Devri

Recherche 'pri...' : 103 mots trouvés

Page 2 : de primeri (51) à prizonier-prizoner (100) :
  • primeri
    primeri

    f. Pénurie.

    (18--) RGE 23. primeri a vara, tr. (GMB 513) «le défaut, la pénurie de pain.»

  • priminik
    priminik

    adj. Minutieux, méticuleux.

    (1710) IN I 173. Mar doump priminic e quenver hon renq hac hor c'halite. ●182 [lire : 192]. Ne rencomp quet cousgoude beza re ardant, re briminic ha re sansibl e quever an dra-se.

    (1917) KZVr 219 - 13/05/17. Briminik, tr. «qui examine bien une personne des pieds à la tête, curieux de tout voir (Haut-Léon), Loeiz ar Floc'h.» ●(1929) FHAB Meurz 2 (Pajennad Breuriez-Veur ar Brezoneg). beza eveziek ha priminik da rei digor d’ar re-all.

  • primpinella
    primpinella

    s. (botanique) Pimprenelle.

    (1659) SCger 92a. pinprenelle, tr. «primpinella.» ●164a. pimpinella, tr. «pimprenelle.» ●(1732) GReg 723b. Pimprenelle, plante, tr. «Pimpinella. primpinella

    (1914) DFBP 247a. pimprenelle, tr. «Pimprenella

  • priñs
    priñs

    m. –ed

    I. Prince.

    (1499) Ca 164b. Prince. g. idem. ●(1557) B I 341-342. an Princet bras / Heb caux nac abec ha dre cas / A pourchaczas gant diblasdet / Ef fize seder quemeret, tr. «les grands princes, sans cause ni motif, firent en sorte, dans leur haine cruelle, / Qu'il fût saisi.» ●(1612) Cnf 33a. nemet an crim à vé a enep an Roué, pe an Princc. ●(1633) Nom 6b-7a. Diploma : lettres patentes de quelque Prince ou Seigneur, bulles : lizerou patant digant vn priñçc pe vn autrou bennac, buillou. ●202b. Fiscus : le fisc, ou le reuenu d'vn Prince : an fisq, pa an reuenu ves an vn Prinçc.

    (1659) SCger 97a. Prince, tr. «Princç.» ●(c.1680) NG 304. lauar er brinset. ●1286. Prinset ha barronnet. ●(1732) GReg 223b. Cour, lieu où habite un Roi, un Prince souverain, tr. «lès an autrou ar Prinçz.» ●754b. Prince qui est souverain sur ses terres, tr. «Priñç. p. princed

    II. (religion)

    (1) Priñs an ebestel : saint Pierre.

    (17--) SP III 837. Gant Prins an ebestel eil ferson an Drindet.

    (1869) FHB 232/177a. Caer en deus Neron sevel eur groaz ha staga outhi priñs an ebestel. ●(1870) FHB 260/401b. prins an Ebestel a zo bet azezet guech all en toullou dindan an douar. ●(1894) BUZmornik 47. ar c'halloud a ioa bet roet gant hor Zalver da Brins ann Ebestel.

    (1911) BUAZperrot 497. Leun a anaoudegez vat evit prins an Ebestel.

    (2) Priñs an ifern, priñs an deñvalijenn, priñs an drouksperedoù : surnom du diable.

    (1835) AMV 59. an drouc-speret, prinç an denvaligen. ●(1857) AVImaheu 32. Mæs er Pharisiénèd e laré : Dré bréns en droug-sperèdeu ean e cass quit en droug-sperèdeu. ●(1880) SAB 78. levezon prins an ifern.

  • priñselezh
    priñselezh

    f. –ioù Principauté.

    (1499) Ca 164b. g. principaulte. bri. princelez.

    (1732) GReg 755a. Principauté, Souveraineté, tr. «Priñcelez. p. priñcelezou.» ●Les Principauté d'Orange, du Guéméné, de Leon, tr. «Priñcélez Orainch, priñcélez ar Guemenez, priñcélez Leon.» ●(1744) L'Arm 307a. Principauté, tr. «Princeleah.. Princeleaheu. f.»

