Devri

Recherche 'tru...' : 115 mots trouvés

Page 2 : de truezusted (51) à truket (100) :
  • truezusted
    truezusted

    f. État piteux.

    ●(1935) ANTO 16. war druezusted he stad.

  • trufañ
    trufañ

    v. tr. d. Truffer.

    ●(1914) DFBP 332a. truffer, tr. «Trufa.»

  • trufenn .1
    trufenn .1

    f. –où (mycologie) Truffe.

    ●(1914) DFBP 331b. truffe, tr. «Trufen.» ●(1931) VALL 762a. Truffe, tr. «trufenn f.»

  • trufenn .2
    trufenn .2

    f. –ed = (?) cf. truflenn (?).

    ●(1866) FHB 96/349a. Pa lavar ho mistri d'ezo roi eur goffennad, int a ro diou, teir, ag an dra-ze evid beza deuet mad d'an druffenn goz, peini a voar meuli...

  • trufennañ
    trufennañ

    v. tr. d. Truffer.

    ●(1931) VALL 762a. Truffer, tr. «trufenna.»

  • truflañ
    truflañ

    v. tr. d.

    (1) Enjoler, tromper.

    ●(1576) Gk II 116. comsou doucz ha loafus, a tromp hac à trufl calonou an re simpl.

    ●(1846) DGG 233. pa druffit bugale, pe servicherien, o receo digantho traou laëret a dy ho zud, pe eus a leac'h-all.

    (2) Soutirer, soustraire, dérober.

    ●(1659) SCger 176a. trufla, tr. «soutirer.» ●(1732) GReg 883b-884a. Soustraire, enlever, détourner, derober par soi ou pa autrui, tr. «trufla. pr. truflet.»

    ●(1836) FLF 10. Roït un troad dezo hac e trufflint tri-all.

    ●(1921) LZBl Du 217. en esper trufla divar'n-oun eun delien butun bennak.

  • truflenn
    truflenn

    f. –ed Enjoleuse.

    ●(1872) ROU 83a. Enjoleur au fém., tr. «truflenn.»

    ●(1931) VALL 369b. femme hypocrite, tr. «truflenn.»

  • truflennat / truflennañ
    truflennat / truflennañ

    v. tr. d. Enjoler, écornifler.

    ●(1872) ROU 83a. Enjoleur, tr. «truflenner ; d'où le v. truflennat.» ●94b. Pateliner, tr. «truflenna.» ●(1890) MOA 229b. Écornifler, tr. «truflenna.»

    ●(1931) VALL 369b. le faire [l'hypocrite], tr. «truflennat.»

  • truflenner
    truflenner

    m. –ion Enjoleur.

    ●(1872) ROU 83a. Enjoleur, tr. «truflenneur.»

    ●(1931) VALL 369b. Hypocrite ; faux-flatteur, parasite, tr. «flutenner.»

  • truflennerez
    truflennerez

    f. –ed Enjoleuse.

    ●(1846) DGG 229-230. ar re a zo debauchet, decevet gant truflannerezet.

  • truflennus
    truflennus

    adj. = (?) Hypocrite (?).

    ●(1959) BRUD 10/11. n'am-bo ket da zirouestla kudennou truflennuz tud Gwitalmeze !

  • trufler
    trufler

    m. –ion

    (1) Diseur de futilités, menteur, trompeur.

    ●(1499) Ca 204a. Truffler. g. idem l. hic nugator / oris. vide in gou. ●(c.1500) Cb 97a. [gou] Jtem nugidicus / a / um. galli. disent trufles. bri. trufler. ●(c.1500) Cb. Truffler. g. idem l. hic nugator / is. vide in gou. ●(1521) Cc. Truffler. gal. idem l. hic nugator / ris. vide in gou.

    (2) Soutireur, voleur.

    ●(1659) SCger 176a. trufler, tr. «soutireur.» ●(1732) GReg 884a. Celui qui soustrait des meubles, des papiers, par soi ou par autrui, tr. «truflèr. p. trufléryen.»

    ●(1867) BUE 119. Gwall diaviz oc'h da lezel ann trufler-ze da laeraz ac'hanoc'h er stumm-ze. ●(1879) BAN 238. eur bigot, divroet ha trufler.

  • truflerez
    truflerez

    f. –ed Celle qui soustrait, qui dérobe.

    ●(1659) SCger 176a. truflerez, tr. «soutireuse.» ●(1732) GReg 884a. Celle qui soustrait, tr. «truflerès. p. trufleresed.»

