Devri

Recherche 'ber...' : 229 mots trouvés

Page 3 : de berr-ha-berr (101) à berrhoaleg (150) :
  • berr-ha-berr
    berr-ha-berr

    adv.

    (1) Tout court, brièvement.

    ●(1847) FVR 383. rei a rinn hep ken, ha berr ha berr, diou ganaouen.

    ●(1910) MBJL 16. Mes ar peurvuian e vo hanvet Breiz berr ha berr.

    (2) En quelques mots, en raccourci.

    ●(1910) MBJL 101. Setu aman, berr ha-berr, ar pez a lavaras. ●130. En berr ha berr, setu aman ar pez am eus kavet ●(1931) VALL 3b. Abréviativement, tr. «berr-ha-berr.»

  • berr-ha-groñs
    berr-ha-groñs

    adv. Franchement.

    ●(1732) GReg 252a. A decouvert, sans déguisement, franchement, tr. «berr-ha-gronçz.» ●434a. Franchement, franc, tout franc, tr. «berr-ha-gronçz.»

  • berr-ha-krenn
    berr-ha-krenn

    adv. Franchement.

    ●(1732) GReg 252a. A decouvert, sans déguisement, franchement, tr. «berr-ha-crenn.» ●434a. Franchement, franc, tout franc, tr. «berr-ha-crenn.»

  • berraat
    berraat

    v.

    I. V. tr.

    (1) V. tr. d. Abréger, raccourcir, diminuer (le chemin, le travail, la vie, etc.).

    ●(c. 1501) Donoet 7-9. bereat an « i » ha laquet « or » en, tr. « raccourcissez le « -i » et posez « -or » à la » ●(1575) M 957-958. Er dre se à nep tu, mar berhez é buhez, / Anezaff muntrer ves, tr. «Car si par là d'aucun côté tu abrèges sa vie, / Tu serais son meurtrier.»

    ●(1659) SCger 100b. racourcir, tr. «berraat.» ●131b. berraat, tr. «abreger.» ●(1732) GReg 5b. Abreger, tr. «Bérraat. p. Bérrét.» ●776b. Racourcir, rendre plus court, tr. «Berraat. pr. berreët.» ●(1790) MG 56. hui (…) e verra hou puhé. ●(1792) HS 13. berrat enn istoérieu-mènn. ●(17--) ST 72. da verrat ma foaniou, tr. «pour abréger mes douleurs.»

    ●(1846) DGG 84. da verraat o zourmanchou er purcator. ●(1866) LZBt Gouere 144. Berraat a ra ma deio. ●(1867) FHB 143/305b. benviachou hag a verra al labour. ●(1868) FHB 194/298b. Netra ne hell berraat he c'halloud.

    ●(1905) BOBL 11 novembre 60/3b. Evit berraat e hent, en doa kemeret an hent karr a dremenn biou milin al Lenn. ●(1908) FHAB Mezheven 172. Ar vezventi a zo eneb mad an den : berraat a ra he vuez. ●(1914) DFBP 269b. raccourcir, tr. «Berraat.» ●(1921) BUFA 52. aveit berrat en hent (...) ind e bedé. ●(1922) EMAR 43. 'Vit berrât an amzer. ●(1927) GERI.Ern 43. berraat v. a., tr. «rendre court.» ●(1935) ANTO 137. na pet n'o doa ket 'ta berraet o buhez !

    (2) V. tr. i. Berraat da : abréger.

    ●(1906) BOBL 09 juin 90/3b. evid berraat d'e glenved eo e neuz en em bersekutet.

    II. V. intr.

    (1) Raccourcir.

    ●(1856) VNA 104. Les nuits ne sont plus si longues, tr. «Berreit-é paud en noz.» ●(1857) CBF 35. Berraat a ra ann deiz, tr. «Les jours décroissent.»

    ●(1927) GERI.Ern 43. berraat v. n., tr. «devenir court.»

    (2) (en plt du temps) Se rapprocher.

    ●(1896) HIS 67. Berrat e hra en amzér, ma tei er Messi ; ha lakeit e vou d'er marú.

    (3) (en plt de la vue, de la mémoire) Baisser d'acuité.

