Recherche 'toull...' : 126 mots trouvés
Page 3 : de toullboc_h (101) à toullwennan (126) :- toullboc'htoullboc'h
m. Brèche.
●(1973) LIMO 20 janvier. pe gavas er louarn avord un toulboh. ●Toulboh, tr. «brèche.»
- toulledtoulled
m. –où, toullidi (marine)
(1) Tolet d'aviron.
●(1633) Nom 151b. Scamus, struppus, stropha : la cheuille de l'auiron : an toullet, an ibil ô derchel an rouef. ●(1647) Am 534. ma na frappet war ho toulledou, tr. «si vous ne tirez pas sur vos tolets.»
●(1744) L'Arm 22a. Aviron (…) Son touret, tr. «Toulêtte.. êdeu. m.» ●385a. Touret (…) De bateau, tr. «Toulaitte.. aideu. m.»
●(1876) TDE.BF 627a. Toulled, s. m., tr. «Touret d'aviron.»
●(1920) KZVr 365 - 29/02/20. Toullijou, tr. «tolets, pour maintenir la rame, Loeiz ar Floc'h.» ●(1925) BILZ 140. Touilhed (pl. touilhejou), tr. «tollets pour ramer.» ●(1936) CDFi 18 janvier. trouz diou roenv o steki en dour hag o tarafat an toulliji. ●(1987) GOEM 78. les tolets, an touliji.
(2) Toulled-staon =
●(1987) GOEM 78. La partie supérieure de l'étrave est percée pour recevoir un tolet tranversal, toulet staoun.
- Toulleg
- toullek
- toullenntoullenn
f. –où
(1) Petite vallée.
●(1818) HJC 139. unan ag i zevet (…) de goéhèle enn un doulène. ●(1870) MBR 238. euz an doullenn d'ar c'hoat, euz ar c'hoat d'ar menez. ●(1876) TDE.BF 627b. Toullenn, s. f., tr. «Vallon.»
●(1906) HIVL 79. En erh e oé téet en toulenneu a houdé deu pé tri dé ; mes ean e holé hoah er mañnéieu tro-ha-tro. ●(1913) AVIE 211. étré hui ha ni é es un doulen vras.
(2) = (?) coquille pour : daolennoù (?).
●(1831) MAI 118. Cals a hymno, cantico, sculpturio ac a doulenno græt aboue neuse.
- toullertouller
m. –ion
(1) Celui qui creuse, qui perce.
●(1732) GReg 234a. Celui qui creuse, tr. «touller. p. yen.»
●(1920) FHAB Genver 195. Toullerien ha gedourien ar fôziou ? ●(1931) VALL 547b. Perceur, tr. «touller pl. ien.»
(2) Touller ar re varv : fossoyeur.
●(1907) VBFV.fb 45a. fossoyeur, tr. «toulour (er ré varù).» ●(1931) VALL 314b. Fossoyeur, tr. «V[annetais] touller ar re varo.» ●(1934) BRUS 270. Le fossoyeur, tr. «toulour er ré varù.»
- touller-bezioùtouller-bezioù
m. Fossoyeur.
●(1868) FHB 188/252b. An touller beziou a zo eun den mad. ●(1870) FHB 292/247a. var eun dro sacrist, cloc'her ha touller beziou. ●(1876) TDE.BF 627b. Touller-besiou, s. m., tr. «Fossoyeur de cimetière.»
●(1912) MMPM 45. an touller beziou a ïoa oc'h ober eur foz nevez. ●(1913) FHAB Here 344. An touller-beziou a deuas da dremen. ●(1921) FHAB Du 290. Matilin ar Rouz, an touller-beziou ha sakrist ar barrez.
►absol.
●(c.1718) CHal.ms ii. fossoyeur, tr. «cleoüour toulour.» ●(1732) GReg 427b. Fossoyeur, celui qui fait les fosses pour enterrer les morts, tr. «touller. p. toulleryen.»
●(1869) FHB 254/358a. Antronos an anterramant, an touller a oa spontet. ●(1880) ANN 65. Toullerien, eur be, gred eur be don, tr. «Fossoyeurs, une fosse, creusez une fosse profonde.» ●(1896) GMB 704. fossoyeur (…) pet[it] tréc[orois] touler.
