Devri

Recherche 'kri...' : 182 mots trouvés

Page 2 : de krign-2 (51) à krinder (100) :
  • krign .2
    krign .2

    m. Grattin.

    (1931) GWAL 136-137/425. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Krign : kreien.

  • krign .3
    krign .3

    s. Avarice.

    (1847) BDJ 285. Kentoc'h eghed dilezi he grign.286. Dioüalhit età, breûdeûr, dioc'h krign ha dioc'h skarzder.

  • krign .4
    krign .4

    m. Érosion.

    (1962) EGRH I 46. krign m., tr. « érosion. »

  • krign- .5
    krign- .5

    voir krin-

  • krign-askorn
    krign-askorn

    m.

    (1) Entremetteur de mariages.

    (1732) GReg 354b. Entremetteur, mediateur entre les amans pour faire un mariage, tr. «H[aute] Cor[nouaille] & Van[netois] Crign-asqorn. p. crignæsqern

    (1876) TDE.BF 378a. Krign-askorn, s. m. V[annetais], tr. «Entremetteur de mariages à la campagne.»

    (2) Radoteur.

    (1982) PBLS 411. (Langoned) krign-askorn, tr. «radoteur, geignard.»

  • krign-bev
    krign-bev

    m. (pathologie) Cancer, gangrène.

    (1732) GReg 132b. Cancer, maladie qui mange les chairs petit à petit, tr. «crign-beo. ar c'hrign-beo.» ●133a. Cangraine, ou, gangreine, tr. «crign-beo

    (1876) TDE.BF 378a. Krign-beo, s. m., tr. «Cancer, gangène.» ●(1889) SFA 34. debret he c'hinou hag e ziou voc'h gant eur c'hrign-beo.

    (1905) IVLD 277. Ar c'hlenved-se, a vez graet lupus anezhan gant ar vedisined, n'eo ket ker goaz hag ar c'hrign-bev mes kar-tost eo d'ezhan. ●(1911) BUAZperrot 862. eur c'hrign-beo en he diabarz.

  • krignadenn
    krignadenn

    f. -où Action de ronger.

    (1962) EGRH I 46. krignadenn f. -où, tr. « action de ronger. »

  • krignadur
    krignadur

    m.

    (1) Rongeüre.

    (1744) L’Arm 341b. Ce qui est rongé, tr. «Crignadur. m.»

    (1907) VBFV.bf 44b. krignadur, m., tr. «ce qui est rongé.»

    (2) Érosion.

    (1962) EGRH I 46. krignadur m., tr. « érosion. »

  • krignaj
    krignaj

    m.

    (1) =

    (1767) ISpour 92. ur hcrignage benac enn dou ataüe. ●(1790) Ismar 130. ur hrignage-benac en dou attàu.

    (2) =

    (c.1718) CHal.ms ii. C'est une uraye mangerie que Cette Iuridiction, tr. «n'ende nemeit ur billag', ur greignag' pur er Iuridiction cé.»

  • krignal .1
    krignal .1

    voir krignat

  • krignal .2
    krignal .2

    v. intr. Grincer (des dents). cf. skrignal

    (c.1680) NG 797. Commancë guet e dent de grainal.

  • krignaota
    krignaota

    v. intr. local. Piller la grève.

    (1962) EGRH I 45. krignaota v., tr. « piller la grève (Plistin). »

  • krignat / krignal
    krignat / krignal

    v. tr. d.

    I.

    (1) Ronger.

    (1499) Ca 51a. Cringnat. g. rongier. ●(1647) Am A.343(b). Da crignat hen fresq quicq., tr. « Pour ronger fraîche la chair ».

    (1659) SCger 64a. grignoter, tr. «crignat.» ●106a. ronger, tr. «crignat.» ●(1732) GReg 829a. Ronger, tr. «Crignat. crignal. pr. crignet.» ●Ronger les os, tr. «Crignat an æsqern.» ●Ronger ses ongles, tr. «Crignat e ivinou.»

    (1869) HTC 106. eur preñv da grignat griziou ar vezennic ilio, ha setu hi o tizec'ha. ●(1872) DJL 34. Jakez a grign he ivinou.

    ►absol.

    (1904) ARPA 189. el leac'h ne dosta ket al laër ha ne grign ket an tartouz. ●(1913) AVIE 194. él léh ma ne dosta ket el laeron ha ne grign ket er miltred.

    (2) Manger.

    (1868) FHB 200/349b. n'oa ket chomet eur c'hrissen euz a gement a allet da grignat. ●(1878) EKG II 97. Ar bleizi hag ar brini a deufe da grignat o eskern.

    (1964) LLMM 106/330. emañ du-se e gorf o krignañ gant ar c'hranked.

    II. sens fig.

    (1) Krignat diàr : rogner sur (le poids, etc.).

