Devri

Recherche 'lan...' : 237 mots trouvés

Page 3 : de langoned (101) à lann-pil (150) :
  • Langoned
    Langoned

    n. de l. Langonnet.

    I. Langoned.

    ●(1792-1815) CHCH 30. Ma karfé pautret Gourin, Guiscriff ha Langonnet. ●86. Abarh é Langonnet é houlennér pearzek. ●(1850) PENdast 96. Pe e vanko ar veleïen / en Paros Langoënet. ●(1865) FHB 18/139a. Maneur a ieaz da rei eur mision da Langonnet hag ac’hano da Sant-Mayeux. ●35/280a. e couent Langonet. ●(1867) BBZ III 350. War-benn eunn den iaouank-flamm a barrez Langonet. ●(1884) BUZmorvan 674. ar venac’h euz a Urs sant Bernard e Langonet enn eskopti Kerne. ●(1894) BUZmornik 676. e Langonet enn eskopti Kerne.

    ●(1902) LZBg Mae 102. Langonet. ●(1902-1905) LARB 130a. Abarh é Langonnet é houlenner puarzek, / Puar aral a Vrezél ha seih ag er Faouët. ●(1905) ALMA 69. Langonnet. ●(1911) BUAZmadeg 659. Dont a reaz da gouent Langonnet. ●(1922) GLPI 6. Rouantelez Morvan, kouezet e Langonnet. ●(1925) ARVG 3/61. En Breiz an eus seiz ti, ar brasan, hini Gourin, demdost da Geraez; ar re all e Brest, Briek, Edern, Bannalek, Langonnet. ●(1930) GUSG 180. Na oeit int rah de Langonned, / De vout guerhet é léh ronsed. ●(1934) SMLC 75/1cd. Zant Moris zo bet digaset / Lod euz e gorf da Langonnet.

    II.

    (1) Devinette.

    ●(1929) MKRN 171/75. Pelec'h ve kejer Langonnet pa ve an heol kuzet ? ●respont 173/75. En disheol.

    (2) Dicton.

    ●(2005) TAGW 281. Dicton SE : / Hennezh 'gaosea 'gis ba Langoned, / Lec'h 'vez lahet ar bleiz ga un taol boned, / Celui-là parle comme à Langonnet, / Où on tue le loup d'un coup de bonet (de béret). ●note Y.-E. Plourin : « Les Langonnetais jouissent, dans les communes avoisinantes ? d'une réputation de vantardise ».

  • Langonediz
    Langonediz

    pl. Habitants de Langonnet.

    ●(1867) BBZ III 355. Me ho ped, Langonediz, pa zeufet dar Faouet.

  • langouineg
    langouineg

    m. –ed, langouineion Homme très grand.

    ●(1732) GReg 497b. Homme extraordinairement haut, tr. «Langouïnecq. p. langouïneged, langouïnéyen.»

    ●(1876) TDE.BF 389b. Lañgouinek, s. m., tr. «Géant de la fable ; pl. lañgouineien.»

  • langouinenneg
    langouinenneg

    m. Homme très grand.

    ●(1633) Nom 267b. Longurio : long homme, long comme une perche, tres-long : vn den hirr, vr rams, vn langouinnennecq, vnan queït hac vn perig.

  • langour .1
    langour .1

    adj.

    (1) Paresseux.

    ●(1834) SIM 93. messaerien langour ha feneant.

    (2) Vorace, glouton.

    ●(1962) TDBP II 305. Ar hi-mañ a zo langour, tr. « ce chien-ci est vorace ».

  • langour .2
    langour .2

    s. Langueur.

