Recherche 'far...' : 109 mots trouvés
Page 2 : de farlean (51) à farz-manch (100) :- farleañ
- farlokañ
- farloker
- farloket
- farlopaj
- farlopet
- farlotañ
- farloter
- farlotet
- farlotiñfarlotiñ
v. tr. d. Frelater.
●(1633) Nom 64b. Vinum elutriare, transuersare : frataler du vin : farlatif guin, quemesq guin.
●(1659) SCger 60a. frelater, tr. «farloti.» ●(1732) GReg 436a. Frelater, mêler, & sophistiquer, tr. «Farloti. pr. farlotet.» ●Un cabaretier se pendroit plûtôt qu'il n'eût frelaté son vin, tr. «Un tavarnyer èn em groucqé qent eguit ma vancqé da farloti e vin.»
●(1834) APD 65. farloti anezo [marc'hadourez] dre ur finese dromplus. ●(1876) TDE.BF 202a. Farloti, v. a., tr. «Frelater, parlant du vin.»
●(1914) DFBP 149a. frelater, tr. «Farloti.» ●(1931) VALL 320a. Frelater, tr. «farloti.»
- farmasian
- farofaro
adj.
I. Adj.
(1) Malin.
●(1896) LZBt Meurzh 32. Ze na oa ket faro m'oarvad : tremen an de dindan an heol tomm devet ha kat riou en noz.
(2) Fier.
●(1902) PIGO I 100. Na oa ket ken faro-se, me 'lar d'ac'h.
(3) Beau.
●(1876) TDE.BF 442b. kaout eur marc'h faro d'am dougen. ●(1890) MOA 139b. Un beau cheval, tr. «eur marc'h faro.»
(4) (Vêtements) beaux.
●(1992) MDKA 62. an dillad labour eo an dillad faroañ.
(5) En em lakaat faro : se faire beau.
●(1992) MDKA 62. Eh an da lare dezi hastañ buan tennañ he dillad labour ha 'n em lakaad faro.
(6) Obzer e baotr faro : faire le fanfaron.
●(1957) BRUD 2/44. Koulskoude, dre ma tostae ouz al leh m’e-nevoa gwelet an hoh-gouez, n’en em gave ket re hag e teue keuz deañ da veza grêt e bôtr faro.
II. [empl. comme subst.] Bezañ en e faro : être dans ses plus beaux vêtements.
●(1876) TDE.BF 202a. Beza en he faro, se dit d’une personne endimanchée.
►[au superl.] En e faroañ.
●(1890) MOA 126a. Endimanché, tr. «gwisket enn he faroa.»
●(1925) FHAB Kerzu 472. ar varc’heien, en o faroa, o tiambroug an dukez Anna.
- faroaatfaroaat
v. intr. Prendre de l'assurance.
●(1902) PIGO I 106. Gwelet a ret, Per an nevoa faroaed, aboue ma kave d'ean an nevoa aoun egile outan.
- farodfarod
m. –ed
I. Beau garçon, bel homme.
●(1866) BOM 68. Ar faroded rai d'in al lez, tr. «les dandys me feront la cour.» ●(1876) TDE.BF 202a. Farod, faro, s. m., tr. «Muscadin.»
II. Blasons populaires.
(1) Faroded : surnom des habitants d’Arradon.
●(1911) DIHU 69/223. Farauded e hrér a dud en Aradon. Merhat a gaust ma vent gusket braù. ●(1947) BRMO 31. ceux [= paysans] d'Arradon, Farauded (farauds).
(2) Faroded : surnom des habitants de Noyal-Pontivy.
●(1911) DIHU 72/272. Ré Noal e zou Pohañned (foeùerion) nen dint ket ou unan! Farauded e vé groeit anehé eùé. Laret e vé hoah : Tud Noal é monet én un davarn é Pondi, dé er marhad : ur porsion mar plij!
- farodez
- farodiajfarodiaj
m. (habillement) Vêtements coquets.
●(c.1930) VALLtreg 873. farodiach : vêtements coquets. Gwell eo yec'hed 'vit farodiach = Mieux vaut santé que vêtements coquets. (Lec'hv.)
- farodiezhfarodiezh
f. Coquetterie.
●(c.1930) VALLtreg 873. farodiez : synonyme de ficherez = coquetterie (F. Gd.) – Ar farodiez 'ra dispign kalz arc'hant (Lec'hv. Goelo.) = la coquetterie…
- farodiñ
- farouchañfarouchañ
v. =
●(1766) MM 782-783. al labousset a zineysyas / pilat, pelliat a faroucha, tr. «... chavire ! déplume ! et expulse !»