    (1834) KKK 54. Kastel Paol a ioa araog ar Revolusion penn-kéar a Eskopti hag a brinzelez a Léon.

    (1934) BRUS 303. Une principauté, tr. «ur brinseleh

  • priñsez
    priñsez

    f. –ed Princesse.

    (1633) Nom 284a-b. Princeps : Prince, ou Princesse : Prinçc pe Prinçes.

    (1790) MG 45-46. Marquizesèt, Duguêzèt, ha memb Princezèt.

    (1878) EKG II 73. Meuli a reer (…) ar pez e deus great Prinsez Lambal.

    (1924) ZAMA 9. An diou brinsez.

  • priñsipal
    priñsipal

    adj. Principal.

    (1499) Ca 164b. Principal. g. idem. ●(1621) Mc 98. han medicamantou principal. ●(1633) Nom 202b. Caput, fors, summa : la somme principale & entiere : an soum principal hac antier.

    (1659) SCger 97a. principal, tr. «principal.» ●(1689) DOctrinal 197. hac é pourveas é daouzec Bælec eux an Dignitéou, hac ar Canonicquadou principala eux an Ilis Cathedral da pen ur spaç amser goude ó redouti ar paoues eux ar carg Pastoral.

  • priñsipalamant
    priñsipalamant

    adv. Principalement.

    (1621) Mc 102. an oll dangerou a pechet principalamant, an re en deues gret deomp guez all couezaff ennaff.

    (1821) SST 19. m'her hred principalement a gause me hu revelet.

  • priñsipañ
    priñsipañ

    v. Commencer.

    (1499) Ca 164b. Principaff. g. principier.

  • priol
    priol

    m. –ed (religion)

    (1) Prieur.

    (1499) Ca 164b. Priol. g. prieur. ●(1633) Nom 281b. Antistes, Præsul : Prelat, Prieur : Prellat, Priol.

    (1659) SCger 97a. Prieur, tr. «Prior.» ●(1732) GReg 754b. Prieur, tr. «Pryol. p. pryoled.» ●(17--) EN 3250. ar priol a dialhue hac a digor an or.

    (1838) OVD 130. Ur menah e andur ur gorrigemant huerhue aberh é briol. ●(1857) LVH 39. canderhel pé turul a garg er Priol. ●58. Hanhuein er Priol.

    (1915) HBPR 9. priol abati ar Relec.

    (2) Tad-priol : père prieur.

    (1904) BSAB 6. lakaet gand e dad-priol da «brezeger dre-holl». ●(1915) HBPR 138. An Tad priol a lavaras na blegfe ket. (1918) LZBt Mae 16. An tad priol (...) ac'h a a ben-hent d'e.

    (3) Mamm-briol : mère prieure.

    (1915) HBPR 127. Ar zuperiorez a zouge an hano a Vam-priol (prieure).

    (4) Person-priol =

    (1915) HBPR 9. persoun-priol Plogonnec.

  • priolaj
    priolaj

    m. Prieuré (bénéfice).

    (1732) GReg 754b. Prieuré, Benefice, tr. «pryolaich. p. pryolaichou

    (1839) BESquil 346. Hé houvand e oé bet goudé ur briolage staguet doh abaty er Groéz-Santel a Guimperlé.

  • prioldi
    prioldi

    m. –où Prieuré (bâtiment).

    (1659) SCger 97a. Prieuré, maison du Prieur, tr. «Priolti.» ●(1732) GReg 754b. Prieuré, maison du Prieur, ou de la Prieure, tr. «Pryol-dy. p. pryoldyou

    (1914) DFBP 260b. prieuré, tr. «Prioldi

  • priolez
    priolez

    f. –ed (religion)

    (1) Prieure.

    (1499) Ca 164b. g. prioresse. b. prioles.

    (1732) GReg 754b. Prieure, tr. «Pryolès. p. pryolesed.» ●(1790) MG 47. revè ma juge er Briolès.

    (1889) ISV 154. priolez an ursulinezed.

    (1910) MBJL 184-185. petra a reas ar briolez hag he lenaezed. ●(1915) HBPR 128. an itroun de Kerc'haro, priolez e kouent Roazon.