    ●(1499) Ca 120b. Langour. g. langueur. ●(c.1500) Cb. Langour. ga. langueur. ●(1521) Cc. Langour. g. langueur. ●g. langueur b. languour. ●(1530) J p. 97b. En tan flamm eternalamant / En poan ha langour ha tourmant / Bede an fondamant plantet / Da bezaf hep flaig ostaget, tr. «puissent les flammes éternelles, puissent les supplices et les maux qui plongent leurs racines jusqu'aux entrailles de l'enfer, être mon partage assuré.» ●141b. esant / A pep langour hac a tourmant, tr. «libre de toute langueur et de toute torture.» ●189b. Na ne guillif tam suramant / Beuaf gant langour ha tourmant / Dre e bout absant ez dismantaf, tr. «Telle est ma torture, telle ma défaillance, que je ne puis plus vivre éloignée de lui, que je me meurs !» ●(1575) M 103. Den coz, na den Iaouanc, ne dianc é langour, tr. «Vieillard ni jeune homme n'échappe à sa blessure.» ●2111. Langour quez quen gourmant, tr. «Une langueur très rongeante.» ●(1580) G 240. Glachar, langour so em courayge, tr. «Douleur, tristesse sont dans mon cœur.» ●(1633) Nom 259b. Defectio, defectio virium, langor virium, imbecillitas, debilitas : deffaillance de force, langueur : diffianç á nerz, languor, fillidiguez.

    ●(1659) SCger 155b. langour, tr. «langueur.» ●(1732) GReg 527b. Indolence, tr. «langour.» ●562a. Langueur, tr. «langour.» ●(1741) RO 296. Ma son meurbet en doan en langour a tourment.

  • langour .3
    langour .3

    m. -ien. Vorace.

    ●(1962) TDBP II 305. Tamm al langour, tr. « le morceau, la part, du vorace » note auteur : « appellation ironique de la part supplémentaire de travail qui échéait à un ouvrier du fait qu'il devait cultiver eur veskell, une parcelle triangulaire, en sus de son lot rectangulaire (à l'écobuage ou aux semailles) ».

  • langourenn .1
    langourenn .1

    f. Gosier.

    ●(1889) CDB 170. E c'hez gant-han al langouren, tr. «il emporta le gosier.»

  • langourenn .2
    langourenn .2

    s. Personne grande et mal bâtie.

    ●(1983) PABE 54. (Berrien) langourenn, tr. «grand et mal bâti.»

  • langouret
    langouret

    adj. Languissant.

    ●(c.1500) Cb 95b. [goeffaff] vnde marcidus / a / um. g. pourriz / languissant. b. treudet / langouret.

  • Langourlae
    Langourlae

    n. de l. Langourla.

    ●(18--) PEN.gwerin8 80. mar nem kleo ket ac’hane me iell gant an hent bras / da gichen ur goz veen a zo en Langourlas.

    ●(1905) ALMA 67. Langourla.

  • langourus
    langourus

    adj.

    (1) Langoureux.

    ●(c.1500) Cb. g. languissable. b. langourus. ●langoreux. b. idem. ●(1521) Cc. g. langoureux. b. idem. ●(1633) Nom 255a. Morbus sonticus : maladie langoureuse : cleufuet langourus.

    (2) Paresseux.

  • langoustez
    langoustez

    coll. (entomologie) Sauterelles.

    ●(1557) B I 383. Euel langoustez (variante : langoustes) dren maesou, tr. «sous forme de sauterelles par les champs.»

  • langroaz
    langroaz

    coll. (botanique) Églantiers. cf. agroaz

    ●(1744) L'Arm 115a. Eglantier, rosier sauvage, tr. «Langroêsseenn.. Langroëss. f.» ●Eglantine, fleur de l'églantier, tr. «Boquêtte langroêss. m.»

    ●(1876) TDE.BF 389b. Lañgroezenn, s. f., tr. «Plant d'églantier ; pl. lañgroez, masc.»

    ●(1906) HIVL 12. er blantennig langroéz. ●(1907) VBFV.bf 46a. langroézen, f. pl. neu, langroéz, tr. plant d'églantier.»

  • langroazenn
    langroazenn

    f. –ed (botanique) Pied d'églantier.

    ●(1744) L'Arm 115a. Eglantier, rosier sauvage, tr. «Langroêsseenn.. Langroëss. f.»

    ●(1876) TDE.BF 389b. Lañgroezenn, s. f., tr. «Plant d'églantier ; pl. lañgroez, masc.»

    ●(1906) HIVL 23. bareu er langroézen. ●(1907) VBFV.bf 46a. langroézen, f. pl. neu, langroéz, tr. plant d'églantier.»

  • Langroez
    Langroez

    n. de l. La Vraie-Croix.

    (1) Langroez.