    ●(1868) FHB 193/295b. mesvierien (…) Ho memor n'he c'hollont ket tre, mes berraat a ra. ●(1889) SFA 267. daoulagad Hor zant a oa deuet da denvallaat hag he veled da verraat.

    (4) (en plt du souffle) Devenir court.

    ●(1792) CAg 53. Me hanal chom, ha berrat.

    ●(1804) RPF 50. goleit ag un huizèn yein ha lardec, en hanal é verrat, er rohquèn é cresquein. ●(18--) SAQ I 178. an halan a verra.

    (5) Commencer à se décomposer.

    ●(1909) BROU 206. (Eusa) berráat, tr. «Se dit des substances animales qui commencent à se décomposer.»

    III. V. impers.

    (1) Berraat war ub. : perdre son souffle.

    ●(1913) FHAB Genver 25. A neubeudou e verrae varnan ; e halan a deuas da veza tear ha didrouz.

    (2) Bezañ berraet warnañ : être essoufflé.

    ●(1959) BRUD 7/27. Eur gazeg divestign a deu da veza gouez, beteg ma vez berraet warni.

  • berradenn
    berradenn

    f.

    (1) Raccourcissement.

    ●(1914) DFBP 269b. raccourcissement, tr. «Berraden.»

    (2) Abréviation.

    ●(1931) VALL 3b. (une) abréviation, tr. «berradenn f.»

  • berradur
    berradur

    m. –ioù

    (1) Abréviation.

    ●(1659) SCger 2a. Abbreuiation, tr. «Berradur.» ●(c.1718) CHal.ms i. abbréuiation, tr. «berradur, plu. berradureu.» ●(1732) GReg 5b. abréviation, tr. «Van[netois] Berradur.» ●(1744) L'Arm 4a. Abréviation, tr. «Beerradur.. pl, reu. m.» ●411b. Abregement, tr. «Bairadurr.. ureu. m.»

    ●(1904) DBFV 21a. berradur, m. pl. eu, tr. «accourcissement, abréviation, brièveté.»

    (2) Abrégé.

    ●(1732) GReg 5b. Abrégé, sommaire, tr. «Van[netois] Berradur.» ●(1744) L'Arm 411b. Abregement, tr. «Bairadurr.. reu.»

    ●(1927) GERI.Ern 43. berradur m., tr. «abrégé.»

    (3) Raccourcissement.

    ●(1744) L'Arm 320a. Raccourcissement, tr. «Berradur. m.»

    (4) Résumé, contraction de texte.

    ●(1910) MBJL 119. Setu eur berradur eus ar pez a lenn d'imp an Tad Gougaud.

  • berradurezh
    berradurezh

    f.

    (1) Abréviation.

    ●(1732) GReg 5b. abréviation, tr. «Van[netois] Bérradurez.»

    ●(1927) GERI.Ern 43. berradurez f., tr. «abréviation.» ●(1931) VALL 3b. Abréviation, tr. «berradurez f.»

    (2) Abrégé.

    ●(1732) GReg 5b. Abrégé, sommaire, tr. «Van[netois] Bérradurez.»

  • berraer .1
    berraer .1

    m. –ion Abréviateur.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Les abbreuiateurs ne font qu'effleurer les matieres, tr. «er berrerion erre a oura abbregeïeu, ne ourant nemeit tremen ar er matiereu, erré a glasqu' en heent ber, n'examinant quet en treu el me faut.» ●(1744) L'Arm 4a. Abréviateur, tr. «Beerrour.. beerrerion. m.»

    ●(1927) GERI.Ern 43. berraer m., tr. «abréviateur.»

  • berraer .2
    berraer .2

    adj. Qui raccourcit.

    ●(1962) EGRH I 14. berraer a., tr. « qui raccourcit. »

  • berraj
    berraj

    s. –où

    I. (en plt de ressources, de provisions)

    (1) Errout e berraj : s'épuiser.

    ●(1914) KZVr 84 - 11/10/14. Arri ê an treo en berrach gantan, tr. «ses ressources s'épuisent, Coadout.»

    (2) Bezañ, en em gavout berraj : être à court de.

    ●(1935) BREI 391/3b. ret d'ar Frans dizrei d'al lezenn daou vloa, pe 'n em gaout berraj, ma rankfe en em zifenn. ●(1935) BREI 436/3b. an Itali a zo ken berraj ha ni.