    (2) Mamm-briolez : mère prieure

    (1732) GReg 754b. Prieure, tr. «mam bryolès.» ●(17--) EN.ap 111. e giniterv e voa mam briolles er gouent se, tr. «sa cousine était la mère prieure de ce couvent.»

    (1924) FHAB Eost 303. kenta mamm-briolez leanezed an abati.

  • prioli
    prioli

    m. –où Prieuré (bénéfice).

    (1732) GReg 754b. Prieuré, Benefice, tr. «Pryoly. p. pryolyou

  • priori
    priori

    m. Prieuré.

    (1659) SCger 97a. Prieuré, tr. «Priori

  • prisaot
    prisaot

    m./f. & adv.

    I. M.

    (1) =

    (1744) L'Arm 18a. Assaut, tr. «Pri-sautt.» ●363a. Soubresaut, tr. «Prissautt. m.» ●372b. Surprise, tr. «Prinsaut

    (2) En ur prisaot =

    (1744) L'Arm 127b. D'emblée, tr. «Gouni énn ur prissautt.» ●194b. Imprévu, tr. «Énn ur prissautt.» ●201b. Inopinément, tr. «Énn ur prissautt.» ●363a. Soudainement, tr. «Énn ur prissautt.» ●372b. Se réveiller en en sursaut, tr. «Dihunein énn ur prissaut.» ●(17--) TE 426. consolein er-ré e gouéh én ur prissaut itré deourn ou enemisèt.

    (3) Ag ur brisaot =

    (1744) L'Arm 306b. De prim abord, de prim saut, tr. «Ag-ur-brissautt

    (4) Er prisaot =

    (1744) L'Arm 465a. Sonica, tr. «Ér-prissautt

    II. Adv. A-brisaot : de prime saut.

    (1744) L'Arm 306b. De prim abord, de prim saut, tr. «A-brissautt

  • prisipis
    prisipis

    m. Précipice.

    (1633) Nom 231b. Præcipitium : lieu haut, & dangereux de choir : vn læch vhel á pirillus da couezaff pricipiçc.

  • privadurezh
    privadurezh

    f. Privation.

    (1958) ADBr lxv 4/518. (An Ospital-Kammfroud) Privadurez : n. f. ; pl. –iou. – Privation, restrictions : E-pad ar brezel ez eus bet privadurez ha berregez eus peb tra.

  • privañ
    privañ

    v.

    (1) V. tr. d. Priver.

    (1499) Ca 165a. Priuaff. g. priuer oster.

    (1659) SCger 97b. priuer quelqu'vn de, tr. «priua vrebenac eus a.»

    (2) V. pron. réfl. En em brivañ : se priver.

    (1863) GOM 376. ne d’eo quet en em brivet he-unan eus ar pouar-se. ●(1869) SAG 20. Ne ouzor enem briva euz a netra.

    (1920) MVRO 27/1a. ar re a c'hall hen kinnig hep en em briva.

  • privarzh
    privarzh

    m. Premier barde.

    (1909) BOBL 24 juillet 239/1a. Ar Privarz, sekretour ar Vreuriez.

  • privasion
    privasion

    f. Privation.

    (1499) Ca 165a. Priuation. g. idem. ●(1633) Nom 256b. Insania : priuation de sens : priuation á squient.

  • privet
    privet

    adj. Privé.

    (1499) Ca 68b. Doeou priuet. g. dieux priuez.

  • privez
    privez

    f. –ioù, –où

    (1) [au plur.] Toilettes.

    (1659) SCger 72b. latrine, tr. «priueou.» ●97b. priuées, tr. «priueou.» ●(1732) GReg 565a-b. Latrine, lieux privez, tr. «privezou

    (2) [au sing.] Toilettes.

    (1911) FHAB Gouere 176. eur brivez, dour, saon, eun torchouer. ●(1955) STBJ 121. priñvez ebet kennebeut e nikun eus ar bagoniou.

    (3) Skarzher-privezioù : éboueur.

    (1732) GReg 444b. Gadouart, vuidangeur, tr. «Scarzer ar privejou. p. scarzéryen ar privejou.» ●976b. Vuidangeur, maître des basses œuvres, tr. «Scarzeur ar privejou

  • prividi
    prividi

    voir preveudi

  • privilaj / privilej
    privilaj / privilej

    m. –où Privilège.

