Devri

Recherche 'fou...' : 176 mots trouvés

Page 2 : de fouilhan (51) à founilh (100) :
  • fouilhañ
    fouilhañ

    v. tr. d. Fouiller.

    (1659) SCger 59b. fouiller, tr. «fouilla.» ●(1732) GReg 429a. Fouiller, chercher quelque choses en des lieux particuliers, chercher sur quelqu'un, tr. «fouilha. pr. fouilhet

    ►absol.

    (1866) HSH 140. fouilla tro var dro.

  • fouilhard
    fouilhard

    m. =

    (c.1718) CHal.ms ii. Il est fait en bruleur de maison, tr. «goal miniet, ha goal c'huisquet é en den se. hanual é doh ur fouillart

  • fouilhennek
    fouilhennek

    adj.

    (1) Qui a les jambes comme des poteaux.

    (1879) ERNsup 153. fouillennek, qui a les jambes aussi grosses près du pied qu'au dessous du genou, Trév[érec].

    (1901) EPLQ 28. le pet[it] tréc[orois] fouillennek qui a les jambes aussi grosses près du pied qu'au-dessous du genou.

    (2) (Chien) barbet.

    (1920) KZVr 366 - 07/03/20. Fouilhennek (ki), tr. «barbet.» ●(c.1930) VALLtreg 916. fouilhennek : en Trég. et Goelo poilu (Biler). Ex Ki fouilhennek, chien barbet; (cfer fañnouilhek, foutouilhek.)

    (3) Qui a les cheveux ébouriffés.

    (1978) EMGI 136. Kompren a-walc'h a raen e tleen bezañ euzhus da welout (…) hanter wisket, fouilhennek, gwad tout.

  • Fouilhez
    Fouilhez

    n. de l. Ar Fouilhez : La Feuillée.

    I. Ar Fouilhez.

    (1847) FVR 347. ar Biz, Feuille. ●(1865) FHB 14/112b. Evelse demeurs oa coezet en eun ti e parrez ar Fouillez. ●(1869) FHB 238/230b. Alexandre-Mari Creoff, euz ar Fouillez. ●(1878) EKG ii 103. Dont a dle zoken euz ar Fouillez. ●(1878) SVE 965. Personn Fouillou a zo pillaouer. ●(1882) SVE 226. Pe seurt mene ? / - Mene Arre. / - Pe seurt Arre ? / - Arre Fouillou. / - Fouillou stoup. ●(18--) SON II 62. Eun intanv coz deuz ar Fouillé, / Lan dou di di, lan dou di dalla ! / Varvas he wreg a greiz gourve. ●(1890) MOA 20b. Ar Fouillez. ●(18--) FHAB Du/Kerzu 1941)">ALB (FHAB du/kerzu 1941 p. 100a). Pe, ma kavit gwell, er Fouilhez.

    (1905) BOBL 07 octobre 55/3c. bourk ar Fouille a oa dihunet en eun taol gant tins ar c’hleier. ●(1905) ALMA 65. Ar Fouillez. ●(1907) MVET 67. eur pilhaouer eus ar Fouilhez. ●(1915) KABR 7. Me 'oa e garridou tour parroz ar Fouilhez. ●(1931) FHAB Genver 32. Da Volazec ha d'ar Fouilhez / E c'hellit mont gant levenez. ●(1935) OALD 52/129. Eus ar Fouilhez da Vrenniliz ez eus keit ha ma ’z eus diouz Botmeur da Sant-Riwall, da lavaret eo eul leo vale. ●(1974) ISHV 37. Er Fouilhez emedo « komandant » an Ospital.

    II.

    A. Dicton, rimaille & expression.

    (1)

    (1878) SVE 965. Personn Fouillou a zo pillaouer.

    (2)

    (1882) SVE 226-227. Da biou out-te mab ? / - Da Iann Galvez. / - Pe seurt Kalvez ? / - Kalvez mene. / - Pe seurt mene ? / - Mene Arre. / - Pe seurt Arre ? / - Arre Fouillou. / - Fouillou stoup. / - Pe seurt stoup ? / - Stoup goulou. / - Pe seurt goulou ? / - Goulou koar. / - Pe seurt koar ? / - Koar melen. / - Pe seurt melen ? / - Melen vi. / - Pe seurt vi ? / - Vi iar. / - Pe seurt iar ? / Iar wenn, / - Plant da fri en he zalbenn.