- farouell .1farouell .1
adj. Babillard, importun.
●(1927) GERI.Ern 148. faraoul, far(a)ouel adj., tr. «babillard, importun.»
- farouell .2farouell .2
m. –ed
I.
(1) Bouffon, saltimbanque.
●(1659) SCger 16a. farvel, tr. «boufon.» ●148a. boufon, tr. «faruel.» ●(1732) GReg 107b. Bouffon, celui qui divertit le public par ses plaisanteries, tr. «Van[netois] Farvell. p. farvelled.» ●398a. Farceur, bouffon, joüeur de farces, tr. «farvell. p. farvelled.» ●(17--) FG II 1. ar farvel göapër, tr. «le bouffon moqueur.»
●(1876) TDE.BF 202b. Farvell, s. m., tr. «Charlantan, bouffon ; pl. ed.»
●(1927) GERI.Ern 148. farwell C[ornouaille] m., tr. «Bouffon.» ●(1931) VALL 60b. Bateleur, tr. «farwel pl. –ed.» ●75a. Bouffon, tr. «farwell pl. ed.»
(2) par ext. Bonimenteur.
●(1659) SCger 20b. causeur, tr. «faruel.»
●(1890) MOA 164b. Charlatan, tr. «Farouell, m. pl. ou.» ●(18--) SAQ II 136. Eur farouell eo an hini a gomz a gleiz hag a zeou, heb fin hebed, euz ar pez a zell ouz ar re all, koulz hag euz ar pez a zell outhan he unan.
II. fam.
(1) Langue.
●(1870) FHB 285/190b. ar vilinerien zo touchennet mad ho zeod, ha farouel Fanch, goude eul lipaden, a iea ive kempen enn dro.
(2) Stankañ e farouell da ub. : clore le bec à qqn.
●(1923) KNOL 197. An diaoul oa kerkent, stanket e farouel. ●(1924) NFLO. bec. je te clorai le bec, tr. «me 'stanco d'it da farouell.»
- farouellañ / farouelliñfarouellañ / farouelliñ
v. intr. Faire le bouffon, le saltimbanque.
●(1876) TDE.BF 202b. Farvella, v. n., tr. «Faire le baladin, le charlatan.»
●(1927) GERI.Ern 148. farwella C[ornouaille], tr. «faire le bouffon.» ●(1931) VALL 60b. faire le bateleur, tr. «farwela.» ●75a. faire le bouffon, tr. «farwelli.»
- farouellerezhfarouellerezh
m.
(1) Bouffonnerie.
●(1732) GReg 107b. Bouffonerie, de Theâtre, tr. «Farvellérez.»
●(1927) GERI.Ern 148. farwellerez C[ornouaille] m., tr. «bouffonnerie.» ●(1928) TAPO [page de titre]. Farwellerez koz. ●(1931) VALL 75a. Boufonnerie, tr. «farwellerez m.»
(2) =
●(1926) FHAB Meurzh 110. ne ve ket diskuliet e farouellerez, dre ar vro.
- farouelliñfarouelliñ
voir farouellañ
- fars .1fars .1
m. & adv. –où
I. M.
A.
(1) Farce, facétie.
●(1621) Mc 21. inyurou (…) quemeret en farcc. ●(1633) Nom 9b. Mimus : Farce : Farçc, bouffounerez.
●(1659) SCger 100b. raillerie, tr. «farcç.» ●148a. farcç, tr. «moquerie.» ●(1710) IN I 292. farçou dinoaz. ●(1732) GReg 823b. Sans rire, serieusement, tr. «Hep farçz. pep farçz a gostez.» ●(1744) L'Arm 151a. Facetie, tr. «Farce. m.»
●(1925) SFKH 4. un dén bourabl, lan a farseu. ●51. inou é vezé devér en treu ha groeit lod-kaér a farseu.
(2) Ur fars : quelque chose de farce, de drôle.
●(1877) EKG I 5. ha ne viche ket bet eur farz m'en diviche ranket ar veleien senti.
(3) Histoire drôle.
●(1878) EKG II 174. Per hag he amezeien (…) a gounte pep hini he stropad, pep hini he farz.
B.
(1) Kaout fars : avoir envie de rire.
●(1964) BRUD 17/40-41. Ankounahet en-eus ar brezoneg (...) Eun den hag en-eus torchet penn-a-dreñv ar zaout beteg an oad pemp bloaz warn-ugent. Farz am-eus !
