Recherche 'fou...' : 176 mots trouvés
Page 2 : de fouilhan (51) à founilh (100) :- fouilhañ
- fouilhardfouilhard
m. =
●(c.1718) CHal.ms ii. Il est fait en bruleur de maison, tr. «goal miniet, ha goal c'huisquet é en den se. hanual é doh ur fouillart.»
- fouilhennekfouilhennek
adj.
(1) Qui a les jambes comme des poteaux.
●(1879) ERNsup 153. fouillennek, qui a les jambes aussi grosses près du pied qu'au dessous du genou, Trév[érec].
●(1901) EPLQ 28. le pet[it] tréc[orois] fouillennek qui a les jambes aussi grosses près du pied qu'au-dessous du genou.
(2) (Chien) barbet.
●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. Fouilhennek (ki), tr. «barbet.» ●(c.1930) VALLtreg 916. fouilhennek : en Trég. et Goelo poilu (Biler). Ex Ki fouilhennek, chien barbet; (cfer fañnouilhek, foutouilhek.)
(3) Qui a les cheveux ébouriffés.
●(1978) EMGI 136. Kompren a-walc'h a raen e tleen bezañ euzhus da welout (…) hanter wisket, fouilhennek, gwad tout.
- FouilhezFouilhez
n. de l. Ar Fouilhez : La Feuillée.
I. Ar Fouilhez.
●(1847) FVR 347. ar Biz, Feuille. ●(1865) FHB 14/112b. Evelse demeurs oa coezet en eun ti e parrez ar Fouillez. ●(1869) FHB 238/230b. Alexandre-Mari Creoff, euz ar Fouillez. ●(1878) EKG ii 103. Dont a dle zoken euz ar Fouillez. ●(1878) SVE 965. Personn Fouillou a zo pillaouer. ●(1882) SVE 226. Pe seurt mene ? / - Mene Arre. / - Pe seurt Arre ? / - Arre Fouillou. / - Fouillou stoup. ●(18--) SON II 62. Eun intanv coz deuz ar Fouillé, / Lan dou di di, lan dou di dalla ! / Varvas he wreg a greiz gourve. ●(1890) MOA 20b. Ar Fouillez. ●(18--) FHAB Du/Kerzu 1941)">ALB (FHAB du/kerzu 1941 p. 100a). Pe, ma kavit gwell, er Fouilhez.
●(1905) BOBL 07 octobre 55/3c. bourk ar Fouille a oa dihunet en eun taol gant tins ar c’hleier. ●(1905) ALMA 65. Ar Fouillez. ●(1907) MVET 67. eur pilhaouer eus ar Fouilhez. ●(1915) KABR 7. Me 'oa e garridou tour parroz ar Fouilhez. ●(1931) FHAB Genver 32. Da Volazec ha d'ar Fouilhez / E c'hellit mont gant levenez. ●(1935) OALD 52/129. Eus ar Fouilhez da Vrenniliz ez eus keit ha ma ’z eus diouz Botmeur da Sant-Riwall, da lavaret eo eul leo vale. ●(1974) ISHV 37. Er Fouilhez emedo « komandant » an Ospital.
II.
A. Dicton, rimaille & expression.
(1)
●(1878) SVE 965. Personn Fouillou a zo pillaouer.
(2)
●(1882) SVE 226-227. Da biou out-te mab ? / - Da Iann Galvez. / - Pe seurt Kalvez ? / - Kalvez mene. / - Pe seurt mene ? / - Mene Arre. / - Pe seurt Arre ? / - Arre Fouillou. / - Fouillou stoup. / - Pe seurt stoup ? / - Stoup goulou. / - Pe seurt goulou ? / - Goulou koar. / - Pe seurt koar ? / - Koar melen. / - Pe seurt melen ? / - Melen vi. / - Pe seurt vi ? / - Vi iar. / - Pe seurt iar ? / Iar wenn, / - Plant da fri en he zalbenn.
