Devri

Recherche 'fri...' : 153 mots trouvés

Page 2 : de friket-2 (51) à frip-e-drantell (100) :
  • friket .2
    friket .2

    f. –où (cuisine) Écumoire.

    ●(1744) L'Arm 124a. Ecumoir, tr. «Friquêtt.. êtteu. f.»

    ●(1934) BRUS 240. Une écumoire, tr. «ur friket –eu, m.» ●(1970) GSBG 189. (Groe) friket (f.), tr. «écumoire.»

  • friketez
    friketez

    f. –ioù (cuisine) Écumoire.

    ●(1732) GReg 438a. Friquet, ustencile ce cuisine, tr. «Friqetès. p. friqetesou.»

    ●(1977) PBDZ 535. (Douarnenez) ar friketez vras, tr. «la grande écumoire.»

  • friko
    friko

    f./m. –ioù

    I.

    (1) Repas de noces.

    ●(1909) KTLR 87. Emechans, e c'hellan pedi anezho da zond da m' friko. ●(1921) LZBt Here 21. e plij d'e eur pred-friko. ●(1936) IVGA 235. ni a vo friko cheuc'h ganimp, e ti an Andro, Mimi. ●(1974) THBI 162. Memes m'oa evet eur voujaron «champagne» en e frikou. ●164. ar vadiennou, ar frikoiou.

    (2) par ext. Bon repas, gueuleton.

    ●(1835) AMV 712. quen bras abondanç a fricoyou. ●(1872) DJL 39. meur a gof dôn, / Goude ho frikoïou a halfe kaout naon. ●(18--) RGE 24. Evit festa molarje. / Pa veso deut ni a rai frico.

    ●(1921) PGAZ 55. evit laouennaat ho frikojou.

    (3) Friko ti-nevez : repas lors de la prise de possession d’une nouvelle maison.

    ●(1928) CONS 356. Anavezout a ran tud hag a vez o frikota pad ar bloa, pevar dewez war seiz d’an nebeuta : friko ti-nevez ; friko gwadigennou pa vez lazet ar porc’hel lard.

    (4) Friko gwadegennoù : repas de boudins frais lorsque le cochon est tué.

    ●(1928) CONS 356. Anavezout a ran tud hag a vez o frikota pad ar bloa, pevar dewez war seiz d’an nebeuta : friko ti-nevez ; friko gwadigennou pa vez lazet ar porc’hel lard.

    (5) Ober friko gant : se régaler de.

    ●(1903) MBJJ 210. ober 'reont friko gant an indrailho a vez distaulet duman ha duont.

    (6) De quoi manger.

    ●(1937) LZBl Genver/C'hwevrer 30. pep-unan a c'hellas debri e walc'h, rak n'eo ket friko a vanke.

    (7) plais. Plad ar friko : l'assiette au beurre.

    ●(1909) BOBL 03 juillet 236/1a. an den a ro eun taol lagad var stal hor ministred hag a wel an doujans ho deveus da blad ar friko.

    (8) sens fig. Bezañ doare ar friko war ub. : être à la noce.

    ●(1878) EKG II 96. Allaz ! paour keaz Ian Pennors, eme Mauriz Magerez, pa velaz ac'hanoun o tont leun-c'hoad, n'ema ket doare ar friko varnoc'h !

    II. Bezañ er friko // Bezañ en ur friko : être à la noce. Cf. bezañ en un eured.

    ●(1908) FHAB Ebrel 122 (L) *Potr e skourjez ler. Pa veze komzet rust outi n'eo ket gwellaat a rea dezi ken nebeut e c'hellit kredi. Rak-se, Fanch e goaz n'edo ket en eur friko; mez eun den a basianted oa, anez en divije torret he fenn outi. ●(1910) MAKE 107 E. Crocq. Ar glaouer, me lavar d'eoc'h, ne oa ket duze er frikou.

  • friko-c'hagn
    friko-c'hagn

    f./m. =

    ●(1958) BRUD 4/54. Hag e oe friko-hagn gant oll gizier-noz ar hanton. ●58. Friko-hagn : founnuz, druz.

  • friko-paeañ
    friko-paeañ

    m. Repas payant.

    ●(1952) LLMM 32-33/135. (Douarnenez) An dra-se zo frikou-paeañ : pa ranker paeañ prof pe pred e trugarez evit prof pe pred all.

  • frikoañ
    frikoañ

    v. intr. Faire des bons repas, gueuletonner.

    ●(1978) LLMM 186/14. n'eo mat ar veleien nemet da leinañ, da frikoañ, da gargañ o c'horf... Kofoù-stamm tout, emeze.