    (1790) MG 206. crignad un tamiq diar er pouïs.

    (2) Ronger, miner (qqn).

    (1877) FHB (3e série) 6/44a. o crignat, o ragnat ac'hanoc'h noz-deiz ?

    (1907) DRSP 13. petra c'hell krignat d'id da spered. ●(1911) SKRS II 23. ar remorz a zeu da grignat he galoun. ●(1924) LZMR 37. Eur c'heuz a grigne e spered. ●(1925) BUAZmadeg 21. Stad an dud krignet ho c'houstians gant ar skorpul a zo trist ha truezuz.

    (3) Voler.

    (1955) STBJ 87. e-lec'h ma kavje, marteze, tud dizonest d'e grignat pe d'e douzañ.

    (4) Krignat kalon.

    (1647) Am A.343(a). Da grignat calon., tr. « Pour ronger le cœur ».

    ►absol.

    (1939) RIBA 44-45. ne chom ket de bignotat na de grignat a pe hel rastellat.

    (4) Diminuer.

    (1838) OVD 133. hag e grigne hilleih ou mérit.

    (5) Étudier.

    (1970) BHAF 354. Loeiz a oa eun istorour anezañ, eur furcher diellou euz an dibab, e oll amzer vak a dremene o krignad koz paperou.

    III.

    (1) Krignat treid ar sent hag ar sentezed : voir sent.

    (2) Krignat treid ar sent : voir sent.

    (3) Krignat an askorn : voir askorn.

    (4) Bezañ krignet e revr gant udb. : voir revr.

  • krignder
    krignder

    m. Avarice.

    (1847) BDJ 283. Skarzder ha krignder.

  • krignennet
    krignennet

    adj. (Terre) gelée superficiellement.

    (1967) BAHE 52/32. krignennañ : krignennet eo an douar : skornet un tammig war-c'horre.

  • krigner .1
    krigner .1

    adj. Rongeur, qui ronge.

    (1804) RPF 138. er prean crignour-hont. ●(1834) SIM 123. ur preòn crigner en devoa en e galon. ●(1854) MMM 195. evel eur pron crigner.

    (1931) VALL 664a-b. Rongeur adj., tr. «krigner

  • krigner .2
    krigner .2

    m. –ion

    I. Rongeur.

    (1499) Ca 51a. Cringner. g. rongeur.

    (1732) GReg 829b. Celui qui ronge, tr. «Crignér. p. crignéryen. Van[netois] crignour. p. yon, yan

    II. sens fig. (en plt de qqn)

    (1) Parasite.

    (c.1718) CHal.ms iv. Les escornifleurs uiuent sur le Commun, tr. «er c'hraignerion a veü ar goust' real ar goust' en ol.»

    (1847) BDJ 281. Jusas (...) a hoüe eur c'hrigner dijoas.

    (2) Pique-assiette.

    (c.1718) CHal.ms ii. Lippée un chercheur de franches lippées, tr. «creignour, ur c'hreignour, ul lippour pladeu, un Toupiner, un deen a glasqu' ober cheruat ar goust' er reral, ur c'horuec.»

  • krigner-eskern
    krigner-eskern

    m. plais. Avare.

    (1866) FHB 67/116b. Jakez, ar c'hrigner eskern-ze ne ouezo netra.

  • krignerezh
    krignerezh

    m.

    (1) Action de ronger.

    (1732) GReg 829b. L'action de ronger, tr. «Crignérez. Van[netois] crignereh

    (2) Érosion.

    (1931) VALL 270a. Érosion, tr. «krignerez m.»

  • krignet
    krignet

    adj.

    (1) Rongé.

    (c.1500) Cb 53a. g. rongie. b. cringnet.

    (2) Ankoù krignet : personne très maigre.

    (1867) LZBt Gouere 331. Al lutanant, anko krignet dizec'het gant ann evach.

  • krignijenn
    krignijenn

    f. Gratin.

    (1996) VEXE 249-250. ce qui est le plus apprécié, le «krignijenn», c'est-à-dire la pellicule de bouillie légèrement brûlée qui s'y forme. Pour que le «krignijenn» se forme, il faut faire en sorte que les flammes viennent lécher les parois du chaudron.

  • krignus
    krignus

    adj.

    (1) Qui ronge, rongeur.

    (1931) VALL 664a-b. Rongeur adj., tr. «krignus

    (2) Caustique, corrosif.

    (1876) TDE.BF 378b. Krignuz, adj., tr. «Caustique, corrosif.»

  • krijta
    krijta

    voir benedisite

  • krijti
    krijti

    voir benedisite

  • krik
    krik

    adj. Bezañ graet krik gant ub. : devenu idiot.

    (1958) BRUD 4/23 (L) *Mab an Dig. Hag e soñjen ennon va-unan. Hemañ a zo greet krig gantañ; kollet e-neus e skiant vad. ●57. [greet krig gantañ =] eet krenn da sod.

