Recherche 'em...' : 222 mots trouvés
Page 2 : de emdroadur (51) à emlazh (100) :- emdroaduremdroadur
m. –ioù Évolution.
●(1959) BAHE 21/12. Diaes ez eo war un hed ken berr a vloavezhioù merzout un emdroadur bennak.
- emeeme
v.
(1) Dit.
●(1821) SST 85. e met sant Paul. ●(1829) HBM 2. eme Pêr da Baul. ●(1869) BEN 913a. E leal, eme Venedisite, ne dal ket ar boan.
●(1902) PIGO I 11. «Ma ! Biken n'am bije kredet !» 'me unan. ●(1907) AVKA 125. N'eo tam red ebed, eme Jesus. ●(1911) BUAZperrot 467. Ar pab, aotrou, eme gerkent ar bugel.
(2) Blason populaire : emeeaned, surnom des habitants de Belz.
●(1947) BRMO 31. ceux [= habitants] de Belz, Leuiged (petits poux) ou Eméeaned (car ils répétaient souvent en parlant "Emé ean", "disait-il").
►[form. conju.]
S1 emezon / emedon / emezon-me / emedon-me
●(1659) SCger 146b. emiounme, tr. «dis-je.»
●(1834) SIM 119. Hopal-la, emedòn-me.
S2 emezout / emedout
●(1924) FHAB Du 406. Te'zo o vont kuit, emedout ?
S3m emezañ
●(1650) Nlou 65. Me gray rez é mezaff, ambuig do dystrugaff, tr. «Je ferai facilement, dit-il, une embuscade pour les détruire.»
●(1659) SCger 146b. emeza, tr. «dit-il,.» ●(1763-1767) SE 5. emeza, tr. «dit-il.»
●(1878) EKG II 71. Livirit dign, maouez, emez-han.
●(1942) DHKN 70. Damezél ker, emé ean, laret hou poè dein er uéh aral, é voureh bras é lenn romanteu.
S3f emezi
●(1659) SCger 146b. emezi, tr. «dit-elle.»
●(1763-1767) SE 2. emizi, tr. «dit-elle.»
●(1878) EKG II 172. va breur Per, emez-hi. ●265. deit d'am c'haout, emez-hi.
P2 emezoc'h-hu / emedoc'h
●(1905) BOBL 15 juillet 43/3a. Petra, emoc'h-hu.
●(1924) FHAB Du 402. Chom unanet a dlefent ober, emedoc'h ?
P3 emezo
●(1763-67) SE 10. emezo, tr. «dirent-ils.»
►[form. comb.]
S1 eme-me / emeve
●(17--) VO 51. Allas ! é-mé-mé dehou.
●(1869) SAG 15. Va mam geaz, eme-ven. ●(1878) BAY 34. E mé-mé, tr. «dis-je, disais-je, ai-je dit.» ●(1878) EKG II 31. Sell-ta, eme-ve dign va-unan. ●37. Asa ! eme-ve. ●121. Ne vezign ket pell eme-ve ouzign va-unan.
●(1925) SFKH 34. Pas, pas emé-mé.
S2 eme-te / emede
●(1763-67) SE 73. mout habil. eme-dé.
●(1867) FHB 152/382a. Da vihana, eme de, ma vije eat an eil eus ar merc'het. ●(1878) BAY 34. E mé-té, tr. «dis-tu, disais-tu, as-tu dit.» ●(18--) MIL.ms (d’après BUBR 23/362). pa dle dont diou wech c’hoaz, eme-te.
S3m eme-eñ
●(1878) BAY 34. E mé-eañ, tr. «dit-il, disait-il, a-t-il dit.»
S3f eme-hi
●(1878) BAY 34. E mé-hi, tr. «dit-elle, disait-ell, a-t-elle dit.»
P1 eme-ni
●(1878) BAY 34. E mé-ni, tr. «dîmes-nous, disions-nous avons-nous dit.»
