Devri

Recherche 'mal...' : 139 mots trouvés

Page 1 : de mal-1 (1) à maleurus (50) :
  • mal .1
    mal .1

    adj. Mâle.

    ●(1633) Nom 78b. Abrotonum, mas auronne, garderobe, auroësne : an auron mal.

  • mal .2
    mal .2

    adj.

    (1) Dour-mal : eau qui fait tourner la roue du moulin.

    ●(1889) ISV 170. Eur plac'hig (…) merc'h ive d'eur miliner, a goezas el lenn e kichen ranvell an dour mal.

    (2) Gwazh-val : bief de moulin.

    ●(1938) ARBO iv. en deur é lammein ar er rod-melin hag é strimpein d'er oah-val.

  • mal .3
    mal .3

    f. –où Béquille.

    ●(c.1718) CHal.ms i. anille, tr. «brenel, breneleu, bail, baileu, mal maleu Ie crois ce dernier meilleur pour vne male et des bougettes.» ●Bequille, bequill' v/mal, querhein ar valeu, marcher auec des bequilles, on dit aussi en quelques endroits brenel, brenelleu.» ●(1732) GReg 90a. Bequille qu'on met sous les aisselles quand on est entrepris des jambes &c., tr. «Van[netois] maleü.» ●(1744) L'Arm 29b. Bequille, tr. «Mâle.. eu. f.»

    ●(1896) GMB 386. On dit à Pléhédel, en Goello, kerzet oar valou, marcher avec des béquilles.

    ●(1906) HIVL 144. kerhet hemb maleu. ●(1908) NIKO 166. é valeu én é zehorn, tr. «ses béquilles dans les mains.»

  • mal .4
    mal .4

    f. –où

    (1) Malle.

    ●(1499) Ca 130a. Mal. g. male. ●(1633) Nom 119a. Hippopera, bulga : male, malette, bougette, pochette : mal, maleten, bougeden, godel.

    ●(1659) SCger 76a. male, tr. «mal.» ●158a. mal, tr. «malette.» ●(1732) GReg 594b. Male, ou malle, valise, tr. «Mal. p. malyou.»

    (2) Besace.

    ●(1659) SCger 14a. bougette, tr. «mal pl. iou.»

    ●(1904) KZVr Gouere. Eur val a oa gantañ war e skoaz. (d'après KBSA 35-36). ●(1925) SFKH 8. é dammeu dillad én ur val lién d'en tréz ar é ziskoé.

  • mal .5
    mal .5

    m. –ed

    (1) Mâle.

    ●(1499) Ca 130a. Mal. g. masle. ●(1633) Nom 30a. Catulire : demander le masle : marchaff, goulen mal, goulen tourch.

    ●(1659) SCger 77b. masle, tr. «mal, p. malet.» ●(1732) GReg 594b. Male, qui est du sexe masculin, tr. «Mal. p. maled.»

    (2) Homme.

    ●(1633) Nom 10a. Mas, masculus, proles mascula : masle : vn mal, vn goaer (lire : goaz).

    ●(1821) SST 47. Ur vanden malet ha merhiet devot. ●194. mâlet, merhiet ha bugalé. ●(1838) OVD 168. étré malèd ha merhèd. ●177. a p'en dé question a valèd hag a verhèd, a verhèd hag a bautrèd.

  • mal .6
    mal .6

    m. Mouture.

    ●(14--) N 1558. Ne dleaff mal na segal, tr. «je ne dois mouture ni seigle.»

  • malac'h
    malac'h

    N'est-ce pas.

    ●(1879) ERNsup 161. malac'h, n'est-ce pas ? Mazeu est plus respectueux (Mur).

  • maladeg
    maladeg

    f. (droit) Moute, droit payé sur la mouture du grain.

    ●(1732) GReg 644b. Moute, droit de moute communément reglé au sezième, tr. «maladecg. ar valadecg.»

    ●(1876) TDE.BF 423b. Maladek, s. f., tr. «Mouture, salaire du meunier.»

  • maladenn
    maladenn

    f. –où Mouture.

