Recherche 'kri...' : 182 mots trouvés
Page 2 : de krign-2 (51) à krinder (100) :- krign .2
- krign .3krign .3
s. Avarice.
●(1847) BDJ 285. Kentoc'h eghed dilezi he grign. ●286. Dioüalhit età, breûdeûr, dioc'h krign ha dioc'h skarzder.
- krign .4
- krign- .5krign- .5
voir krin-
- krign-askornkrign-askorn
m.
(1) Entremetteur de mariages.
●(1732) GReg 354b. Entremetteur, mediateur entre les amans pour faire un mariage, tr. «H[aute] Cor[nouaille] & Van[netois] Crign-asqorn. p. crignæsqern.»
●(1876) TDE.BF 378a. Krign-askorn, s. m. V[annetais], tr. «Entremetteur de mariages à la campagne.»
(2) Radoteur.
●(1982) PBLS 411. (Langoned) krign-askorn, tr. «radoteur, geignard.»
- krign-bevkrign-bev
m. (pathologie) Cancer, gangrène.
●(1732) GReg 132b. Cancer, maladie qui mange les chairs petit à petit, tr. «crign-beo. ar c'hrign-beo.» ●133a. Cangraine, ou, gangreine, tr. «crign-beo.»
●(1876) TDE.BF 378a. Krign-beo, s. m., tr. «Cancer, gangène.» ●(1889) SFA 34. debret he c'hinou hag e ziou voc'h gant eur c'hrign-beo.
●(1905) IVLD 277. Ar c'hlenved-se, a vez graet lupus anezhan gant ar vedisined, n'eo ket ker goaz hag ar c'hrign-bev mes kar-tost eo d'ezhan. ●(1911) BUAZperrot 862. eur c'hrign-beo en he diabarz.
- krignadenn
- krignadur
- krignaj
- krignal .1krignal .1
voir krignat
- krignal .2krignal .2
v. intr. Grincer (des dents). cf. skrignal
●(c.1680) NG 797. Commancë guet e dent de grainal.
- krignaotakrignaota
v. intr. local. Piller la grève.
●(1962) EGRH I 45. krignaota v., tr. « piller la grève (Plistin). »
- krignat / krignalkrignat / krignal
v. tr. d.
I.
(1) Ronger.
●(1499) Ca 51a. Cringnat. g. rongier. ●(1647) Am A.343(b). Da crignat hen fresq quicq., tr. « Pour ronger fraîche la chair ».
●(1659) SCger 64a. grignoter, tr. «crignat.» ●106a. ronger, tr. «crignat.» ●(1732) GReg 829a. Ronger, tr. «Crignat. crignal. pr. crignet.» ●Ronger les os, tr. «Crignat an æsqern.» ●Ronger ses ongles, tr. «Crignat e ivinou.»
●(1869) HTC 106. eur preñv da grignat griziou ar vezennic ilio, ha setu hi o tizec'ha. ●(1872) DJL 34. Jakez a grign he ivinou.
►absol.
●(1904) ARPA 189. el leac'h ne dosta ket al laër ha ne grign ket an tartouz. ●(1913) AVIE 194. él léh ma ne dosta ket el laeron ha ne grign ket er miltred.
(2) Manger.
●(1868) FHB 200/349b. n'oa ket chomet eur c'hrissen euz a gement a allet da grignat. ●(1878) EKG II 97. Ar bleizi hag ar brini a deufe da grignat o eskern.
●(1964) LLMM 106/330. emañ du-se e gorf o krignañ gant ar c'hranked.
II. sens fig.
(1) Krignat diàr : rogner sur (le poids, etc.).
●(1790) MG 206. crignad un tamiq diar er pouïs.
(2) Ronger, miner (qqn).
●(1877) FHB (3e série) 6/44a. o crignat, o ragnat ac'hanoc'h noz-deiz ?
●(1907) DRSP 13. petra c'hell krignat d'id da spered. ●(1911) SKRS II 23. ar remorz a zeu da grignat he galoun. ●(1924) LZMR 37. Eur c'heuz a grigne e spered. ●(1925) BUAZmadeg 21. Stad an dud krignet ho c'houstians gant ar skorpul a zo trist ha truezuz.
(3) Voler.
●(1955) STBJ 87. e-lec'h ma kavje, marteze, tud dizonest d'e grignat pe d'e douzañ.
(4) Krignat kalon.
●(1647) Am A.343(a). Da grignat calon., tr. « Pour ronger le cœur ».
►absol.
●(1939) RIBA 44-45. ne chom ket de bignotat na de grignat a pe hel rastellat.