(2) Dont fars da ub. : avoir envie de rire.
●(1911) SPON 8. Pe chonjan én dud sot-sé (...) é ta fars d'ein.
(3) Reiñ abeg da fars : faire rire à ses dépens.
●(1732) GReg 823b. Faire rire à ses depens, tr. «rei abecg da fars.»
(4) Ober bourd ha fars =
●(1856) GRD 291. gobér bourd ha fars, é huélèt er réral é tisprisein en Eutru Doué.
II. Loc. adv.
(1) Pe a-fars pe a-zevri : pour de bon ou pour de rire.
●(1877) FHB (3e série) 4/31a. ne c'houient ket pe a fars pe a zevri edon.
(2) Dre fars : pour rire.
●(1659) SCger 148a. dre farcç, tr. «en se moquant.» ●(1732) GReg 778b. Par raillerie, tr. «Dre farçz.» ●(1766) MM (Brestad 17) 1230. daoust pe dre farz, pe dre zevri. ●(1875) FHB 519/395a. guech dre fars guech dre zrevi.
●(1909) FHAB Gwengolo 284. Aliez, e klever tud o lavaret dre fars : «Me garfe beza Roue !...»
(3) Etre fars ha devri : entre plaisanterie et sérieux.
●(18--) SAQ II 4. An holl evelkent, ne lavaront ket ar c'homzou difeiz-se a galoun. Mes var bouez klevet, lod a lavar etre fars ha drevi, kred diskred ; Lod all a lavar heb ho c'hredi, lod all a zelaou heb lavaret.
(4) Diwar fars : pour rire.
●(1732) GReg 823b. En riant, pour rire, tr. «Divar farçz.»
III. Evel fars gant (ar paotr, an den) kozh : sans difficulté.
●(1942) VALLsup 136. (L'affaire) n'a pas fait un pli, a passé sans difficulté, tr. F. Vallée «a zo deut evel fars gand an dén koz fam.» ●(1965) BAHE 46/49 (T) A. Duval. Mont gantañ 'vel fars gant un den kozh (aezet da zebriñ). ●(1981) ANTR 40 (L) *Tad Medar. Ne yee ha ne deue ked ar galleg gand an dud-se evel ma teu ha ma ya fars gand ar pôtr koz.
- fars .2
- farsadenn
- farsalfarsal
v. intr.
(1) Plaisanter.
●(1612) Cnf [p. 78 f°39v°]. ouz farczal ha dré ioausdet.
●(1659) SCger 67b. iaser, tr. «farçal.» ●100b. railler, tr. «farsal.» ●en raillant, tr. «en vr farsal.» ●148a. farçal, tr. «se moquer.» ●(1710) IN I 136. pe evit farçal, pe aratoz-mat. ●137. un den (…) a lavaro din ur goms bennâc evit farçal, ha me o quemeret an dra-se a-zevri. ●(1744) L'Arm 160a. Folatrer, tr. «Bourdale.» ●288b. Plaisanter, tr. «Farçale.» ●(1732) GReg 823b. En riant, pour rire, tr. «evit farsal.» ●(1766) MM 60. te chuyé farzzal a zoaré, tr. «Tu savais, toi, plaisanter.» ●1376. ne do quet e gont da farzzal, tr. «son idée n'était pas à la rigolade.» ●(1792) CAg 70. aveit farçale. ●135. Er mod ë lar, farçale, / Ha Jesus, hùannadalle.
●(1821) SST 164. er gueu eit farsal. ●(1839) BESquil 496. farçal a zivout hé devotion. ●(1839) BSI 96. farcal goudeze divar e goust. ●(1869) SAG 70. ne garient nemeur farzal var draou an Autrou-Doue. ●(1877) EKG I 74. Ehan da farsal, Per, ha kaozeomp da vad.
●(1924) FHAB Gouere 259. morse avat n'ez eas betek farsal gantan. ●(1934) BRUS 75. Plaisanter, tr. «farsal.»
(2) Farsal ouzh ub. : plaisanter avec qqn.
●(1942) DRAN 128. Permisionidi a zo deut warno hag e farser outo.
- farsañfarsañ
v. tr. d. (cuisine) Farcir.
●(1499) Ca 83a. Farsaff. g. farcir. ●(c.1500) Cb 83b. Farsaff. ga. farsir / remplir.