●(1878) EKG II 15. Nann, nann, eme ni a-unan.
P2 eme-c'hwi
●(1790) MG 190. fache vehai gueneoh, é-mé-hui.
●(1878) BAY 34. E mé-hui, tr. «dîtes-vous, disiez-vous, avez-vous dit.»
P3
●(1878) BAY 34. E mé ou e ment-ind, tr. «dirent-ils, disaient-ils, ont-ils dit.»
ø dit-on
●(1838) OVD 123. Er mandragore e daule, e m'ind-i, a ziabêl ur vlas huêc.
►[form. comb. avec le verbe être]
S3m eme vezo / eme vezo-eñ
●(1710) IN I 235. eme vezo ar Roue eus ar beorien. ●463. ne servicho quet (…) d'an oll, emevezo-èn.
P2 eme viot / eme vezo-c'hwi
●(1710) IN I 318. Mæs pebez droug a so er c'hoariou-se, eme viot-hu ? ●hoguen, eme vezo c'hui, contant oump an eil-tu hac eguile da c'hoari er gondition-se.
- emellemell
m.
(1) Kaout an emell eus udb. : avoir la charge, la responsabilité de.
●(1752) BS 368. Ur Rouanes peini e deus an emmel eus ar rouantelez.
●(1906) KANngalon Du 263. N'o divije nag ar Pab, nag an Eskop, nag ar Persoun an emel euz an traou e deuz izoum an Iliz da gaout. ●(1912) KANNgwital 111/107. a vrema o deuz an emmel euz hon oberiou ha konsortiajou.
(2) Bezañ an emell eus udb. gant, da ub. =
●(1868) FHB 200/349a. an tad a ioa an emel euz an arc'hant gantha.
●(1906) KANngalon Here 235. hag a vezo dezho epken an emel euz ar madou a zo red d'an Iliz da gaout.
(3) Kaout emell gant udb. =
●(1937) LZBl Genver/C'hwevrer 29. N'o deus emmel ebet gant ar pez a dremen en-dro d'ezho.
(4) Kemer emell (ouzh udb.) : prendre soin (de qqc.).
●(1866) HSH 39. quemerit an hemel oc'h va rouantelez.
●(1911) BUAZperrot 599. Sebezus eo an emmell a gemeras hag ar boan a c'houzanvas o kas ar skoliou-ze en dro.
(5) Kemer emell gant ub. : s'occuper de qqn.
●(1912) FHAB Ebrel 105. hag ar re a zo e karg a gemer emell gantan.
(6) Reiñ an emell da ub. : charger qqn (de faire qqc.).
●(1882) BAR 202. D'ar Pab e oe roet an emell da gass al labour da benn.
(7) Reiñ an emell da ub. war udb. : charger qqn de qqc.
●(1882) BAR 247. pa en devoe [jesus] roet d'he Vam an emel var an urz santel-ze.
(8) En emell eus : en charge de.
●(1889) ISV 67. P ho guelit en emell eus o afferiou.
(9) (droit) Ober an emell : transférer une propriété.
●(1984) EBSY 360. (Sant-Ivi) ober an emell, tr. «transferrer (sic) une propriété.»
- emelladur
- emellañemellañ
voir emellout
- emeller
- emellout / emellañemellout / emellañ
v.
I. V. tr. i. Emellout ouzh : s'occuper de.
●(1499) Ca 75a. Emellaff. g. entremettre.
●(1939) PABI 68. 'Vid emmel ouz al loened.
II. V. pron. réfl.
(1) En em emellout a, eus, ouzh, diouzh : s'occuper de.
●(1530) J p. 225b. Nem emellaf tam ho rambre, tr. «Je ne m'occupe point de leurs rêveries.»