(4) Diminuer.
●(1838) OVD 133. hag e grigne hilleih ou mérit.
(5) Étudier.
●(1970) BHAF 354. Loeiz a oa eun istorour anezañ, eur furcher diellou euz an dibab, e oll amzer vak a dremene o krignad koz paperou.
III.
(1) Krignat treid ar sent hag ar sentezed : voir sent.
(2) Krignat treid ar sent : voir sent.
(3) Krignat an askorn : voir askorn.
(4) Bezañ krignet e revr gant udb. : voir revr.
- krignder
- krignennetkrignennet
adj. (Terre) gelée superficiellement.
●(1967) BAHE 52/32. krignennañ : krignennet eo an douar : skornet un tammig war-c'horre.
- krigner .1
- krigner .2krigner .2
m. –ion
I. Rongeur.
●(1499) Ca 51a. Cringner. g. rongeur.
●(1732) GReg 829b. Celui qui ronge, tr. «Crignér. p. crignéryen. Van[netois] crignour. p. yon, yan.»
II. sens fig. (en plt de qqn)
(1) Parasite.
●(c.1718) CHal.ms iv. Les escornifleurs uiuent sur le Commun, tr. «er c'hraignerion a veü ar goust' real ar goust' en ol.»
●(1847) BDJ 281. Jusas (...) a hoüe eur c'hrigner dijoas.
(2) Pique-assiette.
●(c.1718) CHal.ms ii. Lippée un chercheur de franches lippées, tr. «creignour, ur c'hreignour, ul lippour pladeu, un Toupiner, un deen a glasqu' ober cheruat ar goust' er reral, ur c'horuec.»
- krigner-eskern
- krignerezh
- krignet
- krignijennkrignijenn
f. Gratin.
●(1996) VEXE 249-250. ce qui est le plus apprécié, le «krignijenn», c'est-à-dire la pellicule de bouillie légèrement brûlée qui s'y forme. Pour que le «krignijenn» se forme, il faut faire en sorte que les flammes viennent lécher les parois du chaudron.
- krignus
- krijtakrijta
voir benedisite
- krijtikrijti
voir benedisite
- krikkrik
adj. Bezañ graet krik gant ub. : devenu idiot.
●(1958) BRUD 4/23 (L) *Mab an Dig. Hag e soñjen ennon va-unan. Hemañ a zo greet krig gantañ; kollet e-neus e skiant vad. ●57. [greet krig gantañ =] eet krenn da sod.
- krik-krakkrik-krak
interj. =
●(1766) MM 441. Criq crac, ivit ma er guiyot / en entaol dourn e rea fagot, tr. «cric crac, afin que vous le sachiez, en un tournemain il faisait fagots.»
- krikalkrikal
v. intr. Chanter comme un grillon, striduler, grésiller.
●(1942) DIHU 373/98. er grillan é krikal didan er maen fornel.
- krikamantkrikamant
m. Craquement.
●(1633) Nom 214b. Fragor : cricquement, froissis, vn son esclatant : cricquamant, pan torrer vn dra bennac soun eclatant.
- kriker
- krim .1krim .1
adj. =
●(1847) MDM 227. an danedigez a goumans ; hag a ro tersiennou krim, hag aliez fleureuji.
- krim .2krim .2
m. –où Crime.
●(1499) Ca 51a. Crim. g. crime. ●(1575) M 2427-2428. Hep achap en abym : gant ma crim venimus, / Digraç ez ouff cascet, tr. «Sans recours, dans l'abîme, par mon crime venimeux / Impitoyablement j'ai été envoyé.» ●(1612) Cnf 33a. nemet an crim à vé a enep an Roué, pe an Princc. ●(1647) Am.ms 501. Iscquis eo istim arcrin detrimant., tr. Herve Bihan « C’est terrible d’estimer le crime du désastre. »
●(1659) SCger 34b. crime, tr. «crim.» ●59a. forfait, tr. «crim.» ●(1732) GReg 235a. Crime, tr. «crim. p. crimou.»
●(1850) MOY 303. Disqeuzet e vo din va c'hrimou pen-da-ben.
- KrimeaKrimea
n. l. Crimée.
●(1955) VBRU 69. D’ar c’houlz-se an dud a-beadra ha n’hallent ket war zigarez-mañ-digarez mont re bell da ziskuizhañ e-kerz an hañv, e Krimea, da skouer, er C’haokaz pe en estrenvro, a feurme un datcha (ur c’henkiz) damdost da Voskov.