    II. [au plur.] Brins de lin peignés ; lin de qualité inférieure.

    ●(1914) KZVr 84 - 11/10/14. Berrajou, tr. «le troisième brin de lin peigné et le plus court, mot usité seulement au pluriel, Haut-Léon, Milin ; lin de qualité inférieure, déchet de lin.» ●(1927) GERI.Ern 43. berrajou h[aut] L[éon] pl., tr. «3e brin du lin peigné.»

  • berramzer
    berramzer

    m.

    (1) Court laps de temps.

    ●(1790) PEdenneu 198. Ouilein durand ur bèrr-amzér.

    ●(1829) CNG 14. reign ur bèr-amzér eit hou ç'inéan. ●(1839) BESquil 333. Ur bèr amzér arlerh é oé bet laqueit en neu brièd santel-men ér prison. ●403. mar clasquet passein ur bèr-amzér benac. ●(1857) LVH 336. En dén gannet ag er voès, eid er bèr-amzér en dès de vihuein, e zou lan a boén hag a visér.

    (2) A-c'houde berramzer : depuis peu de temps.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 3. a houdé bèr-amzér.

    (3) Berramzer àr-lerc'h : peu de temps après.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 58. ha berric amzér arlerh.

    ●(1904) LZBg Genver 7. Ber amzér arlerh ma oé deit de vout pab.

    (4) sens fig. Bon temps, distraction.

    ●(1974) THBI 216. Kemeret berr-amzer ! ●(1977) PBDZ 754. (Douarnenez) berramzer, tr. «distraction.»

  • berranal .1
    berranal .1

    adj. Asthmatique.

    ●(1878) EKG II 46. Berr-alan oan deuet da veza.

    ●(1983) PABE 190. (Berrien) berranal, tr. «asthmatique, poussif, qui manque de souffle.»

  • berranal .2
    berranal .2

    m./f. (pathologie) Asthme.

    ●(1633) Nom 259a. Difficultas spirandi, difficultas spiritus : difficulté d'haleine : difficultè á halan, berr-halan.

    ●(1732) GReg 55a. Asme, ou, astme, obstruction du poumon qui produit une frequente & difficile respiration sans fievre, tr. «Berr-alan. ar berr-alan. Van[netois] Ber-henal.» ●(1744) L'Arm 18a. Asme, tr. «Beere-henale. m.»

    ●(1847) FVR 123. ne arruaz gant-han, evel ma zo gwelet, nemed eunn tamm berr-alan.

    ●(1904) DBFV 20a. bèrhenal, bèrhanal, bèranal, m. pl. eu, tr. «courte haleine, asthme.» ●(1906) HIVL 22. é oé kollet hé ber hanal de Vernadet. ●(1914) DFBP 24b. asthme, tr. «Berralan.» ●(1950) KBSA 7. dihet e veze alïes gant ar verr-alan.

  • berranalañ / berranaliñ
    berranalañ / berranaliñ

    v. intr.

    (1) Être asthmatique.

    ●(1732) GReg 55a. Il a une asme, il est asmatique, tr. «bèrr-alani a ra.»

    (2) Haleter.

    ●(1659) SCger 65a. haleter, tr. «berralani.» ●(1732) GReg 21a. Cela nous a fait bien ahaner, tr. «bèrralani a so bet ret gad-hy.»

    ●(1904) DBFV 20b. bèrhenalein, v. n., tr. «haleter.» ●(1927) GERI.Ern 43. V[annetais] bèrhenalein, tr. «haleter.»

  • berranalek
    berranalek

    adj. Asthmatique.

    ●(1732) GReg 55a. Qui est malade d'un asme, asmatique, tr. «Bérr alanecq.»

    ●(1904) DBFV 20b. bèrhenalek, adj., tr. «haletant.» ●(1914) DFBP 24b. asthmatique, tr. «Berralanek.» ●(1927) GERI.Ern 43. berr-alanek, tr. «asthmatique.»

  • berranalet
    berranalet

    adj. Hors d'haleine.

    ●(1912) MMPM 70. chom a reaz eur pennad mantret ha berhalanet. ●129. eun den berhalanet.

