Devri

Recherche 'toull...' : 126 mots trouvés

Page 3 : de toullboc_h (101) à toullwennan (126) :
  • toullboc'h
    toullboc'h

    m. Brèche.

    ●(1973) LIMO 20 janvier. pe gavas er louarn avord un toulboh. ●Toulboh, tr. «brèche.»

  • toulled
    toulled

    m. –où, toullidi (marine)

    (1) Tolet d'aviron.

    ●(1633) Nom 151b. Scamus, struppus, stropha : la cheuille de l'auiron : an toullet, an ibil ô derchel an rouef. ●(1647) Am 534. ma na frappet war ho toulledou, tr. «si vous ne tirez pas sur vos tolets.»

    ●(1744) L'Arm 22a. Aviron (…) Son touret, tr. «Toulêtte.. êdeu. m.» ●385a. Touret (…) De bateau, tr. «Toulaitte.. aideu. m.»

    ●(1876) TDE.BF 627a. Toulled, s. m., tr. «Touret d'aviron.»

    ●(1920) KZVr 365 - 29/02/20. Toullijou, tr. «tolets, pour maintenir la rame, Loeiz ar Floc'h.» ●(1925) BILZ 140. Touilhed (pl. touilhejou), tr. «tollets pour ramer.» ●(1936) CDFi 18 janvier. trouz diou roenv o steki en dour hag o tarafat an toulliji. ●(1987) GOEM 78. les tolets, an touliji.

    (2) Toulled-staon =

    ●(1987) GOEM 78. La partie supérieure de l'étrave est percée pour recevoir un tolet tranversal, toulet staoun.

  • Toulleg
    Toulleg

    n. de pers. Toullec.

    ●(1957) BRUD 2/46. Eul lubaner euz ar henta e oa Per an Toulleg.

  • toullek
    toullek

    adj. Poreux.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. poreus, tr. «toulec.»

    ●(1838) OVD 219. El m'en dé spouéus ha toullêc er potironèd.

    ●(1907) VBFV.bf 77a. toulek, adj., tr. «plein de trous, poreux.» ●(1931) VALL 761b. plein de trous, tr. «toullek.»

  • toullenn
    toullenn

    f. –où

    (1) Petite vallée.

    ●(1818) HJC 139. unan ag i zevet (…) de goéhèle enn un doulène. ●(1870) MBR 238. euz an doullenn d'ar c'hoat, euz ar c'hoat d'ar menez. ●(1876) TDE.BF 627b. Toullenn, s. f., tr. «Vallon.»

    ●(1906) HIVL 79. En erh e oé téet en toulenneu a houdé deu pé tri dé ; mes ean e holé hoah er mañnéieu tro-ha-tro. ●(1913) AVIE 211. étré hui ha ni é es un doulen vras.

    (2) = (?) coquille pour : daolennoù (?).

    ●(1831) MAI 118. Cals a hymno, cantico, sculpturio ac a doulenno græt aboue neuse.

  • touller
    touller

    m. –ion

    (1) Celui qui creuse, qui perce.

    ●(1732) GReg 234a. Celui qui creuse, tr. «touller. p. yen.»

    ●(1920) FHAB Genver 195. Toullerien ha gedourien ar fôziou ? ●(1931) VALL 547b. Perceur, tr. «touller pl. ien.»

    (2) Touller ar re varv : fossoyeur.

    ●(1907) VBFV.fb 45a. fossoyeur, tr. «toulour (er ré varù).» ●(1931) VALL 314b. Fossoyeur, tr. «V[annetais] touller ar re varo.» ●(1934) BRUS 270. Le fossoyeur, tr. «toulour er ré varù.»

  • touller-bezioù
    touller-bezioù

    m. Fossoyeur.

    ●(1868) FHB 188/252b. An touller beziou a zo eun den mad. ●(1870) FHB 292/247a. var eun dro sacrist, cloc'her ha touller beziou. ●(1876) TDE.BF 627b. Touller-besiou, s. m., tr. «Fossoyeur de cimetière.»

    ●(1912) MMPM 45. an touller beziou a ïoa oc'h ober eur foz nevez. ●(1913) FHAB Here 344. An touller-beziou a deuas da dremen. ●(1921) FHAB Du 290. Matilin ar Rouz, an touller-beziou ha sakrist ar barrez.

    ►absol.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. fossoyeur, tr. «cleoüour toulour.» ●(1732) GReg 427b. Fossoyeur, celui qui fait les fosses pour enterrer les morts, tr. «touller. p. toulleryen.»

    ●(1869) FHB 254/358a. Antronos an anterramant, an touller a oa spontet. ●(1880) ANN 65. Toullerien, eur be, gred eur be don, tr. «Fossoyeurs, une fosse, creusez une fosse profonde.» ●(1896) GMB 704. fossoyeur (…) pet[it] tréc[orois] touler.

    ●(1942) DHKN 254. ur bé e oè en toullour é skarhein. ●(1958) BRUD 5/104. eun devez bennag an touller a gemmesko da ludu ha va ludu.

    ►[en apposition] sakrist-touller : bedeau-fossoyeur.

    ●(1982) PBLS 376. (Sant-Servez-Kallag) sakrist-touller, tr. «fossoyeur.» ●(1984) LPPN 794. (Poullaouen) «ar sakrist-touller», le bedeau-fossoyeur.

  • touller-puñsoù
    touller-puñsoù

    m. Puisatier.