    ●(1902) LZBg Mae 102. Langroéz. ●(1910) K*** 1. unian ar en niend de Lan-er-groéz. ●3. vouréd bout ér gar a Lan-er-groéz abien seih-ér. ●(1911) DIHU 71/255. Lanngroéz e zou parrez er Gerl (er vizér, e larér). ●(1927) GERI.Ern 339. Langroéz. ●(1934) BRUS 297. Lanngroéz.

    (2) Proverbes.

    ●(1911) DIHU 71/255. Lanngroéz e zou parrez er Gerl (er vizér, e larér). Er hrenlavar e lar ataù : É Tostal Lanngroéz e saù bamdé / Nandeg mâlen ha pear-uigent de valé. ha : É Lanngroéz é vé rah en dud / É klah ou bouid, mut, / Meit er mér, er person hag é guré ! Nen dein ket mé de chom d'er barréz-sé ataù !

  • languz
    languz

    m. –où (marine)

    (1) Serre, vaigre.

    ●(1744) L'Arm 394b. Vaigres, tr. «Langu. m.» ●396b. Vêgres, tr. «langùe.. gùeu. m.»

    ●(1904) DBFV 143b. langu, m. pl. eu, tr. «vêgres.» ●(1978) ARVA I 40. Une serre – al linguid – court de chaque bord, sur presque toute la longueur de la coque au tiers supérieur des murailles. ●(1978) BZNZ 19. (Lilia-Plougernev) Al languz zo dindan ar portal. ●29. Eus ar bordoù amañ e vez great portolioù ar vag ; an dro zo portol ar vag, hag an tamm koad plat a welez amañ diabarzh, hennezh zo al languz. Al languz zo tro-dro d'ar portolioù. ●(1979) VSDZ 6. (Douarnenez) al lingut hag ar senturennoù n'eo ken memes-tra, met bez' allez lakaat lingut memes-tra… n'eus tamm diferañs : a-raok vie lavaret «lingut». ●354. lingut. (langut). m. pl. Linguchoù. (voir : senturenn). Serre des flancs. ●(1987) GOEM 77. Avant de déclouer les lisses d'exécution, on met en place une serre, languch, sur la face intérieure des membrures pour assurer leur tenue.

    (2) Skoutilh al languz : parclose.

    ●(1744) L'Arm 460a. Parclose, tr. «Scouteill él langùe.»

  • languziñ
    languziñ

    v. tr. d. Vaigrer.

    ●(1744) L'Arm 394b. Vaigrer ou Lambrisser, un vaisseau, tr. «Langùein.»

    ●(1904) DBFV 143b. languein, v. a., tr. «vaigrer ou lambrisser un vaisseau (l'A.).»

  • Lanhouarne
    Lanhouarne

    n. de l. Lanhouarneau.

    (1) Lanhouarne.

    ●(1834) HEB 375. Hirio e veler c'hoas e ve ebarz Ilis Landouarne (lire : Lanhouarne) e pehini e arru cals miraclou. ●(1834) KKK 48. Ann aotrou Ker Iann a ioa enn amzer goz gwaz d'ann aotrou a Lanhouarné. ●(1865) FHB 30/240a. An Aotrou Gueguen, vikel e Lanhouarne, so hanvet vikel e Guenou. ●(1869) TDE.FB xixb. Lan-Houarne. ●(1877) EKG I 136. hag an Aoutrou Grall, persoun Lanhouarne. ●(1878) EKG ii 17. var hent Lanhouarne. ●115. varzu Lanhouarne. ●215. Daoust ha Ian Pennors aman n'en deuz-hen ket he-unan diskaret, enn eun nosvez, c'houeac'h soudard varn-ugent var hent braz Lanhouarne ? ●(1884) BUZmorvan 420. el leac’h m’oa bet enterret, da lavaret eo, e Lanhouarne. ●(1890) MOA 22a. Lann-houarne ; - (Lanhouarne).

    ●(1899) OLLI 686. Guers Jean-Marie Caer Torfédour ar Vilin Soul, e Lanhouarnô, ann dregont ha viz ebrel, 1899.

