Devri

Recherche 'ba...' : 1151 mots trouvés

Page 21 : de batis (1001) à bavouzer (1050) :
  • batis
    batis

    m. –où Bâtisse.

    ●(1855) BDE 435. er mein principal ag er bâtis.

    ●(1904) DBFV 18b. batis, m., tr. «construction.»

  • batisañ / batisiñ
    batisañ / batisiñ

    v. (architecture)

    (1) V. tr. d. Bâtir.

    ●(1659) SCger 13a. bastir, tr. «batissa.» ●(1710) IN I 36. ec'his pa gretent ne vent crouet nemet evit batissa tiez. ●(1744) L'Arm 27b. Bâtir, tr. «Batissein.» ●(c.1785) VO 92. batissein ou zi.

    ●(1824) BAM 80. batissa e dy. ●(1838) OVD 158. En eined hanhuet alcion e vatisse ou néh én ur fæçon admirable. ●(1850) MOY 270. batissa an Tabernacl neve. ●(1855) BDE 472-473. er maïn bihue-cé e zou laquet d'hi batissein, ha liamet mat an eil doh éguilé.

    ●(1904) DBFV 18b. batisein, v. a., tr. «bâtir.»

    ►absol.

    ●(1633) Nom 126a. Ædificium suspendere : bastir sur arches : batissaff voar vaotou. ●141a. Stylobata : le patin ou la pate d'vne colomne : troat vn coulonen an læch ma vez batisset.

    ●(17--) ST 56. ret vo batissa el lec'h ma lavaro.

    ●(1850) JAC 130. ec'h ellint batissa. ●(1883) MIL 208. E oue kommanset batissa.

    (2) V. intr. Être construit, bâti.

    ●(1850) MOY 230. E chommo c'hoas hor c'hær hep dont da vatissa.

  • batisour
    batisour

    m. Bâtisseur.

    ●(1825) COSp 139. er mæstr batissour souveræn e bôs er vein sol peré e chervige de sehuel é vatimant.

  • batist
    batist

    s. (textile) Batiste, toile de lin très fine.

    ●(1847) SBI II 22. Coeffo lienn batist, tr. «Des coiffes de batiste.»

  • batista
    batista

    s. (textile) Batiste, toile de lin très fine.

    ●(1863) GBI II 74. d'am c'hoeffo (...) / en batista, tr. «mes coiffes (...) en batiste.»

  • batonañ
    batonañ

    v. tr. d. Battre.

    ●(1870) FHB 267/42b. a veze evel battounet gant goagou spontuz.

  • batorellet
    batorellet

    adj. Étourdi.

    ●(1879) ERNsup 148. batorellet, Trég[uier], bator'let, Pleud[aniel] à moitié endormi ; Trév[érec], étourdi (par un coup).

    ●(1910) MBJL 173. Souezet hag evel batorlet ec'h ê bet Londrez dec'h d'ar beure. ●(1912) BUAZpermoal 927. Daou vartolod batorlet krenn, / Liou ar maro en o c'herc'hen. ●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. batorlet, tr. «endormi, évanoui, abruti, Trég[uier] Goelo.» ●(1918) LZBt Mae 8. bepred batorellet. ●(1927) FHAB Meurzh 64. Arabat d'it bezan ken batorellet-ze !

  • batorelliñ
    batorelliñ

    v.

    (1) V. tr. d. Étourdir.

    ●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. Batorelli, batorli, tr. «rendre étourdi, Trég[uier] Goelo.» ●(1931) GWAL 136-137/423. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Batorelli : kreñvoc'h eget «bata» ; hogos «terri penn u.b.».

    (2) V. intr. Devenir étourdi.

    ●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. Batorelli, batorli, tr. «devenir étourdi, Trég[uier] Goelo.»

  • batoue
    batoue

    m. Mauvais outil.

    ●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. Batoue, tr. «instrument qui ne vaut rien, Biler.»

  • batouellañ / batouelliñ
    batouellañ / batouelliñ

    v. tr. d.

    (1) Assommer (d'un coup).

    ●(1909) FHAB Eost 239. kaout e vaz prest da derri o fenn outo, pe da vatouelli anezo da vihana.

    (2) Batouellañ penn ub. =

    ●(1959) BRUD 7/31. Setu an oll draou a vatouelle va fenn din. (...) batouella, lakaad da strafuilha.

    (3) Soûler.