    I.

    ●(1732) GReg 643b. Mounée, la provision ordinaire qu'on porte à moudre au moulin, tr. «maladenn. p. maladennou.»

    ●(1876) TDE.BF 423b. Maladenn, s. f., tr. «La quantité de grains que l'on donne à moudre en une fois.»

    ●(1907) PERS 143. Ar miliner, emezhi, n'euz ket digaset ar valaden d'ar gear.

    II. Bezañ trenket e valadenn : il est en colère.

    ●(1872) GAM 6 (L). Ac’hano e teu an abaden ; abaoue eo trenket he valaden. ●(1878) SVE 86 §579. Trenked eo he valadenn, tr. L.-F. Salvet «Le grain qu'il a fait moudre s'est aigri. (Il est en colère.)» ●(18--) MIL.ms (d‘après MELU XI 276). Trenket eo he valaden, tr. «Sa mouture est aigrie, il est de mauvaise humeur, de mauvais poil.»

  • maladur
    maladur

    m. –ioù Mouture, action de moudre.

    ●(1732) GReg 644b. Mouture, façon, ou action de moudre, tr. «Maladur.»

    ●(1914) DFBP 217a. Moulure, tr. «Maladur.»

  • malafantiñ
    malafantiñ

    voir malamantiñ

  • malaga
    malaga

    m. Malaga (vin).

    ●(1908) PIGO II 30. daou vannac'h malaga.

  • malajoù
    malajoù

    plur. Moutures.

    ●(1957) PLBR 50. malajou, malachou, tr. «moutures.»

  • malakof
    malakof

    m. Teinture couleur de cachou.

    ●(1952) LLMM 34/48. (Douarnenez) Rouejoù don : rouejoù, livet e malakof du pe ruz, a vez lakaet en driv e-pad an noz, en don ; peskerezh driv don a reer neuze. ●(1967) BAHE 51/68. Ur vuruzenn lïen nevez-kouezet er malakof. ●(1979) VSDZ 82. (Douarnenez) Malakof oa ur matier 'vit ober kouez d'ar rouejoù, tr. (p. 246) «Le ‘malakof' est une matière qui servait à teindre les filets.»

  • malamant
    malamant

    s. & adj.

    (1) S. Mont e malamant : être gaspillé.

    ●(1876) TDE.BF 799. Unan o tastum gant ar rastell, eunn all o vanna gant ar forc'h, ez a ann traou e malamant.

    (2) Adj. Bezañ malamant : être indisposé.

    ●(1896) GMB 395. pet[it] Trég[uier] malmañn (être) mal, indisposé, détérioré.

  • malamantet
    malamantet

    adj. =

    ●(1961) BLBR 134/24. Malamantet ho liorz gand loustoni ha lastez.

  • malamantiñ
    malamantiñ

    v. tr. d.

    (1) Dissiper, dilapider.

    ●(1912) KANNgwital 121/215. e leac'h beva piz, ne ouezo nemet malamanti an traou. ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Malafanti = forana. ●(1917) KZVr 219 - 13/05/17. Malamanti, tr. «gaspiller, en Bas-Léon, Loeiz ar Floc'h.» malamantiñ v. ●(1931) VALL 223b. Dissiper, gaspiller, tr. «malamanti (e arc'hant).» ●(1942) FHAB Gwengolo/Here 210. (note de F. Vallée) Malafanti. Malamanti T[reger].

    (2) Détruire.

    ●(1917) KZVr 219 - 13/05/17. Malamanti, tr. «détruire, en Bas-Léon, Loeiz ar Floc'h.»

  • malamok
    malamok

    m. –ed, –où

    (1) (pêche) Grand sardinier.

    ●(1944) GWAL 163/156. (Ar Gelveneg) An holl a oar petra eo ur malamok (l. malamoked), hag a zo ur binasenn vrasoc'h, startoc'h, dezhi ur c'heflusker kreñvoc'h. ●(1966) BAHE 47-48-49/27. ar chañterioù a save malamokoù 18 ha 19 metrad hirder. ●(1979) VSDZ 80. (Douarnenez) betek ma eo deut neuze ar malamokoù, tr. (p. 244) «jusqu'à l'arrivée du malamok.»