  • frikorneg
    frikorneg

    m. –ed (zoologie) Rhinocéros.

    ●(1931) VALL 659b. Rhinocéros, tr. «frikorneg m. pl. ed.»

  • frikotal / frikotañ / frikotat
    frikotal / frikotañ / frikotat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Prendre part à un repas de noces.

    ●(1927) TSPY 34. peadra da frikota diwar goust eur vaouez. ●(1955) STBJ 210. a-berz piou e vezed o frikota.

    (2) par ext. Faire un bon repas.

    ●(18--) RGE 24. Da fricota ha da zançal.

    ●(1905) KANngalon Ebrel 379. o frikotal asamblez gant Luther. ●(1905) KANngalon Du 542. lipat ha frikotal da zul ha da bemdez. ●(1928) CONS 356. Anavezout a ran tud hag a vez o frikota pad ar bloa, pevar dewez war seiz d’an nebeuta : friko ti-nevez ; friko gwadigennou pa vez lazet ar porc’hel lard.

    II. V. tr. d. Nourrir.

    ●(1913) DIHU 92/215. de frikotat me hounifled.

  • frikotañ
    frikotañ

    voir frikotal

  • frikotat
    frikotat

    voir frikotal

  • frikoter
    frikoter

    m. –ion Invité à un repas de noces.

    ●(1925) FHAB Genver 33. Ar frikoterien o doa klevet. ●(1927) TSPY 11. Kenavo 'ta, frikoter ! ●(1955) STBJ 209. dizale e tegoueze frikoterien a bep tu.

  • frileuzenn
    frileuzenn

    f. –où

    (1) Châle.

    ●(1955) LLMM 48/109. he frileuzenn domm. ●(1973) LBFR 162. eur veleuzenn vloan. ●(1983) PABE 105. (Berrien) feuleuzenn, tr. «châle.»

    (2) Crépine.

    ●(1982) PBLS 48. (Sant-Servez-Kallag) feuleuzenn, tr. «péritoine.» ●563. feuleusenn, tr. «diaphragme.» ●(1983) PABE 105. (Berrien) feuleuzenn, tr. «péritoine.»

  • frilien
    frilien

    m. –où Mouchoir. cf. lien-fri

    ●(1931) VALL 483a. Mouchoir, tr. «frilien.» ●(1932) OALD 41/512. Gant kil blevek e zourn pe gant eur frilien e sec'ho ar falc'her ar c'houezen diwar e zremm.

  • frim
    frim

    m.

    I.

    (1) (météorologie) Frimas.

    ●(1499) Ca 88a. Frim. g. frime. ●(1633) Nom 221b. Gelicidium : gelée : frim. ●222a. Pruina : gelée : frim, sclaçc riclus.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. verglas, tr. «spill 'frim'.»

    ●(1839) BESquil 148. édan er glàu hac er frime. ●(1854) MMM 281. ar glao ac ar frim. ●(1856) VNA 103. Il tombe du verglas, tr. «Frim e hra.» ●(1897) EST 67. Hillèh é mant guennoh eit er frim de viz merh.

    ●(1920) FHAB Genver 204. dindan an avel, ar glao, ar frim hag an erc'h ! ●(1934) BRUS 185. Du givre, tr. «frim.» ●(1970) GSBG 6. (Groe) frim, tr. «verglas.»

    (2) (habillement) Tachoù-frim : clous à glace.

    ●(1934) BRUS 280. Des clous à glace, tr. «tacheu frim.»

    II. Yen evel ar frim : très froid.

    ●(1841) IDH 44 (G) Y.-P. Gwioñvarc'h. Ha bout e veoh yein èl er frim.

  • frimañ / frimiñ
    frimañ / frimiñ

    v. impers. Verglacer, faire du verglas.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Il fait du verglas, tr. «spillein ara, frimein ara.»

    ●(1931) VALL 778a. faire du verglas, tr. «frima.»

  • frimenn
    frimenn

    f. (météorologie) Verglas.

    ●(1931) VALL 778a. Verglas, tr. «V[annetais] frimenn f.»

  • frimet
    frimet

    adj. Gelé.

    ●(1633) Nom 221B. Gelu : glace, gelée : sclass frimmet.

    ●(1847) MDM 45. gant he viziet frimet ha sklaset.

    ●(1931) VALL 778a. couvert de verglas, tr. «frimet.»

  • frimiñ
    frimiñ

    voir frimañ

  • Frinaoudour
    Frinaoudour

    n. de l. Frinaudour (confluent du Trieux et du Leff, Quemper-Guézennec).