    ●(1919) FHAB Gwengolo 70. na dennfent ket o anevaled eus o c'hreier evit loja an dud batouellet ganto.

  • batouelliñ
    batouelliñ

    voir batouellañ

  • batouilh
    batouilh

    f. Bavardage à tort et à travers.

    ●(1867) FHB 143/310a. Divar greiz ar vatouil-ze.

    ●(1955) STBJ 55. plijadur o deveze ganin o selaou ma batouilh. ●(1962) BREZ 63/1. chom da selaou da vatouilh.

  • batouilhat
    batouilhat

    v. intr. Raconter n'importe quoi.

    I.

    ●(1867) FHB 135/242b. n'oant mad nemet da vatouillat.

    ●(1941) SAV 19/56. Batouilhat, verb. Komz kalz en eur lavarout an traou a-dreuz hag a-hed. Sk. : P'en devez amzer, e chom Yann da vatouilhat n'ouzon ket pegeit (Pleiben ha tro-war-dro). ●(1955) STBJ 71. troet a-wechou da vatouilhat ha, gwechou-all, da vouzat. ●117. Ne zaleas ket ar merc'hed da flepa ha da vatouilhat etrezo. ●(1964) ABRO 97-98. Ar peroked, avat, a gemeras gwarizi ouzh Gwener hag e voe diaes din ober dezhañ batouilhat evel ma rae kent.

    II. Batouilhat evel piged born : voir pig.

  • batouilher
    batouilher

    m. –ion Bavard, phraseur.

    ●(1867) FHB 132/219a. tud diot ha batouillerien. ●(1870) FHB 274/103b. gaouiadet ha batouillerien.

    ●(1938) WDAP 2/102. Setu aze petra eo beza eun tammig batouilher. ●(1941) SAV 19/56. Batouilher, ano gourel. Nep a zo troet da gomz kalz en eur lavarout an traou a-dreuz hag a-hed. Sk. : N'hoc'h eus tamm fiziañs ebet da gaout en e gomzou, rak n'eo nemet eur batouilher.

    ►épith.

    ●(1964) ABRO 75. va feroked batouilher a oa tavet da gomz.

  • batouzañ
    batouzañ

    voir batrouzat

  • batri
    batri

    f. –où (domaine militaire) Batterie de canons.

    ●(1919) BUBR 4/105. Bep pemp munut e kouez evel-se eun tanfoeltr pout-houarn war ar vatri a zo aze en tu all d'ar voger. ●106. Tremen a reomp dirak batriou na reont nemet tenna e-pad an amzer.

  • batrousiñ
    batrousiñ

    v. tr. d. Bâcler un travail.

    ●(1962) EGRH I 13. batrousiñ v., tr. « cochonner (un travail). »

  • batrouz
    batrouz

    m.

    (1) Bouillie de bébé.

    ●(1908) FHAB C'hwevrer 47. sonjal e kav mad an tadou hag ar mammou, ar batroz a aozont d'o bugale.

    (2) Ober batrouz : préparer la bouillie.

    ●(1942) VALLsup 23a. Préparer la bouillie en mêlant le lait et la farine, tr. «ober batrouz L[éon].»

    (3) sens fig. Ober batrouz : bâcler un travail.

    ●(1942) VALLsup 23a. batrouza, ober batrouz L[éon], tr. «au fig. mal faire, bacler un travail.»

  • batrouzañ
    batrouzañ

    voir batrouzat

  • batrouzat / batrouzañ / batouzañ
    batrouzat / batrouzañ / batouzañ

    v. tr. d.

    I. Préparer la bouillie.

    ●(1942) VALLsup 23a. Préparer la bouillie en mêlant le lait et la farine, tr. «Batrouza L[éon].»

    II. sens fig.

    (1) Cochonner, torchonner, bâcler (un travail).

    ●(1911) BUAZperrot 395. ne ra neuze nemet batrosât e labour. ●(1942) VALLsup 23a. batrouza, ober batrouz L[éon], tr. «au fig. mal faire, bacler un travail.» ●34b. Cochonner un travail, tr. «batrouza(t) L[éon].»

    (2) Salir, faire des cochonneries.

    ●(1986) CCBR 163. (Brieg) mod al héô ni batouzèt tou n dôn, tr. «elle aurait sali toute la toiture.»

    ►absol.

    ●(1986) CCBR 163. (Brieg) a dioul da vatouza, tr. «et attention de cochonner.»

    (3) Éclabousser.

