Recherche 'din...' : 143 mots trouvés
Page 3 : de dineudennan-dineudennin (101) à dinzag (143) :- dineudennañ / dineudenniñdineudennañ / dineudenniñ
v. tr. d.
(1) Désenfiler, défiler, ôter ce qui est sur un fil (perles, etc.).
●(1904) DBFV 56a. dinedennein, v. a., tr. «défiler, désenfiler.» ●(1907) VBFV.fb 27b. défiler, tr. «dinedennein.»
(2) Désenfiler (une aiguille).
●(1931) VALL 207b. Désenfiler, tr. «dineudenna.»
(3) Effiler (une étoffe).
●(1931) VALL 242a. Effiler, tr. «dineudenna.»
(4) Effiler (les haricots).
●(1962) EGRH I 61. dineudenniñ v., tr. « effiler (les haricots). »
- dineudenniñdineudenniñ
voir dineudennañ
- dineuderezh
- dineudiñdineudiñ
voir dineudañ
- dineuz
- dineuziñ
- dinez
- dinezañ / dineziñ
- dineziñdineziñ
voir dinezañ
- ding dongding dong
interj. Onomatopée qui imite le son d'une horloge qui sonne.
●(1964) BRUD 18/16. Ding ! Dong ! Eun eur !
- dinijdinij
Nij-dinij : qui vole çà et là.
●(1927) GERI.Ern 416. nij-dinij, tr. «qui vole çà et là, qui va et vient en volant.»
- dinijal .1
- dinijal .2dinijal .2
v. intr. S'envoler.
●(c.1500) Cb. [nigal] Jtem inuoluo. as. g. enuoler. b. dinigal.
●(1920) FHAB C'hwevrer 241. An holl evned diwardro a zinijas da welet.
- dinijal .3dinijal .3
voir denijal
- diniñvañ
- dinite / dinitez
- dinitezdinitez
voir dinite
- diniverdiniver
adj.
(1) Innombrable, très nombreux.
●(1911) BUAZperrot 150. diniver eo ar burzudou en e genver. ●262. eur strollad barbared diniver ha digernez. ●(1931) VALL 391a. Innombrable, très nombreux, tr. «diniver.»
(2) Ur bobl diniver : une foule innombrable.
●(1909) FHAB Even 188. a zirag daou-uguent Eskop hag eur bobl diniver ! ●(1911) BUAZperrot 147. dirak eur bobl diniver.
- diniveradur
- diniverapl
- diniverusdiniverus
adj. Innombrable, qu'on ne peut dénombrer.
●(1931) VALL 391a. Innombrable, qu'on ne peut nombrer, tr. «diniverus.»
- dinoasted
- dinoazdinoaz
adj.
I. Attr./Épith.
(1) Innocent.
●(1499) Ca 63a. Dinoas vide in innocent. ●(1650) Nlou 140. Mary dinoas à ganas peur hasaou, / Hon guir Autraou, hep goulaou enaouet, tr. «l'innocente Marie enfanta très respectueusement, / notre vrai seigneur, sans lumière allumée.»
●(1866) LZBt Ebrel 103. Goad dinoaz ar gristenien a helle, hen hep-ken, freskaat eunn tammik he c'hounar.
●(1911) BUAZperrot 610. an dud dinoaz. ●(1924) FHAB Genver 33. soniou dinoaz. ●(1977) PBDZ 772. (Douarnenez) dinoaz, tr. «inoffensif.»
(2) Inoffensif.
●(1659) SCger 143a. dinoas, tr. «qui ne nuit.» ●(1710) IN I 134. lavaret gueier dinoas. ●(1732) GReg 615a. Mensonge qui ne porte pas de préjudice, tr. «Gaou dinoaz.» ●(1744) L'Arm 255b. Qui ne nuit, tr. «Dïnæss.»
(3) Pacifique.
●(1659) SCger 87a. pacifique, tr. «dinoes.»
(4) par iron. Sans risque.
●(c.1825-1830) AJC 5766. hac e coangom en nos se dinoas evid on dend.
II. Adv.
(1) Sans nuire.
●(1889) SFA 222. mar kerez toui dign e vevi dinoaz hiviziken.
(2) Pieusement.
