Recherche 'tru...' : 115 mots trouvés
Page 2 : de truezusted (51) à truket (100) :- truezusted
- trufañ
- trufenn .1
- trufenn .2trufenn .2
f. –ed = (?) cf. truflenn (?).
●(1866) FHB 96/349a. Pa lavar ho mistri d'ezo roi eur goffennad, int a ro diou, teir, ag an dra-ze evid beza deuet mad d'an druffenn goz, peini a voar meuli...
- trufennañ
- truflañtruflañ
v. tr. d.
(1) Enjoler, tromper.
●(1576) Gk II 116. comsou doucz ha loafus, a tromp hac à trufl calonou an re simpl.
●(1846) DGG 233. pa druffit bugale, pe servicherien, o receo digantho traou laëret a dy ho zud, pe eus a leac'h-all.
(2) Soutirer, soustraire, dérober.
●(1659) SCger 176a. trufla, tr. «soutirer.» ●(1732) GReg 883b-884a. Soustraire, enlever, détourner, derober par soi ou pa autrui, tr. «trufla. pr. truflet.»
●(1836) FLF 10. Roït un troad dezo hac e trufflint tri-all.
●(1921) LZBl Du 217. en esper trufla divar'n-oun eun delien butun bennak.
- truflenn
- truflennat / truflennañ
- truflenner
- truflennereztruflennerez
f. –ed Enjoleuse.
●(1846) DGG 229-230. ar re a zo debauchet, decevet gant truflannerezet.
- truflennustruflennus
adj. = (?) Hypocrite (?).
●(1959) BRUD 10/11. n'am-bo ket da zirouestla kudennou truflennuz tud Gwitalmeze !
- truflertrufler
m. –ion
(1) Diseur de futilités, menteur, trompeur.
●(1499) Ca 204a. Truffler. g. idem l. hic nugator / oris. vide in gou. ●(c.1500) Cb 97a. [gou] Jtem nugidicus / a / um. galli. disent trufles. bri. trufler. ●(c.1500) Cb. Truffler. g. idem l. hic nugator / is. vide in gou. ●(1521) Cc. Truffler. gal. idem l. hic nugator / ris. vide in gou.
(2) Soutireur, voleur.
●(1659) SCger 176a. trufler, tr. «soutireur.» ●(1732) GReg 884a. Celui qui soustrait des meubles, des papiers, par soi ou par autrui, tr. «truflèr. p. trufléryen.»
●(1867) BUE 119. Gwall diaviz oc'h da lezel ann trufler-ze da laeraz ac'hanoc'h er stumm-ze. ●(1879) BAN 238. eur bigot, divroet ha trufler.
- truflerez
- truflerezhtruflerezh
m. –où
(1) Mensonge.
●(c.1500) Cb 97a. [gou] Jtem hec nugatio / onis. g. mensonge. b. truflerez. ●(1521) Cc. [gou] g. mensonge. b. truflerez
(2) Action de soutirer, soustraire, de voler, dérober.
●(1732) GReg 883b. Soustraction, enlevement, recelement de papiers, de meubles, tr. «truflérez.»
●(1866) LZBt Ebrel 124. Komz a beuc'h goude kel liez a druflerez ! ●(1866) LZBt Gwengolo 198. ec'h eo red adeeunan ioulo (bolanteo) kamet adaleg ar vugaleach gant ann druflerez hag ar c'hildro. ●(1867) LZBt Gouere 335. truflerezo enebourien iudaz.
- trufuilh-trufuilh-
voir strafuilh-
- trug-trug-
voir truk-
- trugartrugar
f.
(1) Enchantement.
●(1870) MBR 84. Ar mor hag ann avel a ioa mad, ma reugjont hent eunn drugar. ●(1876) TDE.BF 643b. Trugar, s. f., tr. «Plaisir, satisfaction prononcée.»
●(1911) BUAZperrot 159. eur skouer da welet hag eun drugar da glevet. ●276. E gomzou a oa eun drugar o c'hlevet. ●492. eun drugar oa e glevet o kana. ●(1925) FHAB Mae 186. eun drugar oa klevet moueziou drant ha nerzus ar gwazed. ●(1954) VAZA 167. un drugar hepken pa bleg aezenn glouar an hañv da wentañ o fond c’hwek.
(2) Bezañ un drugar gant ub. : être un enchantement pour qqn.
●(1911) BUAZperrot 81. an doktored a oa eun drugar ganto, klevet e gomzou.