  • berranaliñ
    berranaliñ

    voir berranalañ

  • berranalus
    berranalus

    adj. Asthmatique.

    ●(1732) GReg 55a. Qui est malade d'un asme, asmatique, tr. «Bérr alanus.»

  • berraod
    berraod

    adj. & m.

    (1) Adj. Courtaud.

    ●(1904) DBFV 13b. –aud, adj. en général avec sens dépréciatif : berraud, courtaud.

    (2) M. Courtaud.

    ●(1904) DBFV 21a. berraud, tr. «courtaud.»

  • berraodenn
    berraodenn

    f. –ed Courtaude.

    ●(1904) DBFV 13b. berrauden, tr. «courtaude.» ●21a. berraud, m., f. en, tr. «courtaud.»

  • berraskell
    berraskell

    adj. Aux courtes ailes.

    ●(1962) EGRH I 14. berraskell a., tr. « aux courtes ailes. »

  • berravel
    berravel

    m. sens fig. = (?) berranal (?).

    ●(1905) DIHU 2/34. reit er bèr-aùél de sonnerion me farréz.

  • berrbad .1
    berrbad .1

    adj. Qui dure peu, éphémère.

    ●(1927) GERI.Ern 43. berr-bad, tr. «qui dure peu.»

  • berrbad .2
    berrbad .2

    m. Brièveté.

    ●(1931) VALL 82a. Brièveté ; temps, tr. «berrbad m.»

  • berrbadelezh
    berrbadelezh

    f. Brièveté.

    ●(1732) GReg 118a. Brevete, briéveté, le peu de tems que dure une chose, tr. «ber-padélez.»

    ●(1931) VALL 82a. Brièveté, tr. «berr-badelez f.»

  • berrbadus
    berrbadus

    adj. Éphémère.

    ●(1732) GReg 310b. Qui est d'une courte durée, tr. «Ber-badus.»

    ●(1847) FVR 163. koll ar vue berr-baduz.

    ●(1907) AVKA 68. neb a zilaou ma c'homzo hag a gred en Hini an eus ma digaset, ema ar bue berbaduz enhan. ●(1927) GERI.Ern 43. berr-badus, tr. «qui dure peu.»

  • berrboell .1
    berrboell .1

    adj. Irréfléchi, étourdi.

    ●(1659) SCger 68b. impatiant, tr. «berboellic.» ●69a. inconstant, tr. «berboellic.» ●69b. inquiet, tr. «berboellic.»

    ●(1905) BOBL 06 mai 33/1a. var zigare e ve kavet en o zouez eur penn berrbouell bennag. ●(1912) MMPM 64. Koulzkoude, pennou berboëll ne daolomp evez ebet ouz eun ali ker karantezus. ●(1927) GERI.Ern 43. berrboell, tr. «inconstant.»

  • berrboell .2
    berrboell .2

    m. Mont e benn e berrboell : perdre la tête.

    ●(1870) FHB 309/380b. Daoust, emezhi, ha va fenn a ia e barboel, daoust petra zo en noz-ma ?

  • berrboellded
    berrboellded

    f. Inconstance.

    ●(1927) GERI.Ern 43. berrboellded, tr. «inconstance.»

  • berrboellerezh
    berrboellerezh

    m. Étourderie.

    ●(1910) FHAB Meurzh 74. Sotoni ha berboellerez.

  • berrboellidigezh
    berrboellidigezh

    f. Étourderie.

    ●(1857) HTB 154. skul daerou c'houerv war he berboellidigez.

  • berrboellig
    berrboellig

    m. (entomologie) Papillon.

    ●(1903) BTAH 188. vel ar barbellik. ●(1905) RECe xxvi 74. (Karnoed) barbellik, tr. «papillon (M. Jaffrennou).» ●(1913) PRPR 79. Evel eur barbellik, mond a ra a vod da vod. ●(1914) KZVr 70 - 05/07/14. Barbellig, tr. «papillon, H[au]te-Corn[ouaille] Jaffrennou.» ●(1931) VALL 528b. Papillon, tr. «surnom : berrboellig C[ornouaille].» ●(1982) HYZH 144/4. (bro Garaez) Babellig, tr. «papillon.» ur babellig brav am eus gwelet.»