  • krik-krak
    krik-krak

    interj. =

    (1766) MM 441. Criq crac, ivit ma er guiyot / en entaol dourn e rea fagot, tr. «cric crac, afin que vous le sachiez, en un tournemain il faisait fagots.»

  • krikal
    krikal

    v. intr. Chanter comme un grillon, striduler, grésiller.

    (1942) DIHU 373/98. er grillan é krikal didan er maen fornel.

  • krikamant
    krikamant

    m. Craquement.

    (1633) Nom 214b. Fragor : cricquement, froissis, vn son esclatant : cricquamant, pan torrer vn dra bennac soun eclatant.

  • kriker
    kriker

    m. –ed (entomologie) Grillon.

    (1919) DBFVsup 39. klikér (Gr[oix]), tr. «grillon.» ●(1925) DIHU 163/202. (Groe) Klikér, ed, tr. «grillon.» Dastumet de Vleimor. ●(1970) GSBG 195. (Groe) griker (m.) pl. grikerion, tr. «grillon.»

  • krim .1
    krim .1

    adj. =

    (1847) MDM 227. an danedigez a goumans ; hag a ro tersiennou krim, hag aliez fleureuji.

  • krim .2
    krim .2

    m. –où Crime.

    (1499) Ca 51a. Crim. g. crime. ●(1575) M 2427-2428. Hep achap en abym : gant ma crim venimus, / Digraç ez ouff cascet, tr. «Sans recours, dans l'abîme, par mon crime venimeux / Impitoyablement j'ai été envoyé.» ●(1612) Cnf 33a. nemet an crim à vé a enep an Roué, pe an Princc. ●(1647) Am.ms 501. Iscquis eo istim arcrin detrimant., tr. Herve Bihan « C’est terrible d’estimer le crime du désastre. »

    (1659) SCger 34b. crime, tr. «crim.» ●59a. forfait, tr. «crim.» ●(1732) GReg 235a. Crime, tr. «crim. p. crimou

    (1850) MOY 303. Disqeuzet e vo din va c'hrimou pen-da-ben.

  • Krimea
    Krimea

    n. l. Crimée.

    (1955) VBRU 69. D’ar c’houlz-se an dud a-beadra ha n’hallent ket war zigarez-mañ-digarez mont re bell da ziskuizhañ e-kerz an hañv, e Krimea, da skouer, er C’haokaz pe en estrenvro, a feurme un datcha (ur c’henkiz) damdost da Voskov.

  • kriminal .1
    kriminal .1

    adj.

    (1) Criminel.

    (1633) Nom 135b. Arca robustea, robur, robustus carcer, & lignea custodia, philacat : le lieu plus fort de la prison, où l'on enferre les criminels : an læch crèuaff ves an prisoun pe en læch ez anfermer an criminalet, an cambr criminal.

    (1732) GReg 235a. Cette action est criminelle, tr. «An dra-ze a so criminal

    (2) Fatal.

    (14--) N 1167-1168. Maru e drouc stat eo ma chatal / gant vn benin re creminall, tr. «Mes troupeaux sont morts de maladie, / Par un poison trop fatal.»

  • kriminal .2
    kriminal .2

    m. –ed Criminel.

    (1633) Nom 135b. Arca robustea, robur, robust s carcer, & lignea custodia, philacat : le lieu plus fort de la prison, où l'on enferre les criminels : an læch crèuaff ves an prisoun pe en læch ez anfermer an criminalet, an cambr criminal.

    (1659) SCger 34b. criminel, tr. «criminal.» ●(1732) GReg 235b. Criminel, celui qui a commis un crime, tr. «criminal. p. criminaled

  • kriminalez
    kriminalez

    f. –ed Criminelle.

    (1732) GReg 235b. Criminelle, celle qui a commis un crime, tr. «criminalès. p. criminalesed

    (18--) GBI II 350. Ni meump ur griminales barnet, tr. «Nous avons condamné une criminelle.»

  • kriminel .1
    kriminel .1

    adj. Criminel.

    (1792) CAg 160. me halon, te zou contrele, / Ruste, digas, malicius, / Breque, revæt, roc, glorius, / En ur guir criminele. ●(1792) HS 97. à hou buhé criminèle houah à du-rall. Ean ou rebréchas.

  • kriminel .2
    kriminel .2

    m. –ed Criminel.

    (1499) Ca 22b. g. criminel. b. idez.

    (1732) GReg 235b. Criminel, celui qui a commis un crime, tr. «Van[netois] criminél. p. criminéled

  • kriminelez
    kriminelez

    f. –ed Criminelle.

    (17--) EN 493. me sou crimineles, tr. «je serai (lire : je suis) criminelle.»