●(1957) SKOL 5/18/86. - Da biv out mab ? / - Da Yann Galvez. / - Peseurt Kalvez ? / - Kalvez ar Menez. / - Peseurt Menez ? / - Menez ar Fouilhoù. / - Peseurt Fouilhoù ? / - Fouilhoù stoup. / - Peseurt stoup ? / - Stoup goulou. / - Peseurt goulou ? / - Goulou koar. / - Peseurt koar ? / - Koar melen. / - Peseurt melen ? / - Melen vi. / - Peseurt vi ? / - Vi yar. / - Peseurt yar ? / - Ur yar wenn, / Un tog war he fenn. ●(1975) BRUD 50/40. - Da biou out mab ? / - Da Yann Galvez. / - Peseurt Kalvez ? / - Kalvez ar Menez. / - Peseurt Menez ? / - Menez ar Fouillou. / - Peseurt Fouillou ? / - Fouillou stoup. / - Peseurt stoup ? / - Stoup goulou. / - Peseurt goulou ? / - Goulou koar. / - Peseurt koar ? / - Koar melen. / - Peseurt melen ? / - Melen vi. / - Peseurt vi ? / - Vi yar. / - Peseurt yar ? / - Eur yar wenn, / Eun tok war he fenn. ●50/42. Da biou out-te mab ? / Da Yann Galvez. / Peseurt Kalvez ? / Kalvez ar menez. / Peseurt menez ? / Menez Are. / Peseurt Are ? / Are Fouillez. / Peseurt Fouillez ? / Fouillez ar stoup. / Peseurt stoup ? / Stoup goulou. / Peseurt goulou ? / Goulou koar. / Peseurt koar ? / Koar melen. / Peseurt melen ? / Melen vi. / Peseurt vi ? / Vi yar. / Peseurt yar ? / Yar wenn, / PLant da fri en he zalbenn !
(3)
●(1995) PLTZ 87. Leur-gêr ar Fouillez : la... pagaille ! ●note. « Daoust hag-eñ eo ablamour da foar an deñved gwechall war blasenn ar Fouillez ?... Piou oar ? »
B. Nom de famille.
●(1970) NFBT 72 N° 542. Fouillé (Le) ●note de F. Gourvil. « En bret., le nom de la comm. de La feuillée (Fin.) est ar Fouillé, sauf en Léon, où l'on prononce ar Fouillez, le z final conservant ici la trace d'un ancien d spirant dans la graphie an Folled, en 1100 ».
III. [Toponymie locale]
●(1916) KRVT 167/2c. Eur pred mad hag eur banne gwin / 'Oa servijet e Kerbargin (...) / E eskern, e gouevr, e hern koz, / Arc'hant da brena ar Porz-Kloz. ●(1922) GLPI 14. E fonz ar Porz-Kloz. ●(1922) EMAR 32. Ouz an Hend-Izella e sellan sebezet. ●123. 'goueled penn-kêr al Lab. ●125. E Kerberou-da-Nec'h. ●(1924) EGRT 40. E lein Roz-ar-C'had. ●(1993) HYZH 196/23. hent-laer, anv un hent-karr a ra tro un darn eus Kelerkun, ar gêriadenn vrasañ er Menez Are (Ar Fouilhez).
- fouilhez .1
- fouilhez .2fouilhez .2
f. (argot de Pont-l'Abbé) Poche, fouille, profonde, vague.
●(1947) YNVL 54. Seul-leunoc'h o «fouilhez», seul-bisoc'h ! ●(1960) LLMM 82/310. Langaj-chon ar vilajenn gran. Fouilhez = Chakod, godell. ●(1972) SKVT I 60. en div «fouilhez». ●(1974) SKVT III 78. Peadra 'z eus gant ar chon en e fouilhez da bochañ fistolennoù d'e frai, ken[t] an teoñ.
- fouilhezañfouilhezañ
v.
I. V. tr. d.
(1) Éparpiller.
●(1872) ROU 83a. Eparpiller, tr. «fuilleza.»
●(1931) VALL 266a. éparpiller, tr. «fouilheza (sens péjoratif).»
(2) Dilapider, dissiper.
●(1710) IN I 390. dilesel ar pez hon eus destumet etre daouarn hen-a-hen, pere er fouillezo martese. ●(1727) HB 160. Ha m'æm eus dispignet / Oll madou va ene. / O veza fouillezet / Va oll-vad erguisse.
●(1867) FHB 123/147b. Arc'hant eta varlerc'h arc'hant a ranket da fouilleza a bep tu. ●(1872) ROU 80b. Dépenser, follement, tr. «fouilleza.» ●81a. Dilapider, tr. «Fouilleza.» ●(1890) MOA 221b. Dissiper follement son bien, tr. «fouilleza he vadou.»
●(1910) FHAB Meurzh 78. Greomp 'ta eun destumadeg adreuz-vichanz eus ar brasa madoberou a fouilhezas ar Romaned dre c'hourenez Arvor goude ar vrezel.
►absol.