    (1499) Ca 164a. Preuileg. g. preuilege. ●(1530) Pm 178. Rac an guerches a impetras / Eguit se priuilegou bras, tr. «Car la Vierge procura / Pour cela de grands privilèges.» ●(1633) Nom 129b-130a. Archiuum : la chambre des priuileges & autres escritures de la republique : an cambr an priuilegou, ha scrituryou all euit an mat public. ●241a-b. Municipium : place iouyssant de priuilege : plaçc pehiny en deus priuileig.

    (1870) FHB 266/34a. an oll privilachou en deus roet hor Zalver dezhan.

  • privilej
    privilej

    voir privilaj

  • privilejet
    privilejet

    adj. Privilégé.

    (1499) Ca 164a. g. preuilegiez. b. preuileget.

  • privouez
    privouez

    f. –ioù, –où

    (1) Toilettes.

    (1732) GReg 565a-b. Latrine, lieux privez, tr. «privoës. p. ëu.» ●(1744) L'Arm 66a. Commodités, tr. «Priouæss.. æzieu.» ●214b. Latrine, tr. «Priouæss.. æzieu. m.» ●344b. Ruste, tr. «Prihoæss-cambre, haval d'ur houfre.»

    (2) Skarzher-privouez : éboueur.

    (1732) GReg 976b. Vuidangeur, maître des basses œuvres, tr. «Van[netois] scarhour a brivoés.» ●(1744) L'Arm 168b. Gadouard, tr. «Scarhourr de briouaiss. m.»

  • priz
    priz

    m./f. & adv. –ioù

    I. M.

    A.

    (1) Prix (valeur, coût).

    (1499) Ca 164b. Pris. g. value / ou pris. ●(1575) M 372. pris vn vuy, tr. «la valeur d'un œuf.» ●(1612) Cnf 42b. LAzrez traezou important, da lauaret eo à pris bras, so pechet maruel. ●(1633) Nom 120a. Leuidensa : drap grossier & de vil pris : mezer gros hac á pris dister.

    (1659) SCger 97b. prix ou valeur, tr. «pris.» ●pris qu'on donne en achetant, tr. «pris.» ●(1732) GReg 756a. Prix, valeur, tr. «Pris.» ●(1767) ISpour 206. ur briz hemp som.

    (1834) APD 65. prena a uz d'ar priz leal. ●(1846) BAZ 285. eur priz divoder ha diræzon. ●(1849) LLB 1104. er briz a ou madeu. ●(1868) FHB 199/344a. Priz an ed (...) a jom ato peusvad evel ma oa er sizunveziou tremenet.

    (1906) KANngalon Mezheven 143. eur priz dreist-ment. ●(1923) FHAB Genver 10. ne vije ket kalz a chipoterez gantan war ar priz ! ●(1924) FHAB C'hwevrer 45. priz an traou o tiskenn. ●(1925) FHAB Mae 165. pe briz e yae al loened. ●(1933) ALBR 39. pesort priz ec'h a al leueou bihan. ●(1935) CDFi 21 septembre. pe briz ez a ar zaoud nevezel. ●(1943) FHAB Gwengolo/Here 350. A stok-varc'had : evit eur priz izel kenan.

    (2) Prix, récompense (dans un concours, etc.).

    (1499) Ca 164b. priser. b. lacat vndra en pris. ●(1633) Nom 205b. Niceterium, palmarium : guerdon de la victoire : an pris ves an victoer. ●206a. Brauium : pris de la iouste : an pris á gounezer ò tennaff dan armou pe ò gouren.

    (1732) GReg 756b. Prix, recompense, tr. «Pris. p. prisou.» ●Gagner le prix, tr. «gounit ar pris

    (1866) FHB 81/228b. priziou er C'homisou, en arereziou ?

    (1904) SKRS I 97. Gouel ar priziou a ioa e skol gristen ar baotred. ●(1907) FHAB Eost 184. Roïdigez ar priziou. ●(1936) FHAB Ebrel 124. hor plouad kerne a zo hanvet bep tro goude ar priz kenta. ●(1948) KROB 5/8. Annaig-Vari Mingamt, eus Lokornan-Kerne, a zibradas ar priz kenta. ●(1951) BLBR 39-40/22. dibradet kaer ar priz kenta.