●(1659) SCger 79a. se mesler de quelqu'vn, tr. «en em emellout eus vre benac.» ●146a. en em emellout, tr. «se mesler.» ●(1752) PEll 272. En em-emmellout, se mêler de quelque affaire. ●(1774) AC 57. an amiegueset ne dleont quet eun eum emel aneso, tr. «les sages-femmes ne doivent pas s'en méler.»
●(1882) BAR 246. carget em euz va Mam d'emmellout euz ho ruz.
●(1911) BUAZperrot 321. chom heb en em emmell eus an tabut. ●372. en em emmell eus netra. ●(1915) HBPR 104. d'en em emmel deuz ar veleien na douent ket. ●123. ar superiorez hag an hini en em emelle deuz madou ar gouent. ●(1924) ZAMA 178. Plougastel a-bez en em emelle outo. ●(1926) FHAB Kerzu 443. Ar beleg n'en deus ket aotre d'en em emell diouz doare ar brezoneg.
(2) [empl. devant un v. amené par la prép. «da»] Se mêler de.
●(1915) HBPR 105. beleien ar c'houarnamant ho deuz ranket sina na en em emellent mui da ober netra. ●(1936) PRBD 51. Hag ar galon a vezo ken stag eus ar pleg fall-se, o speret a vezo ken dallet gantan, ma na zonjont ket, zoken, en em emmel da gaout keuz d'ezan.
(3) absol. Travailler.
●(1924) ZAMA 177. hag ouz hen gwelout oc'h en em emellout evel-se.
- emeretemeret
adj. Lié.
●(1889) SFA 173. Kaset e ouent d'ar prizoun, emmerret ho divesker hag ho daouarn gand chadennou pounner.
- emerilhon
- emerodemerod
m. / emerodenn f. (minéralogie) Émeraude.
●(1633) Nom 255b. Smaragdus, viridis lapis : esmeraude : emeraut, emerauden.
- emerodennemerodenn
voir emerod
- emetik
- emeusemeus
prép. De. cf. ames, aves, dimeus, eus, eveus
●(1633) Nom 303a. Meteroscopus : vn deuineur par la face : vn diuiner è mæs an facs. ●Chiromantis, vel chiromanticus : vn chiromancien, ou deuineur par la main : igrommancian, vn diuiner è mæs an dorn.
●(1688) DOctrinal 36. ma desguez se yuez ezoa Mestr eux an ær hac ameux an effaou. ●(1727) HB 85. pell so emeus a amser.
- emfiñver
- emfiziañsemfiziañs
f. Confiance en soi.
●(1928) GWAL 16/74-75. lakaat da ziwana ijinusted, kendalc'husted, emfiziañs.
- emfizius
- emgannemgann
m. –où Bataille.
●(c.1500) Cb 15b. [appellaff] g. appeler commouer prouocquer / et appartient aux combateurs. b. appellaff a emgann.
●(1659) SCger 13b. baterie, tr. «emcan.» ●(1732) GReg 181b. Combat singulier, tr. «Emgann èntre daou zèn.» ●Combat, batterie, tr. «Emgann. p. emgannou. Van[netois] himgann. p. himgannëu.»
●(1847) FVR 362a. Ar peuc’h a gresk ar vertuio / Hag a bella ann emganno. ●(1849) LLB 576. ridek t'en emgann. ●715-716. El-se, kent en emgann, é ma er soudarded / Peb unan én é leh, peb unan én é sted. ●(1869) SAG 302. emgann vraz a zigoraz. ●(1874) FHB 488/143b. Abenn dek munud emgann guerniou ar Sybil a ioa draillet ha discaret oll. ●(1878) EKG II 13. peur e viche eun emgann-all. ●58. er penn diveza euz a emgann Kergidu. ●142. Krenvoc'h oant var an dibri hag an efa, eget n'oant var an emgann. ●(1882) BAR 201. Emgan var vor etre ar gristenien hag an turket. ●(1889) SFA 251. E kreiz an emgannou-ze gand an drouk-spered.
●(1942) DRAN 79. Gant sked an heol ez en em skign an emgann en oabl.