●(1650) Nlou 268. Maz deuzont dinoas, dezaff da goassat, tr. «dont ils vinrent pieusement lui faire hommage.»
- dinoazus
- dinobldinobl
adj. Qui n'est pas noble, roturier.
●(1911) BUAZperrot 366. nobl ha dinobl, paour ha pinvidik.
- dinoblañsdinoblañs
plur. (Gens) qui ne sont pas nobles, roture.
●(1893) IAI 168. Tud all a zoujanz Doue, merc'hed ha gwazed, noblanz ha dinoblanz.
- dinobliñ
- dinoblisañdinoblisañ
v. tr. d. Désanoblir.
●(1732) GReg 258b. Degrader quelqu'un de noblesse, tr. «dinobliçza ur re. pr. dinobliçzet.»
- dinodadur
- dinodañdinodañ
voir dinodiñ
- dinodetdinodet
adj.
I.
A.
(1) (en plt d'animaux ovipares) Éclos.
●(1867) FHB 130/205b. al labousik nevez-dinadet (sic).
●(1912) MMPM 81. Prenved a ïoa dinodet en he gig. ●(1926) FHAB Me 194. al laboused nevez dinodet.
(3) (en plt de fleurs) Éclos(e).
●(1911) CDFi spetembre. en Léon «éclore» ur fleuren dinodet brao.
B. par antiph. Détruit.
●(1956) LLMM 55/27. dinodet ez eo ar jibier er vro-mañ.
II. sens fig.
(1) Naître, voir le jour.
●(1951) BLBR 41-42/3. traou nevez dinodet eus ar vi el lec'h ma oant souchet. ●(1958) BLBR 111/4. hag en o empenn o-daou, oa dinodet eur menoz kaer, a gave dezo. ●(1958) BLBR 114/5. Kemend marvailh dinodet er barrez.
(2) Développé.
●(1956) BLBR 92/1. Arabat kondaoni da vad ar zevenaduriou n'int ket c'hoaz dinodet kaer.
(3) (en plt des membres) =
●(1942) FHAB Du/Kerzu 224a. an diwesker dilui, dinodet mat ha lijer.
- dinodiñ / dinodañdinodiñ / dinodañ
v.
I. V. intr.
(1) (en plt des oiseaux) Éclore.
●(1926) FHAB Mae 194. Abenn eun dervez war nugent e tinodo al laboused. ●(1944) VKST C'hwevrer 55. peseurt labous a zinodo eus ar vi-se ! ●(1950) KROB 23-24/11. betek ma tinodas eus ar viou / eun torrad koant a evnedigou. ●(1991) MARV v 17. (Kleder) Hag al laboused-mañ, eur wech dinodet, a red dioustu memestra evel eur yar vihan.
(2) (en plt des fleurs) Éclore.
●(1911) CDFi septembre. dinodi en Léon "éclore".
(3) (en plt d'une idée) sens fig. Venir.
●(1958) BLBR 111/4. en o empenn o-daou, oa dinodet eur menoz kaer. ●(1961) BLBR 128/23. pa zinodas e penn Pêr, eur zoñj iskis.
II. V. tr. d.
(1) (en plt d'animaux) par antiph. Détruire, exterminer.
●(1956) LLMM 55/26. Te eo, hervez a glevan, a vez o tinodiñ an holl jibier e koadeier Breizh-Izel. ●(1962) BAHE 32/63. Dinodiñ : distrujañ (Bro-Lannuon) : traoù, loened diaes da zinodiñ. ●(1963) BAHE 36/41. dinodañ lern bihan.
(2) =
●(1919) MVRO 11/1c. en despet d'an dud fall a zo o klask dinôda hon rans.
(3) sens fig. =
●(18--) COMbeau. Evit ma c'hellfe va chaloun dinodi gwersiou. (d'après Notes d'étymologie Bretonne 28).
- dinotenniñ
- dinozelañ
- dinozelennañ
- diñs .1diñs .1
m. –où
(1) Dé (à jouer)
●(1499) Ca 61a. Dicc. g. diz. ●(1633) Nom 194a. Tesserarius ludus : tout ieu de hazard, ou de dez : pep hoary á hasard, pe á diçcou. ●Tessera : dé, dez : vn diçc.