  • truflerezh
    truflerezh

    m. –où

    (1) Mensonge.

    ●(c.1500) Cb 97a. [gou] Jtem hec nugatio / onis. g. mensonge. b. truflerez. ●(1521) Cc. [gou] g. mensonge. b. truflerez

    (2) Action de soutirer, soustraire, de voler, dérober.

    ●(1732) GReg 883b. Soustraction, enlevement, recelement de papiers, de meubles, tr. «truflérez.»

    ●(1866) LZBt Ebrel 124. Komz a beuc'h goude kel liez a druflerez ! ●(1866) LZBt Gwengolo 198. ec'h eo red adeeunan ioulo (bolanteo) kamet adaleg ar vugaleach gant ann druflerez hag ar c'hildro. ●(1867) LZBt Gouere 335. truflerezo enebourien iudaz.

  • trufuilh-
    trufuilh-

    voir strafuilh-

  • trug-
    trug-

    voir truk-

  • trugar
    trugar

    f.

    (1) Enchantement.

    ●(1870) MBR 84. Ar mor hag ann avel a ioa mad, ma reugjont hent eunn drugar. ●(1876) TDE.BF 643b. Trugar, s. f., tr. «Plaisir, satisfaction prononcée.»

    ●(1911) BUAZperrot 159. eur skouer da welet hag eun drugar da glevet. ●276. E gomzou a oa eun drugar o c'hlevet. ●492. eun drugar oa e glevet o kana. ●(1925) FHAB Mae 186. eun drugar oa klevet moueziou drant ha nerzus ar gwazed. ●(1954) VAZA 167. un drugar hepken pa bleg aezenn glouar an hañv da wentañ o fond c’hwek.

    (2) Bezañ un drugar gant ub. : être un enchantement pour qqn.

    ●(1911) BUAZperrot 81. an doktored a oa eun drugar ganto, klevet e gomzou.

    (3) Gant trugar =

    ●(1923) KNOL 179. Hag hi da zellet gant trugar.

  • trugarek
    trugarek

    adj.

    (1) Miséricordieux.

    ●(1499) Ca 204a. Trugarec g. pitieux qui a misericorde daulcun. ●(c.1500) Cb 54a. g. debonnaire / misericors sainctz / piteux / noble. bri. trugarec. ●(1625) Bel 152. Appæsiff à gra Doué hac en rent trugarec da quehela an Beth.

    ●(1659) SCger 92b. pitoiable, tr. «trugarec.» ●176a. trugarec, tr. «misericordieux.» ●(1741) RO 3348. Tat santel vertuues hac yve trugarec. ●(1732) GReg 628a. Miséricordieux, euse, tr. «trugarecq.» ●(1752) PEll 916. Trugarec Est peu en usage. Le P. Maunoir l'interprète Miséricordieux.

    (2) Trugarek ouzh, e-keñver : reconnaissant à l'égard de.

    ●(1931) VALL 630b. Reconnaissant, tr. «trugarek (à l'égard de ouz, e-kéñver).»

  • trugarekaat
    trugarekaat

    v. tr. d.

    (1) Avoir pitié de.

    ●(1499) Ca 204a. Trugarecat g pitoyer / auoir pitie / ou mercy. ●(c.1500) Cb 19b. g. sire ayez merci de nous. b. autrou trugarequeyt deomp.

    (2) Remercier, rendre grâce.

    ●(c.1500) Cb 100a. [graczou] Jdem est quod gratulor. g. estouyr / ou rendre graces. b. yoeusat / pe trugarequat. ●(1530) Pm 134. trugarecat doe, tr. «remercier Dieu.» ●(1580) G 371. Gant abec quenderou huec eno trugarecaf, tr. «Avec raison, doux cousin, je vous remercie.» ●833. En oz trugarecaf hep tardaf gant laffas, tr. «Je vous remercie, sans tarder, avec raison.» ●974. Itron huec o trugarecaf / Pan ouch duet don groes espressaf, tr. «Douce Dame, je vous remercie ; / Puisque vous êtes venue exprès vers nous.» ●(1621) Mc 6. Nem eux quet caret, trugarequeet Doue ves an graçou. ●79. trugarecat é mat oberou.