  • krimpadenn
    krimpadenn

    f. -où Grimpée.

    (1962) EGRH I 46. krimpadenn f. -où, tr. « grimpée. »

  • krimpal
    krimpal

    voir krimpañ

  • krimpañ / krimpat / krimpal / krimpiñ
    krimpañ / krimpat / krimpal / krimpiñ

    v.

    I. V. intr. Grimper.

    (1659) SCger 63b. grauir, tr. «grimpa.» ●(1732) GReg 473b. Grimper, gravir, tr. «Grimpa. grimpal, var &c. ppr. grimpet. Van[netois] grimpeiñ. pr. et

    (1866) FHB 67/120a. cripat bete beg ar guez. ●(1867) FHB 142/303a. Cripa a reant an eil var lerc'h eguile. ●(1889) ISV 283. Disken a reaz a ruz en doufez, hag en tu all e cripas guella ma c'hellas.

    II. V. tr. i.

    (1) Krimpat ouzh : grimper à.

    (1867) FHB 143/309b. cripat oc'h ar rec'hil. ●(1870) FHB 278/135a. cripat ama oc'h an dorgen dre eun hent berroc'h. ●(1876) TDE.BF 378b. Kripat, v. n. C[ornouaille] Kripat oc'h, kripat ouz, tr. «s'accrocher à, grimper.» ●(1889) ISV 396. Pa edo o clask cripat oc'h ar voger.

    (2) Krimpat ouzh : s'agripper à.

    (1866) FHB 96/346b. o cripat oc'h ar bagou bian.

    III. Loc. verb. Kripañ-krapañ =

    (1948) KROB 4/16. Ha kripa-krapa 'bars eur wezenn.

  • krimpat
    krimpat

    voir krimpañ

  • krimpiñ
    krimpiñ

    voir krimpañ

  • krin .1
    krin .1

    adj.

    I.

    (1) Aride.

    (1732) GReg 51a. Aride, tr. «crin

    (2) (en plt du bois) Desséché, mort.

    (1876) TDE.BF 378b. Krin, adj., tr. «Desséché ou mort, parlant du bois.»

    (1931) VALL 71a. Bois mort, tr. «koad krin

    II. (en plt de qqn) Avare.

    (1847) BDJ 281. Beza krign ha dalc'hus her bed-man. ●(1876) TDE.BF 378b. Krin, adj., tr. «avare.»

  • krin .2
    krin .2

    m. Menu bois sec, mort.

    (1876) TDE.BF 378b. Krin, s. m., tr. «Le menu bois sec ou mort qui tombe des arbres.» ●on dit dastum krin, ramasser de menues branches sèches.

    (1931) VALL 17b. Ajonc sec, tr. «krineu V[annetais].»

  • krin .3
    krin .3

    m. Crin.

    (1499) Ca 51a. Crin vide in moe cest tout vng. ●(c.1500) Cb 53a. Crin vide in moe cest tout vng. ●(1633) Nom 27b. Iuba : le crin : an crin, reun.

    (1931) VALL 571a. Poil sur la poitrine, tr. «krin m.» ●Poils mal peignés, ébouriffés, tr. «krin

  • krin .4
    krin .4

    m. –où cf. skrin

    (1) Écrin.

    (1732) GReg 320a-b. Écrin, cassette à mettre les pierreries ; & cassette secrette au-dedans d'un coffre, pour y mettre de l'or, des rubans &c., tr. «crin. p. crinou

    (2) Layette.

    (1732) GReg 558a. Laiette, tiroir d'armoire, ou de buffet, tr. «Crin. p. crinou

  • krinañ
    krinañ

    v.

    I. V. tr. d. Rider, froncer.

    (1874) FHB 482/94a. o tigeri he veg, o krina he faz hag o krainchat he c'hinaouad bara.

    (1925) BILZ 124. hag eur grenidienn a grine e groc'hen.

    II. V. intr.

    (1) Se rider.

    (1909) FHAB Genver 20. he zal a deu da grina.

    (2) Dessécher.

    (1876) TDE.BF 378b. Krina, v. n., tr. «Devenir desséché par l'effet du soleil, du froid, du vent, du feu.» ●(1889) SFA 287. Goude ar maro oa deuet [ar gouli] da grina.

    (1922) FHAB Meurzh 91. Eun haden n'eo ket ao a deu da grina.

    (3) V. pron. réfl. En em grinañ : se ratatiner.

    (1905) KANngalon Ebrel 374. va dourn diou a deuaz d'en em grina he unan.

  • krinded
    krinded

    f.

    (1) Aridité.

    (1732) GReg 51a. Aridite, tr. «crinded

    (2) Avarice.

    (1962) EGRH I 46. krinded f., tr. « avarice. »

  • krinder
    krinder

    m. Avarice.

    (1931) VALL 50b. Avarice, tr. «krinder m.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...