    ●(1825-1830) AJC 6590. lared a neus o poa sovetad dean evue en pasas frenoudour. ●(1888) SON II 90. Kesset ma fenn d'ar Frinaoudour, / D'ober eur vagic war ann dour. ●(1896) SBW 2. war lez ar ster hanvet ann Trew, hag a dremen dre Wengamp, Pontrew ha Lezardrew. Madok a savas he hini enn Fri-ann-daou-dour, 'lec'h en em vesk al Leff gant ann Trew, hag Alan a zavaz, enn tu-all d'ann dour, hini Roc'h-Ugu.

    1914 ARVG. Mae 79 Tremen e ra dre Wengamp, Pontrew, elec'h eman ar mor ouz he gortoz, ha Lezardrew, goude bean digemeret al Lenv en Fri-an-daou-dour, parouz Kemper-Gwezennek.

  • fring
    fring

    m. Amusements, ébats.

    ●(1921) PGAZ 55. muoc'h a fring hag a bec'hejou.

  • fring-foar
    fring-foar

    m. & adj. (Homme) qui fréquente les foires pour parader.

    ●(1876) TDE.BF 216a. Frink-foar, tr. «Qui se plait à aller aux foires pour faire le beau.» ●(1890) MOA 270a. Qui se plait à fréquenter les foires, pour faire le beau, tr. «frink-foar, adj. et subst.»

    ●(1981) ANTR 202. N'eo ked eur frink-foar eo Yann.

  • fringadell
    fringadell

    f. –ed Femme coquette et légère.

    ●(1931) VALL 298b. Femme coquette et légère, tr. «fringadell V[annetais].»

  • fringadenn
    fringadenn

    f. –où Gambade.

    ●(1744) L'Arm 169b. Gambade, tr. «Fringuadenn.. neu.»

  • fringal / fringañ / fringiñ
    fringal / fringañ / fringiñ

    v. intr.

    I. (en plt d'animaux)

    (1) Ruer.

    ●(1659) SCger 107a. ruer, tr. «fringal.»

    (2) Gambader, caracoler.

    ●(1941) FHAB Genver 5. a gizier-koad a oar fringal ken brao war bodou ar gwez.

    II. (en plt de qqn)

    (1) (en mauvaise part) Courir, folâtrer.

    ●(1944) FHAB Meurzh/Ebrel 42a. Met pa grog ar big e skouarn ar plac'h, hag e ve berr he nask e kav an tu da fringal.

    (2) Gambader.

    ●(1647) Am 755. (a) Gouzout, dançal, fringal a baly, tr. «Savoir danser, gambader et baller.» ●(b) Dançal, caquetal, fringal dre'n sal a bale, tr. «Danser, caqueter, gambader par la salle et marcher.»

    ●(1659) SCger 149a. fringal, tr. «se donner du bon temps.» ●(1732) GReg 447b. Gambader, sauter, tr. «fringal.» ●(1744) L'Arm 169b. Gambader & Gambiller, tr. «Fringuein ou guall.»

    ●(1895) GMB 246. gambader (…) pet[it] Trég[uier] vringal, du fr. fringuer.

    ●(1902) PIGO I 181. he nerz a oa haddeut, hag e savaz 'n he za da frinkal ha da c'hoarzin.

    (3) Loc. verb. Fringañ ha difringañ : ne pas cesser de se débattre, de remuer.

    ●(1869) KTB.ms 14 p 22. ha kerkent a frinkas ha a tifrinkas kement ha kement ma tirogas ma davanjer.

  • fringantiz
    fringantiz

    f. Fringance.

    ●(1949) KROB 12/14. Pa viot deuet d'am oad din-me, ez aio ar fringantiz diouzoc'h.

  • fringell
    fringell

    f. –ed Femme coquette et légère.

    ●(1931) VALL 298b. Femme coquette et légère, tr. «fringell V[annetais].»

  • fringellat
    fringellat

    v. intr. Folâtrer.

    ●(1870) FHB 274/103a. ar strinkellezet iaouang o vont da fringellat.

  • fringer
    fringer

    m. –ion

    (1) Homme qui gambade, qui aime gambader.

    ●(1732) GReg 447b. Celui qui gambade, gambadier, tr. «fringuer.»

    (2) Noceur.

    ●(1732) GReg 437b. Un jeune fringant, qui se donne du bon temps, tr. «Ur fringuer. p. fringuéryen.»

    (3) Fringer noz : coureur de nuit.