    ●(1659) SCger 103a. remercier, tr. «trugarecat.» ●176a. trugarecat, tr. «remercier.» ●(c.1680) NG 965-966. trugarecat Mari ha Doué en Tat / A hou ol graceu. ●(1727) HB 621. trugarecat Doue evit an donesonou hon eus recevet digantâ. ●(1732) GReg 800a. Remercier, tr. «Trugarecqaat. pr. trugarecqeët. Van[netois] trugarecqât. trougarecqat. pr. eit.» ●Il faut remercier Dieu de tous ses biens faits, tr. «Redd eo trugarecqât Douë eveus e oll vadou.» ●Faire un remerciment à quelqu'un, tr. «trugarecqât ur re-bennac.» ●(1752) BS 792. e drugarecât da veza e affliget en dail-se. ●(1783) BV 1342-1343. e comeran hardison couls ha pa uen quapap / abeurs an actoret euit ot truquarecqat. ●(1790) MG vii. de zonnèt d'hou trugairicad.

    ●(1849) LLB 755-756. Ha kent mé cherr en noz, é larant el aben, / Eid en trugairikat, hoah ur hueh ou sonen. ●864. eid hi zrugairékat. ●2088. Trugairikeit Jezus. ●(1860) BAL 22. trugarecait Doue, a zo prized ganta ho selaou. ●(1878) EKG II 119. eur beden galounek a gasiz d'ar Verc'hez evit he zrugarekaat. ●131. me ho trugareka.

    ●(1904) BOBL 24 septembre 1/1. Ar Bobl, goude trugarekaat ar re a zo deuet dija ken niverus. ●(1909) FHAB Gouere 202. trugarekat a ran an aot. person.

    ►absol.

    ●(1906) KANngalon Here 232. en eur drugarekâd. (…) lavaret eun oferen evit trugarekât. ●232-233. e vezo dizonjet goudeze trugarekât.

    (3) Ho trugarekaat : merci.

    ●(1876) TDE.BF 643b. Ho trugarekaat, aotrou, tr. «merci, monsieur ; je vous remercie, monsieur.» ●(1880) SAB 179. ho trugarecaat evit beza va diouallet diouz un eveleb maleur !

    (4) Trugarekaat : merci.

    ●(1840) EBB 13. trughairicàd mèm brére ine doué, tr. « merci, mon frère en Dieu ».

  • trugarekad
    trugarekad

    s. –où Remerciement.

    ●(1825) COSp 46. bet mèn é teli monet hun trugarecadeu hac hun bennoh é quevér el liberallan oberour mat e fehai bout ? ●112. ni e zeli quentoh ou receu guet joé ha guet trugarécadeu.

  • trugarez
    trugarez

    f., interj. & prép. –où

    I. F.

    (1) Pitié, merci.

    ●(1499) Ca 51b. g. crist ayez mercy de nous b. crist haz uez trugarez ouzimp. ●204a. Trugarez g. misericorde mercy. ●(c.1500) Cb 53a. g. crist ayez mercy de nous. b. crist quemer trugarez ouzimp. ●54a. pitie / debonnairete / ou misericorde. b. trugarez. ●(1530) Pm 5. Nep a pet goar he trugarez, tr. «Qui implore humblement sa pitié.» ●(1633) Nom 194a. In fidem accipere, in deditionem accipere : prendre à merci : coumeret á druez, cahout trugarez.

    ●(1659) SCger 78b. mercy, tr. «trugarez.» ●se rendre a la mercy de quelqu'vn, tr. «en renta e trugarez vre benac.» ●92b. pitié, tr. «trugarez.»

    (2) Grâce.

    ●(1854) MMM 320. er guël eus a drugaresou Doué var oc'h ene.

    (3) Miséricorde.

    ●(1499) Ca 204a. Trugarez g. misericorde mercy. ●(1575) M 2133. Feunten à leuenez, hac à trugarez scler, tr. «La fontaine de joie et de douce miséricorde.»

    ●(1659) SCger 80a. misericorde, tr. «trugarez.»

    ●(1847) BDJ 47. Dihuna he drugarez ha peoc'hât he spered. ●(1860) BAL 347. Oc'h oll drugarez a reket Pardon.

    ●(1911) BUAZperrot 28. E drugarez e kenver ar bec'herien. ●(1911) BUAZperrot 239. lakât an drugarez hag ar justis d'en em douezia. ●(1912) BUAZpermoal 247. e ouie lakat da gordan an drugare hag ar justis.

    ►[au plur.]

    ●(1576) H 3. huy eu an tat a trugarezou, tr. « you are the Father of mercies. »

    (4) Ober trugarez da ub. : être miséricordieux envers qqn.

    ●(c.1680) NG 233-234. Pedamp er Guirhies a truhe / Ma ray dim he map trugare, tr. « Let us pray the Virgin of pity / That her son may grant us mercy. »

    (5) Goulenn trugarez : demander grâce, merci.