    ●(1986) CCBR 171. (Brieg) lèc'h vi a lônèd batouza, tr. «où les animaux s'abreuvaient en éclaboussant l'eau.»

  • batuler
    batuler

    m. –ioù Battoir.

    ●(1897) EST 63. a dauleu batulér (…) trouz er batulérieu.

    ●(1904) DBFV 18b. batulér, batoulér, f. pl. ieu, tr. «battoir.» ●(1934) BRUS 272. Un battoir, tr. «ur batulér –ieu.» ●(1939) RIBA 128. trouz ha safar ou batulérieu.

  • batuleriñ
    batuleriñ

    v. tr. d. Frapper à coups de battoir.

    ●(1939) RIBA 123. Goudé m'en dès ean batulérieit en devéhan bugaderéz.

  • baud
    baud

    adj. (pêche) =

    ●(1924) DIHU 158/128. (Groe) Baud ar zeur, tr. «léger sur l'eau.» (Dastumet de Vleimor 1913).

  • bav .1
    bav .1

    adj.

    I.

    (1) Lent.

    ●(1557) B I 103. Heb bezaff bau gruet hy diff mau sauant, tr. «sans vous ralentir, rendez-la-moi polie et savante.»

    (2) Timide.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Timide, tr. «Eunus, Couart, bauu'.» ●Timidement, tr. «en ur fa'con bauu'.» ●un homme timide tournoye longtemps auant que de parler, tr. «un deen Eunus un deen bau' a so pel en aruar quent coms.»

    (3) Gourd, engourdi.

    ●(1863) MBF 55. Baü é men deorn, tr. «Mes mains sont engourdies.» ●(1890) MOA 239a. Engourdi par le froid, tr. «bao.»

    ●(1914) KZVr 69 - 28/06/14. Bao, bav, tr. «engourdi (gant an anoued, par le froid), Corn[ouaille].» ●(1936) IVGA 182. Aet oun bao. ●(1977) PBDZ 38. (Douarnenez) bav, tr. «engourdi par le froid.»

    (4) Couart.

    ●(c.1718) CHal.ms i. coüardise, tr. «coüardis, baüoni, qui vient de baü coüart selon mr queru. [= recteur de kervignac]»

    II. Bezañ bav e c'henoù : voir genoù.

  • bav .2
    bav .2

    m./f. Bave.

    ●(1744) L'Arm 28a. Bave, tr. «Bau.. baoueu. f.»

    ●(1902) PIGO I 215. ar bao a lampe deuz o geno. ●(1904) DBFV 19a. baù, baou, f. pl. eu tr. «bave.» ●(1931) DIHU 241/293. ur baù dehon monet-donet étré é ziù chajel.

  • bav .3
    bav .3

    m. Engourdissement.

    ●(1904) DBFV 19a. baù, baou, m., tr. «engourdissement.» ●(1927) GERI.Ern 39. baw, bao, bav, m., tr. «Engourdissement par le froid.»

  • bavadur
    bavadur

    m. Engourdissement.

    ●(1927) GERI.Ern 39. V[annetais] baùadur m., tr. «engourdissement.»

  • bavañ / baviñ
    bavañ / baviñ

    v. tr. d. Engourdir.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Stupefier, tr. «bauein, sourdein, cropein.» ●(1732) GReg 346a. Engourdir, l'engourdissement venant du froit, tr. «bava. pr. bavet.»

    ●(1904) DBFV 19a. baùein, baouein, v. a., tr. «engourdir.» ●(1927) GERI.Ern 39. bava, bavi v. a., tr. «engourdir.» ●(1934) BRUS 62. Engourdir (par le froid), tr. «baùein.»

  • bavarder
    bavarder

    m. –ion Bavard.

    ●(1834) SIM 10. ec'h ellet e dremen evit un nebeudic bavarder.

  • bavardiezh
    bavardiezh

    f. Paroles déhonnêtes.

    ●(1732) GReg 275a. Dire des paroles deshonnêtes, tr. «Lavaret bavardyez.»

  • bavariat
    bavariat

    adj. Bavarois.

    ●(1919) BUBR 7/184. eur gov bavariad anezan.

  • bavart
    bavart

    adj. =

    ●(1846) DGG 165. an dud fidel a vez scandalizet o clevet o c'homzou bavard. ●190. lavaret comzou bavard.

  • bavdomm
    bavdomm

    adj. (en plt de l'eau) Tiède.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. tiede, tr. «mis, migl' cloüar, bau' deumm'.» ●eau tiede, tr. «deur mil, deur milet deur migl' deur bau' deumm'.»