    ●(1905) BOBL 29 juillet 45/2e. Daou douller-punziou.

  • toullerez
    toullerez

    f. –ioù Perceuse.

    ●(1931) VALL 547b. Perceuse, tr. «toullerez f.»

  • toullerezh
    toullerezh

    m. Percement, action de percer.

    ●(1732) GReg 712a. L'action de percer, tr. «toullérez.»

    ●(1931) VALL 547b. Percement, tr. «toullerez m.»

  • toullet
    toullet

    adj. Percé.

    ●(c.1500) Cb 17a. cest pot a eaue percie dessoubz pour arrouser. b. vn pot toullet da arrousaff iardinou. ●(c.1500) Cb. g. perse. b. toullet.

  • toulleter
    toulleter

    s. (marine) Toletière.

    ●(1987) GOEM 78. Sur cet élément sont clouées les toletières, touleter.

  • toullgof
    toullgof

    m. (pathologie) Hernie.

    ●(1732) GReg 492b. Hernie, ou hergne, descente de boïaux, tr. «toullgof.»

    ●(1876) TDE.BF 627b. Toull-gof, s. m., tr. «Hernie.»

  • toullgofañ / toullgofiñ
    toullgofañ / toullgofiñ

    v. tr. d. Éventrer.

    ●(1876) TDE.BF 627b. Toull-gofa, v. a., tr. «Percer le ventre, éventrer, ouvrir le ventre.» ●(1877) EKG I 121. baionnettez ho fuzil araok evit toulgofa an hini en diche klasket enebi. ●151. toulgofa ar vleizez. ●271. toulgofi a reont heman, dalla a reont hennont.

  • toullgofeg
    toullgofeg

    m. Hernieux.

    ●(1732) GReg 492b. Celui qui a une hernie, tr. «toull-gofecg. p. toull-goffegued.»

  • toullgofek
    toullgofek

    adj. Hernieux.

    ●(1876) TDE.BF 627b. Toull-gofek, adj., tr. «Qui a une hernie.»

  • toullgofet
    toullgofet

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Éventré.

    ●(1867) MGK 99. Toullgofet treuz-didreuz. ●(1872) ROU 84a. Il a été éventré en tombant sur un râteau aux dents longues et pointues, tr. «toulgoved eo bet o coeza var ur rastel dent hir ha lemm.» ●(1877) EKG I 152. eun den toullgofet.

    (2) (en plt de qqc.) Éventré.

    ●(1933) KANNkerzevod 75/8. eur zac'h toulgofet ha laset dre an daou benn…

  • toullig
    toullig

    m. –où

    (1) [devant un subst.] péjor. Petit.

    ●(1911) RIBR 16. E-unan ema en e doullig ti. ●(1924) ZAMA 88. eun toullig ti dare da goueza en e vern. ●(1986) PTGN 69. Met pebez abadenn evid kaoud eun toullig ti-debri !

    (2) Culot, dernier-né.

    ●(1879) ERNsup 168. toullik (pron. toulekh), m., le dernier de la famille, de la couvée, Pléh[édel].

    ●(1942) VALLsup 51a. Dernier-né, tr. «toullig popul[aire].»

    (3) (jeu) C’hoari toullig : jouer aux billes.

    ●(1985) AMRZ 114. Ar re vihan a hoarïe "toullig" gand o hanetennou. Daou-ha-daou e vezent. Eun toull bihan a veze great e-kichenn eur voger. Daou baz dioutañ e veze laket eur ganetenn da ruill gand ar c'hoarïer kenta. Pa'z ea en toull e houneze eur ganetenn diwar goust egile. Ma'z ea e-biou, eñ eo a ranke rei eur ganetenn.

  • toullig-an-noz
    toullig-an-noz

    m. Crépuscule.

    ●(1857) CBF 21. Me ielo di e toullik ann noz, tr. «j'irai à l'entrée de la nuit.»

    ●(1929) MKRN 95. Ne ve ket brao bale war-lerc'h toullig an noz. ●(1955) VBRU 72-73. an dro-vale a raemp ar sadorn e toullig an noz. ●(1981) ANTR 108. digouezoud er gear a-raog toullig an noz.

  • toulliñ
    toulliñ

    voir toullañ

  • toullonket
    toullonket

    adj. Englouti.

    ●(1942) VALLsup 64a. Englouti, tr. «toullonket.»

  • toullpennet
    toullpennet

    adj. Renversé.

    ●(1955) STBJ 76. Toullpennet e voe en eun taol berr.

  • toullpennikañ
    toullpennikañ

    nv. Ober toullpennika : faire la culbute.

    ●(1942) FHAB Mae/Mezheven 171. Graet en deus toupinika (de toull et penn) = il a fait la culbute, il est ruiné.

  • toullplouzat
    toullplouzat

    v. intr. Se mettre au lit.

    ●(1932) BRTG 91. Abret e saùé, devéhat é toulplouzè (…) Turon, én eskem, e vourrè toulplouzat.

  • toullus
    toullus

    adj. Transperçant.

    ●(c.1500) Cb. gal. trespersent. b. toullus.

  • toullwennañ
    toullwennañ

    v. intr. (météorologie) Faire une éclaircie.

    ●(1936) BREI 441/2b. Pelec'h e welet c'houi an amzer o skarza ? – Eo, toull-wenna a ra. ●(1942) VALLsup 60a. Il fait une éclaircie (lorsque le temps s'éclaircit par endroits), tr. «toullwenna a ra an amzer.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...