    ●(1866) FHB 84/248a. Mar deu eur goal glenved e c'houlennint trugarez oc'h an nenv.

    ●(1964) ABRO 141. stlepel a rejont o armoù diouto en ur c'houlenn trugarez.

    (6) Ober trugarez da ub. : faire grâce, pardonner à qqn.

    ●(1864) SMM 26. Jesus a rai trugarez dezan. ●(1866) FHB 84/254a. Grit trugarez din, rag n'em eus great nemet evel a rit hoc'h unan. ●(1874) FHB 499/227a. Er beden-ze e leverent da vam ar re baour ober trugarez dezo, rag na gredent ket reüz an dud galloudek.

    (7) Ober a drugarez : acte, œuvre de charité.

    ●(1879) BMN 24. An ober a drugarez-ze ne jomas ket pell heb paeamant. ●(1894) BUZmornik 11. ann oberiou a drugarez.

    ●(1902) MBKJ 124. o rei aluzenn d'an Oberiou a Drugarez. ●(1911) SKRS II 54. en em ro a greiz kaloun d'an oberou a drugarez. ●(1911) BUAZperrot 194. d'an oberiou a drugarez. ●362. Unan eus an oberou a drugarez m'oa troëta da ober.

    (8) Trugarez da Zoue : grâce à Dieu.

    ●(1941) DIHU 361/300. Muioh a hoèd e zo eget a zroug, trugaré de Zoué.

    (9) Akt a drugarez =

    ●(1790) PEdenneu 73. Act a drugairé.

    (10) Rentañ trugarez da : rendre grâce à.

    ●(1862) BSH 32. Me rent d'ec'h trugarez, leanezed yaouancq.

    ●(1907) AVKA 196. ma rentas trugareo da Doue !

    (11) Roue an drugarez : surnom de Dieu.

    ●(1935) SARO 22. en em erbedi, holl asamblez, ouz Roue an drugarez.

    II. Terme de remerciement.

    A. Merci, remerciement.

    ●(1732) GReg 800a. Remerciment, tr. «Trugarez. trugare. Van[etois] trugare. trougare. trouguére.» ●Faire un remerciment à quelqu'un, tr. «Lavaret trugarez da ur re.»

    ●(1849) LLB 2091-2092. El labourer eurus e lar mil trugairé / De Jezus, de Vari.

    ●(1921) PGAZ 5. Bennoz ha trugarez deoc'h, va c'hamarad Lan Inizan.

    B. Trugarez da ub. : merci à.

    ●(1935) BREI 423/1d. trugarez (...) da Dregastelliz ken amgraüz.

    C. Interj.

    (1) Merci.

    ●(1580) G 49. Trugarez Roe an glenn, tr. «Merci, Dieu du Monde.» ●153. Trugarez Roe an Ster, tr. «Merci, roi des astres.»

    ●(1880) SAB 63. eleison, – eluzenn, truez, trugarez !

    ●(1936) BREI 457/4b. Trugare d'an holl ha keno da vloaz.

    (2) Ho trugarez : merci à vous, je vous remercie.

    ●(1580) G 105. Ho trugarez Itron quer, tr. «Merci, chère Dame.»

    ●(1857) HTB 190. mes diwar vreman, hag ho trugarez, e oufei en em gemer evit ober ar gwellan. ●(1870) KTB.ms 15 p 254. – Dont a rafac'h, den iaouank, da brinz Jilot ganen-me. – Ho trugarez, otro, a lâras Yvon, me na ioullan bea prinz Jilot gant den a-bed. ●(1876) TDE.BF 643b. Ho trugarez, aotrou, tr. «merci, monsieur ; je vous remercie, monsieur.»

    (3) Hag ho trugarez : en vous remerciant (formule de politesse).

    ●(1732) GReg 800a. En vous remerciant, tr. «Hac ho trugarez.»

    (4) Trugarez da c’houlenn : merci de demander.

    ●(1912) MELU 317. Trugare da c'houlen a ve respontet gant tud Plounewe Moedek pa c'houlenner digante : Euz pelec'h oc'h ? – Euz Plounewe, trugare da c'houlen.

    III. Prép.

    (1) A-drugarez : grâce à (qqn).

    ●(14--) N 992. a trugarez Doe so roen bet, tr. «Grâce à Dieu, qui est le roi du monde.»

    ●(1659) SCger 78b. Dieu mercy, tr. «a drugarez Doue.» ●(1792) GAran 6991. â trugaré un Den Santel. ●8632. a drugaré Salver ar bet.