(3) Gant trugar =
●(1923) KNOL 179. Hag hi da zellet gant trugar.
- trugarektrugarek
adj.
(1) Miséricordieux.
●(1499) Ca 204a. Trugarec g. pitieux qui a misericorde daulcun. ●(c.1500) Cb 54a. g. debonnaire / misericors sainctz / piteux / noble. bri. trugarec. ●(1625) Bel 152. Appæsiff à gra Doué hac en rent trugarec da quehela an Beth.
●(1659) SCger 92b. pitoiable, tr. «trugarec.» ●176a. trugarec, tr. «misericordieux.» ●(1741) RO 3348. Tat santel vertuues hac yve trugarec. ●(1732) GReg 628a. Miséricordieux, euse, tr. «trugarecq.» ●(1752) PEll 916. Trugarec Est peu en usage. Le P. Maunoir l'interprète Miséricordieux.
(2) Trugarek ouzh, e-keñver : reconnaissant à l'égard de.
●(1931) VALL 630b. Reconnaissant, tr. «trugarek (à l'égard de ouz, e-kéñver).»
- trugarekaattrugarekaat
v. tr. d.
(1) Avoir pitié de.
●(1499) Ca 204a. Trugarecat g pitoyer / auoir pitie / ou mercy. ●(c.1500) Cb 19b. g. sire ayez merci de nous. b. autrou trugarequeyt deomp.
(2) Remercier, rendre grâce.
●(c.1500) Cb 100a. [graczou] Jdem est quod gratulor. g. estouyr / ou rendre graces. b. yoeusat / pe trugarequat. ●(1530) Pm 134. trugarecat doe, tr. «remercier Dieu.» ●(1580) G 371. Gant abec quenderou huec eno trugarecaf, tr. «Avec raison, doux cousin, je vous remercie.» ●833. En oz trugarecaf hep tardaf gant laffas, tr. «Je vous remercie, sans tarder, avec raison.» ●974. Itron huec o trugarecaf / Pan ouch duet don groes espressaf, tr. «Douce Dame, je vous remercie ; / Puisque vous êtes venue exprès vers nous.» ●(1621) Mc 6. Nem eux quet caret, trugarequeet Doue ves an graçou. ●79. trugarecat é mat oberou.
●(1659) SCger 103a. remercier, tr. «trugarecat.» ●176a. trugarecat, tr. «remercier.» ●(c.1680) NG 965-966. trugarecat Mari ha Doué en Tat / A hou ol graceu. ●(1727) HB 621. trugarecat Doue evit an donesonou hon eus recevet digantâ. ●(1732) GReg 800a. Remercier, tr. «Trugarecqaat. pr. trugarecqeët. Van[netois] trugarecqât. trougarecqat. pr. eit.» ●Il faut remercier Dieu de tous ses biens faits, tr. «Redd eo trugarecqât Douë eveus e oll vadou.» ●Faire un remerciment à quelqu'un, tr. «trugarecqât ur re-bennac.» ●(1752) BS 792. e drugarecât da veza e affliget en dail-se. ●(1783) BV 1342-1343. e comeran hardison couls ha pa uen quapap / abeurs an actoret euit ot truquarecqat. ●(1790) MG vii. de zonnèt d'hou trugairicad.
●(1849) LLB 755-756. Ha kent mé cherr en noz, é larant el aben, / Eid en trugairikat, hoah ur hueh ou sonen. ●864. eid hi zrugairékat. ●2088. Trugairikeit Jezus. ●(1860) BAL 22. trugarecait Doue, a zo prized ganta ho selaou. ●(1878) EKG II 119. eur beden galounek a gasiz d'ar Verc'hez evit he zrugarekaat. ●131. me ho trugareka.
●(1904) BOBL 24 septembre 1/1. Ar Bobl, goude trugarekaat ar re a zo deuet dija ken niverus. ●(1909) FHAB Gouere 202. trugarekat a ran an aot. person.
►absol.
●(1906) KANngalon Here 232. en eur drugarekâd. (…) lavaret eun oferen evit trugarekât. ●232-233. e vezo dizonjet goudeze trugarekât.
(3) Ho trugarekaat : merci.
●(1876) TDE.BF 643b. Ho trugarekaat, aotrou, tr. «merci, monsieur ; je vous remercie, monsieur.» ●(1880) SAB 179. ho trugarecaat evit beza va diouallet diouz un eveleb maleur !