    (3) Loened prizioù : bêtes de concours.

    (1963) BAHE 35/37. bro ar c'hezeg mat (…) hag al loened-prizioù !

    B.

    (1) Dougen priz : coûter, valoir.

    (1955) STBJ 200. ar pez o deveze da werza ne zouge nemet priz dister.

    (2) Diskenn-priz : rabais, remise.

    (1935) BREI 414/4a. adgoulenn diskenn-briz.

    (3) Tu priz tu miz : coûte que coûte.

    (18--) SAQ II 247. Ober he zilvidigez heb mank, tu priz-tu miz, koustet pe gousto.

    (1936) PRBD 55. Ma kavit gwelloc'h mont d'ar baradoz, tu pris – tu mis, eget ober mui ar pec'hed ha mont d'an ifern, o keuz a zo souveren, a ze dreist pep tra. 71. Me fell din, tu pris-tu mis, en em ziwall eus ar pec'hed.

    (4) Seul priz seul miz : coûte que coûte.

    (18--) SAQ II 187. Eun dra a zo, unan hebken, hag a dleomp da c'houlen seul priz seul miz, hag an dra-ze eo silvidigez hon ene.

    II. Loc. adv.

    (1) A-izel-briz : à bas prix.

    (1790) MG 110. Me bernai lonnèt a izel briz.

    (2) A-briz-izel : de peu de valeur.

    (1689) DOctrinal 172. Da caout un abit fris, isquis, à pris isel, tr. Ernault (GMB 246) « …un habit de frise, grossier, de peu de valeur. »

    (3) A-briz-buhez : au prix de sa vie.

    (1868) FHB 156/413b. Ar zouaved o deus brezelekeat, evel ma reont e pep leac’h, gant courach hag a bris buez. ●(1869) FHB 251/330b. er vartoloded o labourat a bris buez o clask miret oc’h ho lestr do (lire : da) vont da goll.

    (4) War-briz : au prix de.

    (1970) BRUD 35-36/143. Da houzoud eo ha ne vije ket deuet an Nominoe da glok war briz eun arboellerez re striz hag a ra heug.

  • prizadur
    prizadur

    m. –ioù Estimation.

    (1732) GReg 369a. Estimation, tr. «prisadur.» ●755b. Prisée, la valeur d'une chose estimée par autorité de Justice, tr. «Prisadur

  • prizaj
    prizaj

    m. –où Prisée.

    (1732) GReg 369a. Estimation, tr. «prisaich.» ●755b. Prisée, la valeur d'une chose estimée par autorité de Justice, tr. «prisaich.» ●Priser une tenuë, tr. «Ober prisaich var ur goumanand.»

  • prizajer
    prizajer

    m. –ion

    (1) Commissaire-priseur.

    (1732) GReg 755b. Priseur Roïal, tr. «Prisaicher. p. prisachéryen. Prisachour-Rouë. Prisageour Real

    (2) Expert.

    (1942) SAV 23/66. Daou zen a oa bet gwelet c’hoaz o tont d’ar studi : eur prizacher (expert) hag eun trideg (arbitre ; e Leon : tredeog).

  • prizajet
    prizajet

    adj. Prisé, estimé.

    (1877) FHB (3e série) 37/286a. Eus ar frouez e vez anavezet a prizachet ar vezen.

  • prizañ .1
    prizañ .1

    v. tr. i. Priser (du tabac).

    (1907) BOBL 09 novembre 163/2e. priza deuz ar poultr-ze.

    ►absol.

    (1914) FHAB Gouere 205. lod a c'hell fumi, priza, pe chikat heb ehan.

  • prizañ .2
    prizañ .2

    voir priziañ

  • prizenn
    prizenn

    f. –où

    (1) Prise de tabac.

    (1732) GReg 900a. Une prise de tabac, tr. «Leon. prisenn. p. prisennou. ur brisenn vutum.»