●(1727) HB 11. An nerz eus e vrêc'h divin / En deveus disquezet, Dar re superb o dessein / En deveus fouillezet.
●(1859) SAVes 8. E lêc'h destum, e fouillezont. ●(1871) FHB 312/401b. hag an nep ne zestum ket ganhen a fouillez.» (....) Ha n'ho guelomp-ni ket oll o fouilleza, da lavaret eo, o tiscar, o tistruja kement a gavont var ho hent ?
(3) Fouilhezañ ub. a : abreuver qqn d'(injures, etc.).
●(1870) FHB 297/286a. ma sonjas mont do guelet evit o goapaat ha o fouillea a zalmennou mezus.
II. V. intr. Feuiller.
●(1499) Ca 85b. Foillez et foilllezaff vide in delyenn.
- fouilhezekfouilhezek
adj. Feuillu.
●(1499) Ca 57a. [delyaff] g. plain de fueilles / ou de rames. b. fouillezec.
- fouilhezerfouilhezer
m. Ramasseur de feuilles.
●(c.1500) Cb 58b. [delyaff] g. cueillir des fueilles / ou effeilleur. b. foillezer dastumer da delyou.
- fouilhezet
- fouilhoùfouilhoù
voir fougeoù
- FouilhoùFouilhoù
voir Fouilhez
- fouin .1
- fouin .2
- fouinezfouinez
f. –ed (ornithologie) Fauvette.
●(1876) TDE.BF 212b. Fouinez, s. f. T[régor], tr. «Fauvette femelle.»
- fouistfouist
voir fouest
- FoujerFoujer
voir Felger
- FoujeraFoujera
voir Felger
- Foujerad
- FoujerezFoujerez
voir Felger
- foukennfoukenn
f. –où Masure.
●(1865) LZBt Gouere 21. Digoueet eo gan-in kas ann Otro Doue enn foukenno. ●(1866) LZBt Ebrel 131. e foukenn hon pesketerien. ●(1879) ERNsup 153. un tamm foukenn, chaumière, trou, pl. o. Goello.
●(1903) MBJJ 213. ar foukenno a loj enne fellahed. ●(1931) VALL 65b. Bicoque, tr. «foukenn T[regor] f.» ●(1935) BREI 396/3b. a-dreuz da blenken dijuntr o c'hoz fouken. ●(1936) BREI 455/1a. O chom e oant en eur foukenn disto ha diskloz.
- foul .1foul .1
m.
(1) Foule, presse.
●(1647) Am 753. Mar bez foull e’r bro nep sceurt jolory. He fezo hem’zy, a n’y c’hoario., tr. « S’il y a foule dans le pays, un tapage d’aucune sorte, ce sera dans ma maison, et nous jouerons. »
●(1659) SCger 96b. la presse, tr. «ar foull.»
●(1880) SAB 141. ur foul vraz a dud var e lerc'h. ●156. Ur foul vraz a oa direded di. ●(1889) ISV 46. Esdraz ha Sara a ioa eno etouez ar foul.
(2) par ext. Grande quantité de.
●(1790) MG 398. ur foul chongeu a orgueil.
●(1838) OVD 174. dré ur foul a réflexioneu.
(3) Hâte.
●(c.1718) CHal.ms ii. haste I'ay haste, tr. «hast', press', foul emmés.»
●(1935) DIHU 292/252. De 4 eur é saù foul aveit monet araok.
(4) Surcharge de travail.
●(1916) LILH 16 a C'hwevrer. A her e kasan ur girig d'oh rak foul e zo. ●(1918) LILH 20 a C'hwevrer. A fed er labour ne vè ket biskoah foul. ●(1955) BGUE 37/8. er hoazed, foul arnehé, e bourvé chistr get potèueu pri.
- foul .2foul .2
adj., pron. & prép.
(1) Attr. Plein de gens.
●(c.1802-1825) APS 18. Rac peb dé ag er mis e zou partaget én ur fæçon ne vai dé erbet gouli, nac dé erbet foul.
(2) Pron. ind. Foul a : beaucoup de.
●(1855) BDE 192. Foul a dud.
(3) Loc. prép. Dre-foul : à force de.
●(17--) TE 53. Dré foul arrest hé deulagad ar Jogeb. ●184. a béhani ne hum sauvas meit dré foul téh guet méh ha disinour.
●(1838) OVD 69. Rac nitra surroh, dré foul studial er vertuyeu hemb laquat poén d'ou fratiquein, en isprid hag er galon e hum zigueore d'en orgueil. ●114. m'ou distroé a nehou dré foul ou broudein d'avance. ●135. péré e revine ou yehaid dré foul clasque er honservein. ●183. dré foul hum hantein.