●(1659) SCger 142a. diçcou, tr. «dez.» ●(1732) GReg 244a. Dé, petit cube à joüer, tr. «Diçz. p. diçzou. Van[netois] diñs. p. diñsëu. Treg[or] diñçz. p. diñçzo.»
●(1824) BAM 107. manea cartou pe disçou. ●(1834) SIM 13. c'hoarierien dinçou.
●(1904) DBFV 56b. dins, m. pl. eu, tr. «dé à jouer.» ●(1906) BOBL 17 février 74/2b. C'hoari an diz e c'houzez ? ●(1911) BUAZperrot 342. ar c'hartou, an disou hag an arc'hant a veze en taol. ●(1931) VALL 174b. Cube, tr. «diñs m. pl. ou.»
►[au plur. après un art. ind.] Un dinsoù : un jeu de dés.
●(1849) SBI II 298. Eur c'harto pe eun dinso, wit goûd piou a gollo.
(2) C’hoari an diñsoù : jouer aux dés / jeu de dés.
●(1732) GReg 244a. Joüer aux dez, tr. «C’hoari’n diçzou.» ●511a. Jeu de dez, tr. « C'hoary 'n diçzou. » ●544b. Joüer aux dez, tr. « C'hoari 'n diçzou. » ●(17--) BMa 1492-1493. Pon bo choariet ar charto / Neuse nin choario an dinso, tr. «Quand nous aurons joué aux cartes, / Alors nous jouerons aux dés.» ●(17--) ST 354. Da c’hoari ann dinsou, ar c’hartou goloet, tr. «jouer aux dés et aux cartes.»
●(1821) GON 163a. Dond a rit-hu da c’hoari ann disou ?, tr. « Venez-vous jouer aux dés ? » ●(1839) BESquil 550. Dihuen e ran doh-t-hai a hoarie en dinceu hac en ol hoarieu chanchus. ●(1857) CBF 125. C’hoari’n disou, tr. «Jeu de dés.»
●(1927) GERI.Ern 72. c'hoari disou, tr. « jouer aux dés. »
(3) Cube.
●(1732) GReg 238b. Cube, corps solide regulier, à six faces quarrées & égales, & à six angles, tr. «un diçz. p. diçzou.»
(4) Flatal an diñsoù : (?) piper les dés (?).
●(1783) BV 1304. me lar dach francamant hep flatal an dinsou.
●(1832) MOY.ms 149. hep flatal an disso, tr. (GMB 239) «(dire) sans ménagement, avec franchise.»
(5) Roulañ an diñsoù : jouer aux dés.
●(18--) BSG 214. Me danso, me efo hac a roulo dinço, / A garesso merc'hed, hac a vesco carto.
- diñs .2diñs .2
m. Tintement.
●(1905) BOBL 07 octobre 55/3c. bourk ar Fouille a oa dihunet en eun taol gant tins ar c'hleier.
- diñsal / diñsiñdiñsal / diñsiñ
v.
(1) V. tr. d. Sonner à coups, tinter.
●(1876) TDE.BF 136a. Diñsal, v. a., tr. «Tinter, faire sonner lentement, parlant d'une cloche.» ●Diñsal ur c'hloc'h, tr. «tinter une cloche.»
●(1938) DIHU 321/36. kleuet er hloh é tinsein en Anjelus. ●(1966) LIMO 4 novembre. er hlehiér e dinso en «dremen-varù».
(2) V. intr. Sonner à coups, tinter.
●(1732) GReg 174b. Sonner à coup, ou tinter, tr. «diñsal. p. diñset. Van[netois] diñseiñ. pr. set.» ●876a. Sonner à coups, tinter, tr. «Diñsal. pr. diñset. (Van[netois] diñseiñ.).»
●(1901) GKLA 6. Rog ma tinse kloc'h ebet e rede d'an ilis. ●(1904) DBFV 56b. dinsein, v. n., tr. «tinter.» ●(1912) BUEV 135. Pe gleu er hloh é tinsein.
- diñsenn
- diñserezh
- diñsez
- diñsiñdiñsiñ
voir diñsal
- DinzagDinzag
voir Zinzag-Lokrist