(4) Trugarekaat : merci.
●(1840) EBB 13. trughairicàd mèm brére ine doué, tr. « merci, mon frère en Dieu ».
- trugarekadtrugarekad
s. –où Remerciement.
●(1825) COSp 46. bet mèn é teli monet hun trugarecadeu hac hun bennoh é quevér el liberallan oberour mat e fehai bout ? ●112. ni e zeli quentoh ou receu guet joé ha guet trugarécadeu.
- trugareztrugarez
f., interj. & prép. –où
I. F.
(1) Pitié, merci.
●(1499) Ca 51b. g. crist ayez mercy de nous b. crist haz uez trugarez ouzimp. ●204a. Trugarez g. misericorde mercy. ●(c.1500) Cb 53a. g. crist ayez mercy de nous. b. crist quemer trugarez ouzimp. ●54a. pitie / debonnairete / ou misericorde. b. trugarez. ●(1530) Pm 5. Nep a pet goar he trugarez, tr. «Qui implore humblement sa pitié.» ●(1633) Nom 194a. In fidem accipere, in deditionem accipere : prendre à merci : coumeret á druez, cahout trugarez.
●(1659) SCger 78b. mercy, tr. «trugarez.» ●se rendre a la mercy de quelqu'vn, tr. «en renta e trugarez vre benac.» ●92b. pitié, tr. «trugarez.»
(2) Grâce.
●(1854) MMM 320. er guël eus a drugaresou Doué var oc'h ene.
(3) Miséricorde.
●(1499) Ca 204a. Trugarez g. misericorde mercy. ●(1575) M 2133. Feunten à leuenez, hac à trugarez scler, tr. «La fontaine de joie et de douce miséricorde.»
●(1659) SCger 80a. misericorde, tr. «trugarez.»
●(1847) BDJ 47. Dihuna he drugarez ha peoc'hât he spered. ●(1860) BAL 347. Oc'h oll drugarez a reket Pardon.
●(1911) BUAZperrot 28. E drugarez e kenver ar bec'herien. ●(1911) BUAZperrot 239. lakât an drugarez hag ar justis d'en em douezia. ●(1912) BUAZpermoal 247. e ouie lakat da gordan an drugare hag ar justis.
►[au plur.]
●(1576) H 3. huy eu an tat a trugarezou, tr. « you are the Father of mercies. »
(4) Ober trugarez da ub. : être miséricordieux envers qqn.
●(c.1680) NG 233-234. Pedamp er Guirhies a truhe / Ma ray dim he map trugare, tr. « Let us pray the Virgin of pity / That her son may grant us mercy. »
(5) Goulenn trugarez : demander grâce, merci.
●(1866) FHB 84/248a. Mar deu eur goal glenved e c'houlennint trugarez oc'h an nenv.
●(1964) ABRO 141. stlepel a rejont o armoù diouto en ur c'houlenn trugarez.
(6) Ober trugarez da ub. : faire grâce, pardonner à qqn.
●(1864) SMM 26. Jesus a rai trugarez dezan. ●(1866) FHB 84/254a. Grit trugarez din, rag n'em eus great nemet evel a rit hoc'h unan. ●(1874) FHB 499/227a. Er beden-ze e leverent da vam ar re baour ober trugarez dezo, rag na gredent ket reüz an dud galloudek.
(7) Ober a drugarez : acte, œuvre de charité.
●(1879) BMN 24. An ober a drugarez-ze ne jomas ket pell heb paeamant. ●(1894) BUZmornik 11. ann oberiou a drugarez.
●(1902) MBKJ 124. o rei aluzenn d'an Oberiou a Drugarez. ●(1911) SKRS II 54. en em ro a greiz kaloun d'an oberou a drugarez. ●(1911) BUAZperrot 194. d'an oberiou a drugarez. ●362. Unan eus an oberou a drugarez m'oa troëta da ober.
(8) Trugarez da Zoue : grâce à Dieu.
●(1941) DIHU 361/300. Muioh a hoèd e zo eget a zroug, trugaré de Zoué.
(9) Akt a drugarez =
●(1790) PEdenneu 73. Act a drugairé.
(10) Rentañ trugarez da : rendre grâce à.
●(1862) BSH 32. Me rent d'ec'h trugarez, leanezed yaouancq.
●(1907) AVKA 196. ma rentas trugareo da Doue !