●(1732) GReg 398a. Farcir, remplir de farce, assaisonner avec de la farce, tr. «Farsa. pr. farset.» ●801a. Remplir, emplir, tr. «farsa. pr. farset.»
●(1869) TDE.FB 389b. Farcir, v. a. Remplir de farce, de viande hachée, tr. «farsa. p. et.»
●(1914) DFBP 138b. farcir, tr. «Farsa.» ●(1927) GERI.Ern 148. farsa, tr. «farcir.»
- farsellat
- farserfarser
m. –ion
(1) Farceur.
●(1659) SCger 55a. facetieux, tr. «farcer.» ●(1732) GReg 107b. Bouffon, qui plaisante, tr. «Farcer. p. farcéryen.»
●(1877) EKG I 221. C'hui a zo farserien. ●(18--) SAQ II 271. Ar re 'zo farserien d'ho zro a lavar : (...).
●(1902) PIGO I 157. C'houi, emei, a zo eur farser ac'hanoc'h. ●(1931) GUBI 26. er farsour a géré.
(2) Bouffon, bateleur, qui joue des farces.
●(1659) SCger 16a. boufon, tr. «farcer.» ●30b. conteur diseur de conte, tr. «farcer.» ●(c.1718) CHal.ms i. bouffon, tr. «furluquin, farçour, farcer, bouffon.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Les basteleurs se tordent le Corps en mïlle façons, tr. «er farcerion a dro ou c'horf, a blegu' ou 'horf e mil vanier'.» ●(1732) GReg 398a. Farceur, bouffon, joüeur de farces, tr. «Farser. p. farséryen. Van[netois] farsour. p. yon.»
- farserezfarserez
f. –ed Farceuse.
●(1732) GReg 107b. Bouffonne, celle qui plaisante, tr. «Farcerès. p. farceresed.»
- farserezh .1farserezh .1
m. (cuisine) Farce, ce qui sert à farcir.
●(c.1500) Cb 83b. [farsaff] Jtem hoc fartum / ti. g. farciement / ou repletion. b. farserez.
- farserezh .2farserezh .2
m.
(1) Farces, plaisanteries.
●(1846) DGG 225. Farcerez eo a livirit. ●(1868) KMM 49. echu amzer ar farserez. ●(1882) BAR 78. ober d'hor Zalver bep seurt dismeganz ha farserez divalo. ●(1899) BSEc xxxvii 162 / KRL 27. Peurvuia ar farserez / A dro e lenverez, tr. «Les farces finissent en pleurs le plus souvent.»
●(1915) HBPR 165. Anez an hini goz na vije ket bet kement a farserez ganthi. ●174. tud oc'h ober farserez guisket gantho dillad iliz. ●(1935) BREI 423/2d. da gontan farserez.
(2) (Une) farce.
●(1907) PERS 249. Aot. Person, c'hoant oc'h euz d'am lakad da ober eur farserez ganeoc'h ?
- farset
- farsilhfarsilh
m. (pathologie animale) Farcin.
●(1633) Nom 27a-b. Iumentum farciminosum : cheual farcineux : march en deues an farcill. ●264b. Phagedæna : farcin : vn seurt gouly á breïn an quicq yach, farcill.
●(1659) SCger 55b. farcin, tr. «farcill.» ●(1732) GReg 398a. Farcin, maladie de chevaux, & de beufs, tr. «Farcilh. ar farcilh.»
●(1876) TDE.BF 202b. Farsil, s. m., tr. «Farsin, maladie des chevaux.»
●(1914) DFBP 138b. farcin, tr. «Farsill.» ●(1927) GERI.Ern 148. farsilh m., tr. «Farcin.»
- farsilhek
- farsitefarsite
m. Chose drôle.
●(1957) ADBr lxiv 4/459. (An Ospital-Kammfroud) Farsite : n. m. – Évoque un plaisir cocasse, comme son synonyme drolite. Quelquefois les deux mots se rencontrent conjointement dans la même expression : eur farsite hag eun drolite a oa gweled ar vugale-ze gwisket gand dilhad termajiou. ●(1972) SKVT I 71. ur farsite, evel ma lavar Abeozen, e oa ar gwelout hag ar c'hlevout eus an daou vignon nevez, ken disheñvel e oant.
- farsusfarsus
adj.
I. Attr./Épith.
(1) Drôle.
●(1710) IN I 305. ur guer subtil ha farçus bennâc. ●(1732) GReg 126a. Burlesque, plaisant, tr. «Farçzus.»