    ●(1905) ALMA 64. Lanhouarne. ●(1910) ISBR 70. é tas de seùel ur menati ar un tachad e hrér anehon a houdé Lannhoarné. ●(1911) BUAZmadeg 402. hag a ieaz da Lanhouarne. ●(1921) PGAZ 106. persoun e Lanhouarne.

    (2) [Toponymie locale].

    ●(1878) EKG II 208. Enn tu-all d'an hent braz oa eur parkad balan da Ian Berthou, euz a Trefalegenn. ●(1899) OLLI [= GJMC] 686. Guers Jean-Marie Caer Torfédour ar Vilin Soul, e Lanhouarnô, ann dregont ha viz ebrel, 1899.

    ●(c. 1900) GJMC 10d. E milin Zoul, hag hi lazet. ●11b. Kri ar galon ma n'hé oueljé, / Er Vilin-Zoul, pa n'eur gavjé.

  • Lanhouarniz
    Lanhouarniz

    plur. Habitants de Lanhouarneau.

    ●(1877) EKG I 144. Paol Inisan, a Lanzeon, a ioa e penn Plouescadiz, Guineveziz, Lanhouarniz hag ar re a ioa deuet euz a gostez Pagan. ●275. Lanhouarniz hag ar re a ioa deut euz a gostez Pagan.

  • lanier
    lanier

    m. –ed Lanier.

    ●(1499) Ca 120b. Lanyer. g. idem.

  • Lanig
    Lanig

    voir Lan

  • lañj
    lañj

    s. (argot des tailleurs vannetais) Travail.

    ●(1912) KZVr 415 - 10/03/12. Lanj, tr. «labour.»

  • lañjer
    lañjer

    f. –ioù

    (1) Couverture de lit.

    ●(1732) GReg 229a-b. Couverture de lit, tr. «Van[netois] langér. p. langeryëu.» ●(1744) L'Arm 83a. Couverture de lit, tr. «Langère.. rieu. f.» ●(1790) MG 72. guet ul langér ha dillad a bèn er gouyan. ●349. A boén é hoai ean oueit én é ulé, ma santas arre el langir hac el liñcèll é risclein a ziar é gein. ●(17--) VO 148. Gronnét oai én ur goh langir.

    ●(1904) DBFV 143b. lanjér, f. pl. ieu, tr. «couverture de lit.» ●(1910-15) CTPV I 170. doubein en anjélieu, tr. «doubler les couvertures.» ●(1931) VALL 166b. Couverture de lit, tr. «lañjér f.» ●(1934) BRUS 239. Une couverture de laine, tr. «ur lanjér –ieu.»

    (2) Kouezhañ a-stok e lañjer : tomber à la renverse, de tout son poids.

    ●(1910) FHAB Here 310. Eur vech avat kroget enno an naonegez, e oent guelet holl o koueza a stougalanjen divar o mogeriou hag o vervel evel kelien. ●(1913) FHAB Genver 23. Noëllik, treuzet e zilhad gwenn gant eur vilien bloum, a gouez a stougalanjen e founz ar vag...

  • lañjerenn
    lañjerenn

    f. –où

    (1) Couverture de lit.

    ●(1903) EGBV 46. lanjéren, f. pl. neu, tr. «couverture de laine.» ●47. linsélieu fresk hag ur lanjéren aral. ●(1904) DBFV 143b. lanjéren, f. pl. –nneu, tr. «couverture de lit.» ●(1919) DBFVsup 2b. anjelen. V. lanjéren. ●(1931) VALL 166b. Couverture de lit, tr. «lañjérenn f.»

    (2) A-hed e lañjerenn : de tout son long.

    ●(1955) STBJ 38. o stlapet o-zri da goueza war ar gambr, a-hed o lañjerenn. ●85. Met al lôn, astennet a-hed e lañjerenn, ne c'helle ket fichal. ●224. Lanjerenn (a-hed e) : penn-da-benn e gorf war an douar.

    (3) A-stok e lañjerenn : de tout son long.

    ●(1933) KANNkerzevod 80/8. va baz-yod stok e lonjerenn dreus an oaled.

  • lank .1
    lank .1

    adj. Élancé.

    ●(1931) VALL 244b. Élancé, tr. «lank.» ●332b. Géant, adj., tr. «lank.»