(11) Roue an drugarez : surnom de Dieu.
●(1935) SARO 22. en em erbedi, holl asamblez, ouz Roue an drugarez.
II. Terme de remerciement.
A. Merci, remerciement.
●(1732) GReg 800a. Remerciment, tr. «Trugarez. trugare. Van[etois] trugare. trougare. trouguére.» ●Faire un remerciment à quelqu'un, tr. «Lavaret trugarez da ur re.»
●(1849) LLB 2091-2092. El labourer eurus e lar mil trugairé / De Jezus, de Vari.
●(1921) PGAZ 5. Bennoz ha trugarez deoc'h, va c'hamarad Lan Inizan.
B. Trugarez da ub. : merci à.
●(1935) BREI 423/1d. trugarez (...) da Dregastelliz ken amgraüz.
C. Interj.
(1) Merci.
●(1580) G 49. Trugarez Roe an glenn, tr. «Merci, Dieu du Monde.» ●153. Trugarez Roe an Ster, tr. «Merci, roi des astres.»
●(1880) SAB 63. eleison, – eluzenn, truez, trugarez !
●(1936) BREI 457/4b. Trugare d'an holl ha keno da vloaz.
(2) Ho trugarez : merci à vous, je vous remercie.
●(1580) G 105. Ho trugarez Itron quer, tr. «Merci, chère Dame.»
●(1857) HTB 190. mes diwar vreman, hag ho trugarez, e oufei en em gemer evit ober ar gwellan. ●(1870) KTB.ms 15 p 254. – Dont a rafac'h, den iaouank, da brinz Jilot ganen-me. – Ho trugarez, otro, a lâras Yvon, me na ioullan bea prinz Jilot gant den a-bed. ●(1876) TDE.BF 643b. Ho trugarez, aotrou, tr. «merci, monsieur ; je vous remercie, monsieur.»
(3) Hag ho trugarez : en vous remerciant (formule de politesse).
●(1732) GReg 800a. En vous remerciant, tr. «Hac ho trugarez.»
(4) Trugarez da c’houlenn : merci de demander.
●(1912) MELU 317. Trugare da c'houlen a ve respontet gant tud Plounewe Moedek pa c'houlenner digante : Euz pelec'h oc'h ? – Euz Plounewe, trugare da c'houlen.
III. Prép.
(1) A-drugarez : grâce à (qqn).
●(14--) N 992. a trugarez Doe so roen bet, tr. «Grâce à Dieu, qui est le roi du monde.»
●(1659) SCger 78b. Dieu mercy, tr. «a drugarez Doue.» ●(1792) GAran 6991. â trugaré un Den Santel. ●8632. a drugaré Salver ar bet.
●(c.1825/30) AJC 2415b. jach ha gallard a drugare ma doué. ●(1888) SBI II 26. Me na on claon a galon, a drugarez Jesus, tr. «Je ne suis pas malade de cœur, par la merci de Jésus !»
●(1909) FHAB Genver 30. Ha brema adarre a drugarez Clemenceau, ema ar Republik dres var he aelou.
(2) A-drugarez da : grâce à (qqn).
●(1908) PIGO II 171. Goût a rez, Per, ma n'out ket te breman o vrezan stoup en Lanuon, n'e ket a drugare da Julig. ●(1926) FHAB Ebrel 126. a drugarez d'an aotronez Eskibien.
- trugareziñtrugareziñ
v. tr. i. Trugareziñ ouzh, da ub. : pardonner à qqn.
●(1931) VALL 530b. Pardonner, tr. «trugarezi (ouz, da).»
- trugarezustrugarezus
adj.
(1) Miséricordieux.
●(1612) Cnf 69b. AVtrou Doué trugarezus bras.
●(1727) HB 550. o Doue trugarezus. ●(1741) RO 3856. beset trugareus. ●(1732) GReg 628a. Miséricordieux, euse, tr. «Trugarezus.»
●(1854) MMM 342. tûd qear a gredas oant èn assuranç dindan brotection ar galon drugaresus eus ho salver. ●(1860) BAL 28. Tad trugarezuz d'an oll. ●(1866) HSH 98. Eürus an dud trugarezus. ●(1883) MIL 6. ez eo bet eur roue trugarezus evit he sujidi. ●(1896) SBW 15. Ar Werc'hez trugarezuz, a zeblante d'ehan e selle d'he gad.
