Recherche 'em...' : 222 mots trouvés
Page 3 : de emlazhadeg (101) à emrodezenn (150) :- emlazhadegemlazhadeg
f. –où Suicide collectif.
●(1931) VALL 714a. Suicide de beaucoup ensemble, tr. «emlazadeg f.»
- emlazhadenn
- emlazhañ
- emlazherezh
- emledañ
- emlorc'h
- emlusk
- emnac'h
- emober
- emoberiustedemoberiusted
f. =
●(1928) GWAL 16/74-75. lakaat da ziwana ijinusted, kendalc'husted, emfiziañs, emoberiusted, emrenusted ha lorc'hentez-vro e-touez ar bobl.
- emolumant
- emorsemors
m. –où
(1) Amorce.
●(1633) Nom 186b. Ignarius fomes aut ignarium : lonze : toull an amorig.
●(c.1718) CHal.ms iv. traisnée une longue amorce de poudre, tr. «un émorch' peudr', ur rotenat peudr'.» ●(1732) GReg 34a. Amorce, poudre fine pour le bassinet des armes à feu, tr. «Amorch. p. amorchou. emors. p. emorsou, emorchou.» ●(1744) L'Arm 12b. Amorce d'arme à feu, tr. «Amorche.. eu. m.»
(2) Amorce, appât.
●(1732) GReg 34a. Amorce, appât qui attire & qui persuade, tr. «emors. amorch. pascadur.» ●L'argent & les plaisirs sont les amorces du vice, tr. «An arc'hand hac ar bligeadur a so an emors eus ar viçz, ou, a so pascadur ar viçz.»
- emorsañ / emorsiñ
- emorsiñemorsiñ
voir emorsañ
- emouestl
- emouestladur
- emouestlañ
- emouiñemouiñ
v. pron. réfl. En em emouiñ : se troubler.
●(17--) FG II 65. Assa quiniterw, grit eta ar pes a lavar ho tat deoc'h. en hem emoüit. ●115. mæs ném hem emouign quët.
- emparlet
- empennempenn
m. –où
I. (anatomie) Cerveau.
●(1659) SCger 21a. cerueau, tr. «empen.» ●(1732) GReg 145b. Cerveau, tr. «Empenn.» ●(1752) PEll 273. Empenn, Cerveau, cervelle.
●(1889) ISV 178. Mes pa douchas troad ar forc’h oc’h an douar, he fenn a ieas a gass var ar biziet, hag ar bez a ieas en he ginou hag a dreuzas he empen bete mont er meas dre ar c’hil.
●(1900) KEBR 16. An empenn, tr. « Le cerveau ». ●(1920) LZBt Meurzh 16. eman en o c’hreden e tennomp o helpenn hag o daoulagad d’ar vugale.
II.
(1) fig. Esprit.
●(1450) Dag 55-57. Huy a guelo, quent an gourfenn (ms : goursenn), / Hœretiquet a drouc empenn, / Na sellont pep quis dispenn. tr. « Vous verrez avant l’issue, / Des hérétiques au cerveau mauvais, / Qui ne se préoccupent que des manières de détruire »
(2) Empenn kefeleg : tête de linotte.
●(1927) GERI.Ern 132. empenn kefeleg, tr. «cerveau, cervelle de bécasse (tête de linotte).»
(3) Ribotat e empenn : se mettre les idées en place.
●(1949) ENRO 92-93. A-vec’h ma heje e benn, gwech-d’ar-wech, evit ribotat un tammig e empenn, moarvat, da veskañ endro e venozioù direnket gant kement a atersoù diskiant.
- empennadet
- empennañ / empenniñempennañ / empenniñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Imaginer, inventer.
●(1872) ROU 88a. Imaginer, inventer. Ha petra en d-euz empenned, ampresta arc'hant da gaout eur vaouez, tr. «quelle imagination ! d'emprunter de l'argent pour trouver femme !» ●Ac a draou a empenn an dud, tr. «Que de choses les hommes imaginent !»
(2) Mettre en tête.