  • lank .2
    lank .2

    m. –ed, –idi

    (1) Voyou, vaurien.

    ●(1924) LZMR 53. Marteze e rofen va gwad d'eul lank ? ●60. da veva evel eul lank. ●(1931) VALL 773b. Vaurien, mauvais sujet, tr. «lank.» ●(1935) NOME 124. Plijadur a ra d'in gouzout n'int ket aet e kof al lankidi. ●(1938) WDAP 2/124. (Pleiben) Lank, hano gourel, liester : Lanked, Lampon, hailhon. ●(1939) MGGD 7. eun nebeut lanked all eveltañ. ●(1942) DOGA 21. lankidi o lakaat an tanfoeltr.

    (2) Géant.

    ●(1931) VALL 332b. Géant, tr. «lank.»

  • lank .3
    lank .3

    m. Paysan.

    ●(1912) KZVr 415 - 10/03/12. (yezh ar gemenerien) Lank, tr. «ko er.$$$»

  • lank .4
    lank .4

    s.

    I. Bond, saut.

    ●(1530) J 73. Miret dre lanc na diancquo, tr. «prenez garde que, d'un bond, il ne s'échappe.»

    II. [en locution]

    (1) Kavout lank : avoir, trouver le moyen de.

    ●(1530) J 166. Ha, pan caro, ez cavo lanc, / bezet seder, dam ober franc, tr. «oui, quand il le voudra, il trouvera le moyen de me rendre la liberté.» ●(1575) M 2138. Pedre ho deffe lanc, da dianc à ancquen, tr. «Par quoi ils auraient moyen de se délivrer de peine.»

    (2) Kavout e lank =

    ●(1874) FHB 489/146a. pa c'hellont caout ho lank. ●(1874) FHB 499/232b. An dud dizoue, pa c'hellont caout ho lank.

  • lank-an-deiz
    lank-an-deiz

    m. Point du jour.

    ●(1979) VSDZ 65. (Douarnenez) ha deus ar mintin, tost pa vie langande e tont, tr. (p. 229) «et au matin, quand l'aube commençait à pointer.»

  • lankon
    lankon

    m. –ed

    (1) Vaurien.

    ●(1920) MVRO 35/1b. gwasoc'h lankon eged Landru. ●(1931) VALL 773b. Vaurien, mauvais sujet, tr. «la(n)ko(u)n.» ●(1994) BRRI 106. Ul langon bennak fasil…

    (2) Lankon didalvez : grand fainéant.

    ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 150. (note de F. Vallée) Langon. Lankon-didalvez, e Treger. ●(1988) TOKO 59. Stag da gorv da labourad, lankon didalvez. ●(1996) GRVE 12. Sell aze, emei, lankon didalvez.

  • lankoud
    lankoud

    m. Buveur, ivrogne.

    ●(1937) DIHU 310/247. lankoud (s. m.) ul lonkour pé ul lonkeréz ivaj. ●(1942) DHKN 226. trinkein get en tri lankout.

  • lankreg
    lankreg

    m. –ed (ichtyonymie) Mulet.

    ●(1904) DBFV 143b. lankreg, s. pl. ed, tr. «mulet, poisson.»

  • Lanleñv
    Lanleñv

    n. de l. Lanleff.

    (1) Lanleñv.

    ●(1903) MBJJ 266. Kelc’hek eo ’vel templ Lanleff. ●(1913) BRIT 337. Setu aman iliz dismantret Lanlef, ken koz ma na hell ket an dud gouiziek lavaret e pe gantved eo bet savet. ●(1970) BHAF 179. Anavezoud a rit oll « Templ Lanlev » e Bro-Ouelo, etre Pempoull ha Lanon.

    (2) (Dicton).

    ●(1974) BAHE 82/12a. Lañleñv : Ar c'hloc'h bras : Lañleñv baour / 'n eus hag arc'hant nag aour. / Ar c'hloc'h bihan : Evel ec'h omp, ec'h omp.

    ●(2005) HYZH 244/38. Ar c'hloc'h bras : Lanleñv baour / 'n eus nag arc'hant nag aour / Ar c'hloc'h bihan : Evel ec'h omp, ec'h omp (Barr-Heol 82/12).