    (1957) SKOL 5/18/86. - Da biv out mab ? / - Da Yann Galvez. / - Peseurt Kalvez ? / - Kalvez ar Menez. / - Peseurt Menez ? / - Menez ar Fouilhoù. / - Peseurt Fouilhoù ? / - Fouilhoù stoup. / - Peseurt stoup ? / - Stoup goulou. / - Peseurt goulou ? / - Goulou koar. / - Peseurt koar ? / - Koar melen. / - Peseurt melen ? / - Melen vi. / - Peseurt vi ? / - Vi yar. / - Peseurt yar ? / - Ur yar wenn, / Un tog war he fenn. ●(1975) BRUD 50/40. - Da biou out mab ? / - Da Yann Galvez. / - Peseurt Kalvez ? / - Kalvez ar Menez. / - Peseurt Menez ? / - Menez ar Fouillou. / - Peseurt Fouillou ? / - Fouillou stoup. / - Peseurt stoup ? / - Stoup goulou. / - Peseurt goulou ? / - Goulou koar. / - Peseurt koar ? / - Koar melen. / - Peseurt melen ? / - Melen vi. / - Peseurt vi ? / - Vi yar. / - Peseurt yar ? / - Eur yar wenn, / Eun tok war he fenn. ●50/42. Da biou out-te mab ? / Da Yann Galvez. / Peseurt Kalvez ? / Kalvez ar menez. / Peseurt menez ? / Menez Are. / Peseurt Are ? / Are Fouillez. / Peseurt Fouillez ? / Fouillez ar stoup. / Peseurt stoup ? / Stoup goulou. / Peseurt goulou ? / Goulou koar. / Peseurt koar ? / Koar melen. / Peseurt melen ? / Melen vi. / Peseurt vi ? / Vi yar. / Peseurt yar ? / Yar wenn, / PLant da fri en he zalbenn !

    (3)

    (1995) PLTZ 87. Leur-gêr ar Fouillez : la... pagaille ! ●note. « Daoust hag-eñ eo ablamour da foar an deñved gwechall war blasenn ar Fouillez ?... Piou oar ? »

    B. Nom de famille.

    (1970) NFBT 72 N° 542. Fouillé (Le)note de F. Gourvil. « En bret., le nom de la comm. de La feuillée (Fin.) est ar Fouillé, sauf en Léon, où l'on prononce ar Fouillez, le z final conservant ici la trace d'un ancien d spirant dans la graphie an Folled, en 1100 ».

    III. [Toponymie locale]

    (1916) KRVT 167/2c. Eur pred mad hag eur banne gwin / 'Oa servijet e Kerbargin (...) / E eskern, e gouevr, e hern koz, / Arc'hant da brena ar Porz-Kloz. ●(1922) GLPI 14. E fonz ar Porz-Kloz. ●(1922) EMAR 32. Ouz an Hend-Izella e sellan sebezet. ●123. 'goueled penn-kêr al Lab. ●125. E Kerberou-da-Nec'h. ●(1924) EGRT 40. E lein Roz-ar-C'had. ●(1993) HYZH 196/23. hent-laer, anv un hent-karr a ra tro un darn eus Kelerkun, ar gêriadenn vrasañ er Menez Are (Ar Fouilhez).

  • fouilhez .1
    fouilhez .1

    s. Feuillée.

    (1499) Ca 57a. [delyaff] g. fueillee b. foillez. ●85b. Foillez et foillezaff vide in delyenn. ●87a. Foillez. g. foillee. vide in delyenn. ●(c.1500) Cb 87b. Foullez. g. foillee. vide in bleuzuenn.

  • fouilhez .2
    fouilhez .2

    f. (argot de Pont-l'Abbé) Poche, fouille, profonde, vague.

    (1947) YNVL 54. Seul-leunoc'h o «fouilhez», seul-bisoc'h ! ●(1960) LLMM 82/310. Langaj-chon ar vilajenn gran. Fouilhez = Chakod, godell. ●(1972) SKVT I 60. en div «fouilhez». ●(1974) SKVT III 78. Peadra 'z eus gant ar chon en e fouilhez da bochañ fistolennoù d'e frai, ken[t] an teoñ.

  • fouilhezañ
    fouilhezañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Éparpiller.

    (1872) ROU 83a. Eparpiller, tr. «fuilleza

    (1931) VALL 266a. éparpiller, tr. «fouilheza (sens péjoratif).»

    (2) Dilapider, dissiper.

    (1710) IN I 390. dilesel ar pez hon eus destumet etre daouarn hen-a-hen, pere er fouillezo martese. ●(1727) HB 160. Ha m'æm eus dispignet / Oll madou va ene. / O veza fouillezet / Va oll-vad erguisse.