    ●(c.1825/30) AJC 2415b. jach ha gallard a drugare ma doué. ●(1888) SBI II 26. Me na on claon a galon, a drugarez Jesus, tr. «Je ne suis pas malade de cœur, par la merci de Jésus !»

    ●(1909) FHAB Genver 30. Ha brema adarre a drugarez Clemenceau, ema ar Republik dres var he aelou.

    (2) A-drugarez da : grâce à (qqn).

    ●(1908) PIGO II 171. Goût a rez, Per, ma n'out ket te breman o vrezan stoup en Lanuon, n'e ket a drugare da Julig. ●(1926) FHAB Ebrel 126. a drugarez d'an aotronez Eskibien.

  • trugareziñ
    trugareziñ

    v. tr. i. Trugareziñ ouzh, da ub. : pardonner à qqn.

    ●(1931) VALL 530b. Pardonner, tr. «trugarezi (ouz, da).»

  • trugarezus
    trugarezus

    adj.

    (1) Miséricordieux.

    ●(1612) Cnf 69b. AVtrou Doué trugarezus bras.

    ●(1727) HB 550. o Doue trugarezus. ●(1741) RO 3856. beset trugareus. ●(1732) GReg 628a. Miséricordieux, euse, tr. «Trugarezus.»

    ●(1854) MMM 342. tûd qear a gredas oant èn assuranç dindan brotection ar galon drugaresus eus ho salver. ●(1860) BAL 28. Tad trugarezuz d'an oll. ●(1866) HSH 98. Eürus an dud trugarezus. ●(1883) MIL 6. ez eo bet eur roue trugarezus evit he sujidi. ●(1896) SBW 15. Ar Werc'hez trugarezuz, a zeblante d'ehan e selle d'he gad.

    ●(1907) AVKA 76. Evruz ar re drugareuz. ●(1911) BUAZperrot 164. Ken trugarezuz oa e kenver ar beorien.

    (2) Pitoyable.

    ●(1659) SCger 92b. pitioiable, tr. «trugarezus.»

    (3) =

    ●(1915) MMED 169. hervez ar bromesa trugaresuz en doa great guechall da Abraham.

  • truget
    truget

    adj. Cerné par la marée montante.

    ●(1924) FHAB Ebrel 155. Ar menez-man [Sant-Mikêl] hag a vez truiet, ken dillo, pa vez ar mor o sevel. ●(1978) BZNZ 14. (Lilia-Plougernev) Pa veze mor ijel e c'hellemp mont. Pa veze mor uhel ne c'hellemp ket. Pa deu ar mor, emañ truiet etre an div enez, ma kerez. Pa deu ar mor war-laez, a-forzh da bignat, e veze truiet an div enez. Sate, 'poa un tammig erv e-mod-se ; sate pa deue ar mor war-laez hounnezh, an erv-se a c'holoe, sate oa truiet an div enez da c'houde.

  • truhurul
    truhurul

    adj. =

    ●(1893) PEdenneu 465. O calon Mari, arlerh Calon Jésus, en amiaplan, er harantéusasan, en druhurulan ag en ol caloneu !

  • truiet
    truiet

    voir truget

  • truilh .1
    truilh .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) (en plt de vêtements) En mauvais état, en hailhons.

    ●(1882) BAR 224. eur viscamant paour ha truill.

    ●(1921) FHAB Du 302. gwiskamant truilh. ●(1986) CCBR 156. (Brieg) n tâm kaskétèn drouilh, tr. «une mauvaise casquette.»

    (2) Piteux.

    ●(1923) FHAB Genver 29. eun toull truilh, eun toull koz. ●(1977) PBDZ 38. (Douarnenez) trouilh, tr. «pitoyable.» ●159. trouilh, tr. «de triste mine.»

    (3) (Pays) très pauvre.

    ●(1980) HYZH 133/42. (Treboull) Pouldeuilh oa ur vro truilh, truilh, truilh gwechall. Ya, truilh tout à fait eo bet gwechall ya. Un toull paoul oa an dra-se.

    (4) (en plt de qqn, d'un animal) Piètre.

    ●(1936) PRBD 110. O ! ur zant truilh, aotrou person, a lavarent. ●(1971) CSDC 75. e veze gwelet gantan atao e gi truilh Mahi.

    II. Adv.

    (1) =

    ●(1936) LVPR 52. ar maro a oa e giz eun den. Met eun den great truilh. E gorf n'oa nemet eskern. ●(1973) AMED 12. Gwisket trouilh eo.

    (2) Chichement.