    ●(1929) MKRN 96. N'ouzon pet frinker ha frinkerez noz eo bet blonset o zreid, diaozet o diouvorzad ha dizec'het o hanchenn, tr. «Je ne sais combien de coureurs et de coureuses de nuit ont eu les pieds meurtris, les cuisses fourbues, le gosier desséché.»

  • fringerez
    fringerez

    f. –ed

    (1) Fille légère, coureuse.

    ●(1977) PBDZ 633. (Douarnenez) frinkerez, frinkerezed, tr. «sauteuse, fille légère.»

    (3) Fringerez noz : coureuse de nuit.

    ●(1929) MKRN 96. N'ouzon pet frinker ha frinkerez noz eo bet blonset o zreid, diaozet o diouvorzad ha dizec'het o hanchenn, tr. «Je ne sais combien de coureurs et de coureuses de nuit ont eu les pieds meurtris, les cuisses fourbues, le gosier desséché.»

  • fringerezh
    fringerezh

    m.

    (1) Gambade.

    ●(1732) GReg 447b. Gambade, tr. «fringuérez. p. ou.»

    (2) Trémoussement.

    ●(1977) PBDZ 741. (Douarnenez) frinkerezh, tr. «trémoussements.»

  • fringik
    fringik

    adj. Alerte.

    ●(1872) ROU 73b. Alerte, tr. «Frinkig.»

  • fringiñ
    fringiñ

    voir fringal

  • fringol
    fringol

    m. –où Fredon.

    ●(1732) GReg 435b. Fredon, modulation de voix, tr. «Fringol. p. fringolou.»

    ●(1847) FVR 125. boud ho c'hirri mesket gant fringol ho ho mouesiou.

    ●(1931) VALL 319b. Fredon, tr. «fringol m.»

  • fringoler
    fringoler

    m. –ion Fredonneur.

    ●(1732) GReg 435b. Fredonneur, celui qui fredonne lorsqu'il ne faudroit pas le faire, tr. «Fringoler p. yen.»

    ●(1914) DFBP 148b. fredonneur, tr. «Fringoler.» ●(1931) VALL 319b. celui qui fredonne, tr. «fringoler.»

  • fringolerezh
    fringolerezh

    m. –où Fredon.

    ●(1732) GReg 435b. Fredon, modulation de voix, tr. «Fringolérez. p. fringolerezou.»

    ●(1931) VALL 319b. Fredon, tr. «fringolerez m.»

  • fringoliñ
    fringoliñ

    v. intr. Fredonner.

    ●(1659) SCger 149a. fringoli, tr. «fredonner.» ●(1732) GReg 435b. Fredonner, faire des fredons en chantant, tr. «fringoli. pr. fringolet.»

    ●(1889) SFA 239. an eostik da fringoli ha Fransez da ziskana out-han.

    ●(1914) DFBP 148b. fredonner, tr. «Fringoli.» ●(1931) VALL 319b. Fredonner, tr. «fringoli.»

  • fringolus
    fringolus

    adj. Qui fredonne, fredonnant.

    ●(1732) GReg 435b. Une voix qui fredonne, tr. «Ur vouëz fringolus, ou, fringotus.»

    ●(1931) VALL 319b. Fredonnant, tr. «fringolus.»

  • fringoter
    fringoter

    m. –ion Fredonneur.

    ●(1732) GReg 435b. Fredonneur, celui qui fredonne lorsqu'il ne faudroit pas le faire, tr. «Fringoter p. yen.»

  • fringoterezh
    fringoterezh

    m. Fredon.

    ●(1732) GReg 435b. Fredon, modulation de voix, tr. «fringotérez. p. ou.»

  • fringotiñ
    fringotiñ

    v. intr. Fredonner.

    ●(1633) Nom 214a. Modos concidere & frangere, minutionem citare, vel minuere : diminuer en chantant, fringotter : diminuiff ò canaff, discanaff, fringotiff, fredouniff.

    ●(1659) SCger 60a. fredonner, tr. «fringoti.» ●(c.1718) CHal.ms ii. fredonner, tr. «fredonnein, fringotein.» ●gringotter, tr. «fringottein fredonnein.» ●(1732) GReg 435b. Fredonner, faire des fredons en chantant, tr. «fringoti. pr. et.»

  • fringotus
    fringotus

    adj. Qui fredonne, fredonnant.

    ●(1732) GReg 435b. Une voix qui fredonne, tr. «Ur vouëz fringolus, ou, fringotus.»

  • fringus
    fringus

    adj. Fringant, alerte.