    ●(1904) DBFV 19a. baù duem, tr. «(eau) tiède.»

  • bavek
    bavek

    adj.

    (1) Timide.

    ●(1904) DBFV 19a. baùek, tr. «timide.»

    (2) Maladroit.

    ●(1904) DBFV 19a. baùek, tr. «maladroit.» ●(1907) VBFV.fb 62a. maladroit, tr. «baùek.»

  • bavenn
    bavenn

    f. (physiologie) Bave.

    ●(1904) DBFV 19a. baùen, f., tr. «bave.»

  • baventez
    baventez

    f. Timidité.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Timidité, tr. «Eun, Scont bauanté bahoni.»

    ●(1904) DBFV 19a. baùanté, f., tr. «timidité.» ●(1927) GERI.Ern 39. V[annetais] baùanté f., tr. «timidité.»

  • baver
    baver

    m. –ion =

    ●(1939) RIBA 74. un davarnouréz toézennek ha lardonek, é taoliata get ur baré baùerion chistr.

  • baverenn
    baverenn

    f. –où Bavoir.

    ●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. Baveren, tr. «bavette de jeune enfant, Plougastell, Milin.»

  • bavet
    bavet

    adj. Engourdi par le froid.

    I.

    ●(1499) Ca 18b. Bauet. cest auoir les mains gelees.

    ●(1659) SCger 63a. gourd, tr. «bauet.» ●50b. s'engourdir, tr. «beza bavet.» ●131b. bauet eo ma dorn, tr. «ma main a grand froid.» ●(1732) GReg 346a. Il a les mains engourdies de froid, tr. «Bavet eo e zaouarn gad an annoed.»

    ●(1857) CBF 2. Kropet, pe bavet eo va daouarn, tr. «Mes mains sont engourdies par le froid.»

    ●(1907) VBFV.fb 36b. engourdi, tr. «baùet.» ●(1934) BRUS 337. Mes mains sont engourdies par le froid, tr. «baùet é men dehorn get en aneouid.»

    II. Na vezañ bavet e ivinoù : voir ivin.

  • bavidik
    bavidik

    adj.

    (1) Engourdi par le froid.

    ●(1927) GERI.Ern 39. bavedik, bavidik adj., tr. «Engourdi (par le froid).»

    (2) Stupide.

    ●(1927) GERI.Ern 39. bavedik, bavidik adj., tr. «stupide.»

  • baviñ .1
    baviñ .1

    v.

    (1) V. intr. Baver.

    ●(1904) DBFV 19a. baùein, baouein, v. n., tr. «baver.»

    (2) V. tr. d. Baver.

    ●(1904) DBFV 19a. baùein, baouein, v. a., tr. «baver.»

  • baviñ .2
    baviñ .2

    voir bavañ

  • bavitell
    bavitell

    f. Filet de bave.

    ●(1911) DIHU 70/228. Sellet er baùitel e zou doh hou keneu.

  • bavitenn
    bavitenn

    f. Bave.

    ●(1933) BLGA 34. e vije gallet konta… ken na strimpe ar vavitenn !

  • bavoni
    bavoni

    f.

    (1) Engourdissement.

    ●(1932) BRTG 44. baùoni ar é vizied.

    (2) Couardise.

    ●(c.1718) CHal.ms i. coüardise, tr. «coüardis, baüoni, qui vient de baü coüart selon mr queru. [= recteur de Kervignac]»

    ●(1904) DBFV 19a. baùoni, f., tr. «couardise (Ch. ms.).» ●(1927) GERI.Ern 39. V[annetais] baùoni f., tr. «couardise.»

    (3) Timidité. (?) cf. autres dictionnaires bac'honi voir bav : timide (?).

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Timidité, tr. «Eun, Scont bauanté bahoni.»

    ●(1904) DBFV 16a. bahoni, f., tr. «timidité (Ch.ms.).»

  • bavous
    bavous

    voir babous

  • bavouz .1
    bavouz .1

    voir babouz .2

  • bavouz .2
    bavouz .2

    voir babouz .2

  • bavouzenn
    bavouzenn

    f. (météorologie) Brouillard qui rend le sol gras et luisant.

    ●(1942) VALLsup 25a. Brouillard qui rend le sol gras et luisant, tr. «ba(v)ouzenn T[régor] f.»

  • bavouzer
    bavouzer

    voir babouzer

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...