Recherche 'fou...' : 176 mots trouvés
Page 4 : de fournimant (151) à fouzhlec_h (176) :- fournimant
- fournisfournis
adj.
I. Attr./Épith.
(1) Abondant.
●(1907) AVKA 125. Er lec'h-ze e oa fourniz ar yeot.
(2) Révolu, accompli.
●(1659) SCger 88b. parfait, tr. «fournis.» ●(1732) GReg 8a. Elle a douze ans accomplis, tr. «Daouzec vloaz fourniçz he deveus.»
●(1863) GBI I 304. N'am euz ket c'hoas ugent bloaz fournis ! tr. «Et je n'ai pas encore vingt ans accomplis !» ●(1879) BAN 220. eur bloaz fournis. ●(1888) LTU 61. pevarzek vloaz fourniz.
(3) Entier.
●(1744) L'Arm 136a. Entier, tr. «fournisse.»
(4) Grand, spacieux, ample.
●(1557) B I 8. Vn tour fournis, de guis discret, tr. «Une tour épaisse, mystérieuse, à son goût.» ●36. Vn tour fournis dam guis an iolishaff, tr. «une tour épaisse, la plus jolie à mon goût.»
●(1744) L'Arm 12b. Ample, tr. «Fournisse.» ●(17--) VO 100. eid boud ean bihan, e zou neoah fourniss assès.
●(1903) EGBV 44. fournis, tr. «large, grand.» ●45. kambreu fournis. ●(1907) VBFV.fb 4b. ample, tr. «fournis.» ●(1939) KOLM 124. un iliz fournis de bedein ar un dro.
(5) Complet, rempli.
●(1659) SCger 148b. fournis, tr. «remply.» ●(1732) GReg 188a. Complet, ete, ce qui a tout ce qui lui faut, tr. «Fourniçz.»
II. Adv.
(1) Complètement.
●(14--) N 676. Comp(s) deoch fournis a abaissaff / Penaux voan nampech am mecher / Na compsenn na lauarenn guer, tr. «Je n'ose vous raconter tout au long / Quel était l'obstacle qui m'empêchait / De parler et de dire un mot.» ●(1575) M 1278. Hoguen é drem fournis, á digore dison, tr. «Mais il ouvrait ses yeux largement, sans rien dire.» ●2123-2124. Enhy hep deduiaff, goelaff ha doen caffou, / Arer fournis disneuz, hep diuez á dezrou, tr. «Là, sans se réjouir, pleurer et souffrir des tourments, / (Voilà ce qu')on fait amplement, vilainement, sans fin depuis le commencement.»
(2) Aussi.
●(1575) M 2413-2414. Hac en treit ereou, dadouen, poanyou couen : / Hac en daou dornn fournis, tr. «Et aux pieds des liens, pour supporter des peines affreuses, / Et aux mains aussi.»
(3) Echu-fournis : entier.
●(1499) Ca 4b. g. entier. b. achiff fournis.
(4) Convenablement.
●(1792) CAg 21. Hum husquet fournisse.
- fournisañ / fournisiñfournisañ / fournisiñ
v. tr. d. Fournir.
●(1499) Ca 87a. Fournissaff. g. fournir.
●(1659) SCger 59b. fournir, tr. «fournissa.» ●148b. fournissa, tr. «fournir, suppleer.» ●(c.1718) CHal.ms ii. Loueur de Cheuaus, tr. «en hani a ra Roncet ar c'hobr' un deen a fourniss' ronset gopra.» ●(1732) GReg 141a. Fournir caution, un répondant, tr. «Fourniçza cred.» ●(1790) Ismar 419. er-ré e fourniss tiér d'en (...) hoarierion cartès.
●(1856) VNA 206. Promettre et tenir sont deux choses, tr. «Grateah ha fournissein e zou deu dra.»
- fournisetfourniset
adj. Accomplis.
●(1650) Nlou 25. Da pen an nao mis fournisset, tr. «Au bout des neuf mois accomplis.»
- fournisiñfournisiñ
voir fournisañ
- fourniziet
- fournozfournoz
m. –ioù Fourneau.
●(1903) MBJJ 181. kafe tom ha lez tom, mar plij, bet auzet hep oaled na fournoz.
- fourondegfourondeg
voir fouloudeg
- fourozfouroz
m. –ioù Fourreau.
●(1834) SIM 141. Jesus-Christ, emezàn, a ordrenas da Sant Pêr dastum e gleze en e fouros.