  • berrboellik
    berrboellik

    adj. Étourdi, inconstant, versatile.

    ●(1659) SCger 132a. berboellic, tr. «volage.»

    ●(1847) MDM 100. eunn ear prim hag eun nebeud barbouellig. ●(1857) HTB 148. penoz eo barboellik ha meurbet skanv. ●(1862) JKS.lam 376. Ann den a zo sempl, dievez, edro, berboellik. ●(1866) FHB 56/29b. Fanch a zo eur paotr chentil ive, nemet eo eun tamic barboellic ha skan a benn.

    ●(1904) DBFV 20b. berboéllik, adj., tr. «inconstant, étourdi.» ●(1939) MGGD 33. eur spered berrboellik. ●(1939) FHABvug nevez-amzer 5a. Spered berrboellik ! ●(1983) PABE 49. (Berrien) berrboellig, tr. «étourdi.»

  • berrboellikañ
    berrboellikañ

    v. intr. Papillonner.

    ●(1914) KZVr 70 - 05/07/14. barbellika, tr. «papillonner, Jaffrenou.»

  • berrbred
    berrbred

    m. Repas de fast-food.

    ●(1968) BAHE 57/22. ur bern «snack-barioù» a werzhe berr-bredoù (Lunches) giz amerikan.

  • berrded
    berrded

    f. Brièveté.

    ●(1904) DBFV 20b. berded, f., tr. «brièveté.» ●(1927) GERI.Ern 43. berrded f., tr. «brièveté.»

  • berrder
    berrder

    m.

    (1) Brièveté.

    ●(1499) Ca 20a. Berrder. g. briefuete. ●(c.1500) Cb 24a. gal. briefuete / pourfitable. b. berrder. ●Berrder. g. briuefuete. ●g. briefuement. b. dre berrder.

    ●(1659) SCger 132a. berder, tr. «brieuete.»

    ●(1905) HFBI 476. da ziskléria déoc'h ar blijadur ac ar berder amzer em boa kavet ar pévar dérves sé étoués va zud. ●(1927) GERI.Ern 43. berrder m., tr. «brièveté.»

    (2) (pathologie) Asthme.

    ●(1919) DBFVsup 10b. bredér, berdér (Naiz[in]), s., tr. «asthme, courte haleine.»

  • berrdev
    berrdev

    adj. Gros et court, courtaud.

    ●(1914) KZVr 86 - 25/10/14. Berr-tenv, tr. «gros et court.»

  • berreg
    berreg

    m. berreion Personne dans le besoin.

    ●(1732) GReg 226b. Court, besoin de quelque chose qui nous manque, tr. «Berrecq. berrocq. p. berréyen.»

  • berregezh
    berregezh

    f. Pénurie, manque, famine, indigence.

    ●(1944) DGBD 37. emañ ar verregezh o vont da gouezhañ warnomp. ●(1957) ADBr lxiv 4/447. Berregez : n. m. – Pénurie, disette : Etre an daou-voued, da vare ar berregez, e vez an treuta al loened.

  • berrek
    berrek

    adj.

    (1) Dans le besoin, dans l'embarras financier.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Disetteus, tr. «peur, ehomec, berec.» ●(1732) GReg 226b. Court, besoin de quelque chose qui nous manque, tr. «tud berrecq, tud berrocq.» ●Il a beau travailler, il est toûjours court d'argent, tr. «Caër èn deus ober, berrecq eo atau, ou, berrocq e bepred.» ●(1790) MG 110. Bugalé en hani en doai int prestét teoh, hac ind-zou bet berreq, dre ne hoès quet daccorét hou zra dehai ? ●111. Me hanàu en dud berreq ér hartér.

    (2) Bout berrek gant : être dans le besoin.

    ●(1790) MG 50. rac ma vai liès berreq gueneoh.

    ●(1944) DIHU 391/37. a pe vè berrek en traou genein.

    (3) Bout berrek a : être à court de.

    ●(1904) DBFV 21a. berrek, adj., tr. «court, à court, qui manque (a de).» ●(1927) GERI.Ern 43-44. berrek, berrok adj., tr. «à court (a de).»