    (2) (ornithologie) Pétrel.

    ●(1985) OUIS 207. Maquettes ou demi-coques ; quelques-uns les fabriquent en bois, d’autres plus habiles sont réputés pour leur adresse à construire leurs modèles réduits entièrement en os de malamok.

  • malan
    malan

    f. –où Gerbe. cf manal

    ●(1499) Ca 130b. Malazn. g. gerbe de ble.

    ●(1659) SCger 62b. gerbe de blé, tr. «malan it p. malanou ou malanet.» ●67b. iauelle, tr. «mallann.» ●158a. malan, tr. «gerbe.» ●(1732) GReg 457a. Gerbe, assemblage de plusieurs javelles coupées, & liées ensemble, tr. «Malan. p. malanou. malan ed. p. malanou ed.»

    ●(1834) SIM 91. Distaga eure ur valan benac eus ar bern. ●(1862) JKS.lam 145. o tougen malannou ed leiz ho daouarn.

  • malañ / malat / maliñ
    malañ / malat / maliñ

    v. tr. d.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Moudre.

    ●(1499) Ca 78b. malaff. ●130b. Malaff. g. moudre. ●(1633) Nom 129b. Pistrinum, moletrina : moulin, lieu à piler le blé, boulengerie : milin, læch da malaff an eth, bouloungery.

    ●(1964) ABRO 97. Diwezhatoc’h e teskis da Wener malañ ed ha tamouezañ bleud.

    ►absol.

    ●(1633) Nom 27a. Iumentum molarium : beste, cheual ou asne de la meule, ou du moulin : loezn march pe casec euit malaff, euit miger an milin. ●147b. Mola asinaria machinaria : moulin à cheuaux : milin á mal gant rounçceet, milin march.

    ●(1659) SCger 81b. moudre, tr. «mala.» ●158a. mala, tr. «moudre.» ●(1732) GReg 642a. Moudre, moudre du blé, &c., tr. «Mala. pr. malet. Van[netois] maleiñ. pr. malet.»

    ●(18--) SBI II 203. hac hi goulenn malan, tr. «ils demandèrent à faire moudre.»

    (2) Faire fonctionner (un moulin).

    ●(1633) Nom 147b. Mola trusatilis, versatilis manuaria, moletrina : moulin à main, ou à bras : milin á bræch, milin á maler gant an dorn.

    B. par ext. Mâcher.

    ●(1879) BMN 201. Hi eo a basc dezhan he dammic boed keit ne hell ket mala mad he-unan.

    C. sens fig.

    ►(en plt de choses abstraites)

    (1) Malañ komzoù : bavarder.

    ●(1942) LANB 6. Chom a rejomp eur pennadig brao da vala komzou.

    ►absol.

    ●(1909) BLYA 15. Kaer hon dije mala, kas en dro hon laten, / N'hallemp ket en eun de dibuni hon c'huden.

    (2) =

    ●(1926) FHAB Mezheven 224. E oa c'hoaz o vala an traou kaer-ze en e spered.

    (3) Malañ soñjoù : moudre, remuer des pensées.

    ●(1943) FATI 43. e kendalc'he da vala sonjou. ●(1981) (L) ANTR 21. Etre e vruched hag e roched Yann-Gouer, dre ma teu skiant prena dezañ, a blij dezañ mala soñjou.

    (4) Malañ garv =

    ●(1867) LZBt Gouere 333. da gentan e valaz garv d'imp.

    ●(1923) LZBt Gwengolo 13. E vam 'deus malet garo.

    (5) Malañ groz =

    ●(1922) LZBt Meurzh 12. Ret 'oe d'in malan groz ha rei urz strik evit ober dean plegan. ●(2003) TONKA 93. Ar gampouenn goz-mañ 'zo krog da valañ groz ha da rei ordrjou din.

    ►(en plt de choses concrètes) Malañ dir : tirer des coups de feu.