- fourrfourr
interj. =
●(1766) MM 337. ac hèn dont daou bas var he guis / ivit quemeret e franchis / a fourr... croc e lostou e saé, / chetuie en ellam dreist ar c'haé, tr. «frrr....»
- fourradfourrad
m. & adv. –où
I. M.
(1) Coup (de vent, de froid).
●(1633) Nom 220a. Turbo : tourbillon de vent : vn fourrat auel, coruenten auel.
●(1659) SCger 86a. orage, tr. «fourat auel.» ●148b. fourat auel, tr. «coup de vent.» ●(1732) GReg 107a. Bouffée, agitation de l'air, & passagere, tr. «fourrad-avel. p. fourradou-avel.»
●(1872) ROU 98a. Rafale, tr. «fourrad, avec pl. fourradou.»
●(1909) MMEK 20. eur fourrad avel a zo avoalc'h evit he lakaat da goueza. ●(1932) ALMA 65. eur fourrad yenien. ●(1954) VAZA 184. ur fourrad avel-voulin.
(2) Accès (de colère).
●(1890) MOA 133b. Il a quelquefois des vivacités, tr. «fourradou drouk a vez enn-han, avechou.»
●(1942) HERV 51. Darbet e voe d'ezañ serri ar prenest diwar eur fourrad kounnar.
(3) =
●(1927/30) LUMO 62. er fourrad dirudet.
(4) Accès (d'un mal).
●(1774) AC 41. guent ar guilioud a deu an eil fourrat goude eben. ●50. dre pep fourrat guent.
II. Adv. A-fourradoù : par bouffées.
●(1924) FHAB Meurzh 104. c'houez eur c'horniad (...) hag ar moged anezañ (...) distaolet a fourradou tear pe c'houstad.
- fourradennfourradenn
f. –où
(1) Accès (d'un mal).
●(1774) AC 100. etre ar fourradennou guent, tr. «dans les intervalles des douleurs.»
(2) = (?) Écart, embardée (?).
●(1932) FHAB Here 412. e c'hellfe [ar marc'h] ober eur fourradenn hag e vijec'h paket fall.
(3) Fourradenn avel : coup de vent.
●(1857) CBF 116. Eur fourraden avel, f., tr. «Une légère brise.»
(4) Coup de collier.
●(1982) TIEZ I 153. Fourraden ar c'hreg ne bad ket, tr. «Le ‘coup de travail' de la femme ne dure pas.»
- fourradus
- fourrañfourrañ
v.
I. V. tr. d. fam.
(1) Fourrer.
●(1727) HB 246. o fourra e gleze en e c'houin.
●(1850) MOY 216. foura ze en o fenn. ●(1869) FHB 228/151b. fourra war-n-oc'h ho galleg. ●(1869) SAG 22. gallout fourra eun dra-bennag a vad en ho penn. ●54. fourra en ho fenn. ●(1877) EKG I 197. Fourra ploumm kaled ha ien e penn ar vuntrerien.
●(1909) KTLR 28. Hag hen paka ar c'hillok, fourra anezan er baner. ●(1909) FHAB Du 351. fourra pennajou en dud. ●(1926) FHAB Mezheven 216. ma c'hello an denved foura o fenn er rastell da zebri.
(2) Planter, enfoncer, loger.
●(1878) EKG II 277. fourra didruez ho baionettez e kof an hini (...). ●(1883) MIL 258. Kemmer da vaz, emezhan, fourr anezhi en douar.
●(1915) HBPR 233. hag eun all a fourraz he zabren en he gof.
(3) Enterrer, enfouir (un animal).
●(1877) EKG I 153. Lod a lavar oa bet anterret e bered Bourbriak, lod-all a lavar e oa bet fourret enn douar, evel eur c'hi, e kougn eur park.
(4) Planter, semer.
●(1982) MABL I 135. (Lesneven) edon 'fourañ patatez.
(5) Remplir.
●(1659) SCger 149a. fourra, tr. «remplir.»
II. V. intr. S'enfoncer.
●(1925) SFKH 9. Uisant e doul er blouzeg par ma hel ; e four abarh doñnoh pe don.
III. V. pron. réfl. En em fourrañ.
(1) Se fourrer, se loger.
●(1926) FHAB Genver 25. lemel euz ho zreid an traou louz a zo en em fourret enno.