    ●(1939) BRUD n° 4).">PABI 65. En eul lochenn goz ha dister / E veve truilh, gand e bried, / Didrouz, eur paour-kêz labourer. ●(1959) BRUD 8/35. Fañch ar Pogam, e-neus bevet truilhoh hoaz eged ho tad.

  • truilh .2
    truilh .2

    coll. Lambeaux de vêtements.

    ●(1921) FHAB Du 303. truilh ouz o eskern sec'h / War nij endro d'ezo.

  • truilhañ .1
    truilhañ .1

    v.

    (1) V. intr. (en plt d'une charrette) Verser.

    ●(1900) KAKE 121. pa druillo ar c'har.

    (2) V. tr. d. Renverser.

    ●(1872) DJL 15. Ha da druillia ar pod, pa oa poaz ar zouben.

    ●(1907) BOBL 02 février 123/3c. pa zigouezaz d'o bugel (…) dont da druilla al lamp a oa war an daol. ●(1928) KANNkerzevod 17/13. ne reas nemet truilha e lus war al leur-zi.

  • truilhañ .2
    truilhañ .2

    v. tr. d. Mettre en haillons.

    ●(1752) PEll 916. Truilla, déchirer les habits.

  • truilhaoua
    truilhaoua

    v. intr. Collecter des chiffons.

    ●(1752) PEll 916-917. Truillaoui, chercher par les maisons des guenilles, pour faire du papier.

    ●(1876) TDE.BF 643b. Truillaoua, v. n., tr. «Ramasser des guenilles, des chiffons.»

    ●(1931) VALL 120a. chercher des chiffons, tr. «truilhaoua.»

  • truilhaouaer
    truilhaouaer

    m. –ion Chiffonnier.

    ●(1876) TDE.BF 643b. Truillaouer, s. m., tr. «Chiffonnier, celui qui fait métier de ramasser des chiffons ; pl. ien.»

    ●(1909) KTLR 144. sac'h eun truillaouer.

  • truilhaouegezh
    truilhaouegezh

    f. Hailhons.

    ●(1941) FHAB Genver 7. Vit diskarga d'Ho treid samm hon truilhaouegez.

  • truilhaouek
    truilhaouek

    adj. Vêtu de guenilles, de haillons.

    ●(1876) TDE.BF 643b. Truillaouek, adj., tr. «Couvert de chiffons, de guenilles.»

    ●(1924) ZAMA 15. an truilhaoueka pilhaouer eus bro ar Vigoudenned.

  • truilheg
    truilheg

    m. truilheien Homme vêtu de guenilles, de haillons.

    ●(1732) GReg 476b. Couvert de guenillons, ou de guenilles, tr. «truilhecq. p. truilhéyen.»

    ●(1920) FHAB Meurzh 274. va eontr a «donêre». «Truilhek ! laouek ! truant ! pez didalvez !» ●(1922) FHAB Gouere 205. eme neuze an truilheg en eur zifrônkal. ●(1924) LZMR 16. Eun truilheg, eur c'hlasker bara. ●(1936) IVGA 146. truilheien o c'houlenn aluzen...

  • truilhek
    truilhek

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Vêtu de guenilles, de haillons, déguenillé.

    ●(1659) SCger 176a. truillec, tr. «couuert de guenilles.» ●(1732) GReg 476b. Couvert de guenillons, ou de guenilles, tr. «truilhecq.» ●(1752) PEll 916. Truillec, Truilloc, délabré, celui dont les habits sont déchirés, & en lambeaux.

    ●(1876) TDE.BF 644a. Truillennok, adj. C[ornouaille] Et aussi truillok, tr. «couvert de guenilles.» ●(1889) SFA 17. ar paour truilleka.

    ●(1909) NOAR 63. ar paour truilhek-se.

    (2) Pauvre.

    ●(1939) KLDZgwal 37. ret eo anzav n'eo ket en eured truilhek omp bet.

    (3) (Chien) au poil hirsute.

    ●(1900) KAKE 99. eur c'hi truillek.

    (4) =

    ●(1882) BAR 229. pegen trouillek benag e ouffe beza hor pedenou.

    II. Adv. En haillons, miteusement.

    ●(1909) KTLR 16. Ar paour-keaz oa guisket truillok. ●(1909) NOAR 150. Gwragez gwisket truilhek.

  • truilhenn
    truilhenn

    f. truilhoù

    I.

    (1) Guenille, haillon.