    (3) [Toponymie locale]

    ●(1903) MBJJ 266. Kelc’hek eo ’vel templ Lanleff. ●(1970) BHAF 179. Anavezoud a rit oll « Templ Lanlev » e Bro-Ouelo, etre Pempoull ha Lanon.

  • lann .1
    lann .1

    coll. & m.

    I. (botanique)

    (1) Coll. Ajoncs.

    ●(1659) SCger 155b. lan, tr. «du ian.» ●(1732) GReg 507b. Jan, espece de bruïere, qui fleurit jaune, tr. «Lann.» ●560b. Lande, de la Lande, grosse bruïere piquante, tr. «Lann.» ●(1790) Ismar 232. laireah coæd, lann, argand, fréh, potage, &c.

    ●(1849) LLB 210. e bil lann d'er ronsed. ●373. E droh lann, drein, bonal. ●(1878) EKG II 7. kkousket er meaz, etouez al lann. ●38. a-zindan eur skour lann. ●59. da glask kuz etouez al lann. ●88. Eur c'harz lann daou vloaz a ioa var ar c'hleuz.

    ●(1912) RNDL 49. el lann e hol en anvez, tr. «la lande couvre les alentours.» ●(1910) MAKE 54. dizoura, respet d'eoc'h, ouz eur vodenn-lann. ●(1931) VALL 17b. Ajonc, tr. «lann m.»

    (2) M. De l'ajonc, considéré comme matière.

    ●(1864) KLV 3. (ar balan hag al lann) o tei e bro Breiz.

    ●(1934) PONT 82. orsiou da bilat lann.

    II. [en composition]

    A. (ornithologie)

    (1) Beufig-lann =

    ●(1915) KZVr 101 - 07/02/15. beufig-lan, tr. «oisoau (lire : oiseau) qui fait son nid dans les buissons d'ajoncs, son œuf est presque semblable à celui du karzig-dreiz (Breuriez-Vreiz).»

    (2) Draskig-lann =

    ●(1973) LBFR 147. anviou al laboused ar galveneg, an draskig lann.

    (3) Kefeleg-lann : bécassine.

    ●(1909) BROU 212. (Eusa) la bécasse s'appelle Kéfélek-lann (L'ajonc est le seul bois de l'Ile) Au pluriel : Kefeleien.

    B. (entomologie)

    (1) Gavr-lann : sauterelle.

    ●(1910) EGBT 82. gavr-lann, tr. «sauterelle.»

    (2) Karv-lann : sauterelle.

    ●(1744) L'Arm 351a. Sauterelle, tr. «Carhuë-lann.. hétt-lann.» ●(17--) TE 72. carhuèt-lann, péré e zevorai ol er péh e oai chomet glaz arlèrh er grezill.

    ●(1896) HISger 3. Karúed-lan, tr. «sauterelles.»

    ●(1931) VALL 677. Sauterelle, tr. «V[annetais] karw-lann pl. ed.» ●(1934) BRUS 250. Une sauterelle, tr. «ur harù-lann, pl. karù –ed...»

    III.

    (1) Pakañ ur bec'h lann : lorsque la cadette se marie avant l’aînée.

    ●(1981) ANTR 186 (L-Lannarvili) *Tad Medar. Pa zimez ar hoar eil-gosa a-raog he hoar vraz eo eun dizenor evid houma. «Paked he deus eur beh-lann», a leverer.

    (2) Emañ al loar o tebriñ lann : la nourriture disparaît.

    ●(1927) BIMB 87. Pa lavar tud ar werin «eman al loar o tebri lann», ez eo hor boued-ni eman o tebri e gwirionez.

    (3) Ober ur c'harrad lann :

    ●(1926) FHAB Eost 301 (L). Aman n'eus ano nemed eus ar c'harradou foenn-ze a ra ar breudeur an eil d'egile hag ar c'hoarezed an eil d'eben. E Léon e leverer ober eur c'harrad lann.

    (4) Chom war al lann : rester sans travail, sans emploi.

    ●(1942) FHAB Gwengolo/Here 199. Mevelien hag a veze klask d'ezo; n'eo ket ar seurt-se eo a jome «war al lann» da foar ar begou. ●(1943) FHAB Gwengolo/Here 350 (K-Skaer) V. Fave. chom war al lann : chom dilabour, chom hep ober koumanant. «Kalz mevelien a zo chomet war al lann da foar ar begou – foar ar c'houmanantoù.