- emgannañ / emganniñemgannañ / emganniñ
v.
(1) V. intr. Se battre.
●(1847) FVR 195. Antronoz ar Roc'h-Bernard hag Ambon a zo emgannet gant ar re Wenn. ●(1865) LZBt Here 54. ann hebreaned a emganne er blenen. ●(1878) EKG II 142. o diviche ranket en em emganna adarre. ●(18--) KTB.ms 14 p 47. It da emganna d'ar porz.
●(1937) TBBN 15. ean e venné emgannein énep de vestr er Frans.
(2) Attaquer.
●(1847) FVR 297. pa oamp oc'h emganna kear vraz ann Naoned.
- emganneremganner
m. –ion Combattant.
●(1908) PIGO II 151. Setu du-hont an emgannerien o 'n em beilhat herdan m'hellont.
- emganniñemganniñ
voir emgannañ
- emgannlec'h
- emgannus
- emgannusted
- emgar
- emgarantez
- emgastizañemgastizañ
v. [empl. comme subst.] Pénitence infligée à soi-même, mortification macération.
●(1943) FATI 152. An emgastiza hag ar sakrifiz.
- emgavemgav
m. –ioù
(1) Rencontre.
●(1961) BAHE 26/21. Kej eo da gentañ an emgav eus ar mor hag a c'hoari an dro d'un enezenn bennak, pa en em gav eta an daou red-dour da «gejañ» an eil gant egile, ha neuze da c'houde kej a verk al lec'h ma kej ar mor pa sav, ar plas e-unan.
(2) Rendez-vous.
- emgavadenn
- emglevemglev
m. –ioù
(1) Entente, accord.
●(1889) ISV 13. ma zeus muioc'h a emgleo etre an oabl hag ar mor eget etre an oabl hag an dour.
●(1911) BUAZperrot 116. dre zindan e rejont eun emglev da laza holl gristenien kear. ●(1920) KANNgwital 212/167. En ho touez e zoa emgleo abalamour ma zoa karantez. ●(1924) FHAB Gouere 269. breman eo daoubennet pep tra, dispennet an emgleo. ●(1924) FHAB Eost 284. An emgleo-ze a zo bet torret e Frans gant Combes.
(2) Entente, groupement.
●(1907) KANngalon C'hwevrer 320. breuriezou, emgleoiou, patronajou… ●(1909) FHAB Gouere 209. Unan benag eus pennou bras eur barrez, anaoudeg mad eus an emgleviou. ●(1916) KANNlandunvez 58/412. Prezidant an Emgleo a zo an Aotr. Thomas deuz Plougastel-Daoulas, anavezet gant kalz koueriadet euz hor bro. ●(1920) AMJV 6. eun emgleo beleien.
(3) (histoire) Entente.
●(1919) LZBt Du 1. broiou an Emgleo.
(4) Emglev kalonek : entente cordiale.
●(1905) BOBL 15 juillet 43/2c. Eaz eo gweled o deuz c'hoant an diou vro da dostaat an eil ouz eben, d'ober «emgleo kalonek».
(5) Ober emglev : s'entendre.
●(1935) BREI 431/3c. Ac'han da neuze ec'h esperer kaout toull d'ober emgleo.
(6) Den a emglev =
●(1911) BUAZperrot 271. eun den a spered, eun den a emgleo.
- emglevadegemglevadeg
f. Entente, accord.
●(1934) KOMA 41. Nan, nan, aze ne vezo emglevadeg ebet, tout pe netra.
- emglevadennemglevadenn
f. –où =
●(1912) GMGE 102. Pemp devez konferansou, prezegennou, lazou-kana ; emglevadennou (La Résistance, 7 Septembre 1901).
- emgleverezemgleverez
f. –ed Femme membre d'une entente.
●(1907) FHAB Mezheven 115. 665 emgleverez euz karter Landerne. ●123. Emgleverezed Kastel-Paol.