    (1872) DJL 14. lakat eur brizen vutun en he fri togn. ●19. Jakez a lak eur mell prizen, hag a c'hue evel eur c'huirighel, pa ve laket eur blouzen en-hi.

    (1911) FHAB Genver 15. ha prizennou a daper, n'eo ket c'hoez an dour Kologn a zo ganto. ●(1914) FHAB Eost 238. Kemeret a rit eur brizen ! ●(1924) NFLO. à l'œil = pour rien. bouzar (sourd) : ne se dit que des choses de peu de valeur qu'on donne facilement pour rien. ex : eur brizenn vouzar.

    (2) Potion.

    (1774) AC 9. prisennou calounus, tr. «des potions cordiales.»

  • prizenn
    prizenn

    s. = (?) Couche de (?).

    (1919) BUBR 9/243. Breman e taolomp pled ouz ar brizen ruz kalet a zo pek ouz hon c'hapotennou hag ouz hon brageier.

  • prizennañ
    prizennañ

    v. intr. Priser.

    (1933) KANNkerzevod 82/8. Breman m'eus aze da brizenna p'am eus touchet…

  • prizer
    prizer

    m. –ion

    (1) Appréciateur, estimateur, expert.

    (c.1500) Cb 92a. [geometri] g. geometrien / mesureur de terre. b. priseur / pe musureur da douar.

    (1659) SCger 97a. priseur, tr. «priser.» ●(1732) GReg 45b. Appreciateur, celui qui met le prix legitime aux choses, tr. «Prisour. p. prisouryen. Prisér. p. yen.» ●755b. Priseur, tr. «Prisèr. p. priséryen

    (1900) KEBR 60. Eur prizer, tr. « Un huissier ou expert » ●Ar brizerien, tr. « Les huissiers ou experts »

    (2) Commissaire-priseur.

    (1888) SBI I 194. Na me ho craïo noter, pe brizer, tr. «Et moi je vous ferai notaire, ou priseur.»

    (3) Huissier.

    (1900) KEBR 60. Eur prizer, tr. « Un huissier ou expert » ●Ar brizerien, tr. « Les huissiers ou experts »

  • priziañ / prizout / priziñ / prizañ
    priziañ / prizout / priziñ / prizañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Priser, estimer (qqc.).

    (1499) Ca 164b. Prisaff. g. priser.

    (1659) SCger 53a. estimer, tr. «prisout, estimout.» ●97b. priser, tr. «prisout.» ●(1732) GReg 755b. Priser, mettre à prix, tr. «Prisa. prisout. ppr. priset

    (1849) LLB 1478. Er gloan gris ér foerieu zou bihanan prizet.

    (1909) FHAB Gouere 210. priza an traou erve o zalvoudegez.

    (2) Donner un prix (à qqn).

    (1935) BREI 425/3c. adklevet ar ganerien bet priziet er beure-man.

    (3) Apprécier.

    (1557) B I 56. Huy dle pep guis bout dre ampris priset / Hac enoret meurbet gant an bedis, tr. «vous devez être honoré, servi et vénéré du monde entier.» ●555. Me da quentaff no prisaff quet / Na no caran tam un camhet, tr. «Pour moi, je ne les estime ni ne les aime aucunement.»

    (1955) STBJ 83. Daoust m'o c'have bihan eun distera, e prize kalz ar c'hezek menez.

    (4) [devant un v.] Priser, daigner.

    (1499) Ca 164b. g. daigner. b. prisaff. ●(1575) M 379. Ne prissent da respont, na rac da gront spontaff, tr. «Ils ne daigneraient te répondre, ni s'effrayer de tes gronderies.» ●(1576) Cath p. 21. an rouanes na prise quet sacrifie, tr. «la reine ne voulait pas sacrifier.»

    (1659) SCger 166a. prisout, tr. «priser.» ●ne brisan quet, tr. «ie ne daigne.» ●(c.1680) NG 35. nou des e nep quis preset / Sentignë douh Map Doue. ●(1732) GReg 242a. Daigner, vouloir bien, avoir la bonté de, tr. «Prisout. pr. priset.» ●Il ne daigne pas faire cela, tr. «Ne bris qet ober an dra-ze.» ●Daignez m'écouter, tr. «Prisét gueneoc'h va sezlaou, me oz ped.» ●(1790) MG 38. ne brezai quet diusq é doq d'en dud izelleq. ●137. hemb prezein ou horrigein.

