Recherche 'fri...' : 153 mots trouvés
Page 2 : de friket-2 (51) à frip-e-drantell (100) :- friket .2
- friketez
- frikofriko
f./m. –ioù
I.
(1) Repas de noces.
●(1909) KTLR 87. Emechans, e c'hellan pedi anezho da zond da m' friko. ●(1921) LZBt Here 21. e plij d'e eur pred-friko. ●(1936) IVGA 235. ni a vo friko cheuc'h ganimp, e ti an Andro, Mimi. ●(1974) THBI 162. Memes m'oa evet eur voujaron «champagne» en e frikou. ●164. ar vadiennou, ar frikoiou.
(2) par ext. Bon repas, gueuleton.
●(1835) AMV 712. quen bras abondanç a fricoyou. ●(1872) DJL 39. meur a gof dôn, / Goude ho frikoïou a halfe kaout naon. ●(18--) RGE 24. Evit festa molarje. / Pa veso deut ni a rai frico.
●(1921) PGAZ 55. evit laouennaat ho frikojou.
(3) Friko ti-nevez : repas lors de la prise de possession d’une nouvelle maison.
●(1928) CONS 356. Anavezout a ran tud hag a vez o frikota pad ar bloa, pevar dewez war seiz d’an nebeuta : friko ti-nevez ; friko gwadigennou pa vez lazet ar porc’hel lard.
(4) Friko gwadegennoù : repas de boudins frais lorsque le cochon est tué.
●(1928) CONS 356. Anavezout a ran tud hag a vez o frikota pad ar bloa, pevar dewez war seiz d’an nebeuta : friko ti-nevez ; friko gwadigennou pa vez lazet ar porc’hel lard.
(5) Ober friko gant : se régaler de.
●(1903) MBJJ 210. ober 'reont friko gant an indrailho a vez distaulet duman ha duont.
(6) De quoi manger.
●(1937) LZBl Genver/C'hwevrer 30. pep-unan a c'hellas debri e walc'h, rak n'eo ket friko a vanke.
(7) plais. Plad ar friko : l'assiette au beurre.
●(1909) BOBL 03 juillet 236/1a. an den a ro eun taol lagad var stal hor ministred hag a wel an doujans ho deveus da blad ar friko.
(8) sens fig. Bezañ doare ar friko war ub. : être à la noce.
●(1878) EKG II 96. Allaz ! paour keaz Ian Pennors, eme Mauriz Magerez, pa velaz ac'hanoun o tont leun-c'hoad, n'ema ket doare ar friko varnoc'h !
II. Bezañ er friko // Bezañ en ur friko : être à la noce. Cf. bezañ en un eured.
●(1908) FHAB Ebrel 122 (L) *Potr e skourjez ler. Pa veze komzet rust outi n'eo ket gwellaat a rea dezi ken nebeut e c'hellit kredi. Rak-se, Fanch e goaz n'edo ket en eur friko; mez eun den a basianted oa, anez en divije torret he fenn outi. ●(1910) MAKE 107 E. Crocq. Ar glaouer, me lavar d'eoc'h, ne oa ket duze er frikou.
- friko-c'hagnfriko-c'hagn
f./m. =
●(1958) BRUD 4/54. Hag e oe friko-hagn gant oll gizier-noz ar hanton. ●58. Friko-hagn : founnuz, druz.
- friko-paeañfriko-paeañ
m. Repas payant.
●(1952) LLMM 32-33/135. (Douarnenez) An dra-se zo frikou-paeañ : pa ranker paeañ prof pe pred e trugarez evit prof pe pred all.
- frikoañfrikoañ
v. intr. Faire des bons repas, gueuletonner.
●(1978) LLMM 186/14. n'eo mat ar veleien nemet da leinañ, da frikoañ, da gargañ o c'horf... Kofoù-stamm tout, emeze.
- frikorneg
- frikotal / frikotañ / frikotatfrikotal / frikotañ / frikotat
v.
I. V. intr.
(1) Prendre part à un repas de noces.
●(1927) TSPY 34. peadra da frikota diwar goust eur vaouez. ●(1955) STBJ 210. a-berz piou e vezed o frikota.