(2) S'enfoncer.
●(1877) EKG I 135. ec'h en em fourraz dounna ma c'hellaz etouez ar foenn. ●(18--) KTB.ms 14 p 7. Sell pelec'h en em four al lapouz fall-se !
●(1926) FHAB Mezheven 237. hag en em fourris etre al linseriou.
(3) S'engouffrer.
●(1732) GReg 346a. Le vent s'engouffrant entre deux montagnes, renverse les maisons, tr. «Pa zeu an avel d'en em fourra èn en un draouyenn stryz, e tiscar an tyez.»
- fourretfourret
adj. Fourré.
●(1633) Nom 109a. Vestis, pellita, pellicea : vestement fourré de peau de renard ou d'autre beste, vne pelisse, vn pelisson : guiscamant fourret á crechin loarn, pe á vn loezn all bennac, vr pelissen foutinen. ●111a. Abolla : vestement doublé, & fourré : guiscamant doublet ha fourret. ●113a. Rheno, arnicis : manteau fourré : mantell fourret.
- foursell
- fourselletfoursellet
adj. Raviné.
●(1942) VALLsup 146b. Ravinée, par la pluie, par une inondation, tr. «foursellet.» ●ma prairie est ravinée, tr. «foursellet eo va foenneg L[éon] (Perrot).»
- fout
- foutinennfoutinenn
f. Pelisse.
●(1633) Nom 109a. Vestis pexa, trita vel depexa : habillement d'vn drap espais : habillamant á mezer teu, foutinen. ●109a. Vestis, pellita, pellicea : vestement fourré de peau de renard ou d'autre beste, vne pelisse, vn pelisson : guiscamant fourret á crechin loarn, pe á vn loezn all bennac, vr pelissen foutinen. ●112b. Penula gausapina, gausape : manteau velu, manteau de brimbeur : mantel bleuec, fouttinen tom euit coüer.
- foutouilhatfoutouilhat
voir fourdouilhat
- foutouilhekfoutouilhek
adj.
(1) (Cheveux, poils) embroussaillés, hirsutes.
●(1732) GReg 163a. Cheveux touffus, &c. comme le poil d'un barbet, tr. «Bléau foutoüilhecq.» ●359a. Des cheveux épars, tr. «bléau foutouilhecq.» ●644b. Tête moutonnée, cheveux frisés, & touffus, tr. «Pennad bléau foutouilhecq.»
●(1938) SAV 11/6. war vleo foutouilhek ha baro fraost ar c'hantreer. ●(1964) LLMM 107/416. ur c'hi-chase (…) e grev foutouilhek.
(2) Ki foutouilhek : chien barbet.
●(1732) GReg 80a. Barbet, chien à gros poil & frisé, tr. «h[aute] c[ornouaille] Qy foutouilhecq. p. chas foutouilhecq.»
●(1876) TDE.BF 214a. Eur c'hi foutouillek, tr. «un chien barbet ; cette espèce aime à barboter dans l'eau.»
●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. barbet, tr. «E Treger-Izel, foutouilhek.»
(3) (en plt de qqn) Qui a les cheveux embroussaillés.
●(1955) VBRU 49. menec'h foutouilhek.
- foutouilhenn
- foutrefoutre
interj.
(1) Foutre.
●(1909) ATC 6. Ah ! Foutre !... Heman avad a zo gwin ! ●(1909) KTLR 6. Ah ! foutre ! eme an troc'her baro, setu aze hag a zo deuz va doare. ●(1923) KNOL 104. Foutre ! a lavaras d'e filhor eur gwaz out. ●212. Foutre ! eme ar roue, hen-nez zo eun aotrou bras ha pinvidik. ●295. Foutre ! eme an aotrou, me oar ho peus kik mat. ●298. Foutre ! her gouzout re vad a ran.
(2) Foutre dedie : foutre de Dieu.
●(1905) BOBL 11 février 21/1b. Ar wech-ma ive, fouter didiü, a vo e dro da Ian Gouër.
- foutrofoutro
s.
●(1919) DBFV.Sup 24a. foutro, tr. « jeu de cartes, où le perdant reçoit des coups. »
- fouzhañ
- fouzhlec'hfouzhlec'h
m. –ioù Bordel, lupanar.
●(1633) Nom 129a. Genea & ganeum, prostibulum, lupanar, lustrum, fornix, præsepe. le bordeau : an bordel, an fouz-læch.