    ●(1968) LOLE 74. bet gwelet o vala dir gand e vindraillezig. ●(1973) LLMM 161/430. ne rae ket sin ar Fified da valañ dir ! ●(1978) EMGI 132. malañ dir a ra va fistolenn hep ehan.

    ►(en plt de qqn)

    (1) Malañ ub. a daolioù : moudre qqn de coups.

    ●(1790) MG 303. Oh , me hoær ! gùel vehai gueneign malein ou horv a dauleu.

    ●(1907) BSPD I 83. en anpereur e ias é kounar hag e laras malein er sant a dauleu.

    (2) Bezañ malet gant (ur boan bnk) : Être torturé (par la douleur).

    ●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 118. Mâlletoh eid on dré en drougueu. ●(1849) LLB 237. minour er Gili zou mâlet t'en derhian. ●(1855) BDE 708. Màlet-on guet er gloés hag en anquin.

    ●(1912) BUEV 22. E galon e oé malet get ar gloéz. ●100. En dud diskonfortet ha poéniet, ou haloneu malet get er gloéz, e zé de Ars get kement a hireh èl en dud maheignet.

    II. V. intr. Moudre.

    ●(1830) SBI I 4. va bleud a zo c'hoaz o valad.

    ●(1982) ENEU 55. (Eusa) hag e veze lakeed an dra-ze da vala.

    III.

    (1) Malañ munut : vivre avec économie.

    ●(1878) SVE 90 §617. Mala munud, tr. L.-F. Salvet «Moudre menu. (Vivre avec économie.)»

    ●(1902) PIGO I 125 (T) E. ar Moal. Ar paour a vank d'ean mala munud : Bezan goaz a zo koustuz. ●(1912) MELU XI 274. Mala munud, tr. E. Ernault «Moudre fin (ne dépenser que le moins possible). Hing.27, = S. 617.»

    (2) Malañ gros : élever la voix, parler rudement, dire à qqun ses vérités. Cf. HYZH 145-146/50.

    ●(1900) KRL 22 (Ku-Sant Trifin). Malo groz d'unan benak, tr. «Elever la voix, parler rudement, dire à quelqu'un ses vérités.» ●(1935) ANTO 83 (T) *Paotr Juluen. Gwill a oa eur paotr difripon. Ne selle ket berr. Gouzout a rae mala groz. ●(1964) LLMM 107/413 (T) J. Konan. Alesant Kerborîou he c'hleve ervat o valañ groz hag oc'h ober a bep seurt anvioù displijus gantañ. ●(1981) ANTR 169 (L) *Tad Medar. Dond a reas an Aotrou Person da vala gros da va mamm evid beza bed lezed ar c'hrennard ma oan da vond da labourad gand pôtred an hent braz... ●173. E-riskl c'hoaz da glevout mala-groz d'imp, pa 'n em gavjemp er gêr.

    (3) Na vezañ dour a-walc'h en e vilin evit malañ arreval ub. : ne pouvoir absoudre qqun.

    ●(1752) GReg 643b. Pour dire burlesquement à un pénitent qu'on croit avoir des cas reservez, & peut-être des censures, qu'on n'a pas le pouvoir de l'absoudre, & ainsi qu'il ne se présente pas, on dit : ne deus qet dour avoalc'h èm milin evit mala oc'h-arreval.

    (4) Malañ soñjoù : voir soñjoù.

    (5) Malañ glaou : voir glaou.

    (6) Malañ an hevelep bleud : voir bleud.

    (7) Malañ munut e vleud : voir bleud.

    (8) Malañ bleud eus e winizh da ub. : voir bleud.

    (9) Malañ e winizh e sac'h unan arall : voir gwinizh.

  • malanañ
    malanañ

    v. tr. d. (agriculture) Engerber.

    ●(1732) GReg 345b. Engerber, lier les javelles sèches, & les mettre en gerbes, tr. «malana. pr. malanet.»

    ●(1876) TDE.BF 423b. Malana, v. a., tr. «Engerber, mettre en gerbes, parlant du blé.»