●(1857) HTB 200. eun dra farsuz. ●(1869) SAG 244. eun ure farsuz avoalc'h. ●(1878) EKG II 312. eun dra ker farsuz oa.
●(1925) CBOU 4/56. o selaou kanaouennou, kontadenou, rimadellou farsus gouest da zidui ar spered en eur ziskuiza ar c'horf. ●(1934) BRUS 94. Amusant, tr. «farsus.» ●(1935) BREI 390/1c. an traou a-boell hag an traou farsus.
(2) Facétieux.
●(1744) L'Arm 151a. Facetieux, se, tr. «Farçuss.»
II. Adv. Drôlement.
●(1925) FHAB Mae 167. gwisket farzus e goaz.
- farzfarz
m. (cuisine) Fars.
●(1732) GReg 398a. De la farce cuite en un sac dans la marmite, pour manger avec la viande, à la mode de Léon, tr. «Fars.»
●(1834) SIM 180. ar c'hig hac ar farz. ●(1857) CBF 6. Ar fars a zo mad ken ha ken, tr. «Le fars est aussi bon que possible.»
●(1921) PGAZ 58. o renka ar c'hig-moc'h var ar farz guiniz-du. ●70. ne rea nemet pismigat ar farz : n'en doa ket a naoun.
●(1927) GERI.Ern 148. fars m., «Fars», mets breton, «de la farce cuite en un sac dans la marmite», Grég.»
- farz-bleudfarz-bleud
m. (cuisine) Fars cuit au four.
●(1984) ECDR 79. Bez' e oa bet soubenn, ragôt, rost, fars bleud ha fars riz, gwin. ●153. Diwezhatoc'h a zo bet graet fars bleud, poazhet er forn en ur plad pri, pe fars riz en ur bodez. Er fars bleud e veze lakaet ur brunenn bennak, met ar fars riz, pa veze poazhet e forn ar boulañjer, evit ar pardonioù dreist-holl, a veze kalz gwelloc'h.
- farz-boulienfarz-boulien
m. (cuisine) =
●(1984) ECDR 153. Er goañv dreist-holl, e veze graet fars boulien : bleud ha dour mesket ha lakaet en ur poch lien amaret mat, staget deus skouarn ar pod gant un neudenn ; Setu goude ar soubenn zruz, e veze debret ar fars bouilen (lire : boulien), hag en doe kemeret blaz ar c'hig, gant an tamm kig bevin pe an tamm kig sall, pe o daou, hag an dra-se a veze kavet mat. (…) Ar fars poch a veze graet e-giz ar fars boulien, nemet e veze lakaet ur vi pe zaou e-barzh, ha laezh e-lec'h dour.
- farz-bresetfarz-breset
m. (cuisine) Fars sucré cuit au four.
●(1876) TDE.BF 202b. Fars brezet ou breset est le fars que l'on sert aux festins des mariages ; on y introduit des œufs, du sucre et farois des prunes. ●(1890) MOA 263a. fars cuit dans la coquelle, comme une omelette, tr. «fars breset.»
●(1927) GERI.Ern 68. fars breset, tr. «pâte mêlée de sucre et d'œufs, et cuite au four.» ●148. fars-breset, tr. «[fars] avec des œufs, du sucre et parfois des prunes, auv festins de noces.»
- farz-buanfarz-buan
m. (cuisine) =
●(1942) VALLsup 74b. Fars, sorte facile à préparer, tôt-fait, tr. «fars-buan.»
- farz-darbod
- farz-dornfarz-dorn
m. (cuisine) =
●(1924) DIHU 161/165. (Groe) Fars dorn, fars forn, fars sah, les trois espèces de far connues à Groix.
- farz-forn
- farz-gwadfarz-gwad
m. (cuisine) Far cuit avec le sang du cochon.
●(1922) FHAB Here 306. ar farz-gwad a oa o poueza war e galon. ●(1985) OUIS 242. Pour fest an hoc’h, on cuit le fars avec le sang du cochon, du lard et encore des pruneaux, c’est le fars noir ou fars gwad. ●268note. Fars gwad : far cuit avec le sang du cochon et du lard sucré.
- farz-kellaezhfarz-kellaezh
m. (cuisine) Fars fait avec le colostrum. cf. kellaezh
●(1985) OUIS 242. Enfin, quand une vache vient de vêler, on s’empresse de la traire pour recueillir le colostrum, qui, mélangé avec du lait, de la « farine du bourg » (farine blanche) et du sucre, donne le fars kellez.
- farz-mañch