- emgolladoe
- emgrozemgroz
s. Dispute.
●(1909) HBAL 24. Ar pez zo sur, eno e vo kalz ebatoc'h he zoare eged etouez an emgros.
- emhelc'hiademhelc'hiad
voir hemelc'hiad
- emholc'h .1emholc'h .1
voir hemolc'h
- emholc'h .2emholc'h .2
voir hemholc'h .2
- emholc'h .3emholc'h .3
voir hemholc'h .3
- emholc'hadennemholc'hadenn
voir hemolc'hadenn
- emholc'heremholc'her
voir hemolc'her
- emholc'herezhemholc'herezh
voir hemolc'herezh
- emholc'hetemholc'het
voir hemolc'het
- emholc'hiademholc'hiad
voir hemelc'hiad
- emholc'hiñemholc'hiñ
voir hemolc'hiñ
- emichañsemichañs
adv. Sans doute, probablement.
●(1499) Ca 133b. Mechancc. idem.
●(1659) SCger 91b. peut estre, tr. «mechancç.» ●158b. mechancç, tr. «peut estre.» ●(1792) BD 3518. michans vo ho toue adeuy do tiboanian, tr. «Ce sera probablement votre Dieu qui viendra vous tirer de peine.»
●(1857) CBF 41. Emichans her graio, tr. «Il le fera sans doute.» ●(1865) LZBt Gouere 17. C'hoantek oc'h, e michans, da lenn setans divezan ar misioner santel man. ●(1866) LZBt Du 204. eur gwir vanden bleidi ; ouz en em c'hervel e oant michans, evit mont d'ho feuse noz. ●(1867) BUE 195. Eur c'holl eo hen-nez ha michans na vo bikenn dic'haouet. ●(1876) TDE.BF 433a. Emichans, eme Baol, ne d-aio ket pell ebarz. ●(1877) BSA 171. He gedal a reas, emichans. ●(1877) EKG I 64. abalamour ma’z oant bet mezo enn dervez araok, mechanz.
●(1905) BOBL 29 juillet 45/2d. Merchanz na voint ket evid adkrigi el labour arog eur pennad mat. ●(1906) BOBL 12 mai 86/3a. ha maer an Huelgoat a zo den a spered merchanz. ●(1910) MAKE 17. Emichanz e droad a risklas, e zaouarn ne oant ket krog mad awalc'h. ●(1923) FHAB 1922 – légérs changements de langue – Pièce inspirée de Molière, M. de Pourceaugnac)">AAKL 27. Diaoc'h ! eun den evel ar re all, 'michañs ! ●(1924) ZAMA 197. eun toull-lochenn koad hanter vrein a chome c'hoaz a-zav, dre voazamant emichans. ●(1925) DLFI n° 6/2c. Breman, a vezo klevet ar virionez, mechans, divar-ben ar revolusion nevez ! ●(1928) KANNgwital 313/230. n'int ket fallaet da boania, michans ! ●(1932) FHAB Mezheven 238. N'eo ket da din, emichans, skriva d'it an doare da grampoueza ? ●(1936) PRBD 59. Emechans, pelloc'h, o peus gwelet mat petra eo. ●(1903) CDFi août-septembre (d’après KBSA 63). Stagit bremañ ouz taol rak skuiz oc’h emichañs.
- eminant
- emir
- emirelezh
- emiriezh
- emlazhemlazh
m. Suicide.
●(1906) BOBL 04 août 98/3c. Eun emlac'h. ●(1906) BOBL 24 novembre 113/3c. Eun emlaz dre ar groug. ●(1908) FHAB Gwengolo 263. n'eus ken termen evit an dud a zo henvel outhan nemet an emlaz.
●(1923) SKET I 76. emlaz ar roue Eparios. ●(1931) VALL 714a. Suicide, tr. «emlaz m.» ●(1983) PABE 191. (Berrien) emlaz, tr. suicide.»