  • malandrag
    malandrag

    f. –où Pétoire.

    ●(1969) BAHE 60/42. o devoa hastet kuzhat o fuzuilhoù mat ha kas d'an ti-kêr, mar beze etre o daouarn, ur gozh «valandrag» bennak chomet er familh abaoe amzer Napoleon pe marteze koshoc'h.

  • malandrez
    malandrez

    coll. (pathologie animale) Malandre.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. malandres, tr. «malandrés, malandreu.»

  • Malane
    Malane

    n. de l. Koad Malane : Bois de Malaunay.

    ●(1903) MBJJ 51. Koat Malane (...) Ar c'hoat-ze 'n em gav etre Gwengamp ha Kastelaudren. ●(1925) FHAB Du 434. koajou Krec'hkant ha, dre Goadou, koajou Keroffret ha goude Malane.

  • malañjerek
    malañjerek

    adj. =

    ●(1908) FHAB Here 314. Oh, na malanjerek oa breman hon tri hailhon !

  • Malaouad
    Malaouad

    m. Habitant de Saint-Malo.

    ●(1959) MOJE II 33. Dindan o hrohen kaz, daouzeg Malouad.

  • Malaouadez
    Malaouadez

    f. Habitante de Saint-Malo.

    ●(1959) MOJE II 33. marteze c'hweh Malouadez en o zouez !

  • malaouan
    malaouan

    m. –ed (ichtyonymie) Lieu jaune.

    ●(1927) KANNkerzevod 10/11. ar brili, al leoneged, ar malaoued ha kemend'so. ●(1950) LLMM 20/49 (île de Sein). malaouan (-ed), tr. « lieu. » ●(1952) LLMM 34/45. (Douarnenez) Maloaned lieu (petit ou moyen). ●(1977) PBDZ 631. (Douarnenez) malaouenn, malaouenned, tr. «lieu jaune.»

  • Malaouan
    Malaouan

    m. -ed Malouin.

    (1) Malaouan.

    ●(1732) GReg 839b. Maloüan. p. maloüañned.

    (2) (blason populaire) Grobis Malaouan.

    ●(1732) GReg 839b. burlesquement. ur grobis maloüan. p. grobised Maloüan, grobised San-malou, id ẽ, Seigneurs Maloïns, Milords de Saint-Malo.

  • Malaouin
    Malaouin

    m. -ed Malouin.

    ●(1732) GReg 215b. Courcer maloüin. ●597a. Maloüin. p. Maloüined. ur Maloüin. p. ar Valoüined. ●839b. malouïn. p. maloüined.

    ●(1834) KKK 172. Chétu azé pénaoz ez omp great ni, Malouined euz a Wenn a Zugai-Trouin. ●176. é tiskennomp ni euz ar kadarn Malouin-zé. ●(1863) ST 428. Ar Malouin hag ann eskop a zigouez war varc’h e tâl ann théatr. ●(1869) TDE.FB xviiib. Malouin, m. pl. ed. ●(1876) TDE.BF 424a. Malouin.

    ●(1927) GERI.Ern 372. Malouin pl. ed.

  • Malaouiz
    Malaouiz

    pl. Malouins.

    ●(1995) LMBR 48. Malaouiz int da gentañ penn.

  • malapa
    malapa

    m. –où

    (1) Malheur.

    ●(1927) GERI.Ern 371. malapa m. pl. ou, tr. «Perte, malheur, ruine, désastre.»

    (2) Ober e valapa : faire son malheur, causer sa propre perte.

    ●(1884) FHB 11/82b. Republik ar framasouned e deuz great he malapa dre lezen ar skoliou milliget hep Doue.

  • malardez
    malardez

    voir meurlarjez

  • malaria
    malaria

    m. (pathologie) Malaria.

    ●(1935) BREI 401/3c. klenved ar malaria.

  • Malastreg
    Malastreg

    n. de l. Malestroit.

    ●(1744) L’Arm 455a. Malastrætt. m.