    (5) Monet ag ar prad d'al lann : passer de la richesse à la pauvreté.

    ●(1912) RVUm 317 (Gu). Monet ag er prad d'er lann, tr. P. ar Gov «Passer du pré à la lande.»

    (6) Bountañ ub. el lann : pousser qqun dans la pauvreté.

    ●(1790) MG 234 (G) I. Marion. Ag un tu-aral, a pe hum acourcér de zezirein quemènd a dreu èl en dès un-aral, ne yér quet peèl ne zezirér er-ré en dès; ha pe vehai en dalh guenemb, ni er bouttehai él lann, eit hum laquad é position ag é vadeu.

    (7) Monet eus ar lann d'ar prad : quitter un état de pauvreté pour rejoindre un état meilleur.

    ●(1914) MABR 31 (G) *Job en Drouz Vor. Lauskamb hemb ké er lann hun es karet agent, / Ha damb fonnapl d'er prad.

    (8) Dont diwar ar prad d'al lann : déchoir.

    ●(1910) DGEShy 65/329 (T). lãn, au fig., situation sans profit : dont diwar ar prat al lãn, déchoir, Trégor, 1910.

    (9) Trist evel ur pesk en ur bod lann : voir pesk.

    (10) Ober, tapañ ur c'harrad lann : voir karrad.

  • lann .2
    lann .2

    f. –où, lanneier Lande.

    I.

    ●(1499) Ca 120b. Lann. g. lande.

    ●(1530) Pm 276. splann dre lannou han hynchou meur, tr. « Claires par les landes et les grandes routes »

    ●(1732) GReg 560b. Lande, grande étenduë de terre qui n'est pas propre au labour, tr. «Lann. p. lannou, lannéyer. van[netois] lann. p. lannëu, lannegui.»

    ●(1847) FVR 289. enn eul lann a zo a daost d'ar barrez. ●(1849) LLB 72. Er manéieu ihuel e zou guèl d'el lanneu. ●(1867) BBZ III 147. Red eo monet d'al lann da beuri al loened, tr. «allez à la lande garder les troupeaux.» ●(1878) EKG II 114. dre al lanneier hag ar parkeier. ●(18--) GBI I 190. Da vont d'al lann gant ann denved, tr. «Pour aller sur la lande, garder les moutons.»

    ●(1931) VALL 417a. Lande, ajonc, tr. «lann m. pl. ou.»

    II. Voir lann. 1, sous III.

  • lann .3
    lann .3

    s. (religion) Monastère, église.

    ●(1502) Voyer 1. me a due ales alan seul a guelaff me biou buguel breiz gourhez querchen mar bez essou goae da glen [texte et traduction établis par L. Fleuriot : Me a due a les, a lan ! / Seul a guelaff / me biou ! / Buguel Breiz, gour ez querchen, / mar bez essou / goae da glen !] , tr. «Je viens de la cour, du monastère. Tout ce que je vois, je (le) possède. Enfant de Bretagne, l'homme à ton entour, s'il est rebelle, malheur à toi.»

  • lann-ben
    lann-ben

    coll. Ajoncs cultivés.

    ●(1907) VBFV.bf 46a. lann-bén, tr. «grand ajonc.» ●(1917) KZVr 225 - 24/06/17. Lann-ben, tr. «la lande que l'on coupe pour les animaux, Loeiz ar Floc'h.» ●(1931) VALL 17b. Ajonc cultivé, tr. «lann-ben V[annetais].»

  • lann-bil
    lann-bil

    voir lann-pil

  • lann-brezhonek
    lann-brezhonek

    coll. Ajoncs nains Ulex gallii.

    ●(1869) FHB 234/200a. eleac'h lann vrezonek pe valan. ●(1870) FHB 284/179b. bodou lann vrezounek.

    ●(1962) TDBP II 65. Al lann brezoneg a red a-rez an douar, ar re-ze a vez kouezet goude ma vez hir o zreunchou, tr. «les ajoncs bretons courent au ras de terre, ils sont tombés (couchés) bien que leurs tiges soient longues.»