    ●(1732) GReg 437b. Fringant, ante, alerte, gaillard, éveillé, tr. «fringus.» ●Cheval fringant, tr. «Marc'h fringus.» ●Un fringant, un alerte, tr. «ur pautr fringus.»

  • frinjinañ
    frinjinañ

    v. tr. d. Briser, casser.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 246). Fringinnaff, casser. ●(1499) Ca 88a. Fringinaff. g. combrisier. l. confringo / is. ●(c.1500) Cb 89a. Fringinaff terriff. gal. combriser.

    ●(1732) GReg 139a. Casser, rompre, tr. «fringina. p. fringinet.»

  • frink .1
    frink .1

    adj.

    (1) Folâtre, alerte.

    ●(1890) MOA 112a. Alerte, tr. «frinkik.» ●270b. Folâtre, Badin, tr. «frink, – frinkik.»

    ●(1942) VALLsup 40a. Coquet, à la mode, tr. «frink (-frink) V[annetais].»

    (2) Bezañ frink : faire le beau, se pavaner.

    ●(1890) MOA 139b. Faire le beau (se pavaner), tr. «beza frink.»

  • frink .2
    frink .2

    interj. Onomatopée qui imite le bruit d'une faux qu'on aiguise.

    ●(1966) LIMO 17/06. Mal é rein un tamm luem de varùen er falh, « Frinc !… Frinc… Frinc… ».

  • frinkal
    frinkal

    v. intr. Regimber.

    ●(1876) TDE.BF 216a. Friñkal, v. n., tr. «Regimber.» ●Friñkal a ra, tr. «il regimbe.» ●(1890) MOA 433b. Regimber, tr. «frinkal.»

  • frinkin
    frinkin

    adj. (Pommes) très amères pour faire du cidre.

    ●(1847) FVR 86. Charlez…. a oa bet paket o laerez avalou frinkin.

    ●(2020) TREGO 31 a viz kerzu p. 35bc. Jistr paotred, cidre d’hommes, en général un cidre alcoolisé, fait avec des pommes très amères, frinkin c’hwerv, qui désaltérait bien.

  • friol / frivol
    friol / frivol

    adj. (en plt de qqn)

    (1) Frivole.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 246). Friuoll, frivole. ●(1499) Ca 88a. Friuol. g. friuole. vain inutile.

    ●(1689) DOctrinal 163. Evit excita an tud da lesell ho voluptéou frioul eux ar bet, ha aspira var Zu an Eff. ●(1710) IN I 171. traou friol.

    (2) De bonne, d'agréable compagnie.

    ●(1732) GReg 42a. Un bon Apôtre, un bon Compagnon, tr. «ur pautr fryol.» ●252a. C'est un drole bien découplé, tr. «Ur paotr fryol discoublet mad eo.»

    ●(1876) TDE.BF 216b. Friol, adj., tr. «Espiègle, gai, dispos.»

  • frip
    frip

    s.

    (1) E frip : à celui qui le prend, qui l'attrape.

    ●(1960) GOGO 224. (Kerlouan, Brignogan) On décide habituellement qu'il y aura didolle lorsque la mer, très houleuse, entraîne vers la côte de grandes quantités de goémon. On dit alors que le goémon est «e frip» (e frip), c'est-à-dire à celui qui le prendra le premier.

    (2) Teurel (udb.) e frip : jeter (qqc.) à la volée où chacun prend ce qu'il peut.

    ●(1877) FHB (3e série) 2/10b. el leac'h (...) ma taoler buez hag honestiz ar priejou evel pa lavarfen e fripp da c'hoarz ha da fic'hellerez eur vanden pennou scanv.

    (3) Méthode libre de récolte du goémon épave.

    ●(1987) GOEM 116. Les formes de partage [du goémon échoué] varient avec le nombre de personnes présentes à la récolte, la quantité de goémon échoué, les lieux. Elles sont de trois types : – frip : chacun prend ce qu'il veut et ce qu'il peut, sans concertation avec autrui avant la récolte. – touch lod : l'attribution se fait avant la récolte, au prorata des personnes qui vont travailler. – boutin' : après une récolte collective, le partage se fait sur la dune au prorata des personnes ayant travaillé.

  • frip-e-drantell
    frip-e-drantell

    m. Dissipateur.

    ●(1869) SAG 235. Raizoun a zo sur, autrou, da lezanvel anezhan Pipi : eur pipi eo, eur frip-he-drantel. ●(1876) TDE.BF 216b. Frip-he-drañtel, s. m., tr. «Ivrogne fieffé, à la lettre, qui dissipe follement son bien.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...