●(1907) AVKA 76. Evruz ar re drugareuz. ●(1911) BUAZperrot 164. Ken trugarezuz oa e kenver ar beorien.
(2) Pitoyable.
●(1659) SCger 92b. pitioiable, tr. «trugarezus.»
(3) =
●(1915) MMED 169. hervez ar bromesa trugaresuz en doa great guechall da Abraham.
- trugettruget
adj. Cerné par la marée montante.
●(1924) FHAB Ebrel 155. Ar menez-man [Sant-Mikêl] hag a vez truiet, ken dillo, pa vez ar mor o sevel. ●(1978) BZNZ 14. (Lilia-Plougernev) Pa veze mor ijel e c'hellemp mont. Pa veze mor uhel ne c'hellemp ket. Pa deu ar mor, emañ truiet etre an div enez, ma kerez. Pa deu ar mor war-laez, a-forzh da bignat, e veze truiet an div enez. Sate, 'poa un tammig erv e-mod-se ; sate pa deue ar mor war-laez hounnezh, an erv-se a c'holoe, sate oa truiet an div enez da c'houde.
- truhurultruhurul
adj. =
●(1893) PEdenneu 465. O calon Mari, arlerh Calon Jésus, en amiaplan, er harantéusasan, en druhurulan ag en ol caloneu !
- truiettruiet
voir truget
- truilh .1truilh .1
adj.
I. Attr./Épith.
(1) (en plt de vêtements) En mauvais état, en hailhons.
●(1882) BAR 224. eur viscamant paour ha truill.
●(1921) FHAB Du 302. gwiskamant truilh. ●(1986) CCBR 156. (Brieg) n tâm kaskétèn drouilh, tr. «une mauvaise casquette.»
(2) Piteux.
●(1923) FHAB Genver 29. eun toull truilh, eun toull koz. ●(1977) PBDZ 38. (Douarnenez) trouilh, tr. «pitoyable.» ●159. trouilh, tr. «de triste mine.»
(3) (Pays) très pauvre.
●(1980) HYZH 133/42. (Treboull) Pouldeuilh oa ur vro truilh, truilh, truilh gwechall. Ya, truilh tout à fait eo bet gwechall ya. Un toull paoul oa an dra-se.
(4) (en plt de qqn, d'un animal) Piètre.
●(1936) PRBD 110. O ! ur zant truilh, aotrou person, a lavarent. ●(1971) CSDC 75. e veze gwelet gantan atao e gi truilh Mahi.
II. Adv.
(1) =
●(1936) LVPR 52. ar maro a oa e giz eun den. Met eun den great truilh. E gorf n'oa nemet eskern. ●(1973) AMED 12. Gwisket trouilh eo.
(2) Chichement.
●(1939) BRUD n° 4).">PABI 65. En eul lochenn goz ha dister / E veve truilh, gand e bried, / Didrouz, eur paour-kêz labourer. ●(1959) BRUD 8/35. Fañch ar Pogam, e-neus bevet truilhoh hoaz eged ho tad.
- truilh .2truilh .2
coll. Lambeaux de vêtements.
●(1921) FHAB Du 303. truilh ouz o eskern sec'h / War nij endro d'ezo.
- truilhañ .1truilhañ .1
v.
(1) V. intr. (en plt d'une charrette) Verser.
●(1900) KAKE 121. pa druillo ar c'har.
(2) V. tr. d. Renverser.
●(1872) DJL 15. Ha da druillia ar pod, pa oa poaz ar zouben.
●(1907) BOBL 02 février 123/3c. pa zigouezaz d'o bugel (…) dont da druilla al lamp a oa war an daol. ●(1928) KANNkerzevod 17/13. ne reas nemet truilha e lus war al leur-zi.
- truilhañ .2
- truilhaoua
- truilhaouaer
- truilhaouegezh
- truilhaouek
- truilhegtruilheg
m. truilheien Homme vêtu de guenilles, de haillons.
●(1732) GReg 476b. Couvert de guenillons, ou de guenilles, tr. «truilhecq. p. truilhéyen.»
●(1920) FHAB Meurzh 274. va eontr a «donêre». «Truilhek ! laouek ! truant ! pez didalvez !» ●(1922) FHAB Gouere 205. eme neuze an truilheg en eur zifrônkal. ●(1924) LZMR 16. Eun truilheg, eur c'hlasker bara. ●(1936) IVGA 146. truilheien o c'houlenn aluzen...
- truilhektruilhek
adj.
