e vragai hac e rai chérvad bamdé.
●(1856) VNA 181. régalons-nous, tr. «groamb chervad.»
(3) Den a chervad : gourmet.
●(1907) AVKA 96. Un den a cher vad eo ; plijet a ra ar gwin dehan.
(4) Ober chervad da ub. : bien recevoir qqn.
●(c.1718) CHal.ms ii. Il n'a rien oublié pour regaler son ami, tr. «n'en des ancœit netra aüeit ober cher vat d'e ami.»
●(1908) PIGO II 83. hag e ra plijadur d'in gwelet an dud a feson, al labourerien eveldoc'h, oc'h ober cher vat d'ean.
- chervadenn
- chervadiñchervadiñ
v. intr. Faire bonne chère.
●(1767) ISpour 80. croll, fraudein, chervadein, trompein er-ré-ral. ●254. Mar laquant enn danné-zé de vragal ha de chervadein. ●(1790) Ismar 93. er-ré e implé er péh e chairrant, é chervadein, é hivraignein. ●123. é ma péhet corol, fraudein, chervadein, trompein.
- chesin
- chetacheta
v.
(1) V. intr. Gîter.
(2) V. tr. d. Coincer.
●(1978) EMGI 83. Klask a raemp chetañ anezhañ pa dremene e kêr.
- chetañ / chetiñ
- chetet
- chetif
- chetig
- chetiñchetiñ
voir chetañ
- cheuc'hcheuc'h
adj. Chic.
●(1936) IVGA 90. Cheuc'h, rak ar sul e oa evitañ e-giz evit ar re-all. ●235. ni a vo friko cheuc'h ganimp, e ti an Andro, Mimi. ●(1947) YNVL 23. Cheuc'h omp, du-mañ, dre natur. ●(1951) BLBR 34/22. poupinellou ken cheurc'h, ken koant. ●(1957) PLBR 229. L'adjectif étrange cheuc'h, «chic, somptueux», connu dans la même région [pays bigouden], est très probablement cheur, que l'on a supposé à l'origine de cheurenn.
- cheuchoùcheuchoù
pl. = (?).
●(1933) KANNkerzevod 81/8. Chan Droch a zo aze dor ha dor ganin… ha ne deu ket hi aman seiz gwech bemdez d'asten he cheuchou ha da c'houlen eun dra bennak…
- cheul
- cheulkcheulk
m. –ed, cheulkejen
(1) Niais, imbécile.
●(1910) MAKE 110. Alo, cheulkejen, war ho taoulin dirazoun. ●(1952) LLMM 34/43. (Douarnenez) Cheulk : beg bras. ●(1957) PLBR 93. le pl. de (...) cheulk, «niais», cheulkejen (Pouldreuizc, à côté de cheulked. ●(1977) PBDZ 94. (Douarnenez) cheulk, tr. «sot et vantard.»
(2) Qqn de négligé dans sa tenue.
●(1942) FHAB Mae/Mezheven 171. Cheulk (...) = se dit de quelqu'un qui a une tenue négligée, qui présente mal.
- cheulkez