    ●(1659) SCger 176a. truillou, tr. «guenilles.» ●(1688) MD II 30. Gant eur c'hos truillen. ●(1732) GReg 476b. Guenille, tr. «truilhenn. p. truilhennou, truilhou.» ●Jean Guenillon a épousé Jeanne Guenille, pour dire : 2 pauvres personnes mariées ensemble, tr. «Demezet eo yan bilhenn da Janned truilhen.» ●Il n'en est pas de si couvert de guênilles qui ne trouve à qui se marier, tr. «Ne deus pilhenn na guef truilhenn.» ●(1752) PEll 916. Truill, Monosyll. Guenille, lambeau de drap, serge, linge, &c. Singulier, Truillen, Plur. Truillou.

    ●(1867) BUE 25. eur c'hoz drulien lien kanab. ●89. eur paour a Louannek, na oa nemet trulio. ●(1889) SFA 17. truillou ar paour. ●(1896) GMB 728. pet[it] tréc[orois] drulho, druyo.

    ●(1906) KANngalon C'hwevrer 45. eun tam truillou. ●(1908) KMAF 76. koz truilhou-toull war e gein. ●(1922) FHAB Genver 22. eur bisac'h, ennan holl beadra eur c'hlasker pilhaou, krog-pouezer, truilhaou, trokadennou. ●(1924) FHAB Genver 12. grêt e voe d'ezi diwiska he dillad kaer evit kemeret truilhou en o lec'h.

    (2) [devant un subst.] Un druilhenn sac'h : un sac en haillons.

    ●(1866) FHB 83/244a. Ar c'hreg kez a voa eno he unan (…) ep ken tra d'he golo nemet eun druillen zac'h.

    II. sens fig.

    (1) =

    ●(18--) SAQ II 245. eun druillen ki hag a garien kalz.

    (2) Vaurien.

    ●(1872) ROU 104b. Mauvais sujet, tr. «truillenn.» ●(1868) FHB 177/164b. eur maread a vugale, savet mad ha bet fur eun tachad, o vond euz an eil dervez d'egile da galkennou, da druillennou, da lonkerien. ●(1893) IAI 187. Katel diou a reer anizi. Hou-ma gouskoude a yoa eun druillen, hag eun druillen goloet a c'hoad koulz hag a fank.

    ●(1915) HBPR 83. unan deuz ar re oa deuz heul an druillen fall. ●(1924) FHAB C'hwevrer 55. Evit ober e laeronsiou e oa en em glevet gant eun druilhen all, de la Magnane, a oa o paouez ober ar rins e kêrig ar Faou. ●(1925) FHAB Meurzh 105. tri druilhen, Roussel, Maletouche ha La Chaise. ●108. an truilhou all o devoa mouget ar prins a voe lazet ivez.

    (3) Femme mal vêtue.

    ●(1922) EMAR 136. Ma n'em eus dioustu eul lipad, / Bremaik, truilhen, ez po bac'had. ●(1933) KANNkerzevod 80/7. Me 'zo bet en otroumobil ! Ha c'houi ? Oh ! c'houi zo bet ivez, sûr… n'eus truilhen ebet ha ne ve ket oc'h ober he intron ennan eun dro bennak.

    III. (blason populaire) Truilhennoù an Aber : surnom des femmes de l’Aber-Ildut.

    ●(2003) TRMOR 38. Truilhennoù an Aber / Teileien Ploñger / Moc'h Trezian.

  • truilhenneg
    truilhenneg

    m. Homme vêtu de guenilles, de haillons, déguenillé.

    ●(1732) GReg 476b. Couvert de guenillons, ou de guenilles, tr. «truilhennecq. p. truilhennegued.»

    ●(1867) BUE 39. den diwar ar meaz, fallakr, laouek – truillennek a zo ac'hanoud. ●(1889) ISV300 . ar goueriadez truillennog.

  • truilhennek
    truilhennek

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Habillé de guenilles, de haillons, déguenillé.

    ●(1732) GReg 476b. Couvert de guenillons, ou de guenilles, tr. «truilhennecq.» ●(1752) PEll 916. Truillec, Truilloc, délabré, celui dont les habits sont déchirés, & en lambeaux. On dit aussi Truillennec, & Truillennoc, au même sens que Truilloc.

    ●(1866) FHB 93/328b. Ar baourez truillenneg-ze e devoa antercant mil lur leve ! ●(1874) POG 86. Me zo eur paour keaz druillennek. ●(1876) TDE.BF 644a. Truillennok, adj. C[ornouaille], tr. «couvert de guenilles.»