    (1829) CNG 6. ean e gleuou Perdégeu mat, mæs ean ou disprise ; ne berse quet ou cheleu. ●(1855) BDE 79. Mæs ehué hoah, ha me hellehé credein é persehoh donned d'em haved, reposein ar me zeyad, ha gobér hou tameurance én-an. ●176. O nag eurusset omb-ni ! (...) ma pers hum chervige a han-amb. ●205. Rac m'an dès perset a lein en Nean turel é sel ar en douar. ●(1860) BAL 22. trugarecait Doue, a zo prized ganta ho selaou.

    (1905) IVLD 279. prijit komz evidomp d'ho mab benniget.

    II. V. pron. réfl. En em brizout : s'estimer.

    (1862) JKS 52. gant aoun na zeufent d'en em brizout re. ●(1862) JKS.lam 7. o veza m'en em veule ha m'en em brize re he-unan.

  • prizidigezh
    prizidigezh

    f. Estimation, appréciation de prix.

    (1732) GReg 45b. Appréciation, estimation par Experts, tr. «prisidiguez

  • Prizieg
    Prizieg

    n. de l. Priziac.

    (1) Prizieg.

    (1656) VEach 112. Brisiac.113. à Parres Prisiac, en Escoptj Guenet. ●115. Curé é prisiac (...) Belec yuez à Prisiac. ●(1748) CI.pou 120. Prigiac, Prijac.

    (1792-1815) CHCH 86. Abarh é Langonnet é houlennér pearzek, / Pear aral a Vregel ha seih ag er Faouet.

    (1902) LZBg Mae 103. Prizieg. ●(1902-1905) LARB 130a. Abarh é Langonnet é houlenner puarzek, / Puar aral a Vrezél ha seih ag er Faouët. ●(1905) ALMA 70. Prijek. ●(1906) HPSA 54. Ur verh iouank a barréz Priziag. ●(1930) GUSG 107. Tri kemenér a zoar Prijak. ●(1937) TBBN 27. Er Hoedig a Brijag. ●(1995) LMBR 107. hent Prizieg.

    (2) Noms de famille.

    (1970) NFBT 228-229 N° 1791. Prigeac. ●N° 1792. Prijac. ●229 N° 1794. Prisac. ●N° 1795. Prizac.

    (3) [Toponymie locale]

    (1656) VEach 113. à Parres Prisiac, en Escoptj Guenet, à vr guilagen, hanuet ar Strapenn. ●130. Reünan Halbout à parres Prisiac, Notter, ha Procureur é iurdicionou an Drehor hac ar Cremenec, en Escobti Guenet.

    (1906) DIHU 18/V. a Sant Mikél Prijag. ●(1937) TBBN 27. Montloeiz a Blaskaer, Prijag.

  • prizius
    prizius

    adj.

    (1) Précieux.

    (1907) AVKA 109. perlez prisiuz.

    (2) Maen prizius : pierre précieuse.

    (1882) BAR 280. leun a vein prezius en dro dezhan. ●(1889) ISV 138. da brena dezhi abenn he eured mein prisiuz hag a bep seurt braoenteziou.

    (1923) FHAB Mae 187. eur vantell marellet a vein prisius.

  • prizon
    prizon

    m. –ioù

    (1) Prison.

    (1499) Ca 165a. Prison. g. idem. ●(1557) B I 366. En un prison em guiryonez / Da gouzaff poan ha bihannez, tr. «Dans une prison, en vérité, pour y souffrir peine et misère.» ●(1633) Nom 135b. Ergastulum : prison : prisoun.

    (1659) SCger 49b. emprisonner, tr. «laquat er prison.» ●97a. prison, tr. «prison.» ●(c.1680) NG 119-120. dre e varuë hac e pasion / En ur lamas ac er prison. ●(1732) GReg 755b. Prison, tr. «Prisoun. p. prisounyou.» ●(1744) L'Arm 32b. Boëte aux cailloux, prison, tr. «Prison. m.»