    (1867) FHB 123/147b. Arc'hant eta varlerc'h arc'hant a ranket da fouilleza a bep tu. ●(1872) ROU 80b. Dépenser, follement, tr. «fouilleza.» ●81a. Dilapider, tr. «Fouilleza.» ●(1890) MOA 221b. Dissiper follement son bien, tr. «fouilleza he vadou.»

    (1910) FHAB Meurzh 78. Greomp 'ta eun destumadeg adreuz-vichanz eus ar brasa madoberou a fouilhezas ar Romaned dre c'hourenez Arvor goude ar vrezel.

    ►absol.

    (1727) HB 11. An nerz eus e vrêc'h divin / En deveus disquezet, Dar re superb o dessein / En deveus fouillezet.

    (1859) SAVes 8. E lêc'h destum, e fouillezont. ●(1871) FHB 312/401b. hag an nep ne zestum ket ganhen a fouillez.» (....) Ha n'ho guelomp-ni ket oll o fouilleza, da lavaret eo, o tiscar, o tistruja kement a gavont var ho hent ?

    (3) Fouilhezañ ub. a : abreuver qqn d'(injures, etc.).

    (1870) FHB 297/286a. ma sonjas mont do guelet evit o goapaat ha o fouillea a zalmennou mezus.

    II. V. intr. Feuiller.

    (1499) Ca 85b. Foillez et foilllezaff vide in delyenn.

  • fouilhezek
    fouilhezek

    adj. Feuillu.

    (1499) Ca 57a. [delyaff] g. plain de fueilles / ou de rames. b. fouillezec.

  • fouilhezer
    fouilhezer

    m. Ramasseur de feuilles.

    (c.1500) Cb 58b. [delyaff] g. cueillir des fueilles / ou effeilleur. b. foillezer dastumer da delyou.

  • fouilhezet
    fouilhezet

    adj. Feuillu.

    (1464) Cms (d’après GMB 241). foillezet, fouillezet pe delyet, plein de feuilles. ●(c.1500) Cb 58b. [delyaff] g. plain de fueilles / ou de rames. b. fouillezet / pe delyet.

  • fouilhoù
    fouilhoù

    voir fougeoù

  • Fouilhoù
    Fouilhoù

    voir Fouilhez

  • fouin .1
    fouin .1

    m. –ed (ornithologie) Fauvette.

    (1870) FHB 294/262a. Ne lazit ket kraperig ar gwez pe broc'hig ar gwenan, ha ne zineizit ket ar fouin pe glozard, pere a zistruj al laou-dar hag ar gwesped... ●(1876) TDE.BF 212b. Fouin, fovin, s. m. T[régor], tr. «Fauvette Mâle.»

  • fouin .2
    fouin .2

    s. Fouine.

    (1499) Ca 87a. Fouin. g. idem. ●(1633) Nom 33b. Martes : foine, martre : foüin, mart, martr.

  • fouinez
    fouinez

    f. –ed (ornithologie) Fauvette.

    (1876) TDE.BF 212b. Fouinez, s. f. T[régor], tr. «Fauvette femelle.»

  • fouist
    fouist

    voir fouest

  • Foujer
    Foujer

    voir Felger

  • Foujera
    Foujera

    voir Felger

  • Foujerad
    Foujerad

    m. Foujeridi Habitant de Fougères.

    (1732) GReg 428b. Fougérad. p. fougéridy.

  • Foujerez
    Foujerez

    voir Felger

  • foukenn
    foukenn

    f. –où Masure.

    (1865) LZBt Gouere 21. Digoueet eo gan-in kas ann Otro Doue enn foukenno. ●(1866) LZBt Ebrel 131. e foukenn hon pesketerien. ●(1879) ERNsup 153. un tamm foukenn, chaumière, trou, pl. o. Goello.

    (1903) MBJJ 213. ar foukenno a loj enne fellahed. ●(1931) VALL 65b. Bicoque, tr. «foukenn T[regor] f.» ●(1935) BREI 396/3b. a-dreuz da blenken dijuntr o c'hoz fouken. ●(1936) BREI 455/1a. O chom e oant en eur foukenn disto ha diskloz.

  • foul .1
    foul .1

    m.

    (1) Foule, presse.

    (1647) Am 753. Mar bez foull e’r bro nep sceurt jolory. He fezo hem’zy, a n’y c’hoario., tr. « S’il y a foule dans le pays, un tapage d’aucune sorte, ce sera dans ma maison, et nous jouerons. »

    (1659) SCger 96b. la presse, tr. «ar foull

    (1880) SAB 141. ur foul vraz a dud var e lerc'h. ●156. Ur foul vraz a oa direded di. ●(1889) ISV 46. Esdraz ha Sara a ioa eno etouez ar foul.