(2) par ext. Faire un bon repas.
●(18--) RGE 24. Da fricota ha da zançal.
●(1905) KANngalon Ebrel 379. o frikotal asamblez gant Luther. ●(1905) KANngalon Du 542. lipat ha frikotal da zul ha da bemdez. ●(1928) CONS 356. Anavezout a ran tud hag a vez o frikota pad ar bloa, pevar dewez war seiz d’an nebeuta : friko ti-nevez ; friko gwadigennou pa vez lazet ar porc’hel lard.
II. V. tr. d. Nourrir.
●(1913) DIHU 92/215. de frikotat me hounifled.
- frikotañfrikotañ
voir frikotal
- frikotatfrikotat
voir frikotal
- frikoter
- frileuzennfrileuzenn
f. –où
(1) Châle.
●(1955) LLMM 48/109. he frileuzenn domm. ●(1973) LBFR 162. eur veleuzenn vloan. ●(1983) PABE 105. (Berrien) feuleuzenn, tr. «châle.»
(2) Crépine.
●(1982) PBLS 48. (Sant-Servez-Kallag) feuleuzenn, tr. «péritoine.» ●563. feuleusenn, tr. «diaphragme.» ●(1983) PABE 105. (Berrien) feuleuzenn, tr. «péritoine.»
- frilien
- frimfrim
m.
I.
(1) (météorologie) Frimas.
●(1499) Ca 88a. Frim. g. frime. ●(1633) Nom 221b. Gelicidium : gelée : frim. ●222a. Pruina : gelée : frim, sclaçc riclus.
●(c.1718) CHal.ms iv. verglas, tr. «spill 'frim'.»
●(1839) BESquil 148. édan er glàu hac er frime. ●(1854) MMM 281. ar glao ac ar frim. ●(1856) VNA 103. Il tombe du verglas, tr. «Frim e hra.» ●(1897) EST 67. Hillèh é mant guennoh eit er frim de viz merh.
●(1920) FHAB Genver 204. dindan an avel, ar glao, ar frim hag an erc'h ! ●(1934) BRUS 185. Du givre, tr. «frim.» ●(1970) GSBG 6. (Groe) frim, tr. «verglas.»
(2) (habillement) Tachoù-frim : clous à glace.
●(1934) BRUS 280. Des clous à glace, tr. «tacheu frim.»
II. Yen evel ar frim : très froid.
●(1841) IDH 44 (G) Y.-P. Gwioñvarc'h. Ha bout e veoh yein èl er frim.
- frimañ / frimiñ
- frimenn
- frimet
- frimiñfrimiñ
voir frimañ
- FrinaoudourFrinaoudour
n. de l. Frinaudour (confluent du Trieux et du Leff, Quemper-Guézennec).
●(1825-1830) AJC 6590. lared a neus o poa sovetad dean evue en pasas frenoudour. ●(1888) SON II 90. Kesset ma fenn d'ar Frinaoudour, / D'ober eur vagic war ann dour. ●(1896) SBW 2. war lez ar ster hanvet ann Trew, hag a dremen dre Wengamp, Pontrew ha Lezardrew. Madok a savas he hini enn Fri-ann-daou-dour, 'lec'h en em vesk al Leff gant ann Trew, hag Alan a zavaz, enn tu-all d'ann dour, hini Roc'h-Ugu.
1914 ARVG. Mae 79 Tremen e ra dre Wengamp, Pontrew, elec'h eman ar mor ouz he gortoz, ha Lezardrew, goude bean digemeret al Lenv en Fri-an-daou-dour, parouz Kemper-Gwezennek.
- fring
- fring-foarfring-foar
m. & adj. (Homme) qui fréquente les foires pour parader.
●(1876) TDE.BF 216a. Frink-foar, tr. «Qui se plait à aller aux foires pour faire le beau.» ●(1890) MOA 270a. Qui se plait à fréquenter les foires, pour faire le beau, tr. «frink-foar, adj. et subst.»
●(1981) ANTR 202. N'eo ked eur frink-foar eo Yann.
- fringadellfringadell
f. –ed Femme coquette et légère.