    ●(1927) GERI.Ern 372. Malastreg. ●(1934) BRUS 295. Malastreg.

  • malat
    malat

    voir malañ

  • malbar
    malbar

    m. –ed (ichytyonymie) Bar.

    ●(1904) DBFV 153a. malbar, m. pl. ed, tr. «espèce de bar, moins estimé.»

  • malc'heot
    malc'heot

    coll. (botanique) Jusquiame noire.

    ●(1876) TDE.BF 424a. Mall-c'heot, s. m. tr. «Jusquiame, hanebane, plantes. ●(1879) BLE 359. Jusqiame noire. (H. nigér. L.) Mall-c'héot.

    ●(1927) GERI.Ern 372. mallc'heot m., tr. «Jusquiame.» ●(1931) VALL 410b. Jusquiame, tr. «mallc'heot m.» ●(1933) OALD 45/213. Malieod, tr. «Jusquiame noire.»

  • malediksion
    malediksion

    f. –où Malédiction.

    ●(1499) Ca 130b. Malediction. g. idem / ou male priere. ●(1575) M 2429-2430. Ha malediction (…) / So diff stram guiscamant : gourmant ha tourmantus, tr. «Et la malédiction (…) / Est pour moi un odieux vêtement, qui dévore et torture.» ●(1621) Mc 104. roet maledictionou. ●(1633) Nom 8b. Diræ : execration : execration, malidiction.

    ●(1790) Ismar 126. malédiction Doué e gouéhou ar hou craniél.

    ●(1854) MMM 54. pini hon delivro dioc'h ar valediction.

  • maler
    maler

    m. –ion Garçon meunier.

    ●(1857) CBF 70. Hag ho maler eo hennez ? tr. «Est-ce là votre garçon meunier ?» ●(1878) BAY 13. maler, tr. «meunier.»

    ●(1912) DIHU 87/131. deit er malour d'en ti. ●(1934) BRUS 269. Celui qui moud le grain, tr. «ur malour.»

  • malerez
    malerez

    f. –ioù

    (1) Machine à moudre.

    ●(1935) BREI 433/1b. etre diou graouenn ar valerez.

    (2) fam. Bouche.

    ●(1924) LZBt Mezheven 35. Neuze 'fat, ec'h a ar valerez en dro, rak goulou mat e ve planken ar stomak.

  • malerez-kafe
    malerez-kafe

    f. Moulin à café.

    ●(1936) IVGA 15. ar valerez-kafe hag ar c'hantoloriou.

  • malerezh
    malerezh

    m. Action de moudre.

    ●(1732) GReg 644b. Mouture, façon, ou action de moudre, tr. «malérez. Van[netois] malereah. malereh.»

    ●(1890) MOA 83. On y moud beaucoup, tr. «kalz a valérez a zo eno.» ●104a. Ce moulin est bien achalandé, tr. «eno ez eus kals malerez.»

    ●(1939) RIBA 131. Gratat e hra er melinér lezel geton ur suhuniad malereh.

  • malestr
    malestr

    voir malestrañ

  • malestrañ
    malestrañ

    f.

    (1) Baril à vin.

    ●(1952) LLMM 34/45. (Douarnenez) Malestrañ gg. ur barilh evit ar gwin.

    (2) Grand panier.

    ●(1970) GSBG 211. (Groe) manast (m.) ar manastoù, tr. «grand panier.»

    (3) Paner malestrañ : panier pour transporter les sardines.

    ●(1952) LLMM 34/46. (Douarnenez) paner malestrañ : panerig ront, don a-walc'h, gant un dornell vras, a veze lakaet ennañ ar c'hant sardin. ●(1979) VSDZ 131. (Douarnenez) ur paner malastrañ 'giz vie lavaret, ur paner 'giz vie gant ar vartoloded e tougen ar sardin, tr. (p. 294) «un panier malastrañ comme on disait (un panier comme celui qui servait aux marins à transporter la sardine). ●(1986) GEVU v 116. (Pouldahu) Hag ar sardin neuze vie douget gant paneroù malastran. Ar re-mañ va paneroù bec'h vie lavaret deuzouto. Ar re vras a yae hanter-kant briell 'barzh. Lec'h ar re all neuze, va paneroù malastran a vi lakaet daou-c'hant sardin 'barzh da gas d'ar fritur, tr. «Et pour les sardines, on utilisait des paniers «malastran». Ceux-ci étaient appelés des paniers «bec'h». Dans les grands on mettait cinquante maquereaux. Tandis que les autres, les paniers «malastran», contenaient deux cents sardines qu'on transportait à l'usine.»