I. Attr./Épith.
(1) Vêtu de guenilles, de haillons, déguenillé.
●(1659) SCger 176a. truillec, tr. «couuert de guenilles.» ●(1732) GReg 476b. Couvert de guenillons, ou de guenilles, tr. «truilhecq.» ●(1752) PEll 916. Truillec, Truilloc, délabré, celui dont les habits sont déchirés, & en lambeaux.
●(1876) TDE.BF 644a. Truillennok, adj. C[ornouaille] Et aussi truillok, tr. «couvert de guenilles.» ●(1889) SFA 17. ar paour truilleka.
●(1909) NOAR 63. ar paour truilhek-se.
(2) Pauvre.
●(1939) KLDZgwal 37. ret eo anzav n'eo ket en eured truilhek omp bet.
(3) (Chien) au poil hirsute.
●(1900) KAKE 99. eur c'hi truillek.
(4) =
●(1882) BAR 229. pegen trouillek benag e ouffe beza hor pedenou.
II. Adv. En haillons, miteusement.
●(1909) KTLR 16. Ar paour-keaz oa guisket truillok. ●(1909) NOAR 150. Gwragez gwisket truilhek.
- truilhenntruilhenn
f. truilhoù
I.
(1) Guenille, haillon.
●(1659) SCger 176a. truillou, tr. «guenilles.» ●(1688) MD II 30. Gant eur c'hos truillen. ●(1732) GReg 476b. Guenille, tr. «truilhenn. p. truilhennou, truilhou.» ●Jean Guenillon a épousé Jeanne Guenille, pour dire : 2 pauvres personnes mariées ensemble, tr. «Demezet eo yan bilhenn da Janned truilhen.» ●Il n'en est pas de si couvert de guênilles qui ne trouve à qui se marier, tr. «Ne deus pilhenn na guef truilhenn.» ●(1752) PEll 916. Truill, Monosyll. Guenille, lambeau de drap, serge, linge, &c. Singulier, Truillen, Plur. Truillou.
●(1867) BUE 25. eur c'hoz drulien lien kanab. ●89. eur paour a Louannek, na oa nemet trulio. ●(1889) SFA 17. truillou ar paour. ●(1896) GMB 728. pet[it] tréc[orois] drulho, druyo.
●(1906) KANngalon C'hwevrer 45. eun tam truillou. ●(1908) KMAF 76. koz truilhou-toull war e gein. ●(1922) FHAB Genver 22. eur bisac'h, ennan holl beadra eur c'hlasker pilhaou, krog-pouezer, truilhaou, trokadennou. ●(1924) FHAB Genver 12. grêt e voe d'ezi diwiska he dillad kaer evit kemeret truilhou en o lec'h.
(2) [devant un subst.] Un druilhenn sac'h : un sac en haillons.
●(1866) FHB 83/244a. Ar c'hreg kez a voa eno he unan (…) ep ken tra d'he golo nemet eun druillen zac'h.
II. sens fig.
(1) =
●(18--) SAQ II 245. eun druillen ki hag a garien kalz.
(2) Vaurien.
●(1872) ROU 104b. Mauvais sujet, tr. «truillenn.» ●(1868) FHB 177/164b. eur maread a vugale, savet mad ha bet fur eun tachad, o vond euz an eil dervez d'egile da galkennou, da druillennou, da lonkerien. ●(1893) IAI 187. Katel diou a reer anizi. Hou-ma gouskoude a yoa eun druillen, hag eun druillen goloet a c'hoad koulz hag a fank.
●(1915) HBPR 83. unan deuz ar re oa deuz heul an druillen fall. ●(1924) FHAB C'hwevrer 55. Evit ober e laeronsiou e oa en em glevet gant eun druilhen all, de la Magnane, a oa o paouez ober ar rins e kêrig ar Faou. ●(1925) FHAB Meurzh 105. tri druilhen, Roussel, Maletouche ha La Chaise. ●108. an truilhou all o devoa mouget ar prins a voe lazet ivez.
(3) Femme mal vêtue.
●(1922) EMAR 136. Ma n'em eus dioustu eul lipad, / Bremaik, truilhen, ez po bac'had. ●(1933) KANNkerzevod 80/7. Me 'zo bet en otroumobil ! Ha c'houi ? Oh ! c'houi zo bet ivez, sûr… n'eus truilhen ebet ha ne ve ket oc'h ober he intron ennan eun dro bennak.