  • lann-doñv
    lann-doñv

    coll. Ajoncs nains Ulex gallii.

    ●(1925) FHAB Genver 38. Eur vro c'houez, lann donv ha kerreg enni. ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) geot hag a zav etouez ar brug hag al lann-donv.

  • lann-gallek
    lann-gallek

    coll. Grands ajoncs.

    ●(1962) TDBP II 65. Les ajoncs français : lann galleg, sont plus hauts, plus développés et se tiennent plus droits.

  • lann-gibin
    lann-gibin

    coll. Ajoncs Le Gall Ulex gallii.

    ●(1938) WDAP 2/102. ur gazeg koz hag a vije bet tanet he muzellou hag he c'harvanou o chaokat lann-gibin. ●(1939) WDAP 3/193. (Pleiben) Lann-Gibin, Lann-gwrac'h, lann-krak (Vallée). Skouer : N'eus nemet lann-gibin er waremm-se. ●(1943) FHAB Mezheven 308. Ha lann gibin ken krin ar gwaremmou boutin. ●309. lann-gibin : lann gwrac'h, lann krak : ajonc sauvage, non cultivé. ●(1962) GERV 102. nemet kelen-mor ha bodennadou lann-gibin.

  • lann-gor
    lann-gor

    coll. = (?) Ajoncs destinés à faire du feu (?).

    ●(1958) BGUE 47/23. Un dachennad lann gor em eus de drohein hag un tréziad lann groah de strepein.

  • lann-gwrac'h
    lann-gwrac'h

    coll. (botanique) Ajoncs Le Gall Ulex gallii. cf. gwrac'hlann

    ●(1907) VBFV.bf 46a. lann-groah, tr. «ajonc nain.» ●(1930) DIHU 230/124. émesk er brug hag er lann-groah ber. ●(1931) VALL 17b. Ajonc ; petit, sauvage, tr. «lann gwrac'h.» ●(1932) OALD 39/328. hag en em gemmesk kleierigou ruz-gwenn ar brug gant blenchou kinviek al lann-gwrac'h. ●(1934) MAAZ 171. Ur mézeuour e oè oeit, un dé, de strepein lann-groah. ●(1934) BRUS 258. De l'ajonc nain, tr. «lann-groah.» ●(1943) DIHU 379/186. bodadeu lann-groah. ●(1958) BGUE 47/23. Un dachennad lann gor em eus de drohein hag un tréziad lann groah de strepein.

  • lann-had
    lann-had

    coll. (botanique) Ajonc de semis.

    ●(1907) VBFV.fb 4a. ajonc de semis, tr. «lann had.»

  • lann-ivin
    lann-ivin

    coll. (botanique) Grands ajoncs.

    ●(1907) VBFV.bf 46a. lann-ivin, tr. «grand ajonc.» ●(1931) VALL 17b. Ajonc cultivé, tr. «lann-ivin.»

  • lann-kroaz
    lann-kroaz

    coll. (botanique) Ajoncs nains.

    ●(1834-1840) BBZcarn I 182. Neket evit doughen ar zam / Emant bet gannet gan ho mam / Neket evit pilla lan kroaz / pilla lan kroaz gand ho treid noaz, tr. «Ce n'est pas pour porter le faix / que leur mère les a enfantés / Ce n'est pas pour piler l'ajonc nain, / piler l'ajonc nain avec leurs pieds nus.»

  • lann-med
    lann-med

    coll. (botanique) Ajonc cultivé.

    ●(1931) VALL 17b. Ajonc cultivé, tr. «lann-med.»

  • lann-pil
    lann-pil

    coll. (botanique) Ajoncs fourragers.

    ●(1732) GReg 507b. Jan à broër pour les chevaux &c., tr. «Lann pil.»

    ●(1867) BBZ III 178. lann-bil ha segal glaz, tr. «de la lande pilée et du seigle vert.»

    ●(1924) FHAB Meurzh 110. Aman peuri, aman koad ha lann-bil. ●(1942) VALLsup 6b. Lann-bil plutôt ajonc nain V[annetais]. ●(1934) BRUS 258. De l'ajonc fourrager, tr. «lann-bil.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...