●(1659) SCger 51b. entêter, tr. «empenni.» ●(1752) PEll 273. Empenni, entêter, donner ou mettre dans la tête.
(3) Porter au cerveau de.
●(1876) TDE.BF 186a. Empenni, v. a. tr. «Porter au cerveau, parlant des vapeurs, des spiritueux.»
●(1927) GERI.Ern 132. empenni v. a., tr. «porter au cerveau de.»
II. V. intr.
(1) Entêter.
●(1732) GReg 351b. Le charbon entête, tr. «Ar glau a zeu da empenni, ou, da sqei èr penn.»
(2) Penser différemment.
●(1752) PEll 273. Empenni, avoir des opinions, des entêtemens contraires des autres.
III. V. pron. réfl. En em empennañ : s'entêter.
●(1857) HTB 6. ezoc'h en em galedet hag en em empennet da garet an douar hep ken.
- empennel
- empennetempennet
adj. Bien pensé, bien imaginé.
●(1970) BRUD 35-36/145. Eur pez empennet-tre e doare an amzer-vremañ ’ni eo.
- empenniñempenniñ
voir empennañ
- empennus
- empent
- empentasionempentasion
f. –où Invention, imagination.
●(1909) BOBL 16 janvier 212/2c. hag a chomer souezet dirag o zorfejou hag o impentasionou nevez.
- empenterempenter
m. –ion Inventeur.
●(1908) BOBL 12 septembre 194/2d. na respontont ket c'hoaz deuz mennoz an impenterien.
- empentiñ
- empentus
- empeuliañ
- empouezañ
- empradur
- emprañ
- empraouiñ
- emprennemprenn
f. –où, emproù Rayon de roue de charrette.
●(1659) SCger 101b. rayon de rouë, tr. «an emprennou.» ●146a. emprenn, tr. «rayon de roue.» ●(1732) GReg 154b. Rayons, ou, rais, qui joignent les jantes & le moyeu [d'une charrette], tr. «empren. p. emprou.» ●778b. Raïon, ou rais, bâtons d'une rouë de charrette, &c., tr. «Emprenn. p. emprennou, emprou.» ●(1752) PEll 273. Empren, Raye que fait la rouë de charrette. Pluriel Emprou.
●(1895) GMB 12. Empren, pl. ou «rayon de roue » Maun[oir], autre pluriel emprou, Gr[égoire], tréc[orois] empro.
●(1913) ARVG Eost 188. setu aze rojo ha n'eman ket ar prenved o tibri an emprou ane. ●(1986) CCBR 54. (Brieg) Il récupérait les rayons de vieilles roues de charrettes / an emprenn, emproù.
- emprennañ
- emreizherezh
- emren
- emrenelour
- emrenelouriezh
- emrener
- emrenerezhemrenerezh
m.
(1) Autonomie.
●(1931) VALL 48b. Autonomie, tr. «emrenerez m.»
(2) (politique) Autonomie.
●(1920) FHAB C'hwevrer 252. trubarderez ar Zôzon, a nac'he krenn rei d'ezo an «emrenerez» (home rule). ●(1928) BREI 59/1b. goulenn an emrenerez en hano an hevelep frankiz. (...) evit ar broiou dister, an emrenerez a zo eur vad.
●(1935) VOTE 19. da c'houlenn evit Breiz pe an emrenerez pe an disparti.
- emrenustedemrenusted
f. =
●(1928) GWAL 16/74-75. lakaat da ziwana ijinusted, kendalc'husted, emfiziañs, emoberiusted, emrenusted ha lorc'hentez-vro e-touez ar bobl.
- emro
- emroadenn
- emrodenn
- emrodezemrodez
coll. (minéralogie) Émeraudes.
●(1931) VALL 249a. Émeraude, tr. «emrodezenn f. pl. ou, col. emrodez.»
- emrodezennemrodezenn
f. –où, emrodez (minéralogie) Émeraude.
●(1931) VALL 249a. Émeraude, tr. «emrodezenn f. pl. ou, col. emrodez.»