  • berrekaat
    berrekaat

    v. tr. d. Raccourcir.

    ●(2002) TEBOT 62. Mar karit eñ berrekaat / Ur bloavezh pe tri miz.

  • berrenn
    berrenn

    f. Pénurie.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. Ie me trouve court d'argent, tr. «berren a argant guenin. le moing.»

    ●(1904) DBFV 21a-b. berren, f., tr. «pénurie, manque (a argand, d'argent), (Ch. ms.).»

  • berrentez
    berrentez

    f.

    I. Brièveté.

    ●(1860) BAL 8. dre ma sonjont e berrentez ar vuez-ma.

    ●(1911) BUAZperrot 81. Komz kenta Hor Zalver (…) daoust d'he berrentez e ro d'eomp da anaout eleiz a draou. ●(1977) PBDZ 742. (Douarnenez) berrentez, tr. «brièveté.»

    II. sens fig.

    (1) Disette.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Disette, tr. «peuranté, mr d'Inguiniel pretent q' pour disette il uaut mieus dire beranté car peuranté ne signifie q' pauureté, eh om manqu'.» ●(17--) TE 57. A pe gommançait hum santein ag er bèrranté, er bobl e hum adressai doh Pharaon.

    ●(1867) FHB 139/274a. Ar c'harteriou (...) a zo berrentez ha naouneguez enho. ●(1878) EKG II 303. ouc'hpenn berrentez a ioa e ti ar c'here, ar gernez a ioa enn-han.

    ●(1900) LZBg 57 blezad-1añ lodenn 60. Bèranté ar er glaskerion-eur. ●(1904) DBFV 21a. berranté, s., tr. «disette (Ch. ms.).» ●(1927) GERI.Ern 44. berrentez f., tr. «faute d'argent ; pénurie.»

    (2) Kaout berrentez : être dans le besoin.

    ●(1868) KMM 102. Pa ho pezo berrentez ac izom.

    (3) Kouezhañ er verrentez : tomber dans la misère.

    ●(1866) FHB 58/41a. lacat ho zud da goeza er verrentez.

    (4) Berrentez ar spered : manque d'intelligence, myopie intellectuelle.

    ●(1911) BUAZperrot 39. nemed berrentez ar spered a virfe outan.

  • berrer
    berrer

    m. –ion Abréviateur.

    ●(1904) DBFV 21b. berrour, m. pl. –rerion, tr. «abréviateur.»

  • berrgebr
    berrgebr

    m. –où (charpenterie) Coyau, coyer.

    ●(1732) GReg 230a. Coyau, ou chanlates, petit bout de chevron sur la couverture d'un toit, tr. «Belq. p. belqou. belcon. belconou. berrqebr. p. berr-qebrou.

    ●(1904) KZVr 356 - 04/09/04. Belkon, lïesder belkonou ; belk, belkou, peziou koat a vez tachet ouz toen eun ti kent toi anean gant mein-glaz. ●(1914) KZVr 80 - 13/09/14. berr-keb pl. ou, Thomas ; berr-keb pl. berr-kepiou, Breuriez Vreiz. ●(1927) GERI.Ern 43. berrkebr, tr. «bout de chevron.» ●(1988) TIEZ II 124. le coyau (belkenn). ●(1986) CCBR 70. (Brieg) chevron de coyau, tr. «berr-gebr ou belk.»

  • berrgompren
    berrgompren

    adj. Qui à l'esprit peu vif, peu intelligent, obtus.

    ●(1977) PBDZ 753. (Douarnenez) berrgompren, tr. «à l'esprit peu vif.»

  • berrgostenn
    berrgostenn

    f. berrgostoù (anatomie) Côte flottante.

    ●(1633) Nom 22b. Costæ nothæ : les petites costes : an berr costou, costou munut.

    ●(1732) GReg 216a. Les fausses côtes, tr. «Ar berr gostou.»

  • berrhoal
    berrhoal

    adj. Éphémère.

    ●(1931) VALL 266b. Éphémère, tr. «berrhoal (êtres vivants).»

  • berrhoaleg
    berrhoaleg

    m. –ed Éphémère.

    ●(1931) VALL 266b. Éphémère subs., tr. «berrhoaleg m. pl. ed (êtres vivants).»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...