    ●(1902) PIGO I 203. ar c'horfou maro trist ha truilhennek. ●(1903) MBJJ 285. e oant a-noaz ha druilhennek.●(1942) DADO 13. dont a ra e-barz an ti eur baourez koz ha truilhennek, eur baner ganti.

    (2) En haillons.

    ●(1909) NOAR 141. dilhad truilhennek. ●(1924) KANNgwital 263/197. guiskamant truillenek eur paour. ●(1925) CHIM 9. Rukunus eo gant e zilhad lous ha truilhennek.

    II. Adv. = (?) Pitoyablement (?).

    ●(1909) NOAR 55. Hag e sellent truilhennek an eil ouz egile.

  • truilhet
    truilhet

    adj. Devenu guenille.

    ●(1922) FHAB Gouere 204. truilhet e zilhad, dizeuliet e votou.

  • truirier
    truirier

    m. Étourneau.

    ●(1976) LIMO 08 mai. Etourneau : Tred, treidienn, au pl. Treidi. On trouve aussi truiriér et toursegén, tosegén.

  • trujet
    trujet

    s. & adv.

    (1) S. =

    (2) Adv. A-drujet : à tour de bras.

    ●(1919) DBFVsup 71a. a drujèt, tr. «à tour de bras.» ●(1934) BRUS 96. A tour de bras, tr. «a drujet.» ●(1939) RIBA 15. Hag int arnehon hag er bahateit a drujet, hep truhé ha get larganté. ●82. hag ean de skoein, a drujet, ar en tammeu lér.

  • trujetat
    trujetat

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Frapper.

    ●(1919) DBFVsup 71a. trujètat, tr. «frapper.»

    (2) =

    ●(1921) GRSA 121. trujetat e hrè é vohal ardro dehon, én ur ziskar penneu brezélerion.

    (3) Lancer.

    ●(1932) BRTG 5. cherreh un dornad deur lous ha priellek de drujetat é deulagad hé fried. ●(1939) ANNI 26. Hag ean troeit tremazon beg hoarn moén er oaf hag en trujèteit arnehi.

    II. Adv. A-drujetat : à tours de bras.

    ●(1931) VALL 80b. (frapper) à tours de bras, tr. «V[annetais] a-drujetat.»

  • truk .1
    truk .1

    m. –où Truc, ruse.

    ●(1868) FHB 182/206a. a eneb trukou an diaoul.

    ●(1905) BOBL 18 novembre 61/2a. kavet e vo mare pe vare trukou ha kildroiou evelse da greski deuz eun neubeudik ho patant.

  • truk .2
    truk .2

    m. Passerelle, gué amménagé de pierres pour traverser une rivière, etc. (?) cf. treug (?).

    ●(1876) TDE.BF 441b. Gwechall ez oa truk ama. ●664a. Truk, tr. «s. m. C[ornouaille] Passerelle faite de grosses pierres pour traverser un cours d'eau à marée basse, et aussi gué de rivière.»

    ●(1909) BROU 224. (Eusa) An Truk ne zichalo ket, tr. «le truc ne sera pas à découvert.» ●(1927) GERI.Ern 663. truk m., tr. «Passerelle en grosses pierres pour traverser un cours d'eau.»

  • trukacha
    trukacha

    v. intr. Pêcher en remuant les pierres.

    ●(1927) GERI.Ern 663. trugacha, tr. «pêcher ainsi Ouess[ant] [en remuant des pierres].»

  • trukaj
    trukaj

    m. Poissons que l'on prend en remuant des pierres.

    ●(1927) GERI.Ern 663. trugach m., tr. «Poisson qu'on prend en remuant des pierres.»

  • trukañ .1
    trukañ .1

    v. tr. d. (en plt de la marée montante) Cerner.

    ●(1978) MOFO 113. al lano oa deut da drukan ahanom.

  • trukañ .2
    trukañ .2

    v. tr. d. Frelater.

    ●(1905) BOBL 25 novembre 62/3d. 16 lur amand evit bea truket he aman.

  • truket
    truket

    adj. (en plt d'une île adjacente) Entourée par la mer.

    ●(1978) BEEE 14. (Plougernev) Pa veze mor ijel e c'hellemp mont. Pa veze mor uhel ne c'hellemp ket. Pa deu ar mor, emañ truiet etre an div enez, ma kerez. Pa deu ar mor war-laez, a-forzh da bignat, e veze truiet an div enez. Sate, 'poa un tammig erv e-mod-se ; sate pa deue ar mor war-laez hounnezh, an erv-se a c'holoe, sate oa truiet an div enez da c'houde.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...