●(1942) DHKN 254. ur bé e oè en toullour é skarhein. ●(1958) BRUD 5/104. eun devez bennag an touller a gemmesko da ludu ha va ludu.
►[en apposition] sakrist-touller : bedeau-fossoyeur.
●(1982) PBLS 376. (Sant-Servez-Kallag) sakrist-touller, tr. «fossoyeur.» ●(1984) LPPN 794. (Poullaouen) «ar sakrist-touller», le bedeau-fossoyeur.
- touller-puñsoù
- toullerez
- toullerezh
- toullettoullet
adj. Percé.
●(c.1500) Cb 17a. cest pot a eaue percie dessoubz pour arrouser. b. vn pot toullet da arrousaff iardinou. ●(c.1500) Cb. g. perse. b. toullet.
- toulletertoulleter
s. (marine) Toletière.
●(1987) GOEM 78. Sur cet élément sont clouées les toletières, touleter.
- toullgof
- toullgofañ / toullgofiñtoullgofañ / toullgofiñ
v. tr. d. Éventrer.
●(1876) TDE.BF 627b. Toull-gofa, v. a., tr. «Percer le ventre, éventrer, ouvrir le ventre.» ●(1877) EKG I 121. baionnettez ho fuzil araok evit toulgofa an hini en diche klasket enebi. ●151. toulgofa ar vleizez. ●271. toulgofi a reont heman, dalla a reont hennont.
- toullgofegtoullgofeg
m. Hernieux.
●(1732) GReg 492b. Celui qui a une hernie, tr. «toull-gofecg. p. toull-goffegued.»
- toullgofek
- toullgofettoullgofet
adj.
(1) (en plt de qqn) Éventré.
●(1867) MGK 99. Toullgofet treuz-didreuz. ●(1872) ROU 84a. Il a été éventré en tombant sur un râteau aux dents longues et pointues, tr. «toulgoved eo bet o coeza var ur rastel dent hir ha lemm.» ●(1877) EKG I 152. eun den toullgofet.
(2) (en plt de qqc.) Éventré.
●(1933) KANNkerzevod 75/8. eur zac'h toulgofet ha laset dre an daou benn…
- toulligtoullig
m. –où
(1) [devant un subst.] péjor. Petit.
●(1911) RIBR 16. E-unan ema en e doullig ti. ●(1924) ZAMA 88. eun toullig ti dare da goueza en e vern. ●(1986) PTGN 69. Met pebez abadenn evid kaoud eun toullig ti-debri !
(2) Culot, dernier-né.
●(1879) ERNsup 168. toullik (pron. toulekh), m., le dernier de la famille, de la couvée, Pléh[édel].
●(1942) VALLsup 51a. Dernier-né, tr. «toullig popul[aire].»
(3) (jeu) C’hoari toullig : jouer aux billes.
●(1985) AMRZ 114. Ar re vihan a hoarïe "toullig" gand o hanetennou. Daou-ha-daou e vezent. Eun toull bihan a veze great e-kichenn eur voger. Daou baz dioutañ e veze laket eur ganetenn da ruill gand ar c'hoarïer kenta. Pa'z ea en toull e houneze eur ganetenn diwar goust egile. Ma'z ea e-biou, eñ eo a ranke rei eur ganetenn.
- toullig-an-noztoullig-an-noz
m. Crépuscule.
●(1857) CBF 21. Me ielo di e toullik ann noz, tr. «j'irai à l'entrée de la nuit.»
●(1929) MKRN 95. Ne ve ket brao bale war-lerc'h toullig an noz. ●(1955) VBRU 72-73. an dro-vale a raemp ar sadorn e toullig an noz. ●(1981) ANTR 108. digouezoud er gear a-raog toullig an noz.
- toulliñtoulliñ
voir toullañ
- toullonket
- toullpennet
- toullpennikañtoullpennikañ
nv. Ober toullpennika : faire la culbute.
●(1942) FHAB Mae/Mezheven 171. Graet en deus toupinika (de toull et penn) = il a fait la culbute, il est ruiné.
- toullplouzattoullplouzat
v. intr. Se mettre au lit.
●(1932) BRTG 91. Abret e saùé, devéhat é toulplouzè (…) Turon, én eskem, e vourrè toulplouzat.
- toullustoullus
adj. Transperçant.
●(c.1500) Cb. gal. trespersent. b. toullus.
- toullwennañ