III. (blason populaire) Truilhennoù an Aber : surnom des femmes de l’Aber-Ildut.
●(2003) TRMOR 38. Truilhennoù an Aber / Teileien Ploñger / Moc'h Trezian.
- truilhenneg
- truilhennektruilhennek
adj.
I. Attr./Épith.
(1) Habillé de guenilles, de haillons, déguenillé.
●(1732) GReg 476b. Couvert de guenillons, ou de guenilles, tr. «truilhennecq.» ●(1752) PEll 916. Truillec, Truilloc, délabré, celui dont les habits sont déchirés, & en lambeaux. On dit aussi Truillennec, & Truillennoc, au même sens que Truilloc.
●(1866) FHB 93/328b. Ar baourez truillenneg-ze e devoa antercant mil lur leve ! ●(1874) POG 86. Me zo eur paour keaz druillennek. ●(1876) TDE.BF 644a. Truillennok, adj. C[ornouaille], tr. «couvert de guenilles.»
●(1902) PIGO I 203. ar c'horfou maro trist ha truilhennek. ●(1903) MBJJ 285. e oant a-noaz ha druilhennek.●(1942) DADO 13. dont a ra e-barz an ti eur baourez koz ha truilhennek, eur baner ganti.
(2) En haillons.
●(1909) NOAR 141. dilhad truilhennek. ●(1924) KANNgwital 263/197. guiskamant truillenek eur paour. ●(1925) CHIM 9. Rukunus eo gant e zilhad lous ha truilhennek.
II. Adv. = (?) Pitoyablement (?).
●(1909) NOAR 55. Hag e sellent truilhennek an eil ouz egile.
- truilhet
- truiriertruirier
m. Étourneau.
●(1976) LIMO 08 mai. Etourneau : Tred, treidienn, au pl. Treidi. On trouve aussi truiriér et toursegén, tosegén.
- trujet
- trujetattrujetat
v.
I. V. tr. d.
(1) Frapper.
●(1919) DBFVsup 71a. trujètat, tr. «frapper.»
(2) =
●(1921) GRSA 121. trujetat e hrè é vohal ardro dehon, én ur ziskar penneu brezélerion.
(3) Lancer.
●(1932) BRTG 5. cherreh un dornad deur lous ha priellek de drujetat é deulagad hé fried. ●(1939) ANNI 26. Hag ean troeit tremazon beg hoarn moén er oaf hag en trujèteit arnehi.
II. Adv. A-drujetat : à tours de bras.
●(1931) VALL 80b. (frapper) à tours de bras, tr. «V[annetais] a-drujetat.»
- truk .1
- truk .2truk .2
m. Passerelle, gué amménagé de pierres pour traverser une rivière, etc. (?) cf. treug (?).
●(1876) TDE.BF 441b. Gwechall ez oa truk ama. ●664a. Truk, tr. «s. m. C[ornouaille] Passerelle faite de grosses pierres pour traverser un cours d'eau à marée basse, et aussi gué de rivière.»
●(1909) BROU 224. (Eusa) An Truk ne zichalo ket, tr. «le truc ne sera pas à découvert.» ●(1927) GERI.Ern 663. truk m., tr. «Passerelle en grosses pierres pour traverser un cours d'eau.»
- trukachatrukacha
v. intr. Pêcher en remuant les pierres.
●(1927) GERI.Ern 663. trugacha, tr. «pêcher ainsi Ouess[ant] [en remuant des pierres].»
- trukajtrukaj
m. Poissons que l'on prend en remuant des pierres.
●(1927) GERI.Ern 663. trugach m., tr. «Poisson qu'on prend en remuant des pierres.»
- trukañ .1trukañ .1
v. tr. d. (en plt de la marée montante) Cerner.
●(1978) MOFO 113. al lano oa deut da drukan ahanom.
- trukañ .2
- trukettruket
adj. (en plt d'une île adjacente) Entourée par la mer.
●(1978) BEEE 14. (Plougernev) Pa veze mor ijel e c'hellemp mont. Pa veze mor uhel ne c'hellemp ket. Pa deu ar mor, emañ truiet etre an div enez, ma kerez. Pa deu ar mor war-laez, a-forzh da bignat, e veze truiet an div enez. Sate, 'poa un tammig erv e-mod-se ; sate pa deue ar mor war-laez hounnezh, an erv-se a c'holoe, sate oa truiet an div enez da c'houde.