●(1931) VALL 298b. Femme coquette et légère, tr. «fringadell V[annetais].»
- fringadenn
- fringal / fringañ / fringiñfringal / fringañ / fringiñ
v. intr.
I. (en plt d'animaux)
(1) Ruer.
●(1659) SCger 107a. ruer, tr. «fringal.»
(2) Gambader, caracoler.
●(1941) FHAB Genver 5. a gizier-koad a oar fringal ken brao war bodou ar gwez.
II. (en plt de qqn)
(1) (en mauvaise part) Courir, folâtrer.
●(1944) FHAB Meurzh/Ebrel 42a. Met pa grog ar big e skouarn ar plac'h, hag e ve berr he nask e kav an tu da fringal.
(2) Gambader.
●(1647) Am 755. (a) Gouzout, dançal, fringal a baly, tr. «Savoir danser, gambader et baller.» ●(b) Dançal, caquetal, fringal dre'n sal a bale, tr. «Danser, caqueter, gambader par la salle et marcher.»
●(1659) SCger 149a. fringal, tr. «se donner du bon temps.» ●(1732) GReg 447b. Gambader, sauter, tr. «fringal.» ●(1744) L'Arm 169b. Gambader & Gambiller, tr. «Fringuein ou guall.»
●(1895) GMB 246. gambader (…) pet[it] Trég[uier] vringal, du fr. fringuer.
●(1902) PIGO I 181. he nerz a oa haddeut, hag e savaz 'n he za da frinkal ha da c'hoarzin.
(3) Loc. verb. Fringañ ha difringañ : ne pas cesser de se débattre, de remuer.
●(1869) KTB.ms 14 p 22. ha kerkent a frinkas ha a tifrinkas kement ha kement ma tirogas ma davanjer.
- fringantizfringantiz
f. Fringance.
●(1949) KROB 12/14. Pa viot deuet d'am oad din-me, ez aio ar fringantiz diouzoc'h.
- fringellfringell
f. –ed Femme coquette et légère.
●(1931) VALL 298b. Femme coquette et légère, tr. «fringell V[annetais].»
- fringellat
- fringerfringer
m. –ion
(1) Homme qui gambade, qui aime gambader.
●(1732) GReg 447b. Celui qui gambade, gambadier, tr. «fringuer.»
(2) Noceur.
●(1732) GReg 437b. Un jeune fringant, qui se donne du bon temps, tr. «Ur fringuer. p. fringuéryen.»
(3) Fringer noz : coureur de nuit.
●(1929) MKRN 96. N'ouzon pet frinker ha frinkerez noz eo bet blonset o zreid, diaozet o diouvorzad ha dizec'het o hanchenn, tr. «Je ne sais combien de coureurs et de coureuses de nuit ont eu les pieds meurtris, les cuisses fourbues, le gosier desséché.»
- fringerezfringerez
f. –ed
(1) Fille légère, coureuse.
●(1977) PBDZ 633. (Douarnenez) frinkerez, frinkerezed, tr. «sauteuse, fille légère.»
(3) Fringerez noz : coureuse de nuit.
●(1929) MKRN 96. N'ouzon pet frinker ha frinkerez noz eo bet blonset o zreid, diaozet o diouvorzad ha dizec'het o hanchenn, tr. «Je ne sais combien de coureurs et de coureuses de nuit ont eu les pieds meurtris, les cuisses fourbues, le gosier desséché.»
- fringerezh
- fringik
- fringiñfringiñ
voir fringal
- fringol
- fringoler
- fringolerezh
- fringoliñfringoliñ
v. intr. Fredonner.
●(1659) SCger 149a. fringoli, tr. «fredonner.» ●(1732) GReg 435b. Fredonner, faire des fredons en chantant, tr. «fringoli. pr. fringolet.»
●(1889) SFA 239. an eostik da fringoli ha Fransez da ziskana out-han.
●(1914) DFBP 148b. fredonner, tr. «Fringoli.» ●(1931) VALL 319b. Fredonner, tr. «fringoli.»
- fringolus
- fringoterfringoter
m. –ion Fredonneur.