    (1844) LZBg 2l blezad-1 lodenn 37. a drebi hur prison bet el léh ma vehemb laqueit d'er marhue. ●(1849) LLBg III 55. é prizonieu téhoel. ●(1878) EKG II 16. ho c'has d'ar prizoun. ●280. an dud fall er prizouniou.

    (1909) FHAB Even 188. Ne ket aviuz evito beza kondaonet d'ar prizon. ●(1911) BUAZperrot 657. taolet e vezoc'h er prizoniou. ●(1911) SKRS II 37. galvet dirag ar barner ha taolet er prizoun.

    (2) Prizon rust : prison ferme.

    (1909) FHAB Ebrel 109. daou ugent devez prizoun rust da zifennourien kalonek iliz Plougerne.

    (3) Digeriñ ar prizon war ub. : libérer qqn.

    (1915) HBPR 102. Expilly a gave diez awalc'h abaoue ma oa digoret ar prizoun var ar veleien vad.

    (4) (agriculture) Parcelle non cultivable à haut talus où on met le bétail quand il a assez paît.

    (1982) MABL I 40. (Lesneven) 'Pa' 'goañv 'veze ur prizon da lakaa' saout. ●(1982) MABL II 83. (Lesneven) prizoun : ur park leton gant kaeoù uhel en-dro dezhañ evit lakaat ar chatal p'o deus peuret a-walc'h, hep kaout ezhomm da ziwall anezho. ●(1982) TIEZ I 211. Les terrains non cultivables sont de plusieurs natures : les «prisons» (prizoun), les prés (prad) et les taillis (koad tailh). (…) C'est donc sur les prisons, où au contraire l'herbe est rase (letoun), que sont envoyés les bovins après avoir bien pâturé (peuri).

  • prizonad
    prizonad

    m. -idi Prisonnier.

    (1942) DRAN 143. a dlient argadi da ober prizonidi.

  • prizonadur
    prizonadur

    m. –ioù Emprisonnement.

    (1732) GReg 337a. Emprisonnement, tr. «prisounadur

  • prizonañ
    prizonañ

    voir prizoniañ

  • prizoner
    prizoner

    voir prizonier

  • prizoniañ / prizonañ
    prizoniañ / prizonañ

    v. tr. d. Emprisonner.

    (1499) Ca 164a. Prisonaff. g. emprisonner / enchartrer. ●(1612) Cnf 36b. prisonyaff vn personaig.

    (c.1680) NG 1182-1184. Er bemuet fos eué / E vezo prisonnet / En duchentil bihan.

    (1732) GReg 337a. Emprisonner, tr. «Prisounya. pr. prisounyet. prisouna. pr. prisounet.» ●(1744) L'Arm 130a. Emprisonner, tr. «Prisonnein.. nétt

    (1911) BUAZperrot 152. e reas prizonia ar prins. ●(1915) HBPR 105. Eno, hen doa sounjet prizounia ar veleien.

  • prizonier / prizoner
    prizonier / prizoner

    m. –ion Prisonnier.

    (1499) Ca 165a. Prisoner. g. prisonier ou chetif. ●(c.1500) Cb 38a. g. chaine de fer a mettre prisoniers. bri. chadenn a houarnn da laquat an prisonneryen. ●(1576) Gk II 102. Redimafu an prisonyeryen. ●(1612) Cnf 37b. an iniur græt dan prisonier.

    (1659) SCger 97a. prisonnier, tr. «prisonner.» ●(1732) GReg 755b. Prisonnier, tr. «Prisouner. p. prisounéryen

    (1849) LLB 205. é gaih prisoner. ●(1878) EKG II 29. Eur prizounier paket e Rosko. ●291. ar c'holo hanter-vrein a ioa a-zindan ar brizounerien. ●(1894) BUZmornik 881. raktal e oue laosket ar prizounier da redet.

    (1905) BOBL 25 novembre 62/1a. achapadennou ar brizonierien. ●(1915) HBPR 101. ar brizounerien baour oa digollet deuz ho foan. ●(1933) MMPA 155. ar paour kêz prizonier dalc'het gant chadennou en eur prizoun tenval.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...