    (2) par ext. Grande quantité de.

    (1790) MG 398. ur foul chongeu a orgueil.

    (1838) OVD 174. dré ur foul a réflexioneu.

    (3) Hâte.

    (c.1718) CHal.ms ii. haste I'ay haste, tr. «hast', press', foul emmés.»

    (1935) DIHU 292/252. De 4 eur é saù foul aveit monet araok.

    (4) Surcharge de travail.

    (1916) LILH 16 a C'hwevrer. A her e kasan ur girig d'oh rak foul e zo. ●(1918) LILH 20 a C'hwevrer. A fed er labour ne vè ket biskoah foul. ●(1955) BGUE 37/8. er hoazed, foul arnehé, e bourvé chistr get potèueu pri.

  • foul .2
    foul .2

    adj., pron. & prép.

    (1) Attr. Plein de gens.

    ●(c.1802-1825) APS 18. Rac peb dé ag er mis e zou partaget én ur fæçon ne vai dé erbet gouli, nac dé erbet foul.

    (2) Pron. ind. Foul a : beaucoup de.

    (1855) BDE 192. Foul a dud.

    (3) Loc. prép. Dre-foul : à force de.

    (17--) TE 53. Dré foul arrest hé deulagad ar Jogeb. ●184. a béhani ne hum sauvas meit dré foul téh guet méh ha disinour.

    (1838) OVD 69. Rac nitra surroh, dré foul studial er vertuyeu hemb laquat poén d'ou fratiquein, en isprid hag er galon e hum zigueore d'en orgueil. ●114. m'ou distroé a nehou dré foul ou broudein d'avance. ●135. péré e revine ou yehaid dré foul clasque er honservein. ●183. dré foul hum hantein.

  • fouladur
    fouladur

    m. –ioù Foulure.

    (1847) MDM 246. Eur fouladur epquen en e gortoz.

  • foulañ / fouliñ
    foulañ / fouliñ

    v. tr. d.

    (1) Fouler.

    (1499) Ca 87a. Foulaff. g. fouler. ●Foulaff mezer. g. fouler draps. ●(1633) Nom 128b. Fullonica, fullonis officina : de foullons : an foulerez, en læc (lire : læch) ma vezer ô fouliff. ●172b. Argutari pedibus : fouler : fouliff, marchiff.

    (1659) SCger 59b. fouler, tr. «foulla

    (2) Opprimer.

    (14--) N 1450. Na no foulont e nep montre, tr. «Et ne les oppriment en aucune circonstance.»

  • foulañs
    foulañs

    f. Oppression.

    (1612) Cnf 64a. Oppression ha foulancc graet d'an pauuryen.

    (1884) LZBt Mae 95. goude eur pennad nec'hamant ha foulans.

  • foularenn
    foularenn

    f. =

    (195-) BAHE 73/10. ar foularenn o'n em ledañ gorrek.

  • foulc'h
    foulc'h

    f. (armement) Espadon (épée).

    (1850) GON.BF.HV 321a. Foulc'h, s. f., tr. «Espadon, large épée. Pl. ed

  • fouler
    fouler

    m. –ien Foulon.

    (c.1500) Cb 87b. [foulaff mezer] g. foulon des draps. b. fouler da mezer. ●(1633) Nom 229a. Terra Cimolia, cretosa Cimoli, Cimolia creta, terra fulonum : terre à lauer : douar da goualchiff, douar pe creïz dan fouleryen.

  • foulerezh
    foulerezh

    f. Foulerie.

    (1633) Nom 128b. Fullonica, fullonis officina : de foullons : an foulerez, en læc (lire : læch) ma vezer ô fouliff.

  • foulet
    foulet

    adj.

    (1) (en plt de linge) Foulé.

    (1888) SBI II 178. Ho tavanjer berlij foulet, tr. «Votre tablier de berlinge foulé.»

    (2) Surchargé, débordé de travail.

    (1868) KTB.ms 15 p 233. Ma oa foulet ar potr koz hag he verc'hed diagent, breman a oa mad ar bed gant-hê. ●(1899) LZBt Meurzh 44. unan diont-e en em gave foulet caer abalamour d'e vern bugale.

    (1957) AMAH 154. tud foulet an darn vuiañ anezho.

    (3) Fatigué, las.

    (1838) CGK 6. Distruch, casty, diflacquet, foulet e nem dreina.

    ►[empl. comme subst.] C’hwezh ar fouled =

    (1935) ANTO 72. eun traouilh hag a zo pell diouz beza siferniet, ha diouz beza c'houez ar foulet gantañ. ●(1935) BREI 431/2d. breman hon eus klevet anezi o lenn eur bajenn ha na oa ket «c'houez ar fouled» ganti, evel a lâre egile.