●(1732) GReg 435b. Fredonneur, celui qui fredonne lorsqu'il ne faudroit pas le faire, tr. «Fringoter p. yen.»
- fringoterezh
- fringotiñfringotiñ
v. intr. Fredonner.
●(1633) Nom 214a. Modos concidere & frangere, minutionem citare, vel minuere : diminuer en chantant, fringotter : diminuiff ò canaff, discanaff, fringotiff, fredouniff.
●(1659) SCger 60a. fredonner, tr. «fringoti.» ●(c.1718) CHal.ms ii. fredonner, tr. «fredonnein, fringotein.» ●gringotter, tr. «fringottein fredonnein.» ●(1732) GReg 435b. Fredonner, faire des fredons en chantant, tr. «fringoti. pr. et.»
- fringotusfringotus
adj. Qui fredonne, fredonnant.
●(1732) GReg 435b. Une voix qui fredonne, tr. «Ur vouëz fringolus, ou, fringotus.»
- fringusfringus
adj. Fringant, alerte.
●(1732) GReg 437b. Fringant, ante, alerte, gaillard, éveillé, tr. «fringus.» ●Cheval fringant, tr. «Marc'h fringus.» ●Un fringant, un alerte, tr. «ur pautr fringus.»
- frinjinañ
- frink .1frink .1
adj.
(1) Folâtre, alerte.
●(1890) MOA 112a. Alerte, tr. «frinkik.» ●270b. Folâtre, Badin, tr. «frink, – frinkik.»
●(1942) VALLsup 40a. Coquet, à la mode, tr. «frink (-frink) V[annetais].»
(2) Bezañ frink : faire le beau, se pavaner.
●(1890) MOA 139b. Faire le beau (se pavaner), tr. «beza frink.»
- frink .2frink .2
interj. Onomatopée qui imite le bruit d'une faux qu'on aiguise.
●(1966) LIMO 17/06. Mal é rein un tamm luem de varùen er falh, « Frinc !… Frinc… Frinc… ».
- frinkal
- frinkin
- friol / frivolfriol / frivol
adj. (en plt de qqn)
(1) Frivole.
●(1464) Cms (d’après GMB 246). Friuoll, frivole. ●(1499) Ca 88a. Friuol. g. friuole. vain inutile.
●(1689) DOctrinal 163. Evit excita an tud da lesell ho voluptéou frioul eux ar bet, ha aspira var Zu an Eff. ●(1710) IN I 171. traou friol.
(2) De bonne, d'agréable compagnie.
●(1732) GReg 42a. Un bon Apôtre, un bon Compagnon, tr. «ur pautr fryol.» ●252a. C'est un drole bien découplé, tr. «Ur paotr fryol discoublet mad eo.»
●(1876) TDE.BF 216b. Friol, adj., tr. «Espiègle, gai, dispos.»
- fripfrip
s.
(1) E frip : à celui qui le prend, qui l'attrape.
●(1960) GOGO 224. (Kerlouan, Brignogan) On décide habituellement qu'il y aura didolle lorsque la mer, très houleuse, entraîne vers la côte de grandes quantités de goémon. On dit alors que le goémon est «e frip» (e frip), c'est-à-dire à celui qui le prendra le premier.
(2) Teurel (udb.) e frip : jeter (qqc.) à la volée où chacun prend ce qu'il peut.
●(1877) FHB (3e série) 2/10b. el leac'h (...) ma taoler buez hag honestiz ar priejou evel pa lavarfen e fripp da c'hoarz ha da fic'hellerez eur vanden pennou scanv.
(3) Méthode libre de récolte du goémon épave.
●(1987) GOEM 116. Les formes de partage [du goémon échoué] varient avec le nombre de personnes présentes à la récolte, la quantité de goémon échoué, les lieux. Elles sont de trois types : – frip : chacun prend ce qu'il veut et ce qu'il peut, sans concertation avec autrui avant la récolte. – touch lod : l'attribution se fait avant la récolte, au prorata des personnes qui vont travailler. – boutin' : après une récolte collective, le partage se fait sur la dune au prorata des personnes ayant travaillé.
- frip-e-drantell