- kriminal .1kriminal .1
adj.
(1) Criminel.
●(1633) Nom 135b. Arca robustea, robur, robustus carcer, & lignea custodia, philacat : le lieu plus fort de la prison, où l'on enferre les criminels : an læch crèuaff ves an prisoun pe en læch ez anfermer an criminalet, an cambr criminal.
●(1732) GReg 235a. Cette action est criminelle, tr. «An dra-ze a so criminal.»
(2) Fatal.
●(14--) N 1167-1168. Maru e drouc stat eo ma chatal / gant vn benin re creminall, tr. «Mes troupeaux sont morts de maladie, / Par un poison trop fatal.»
- kriminal .2kriminal .2
m. –ed Criminel.
●(1633) Nom 135b. Arca robustea, robur, robust s carcer, & lignea custodia, philacat : le lieu plus fort de la prison, où l'on enferre les criminels : an læch crèuaff ves an prisoun pe en læch ez anfermer an criminalet, an cambr criminal.
●(1659) SCger 34b. criminel, tr. «criminal.» ●(1732) GReg 235b. Criminel, celui qui a commis un crime, tr. «criminal. p. criminaled.»
- kriminalez
- kriminel .1
- kriminel .2
- kriminelezkriminelez
f. –ed Criminelle.
●(17--) EN 493. me sou crimineles, tr. «je serai (lire : je suis) criminelle.»
- krimpadenn
- krimpalkrimpal
voir krimpañ
- krimpañ / krimpat / krimpal / krimpiñkrimpañ / krimpat / krimpal / krimpiñ
v.
I. V. intr. Grimper.
●(1659) SCger 63b. grauir, tr. «grimpa.» ●(1732) GReg 473b. Grimper, gravir, tr. «Grimpa. grimpal, var &c. ppr. grimpet. Van[netois] grimpeiñ. pr. et.»
●(1866) FHB 67/120a. cripat bete beg ar guez. ●(1867) FHB 142/303a. Cripa a reant an eil var lerc'h eguile. ●(1889) ISV 283. Disken a reaz a ruz en doufez, hag en tu all e cripas guella ma c'hellas.
II. V. tr. i.
(1) Krimpat ouzh : grimper à.
●(1867) FHB 143/309b. cripat oc'h ar rec'hil. ●(1870) FHB 278/135a. cripat ama oc'h an dorgen dre eun hent berroc'h. ●(1876) TDE.BF 378b. Kripat, v. n. C[ornouaille] Kripat oc'h, kripat ouz, tr. «s'accrocher à, grimper.» ●(1889) ISV 396. Pa edo o clask cripat oc'h ar voger.
(2) Krimpat ouzh : s'agripper à.
●(1866) FHB 96/346b. o cripat oc'h ar bagou bian.
III. Loc. verb. Kripañ-krapañ =
●(1948) KROB 4/16. Ha kripa-krapa 'bars eur wezenn.
- krimpatkrimpat
voir krimpañ
- krimpiñkrimpiñ
voir krimpañ
- krin .1krin .1
adj.
I.
(1) Aride.
●(1732) GReg 51a. Aride, tr. «crin.»
(2) (en plt du bois) Desséché, mort.
●(1876) TDE.BF 378b. Krin, adj., tr. «Desséché ou mort, parlant du bois.»
●(1931) VALL 71a. Bois mort, tr. «koad krin.»
II. (en plt de qqn) Avare.
●(1847) BDJ 281. Beza krign ha dalc'hus her bed-man. ●(1876) TDE.BF 378b. Krin, adj., tr. «avare.»
- krin .2
- krin .3
- krin .4
- krinañkrinañ
v.
I. V. tr. d. Rider, froncer.
●(1874) FHB 482/94a. o tigeri he veg, o krina he faz hag o krainchat he c'hinaouad bara.
●(1925) BILZ 124. hag eur grenidienn a grine e groc'hen.
II. V. intr.
(1) Se rider.
●(1909) FHAB Genver 20. he zal a deu da grina.
(2) Dessécher.
●(1876) TDE.BF 378b. Krina, v. n., tr. «Devenir desséché par l'effet du soleil, du froid, du vent, du feu.» ●(1889) SFA 287. Goude ar maro oa deuet [ar gouli] da grina.
●(1922) FHAB Meurzh 91. Eun haden n'eo ket ao a deu da grina.
(3) V. pron. réfl. En em grinañ : se ratatiner.
●(1905) KANngalon Ebrel 374. va dourn diou a deuaz d'en em grina he unan.
- krinded
- krinder