  • malet
    malet

    adj. Moulu.

    ●(1499) Ca 26b. [breauyaff] Jtem tritus / ta / tum. ga. molu froysse. b. malet froyset breauet.

  • maletenn
    maletenn

    f. –où Malette.

    I.

    ●(1633) Nom 119a. Hippopera, bulga : male, malette, bougette, pochette : mal, maleten, bougeden, godel.

    ●(1659) SCger 14a. besace, tr. «maleten.» ●16a. bougette, tr. «maleten.» ●76a. male, tr. «maleten.» ●(1732) GReg 594b. Male, ou malle, valise, tr. «maletenn. p. maletennou.»

    ●(1866) FHB 95/341b. pep hini anezho en deuz war he ziskoaz eur zac'h pe eur valeten e pere e ve lekeet kement a roer d'ezho.

    II. Dougen ar valetenn hag ar penngod : être réduit à la misère.

    ●(1890) MOA 432 (L). Etre réduit à la misère, tr. J. Moal «dougen ar valetenn hag ar pengod. (porter besace et bâton.»

  • maleu
    maleu

    = (?) coquille pour : maleur (?).

    ●(1787) PT 76. cuéhet ni doh croc er maleuieu.

  • maleur
    maleur

    m. –ioù, –où

    (1) Malheur.

    ●(1557) B I 210. malheur ha disauanturdet (variante : desauanturdet), tr. «de tout malheur, de toute mésavanture.» ●(1621) Mc 18. pe ez grafe maleurou all.

    ●(1744) L'Arm 441b. Il n'appartient qu'à un homme d'esprit de s'étourdir un peu sur les malheurs, tr. «Né aparchante nameitt d'unn deîn à ispritt duahein unn tamicq doh er maleurieu.» ●(1767) ISpour 269. Malheur deoh, em'ean, bugalé diseerterion. ●(1790) MG 214. désquamb hum laquad én abri doh ur malheur quen terribl. ●240. ma ne larét temb petra-zou rét gobér eit trohein é raug malheurieu quer blaouahus !

    ●(1907) KANngalon Gwengolo 494. nag a valeuriou zo saillet var ar Franz !

    (2) Àr e valeur : pour son maleur.

    ●(1841) IDH 256. Hantein e ras, ar é valeur, ur gompagnoneah péhani e zas de beén é bèr-amzér ag er horrompein.

  • maleürus
    maleürus

    adj.

    I.

    (1) Attr./Épith. Malheureux.

    ●(1499) Ca 130a. Maleurus. g. maleureux. ●(1633) Nom 224b. Dies ater, infelix, dies religiosus, infamis & infaustus : iour malheureux : dez maleürus.

    ●(c.1680) NG 1111-1112. En iffernë zo vn ty / Maleurus birhuiquin. ●(1790) MG 273. ur béhourès malheurus, un amoædèll. ●(1792) HS 137-138. er vouéss malheuruss (...) e hum laquass de hum alége, ha de liüein hé deulagat.

    ●(1821) SST iii. én amzer malhurus-man. ●(1835) AMV 116. Chetu eno an ard malheurus a implig an drouc-speret evit o c'hol.

    ●(1907) PERS 83. ni zo maleüruz ma ne gomprenomp ket an traou-ze ! ●136. kement den paour ha maleüruz.

    (2) Adv. Gravement.

    ●(1906) BOBL 17 février 74/3a. e vam a oa koueet barz an tan ha n'em boac'het maleuruz.

    II. Maleürus evel mein an hentoù : voir mein.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...