  • foulgazh .1
    foulgazh .1

    m. Prodigue, dépensier.

    (1924) DIHU 161/165. (Groe) Foulgah, tr. «(s. m.) prodigue, dépensier.» Dastumet get I.P. Kalloh 1923 (lire : 1913)

  • foulgazh .2
    foulgazh .2

    adj.

    (1) Dépensier.

    (1924) DIHU 161/165. (Groe) Foulgah, tr. «(adj.) prodigue, dépensier.» Dastumet get I.P. Kalloh 1923 (lire : 1913)

    (2) Maladroit par précipitation.

    (1970) GSBG 55. (Groe) foulgazh, tr. «maladroit (par précipitation).»

  • foulgazhiñ
    foulgazhiñ

    v. tr. d. Détruire.

    (1907) VBFV.fb 13b. bouleverser, tr. «fouligahein.» ●(1941) DIHU 358/247. fouligahein deu-uigent vléad labour en tad !

  • foulgomz
    foulgomz

    v. intr. (?) Trop parler (?).

    (1838) OVD 265. rac, dré foulgonze inemb d'un dra, é arrihuér a nebedicgueu d'en devout caz doh-t-ou.

  • fouliar
    fouliar

    coll. (botanique) Lierre.

    (1907) VBFV.bf 22b. fouliar, m., tr. «du lierre.» ●(1931) VALL 426a. Lierre, tr. «fouliar col. sg. fouliarenn V[annetais].» ●(1934) BRUS 261. Du lierre, tr. «fouliar

  • fouliareg
    fouliareg

    f. –i Lieu plein de lierre.

    (1931) VALL 426a. lieu plein de lierre, tr. «fouliareg f.»

  • fouliarek
    fouliarek

    adj. Plein de lierre.

    (1931) VALL 426a. où il croit du lierre, tr. «fouliarek

  • fouliarenn
    fouliarenn

    f. (botanique) Pied de lierre.

    (1907) VBFV.bf 22b. fouliaren, f., tr. «un plant de lierre.» ●(1931) VALL 426a. Lierre, tr. «fouliar col. sg. fouliarenn V[annetais].»

  • fouliav
    fouliav

    coll. (botanique) Lierre.

    (1936) DIHU 301/101. émesk fouliaù ur hoh chouch derù.

  • fouligerniñ
    fouligerniñ

    v. tr. d. Bâcler.

    (1931) VALL 53b. Bâcler, tr. «fouligerni L[eon] fam.»

  • foulin
    foulin

    voir founilh

  • fouliñ
    fouliñ

    voir foulañ

  • foulinenn
    foulinenn

    f. –où Fourrure.

    (1659) SCger 90a. pelisse, tr. «foutinen (lire : foulinen).» ●149a. foulinen, tr. «fourure.»

    (1914) DFBP 147b. fourrure, tr. «foulinen

  • foulmac'het
    foulmac'het

    adj. Surchargé, débordé (de travail).

    (1969) BAHE 62/42. foullmac'het e veze gant he labour.

  • fouloudeg / fourondeg
    fouloudeg / fourondeg

    m. Fromage.

    (1464) Cms (d’après GMB 244). Fourondec ; carer forondec goac. ●(1499) Ca 32b. Carer a fourondec goac. g. celuy qui ayme formage mol. ●87a. Fourmag in fourondec vide. ●Fourondec. g. fourmaige. ●(c.1500) Cb 35a. Carer fouloudec goac. g. celuy qui ayme formage mol. ●(c. 1501) Lv 235/122. forondec gl. caseus.

  • foultr-
    foultr-

    voir foeltr-

  • foultrañ
    foultrañ

    v. Baiser, copuler.

    (1838) CGK 18. reiz eo da foultra / (…) / Gaulennit eus an hostisezet.

  • foultre
    foultre

    interj. Onomatopée qui exprime un étonnement agréable.

    (1958) BRUD 5/58. Foultre, setu aze eur banne jistr hag a zo avalou ennañ.

  • founilh
    founilh

    m. –où Entonnoir.

    (1659) SCger 51b. entounoir, tr. «founill.» ●(1732) GReg 352a. Entonnoir, tr. «foulin. p. foulinou. founill. p. founillou

    (1876) TDE.BF 212b. Foulin, founill, s. m., tr. «Entonnoir.»

    (1941) FHAB Gwengolo/Here. (Tregon ha tro-dro) Foulenn a lavarer ivez e kornadou a zo, e-lec'h founilh.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...