- fouladur
- foulañ / fouliñfoulañ / fouliñ
v. tr. d.
(1) Fouler.
●(1499) Ca 87a. Foulaff. g. fouler. ●Foulaff mezer. g. fouler draps. ●(1633) Nom 128b. Fullonica, fullonis officina : de foullons : an foulerez, en læc (lire : læch) ma vezer ô fouliff. ●172b. Argutari pedibus : fouler : fouliff, marchiff.
●(1659) SCger 59b. fouler, tr. «foulla.»
(2) Opprimer.
●(14--) N 1450. Na no foulont e nep montre, tr. «Et ne les oppriment en aucune circonstance.»
- foulañs
- foularenn
- foulc'hfoulc'h
f. (armement) Espadon (épée).
●(1850) GON.BF.HV 321a. Foulc'h, s. f., tr. «Espadon, large épée. Pl. ed.»
- fouler
- foulerezhfoulerezh
f. Foulerie.
●(1633) Nom 128b. Fullonica, fullonis officina : de foullons : an foulerez, en læc (lire : læch) ma vezer ô fouliff.
- fouletfoulet
adj.
(1) (en plt de linge) Foulé.
●(1888) SBI II 178. Ho tavanjer berlij foulet, tr. «Votre tablier de berlinge foulé.»
(2) Surchargé, débordé de travail.
●(1868) KTB.ms 15 p 233. Ma oa foulet ar potr koz hag he verc'hed diagent, breman a oa mad ar bed gant-hê. ●(1899) LZBt Meurzh 44. unan diont-e en em gave foulet caer abalamour d'e vern bugale.
●(1957) AMAH 154. tud foulet an darn vuiañ anezho.
(3) Fatigué, las.
●(1838) CGK 6. Distruch, casty, diflacquet, foulet e nem dreina.
►[empl. comme subst.] C’hwezh ar fouled =
●(1935) ANTO 72. eun traouilh hag a zo pell diouz beza siferniet, ha diouz beza c'houez ar foulet gantañ. ●(1935) BREI 431/2d. breman hon eus klevet anezi o lenn eur bajenn ha na oa ket «c'houez ar fouled» ganti, evel a lâre egile.
- foulgazh .1foulgazh .1
m. Prodigue, dépensier.
●(1924) DIHU 161/165. (Groe) Foulgah, tr. «(s. m.) prodigue, dépensier.» Dastumet get I.P. Kalloh 1923 (lire : 1913)
- foulgazh .2
- foulgazhiñ
- foulgomzfoulgomz
v. intr. (?) Trop parler (?).
●(1838) OVD 265. rac, dré foulgonze inemb d'un dra, é arrihuér a nebedicgueu d'en devout caz doh-t-ou.
- fouliar
- fouliareg
- fouliarek
- fouliarenn
- fouliav
- fouligerniñ
- foulinfoulin
voir founilh
- fouliñfouliñ
voir foulañ
- foulinenn
- foulmac'hetfoulmac'het
adj. Surchargé, débordé (de travail).
●(1969) BAHE 62/42. foullmac'het e veze gant he labour.
- fouloudeg / fourondegfouloudeg / fourondeg
m. Fromage.
●(1464) Cms (d’après GMB 244). Fourondec ; carer forondec goac. ●(1499) Ca 32b. Carer a fourondec goac. g. celuy qui ayme formage mol. ●87a. Fourmag in fourondec vide. ●Fourondec. g. fourmaige. ●(c.1500) Cb 35a. Carer fouloudec goac. g. celuy qui ayme formage mol. ●(c. 1501) Lv 235/122. forondec gl. caseus.
- foultr-foultr-
voir foeltr-
- foultrañ
- foultrefoultre
interj. Onomatopée qui exprime un étonnement agréable.
●(1958) BRUD 5/58. Foultre, setu aze eur banne jistr hag a zo avalou ennañ.
- founilhfounilh
m. –où Entonnoir.
●(1659) SCger 51b. entounoir, tr. «founill.» ●(1732) GReg 352a. Entonnoir, tr. «foulin. p. foulinou. founill. p. founillou.»
●(1876) TDE.BF 212b. Foulin, founill, s. m., tr. «Entonnoir.»
●(1941) FHAB Gwengolo/Here. (Tregon ha tro-dro) Foulenn a lavarer ivez e kornadou a zo, e-lec'h founilh.