Recherche 'han...' : 175 mots trouvés
Page 2 : de hanterdro (51) à hanterouel (100) :- hanterdrohanterdro
f. –ioù (danse) Danse(s) du pays vannetais.
●(1939) RIBA 122. Soñnet demb d’el laridé, d’en dro, de saill, d’en hanter tro… ●(1957) DSGL 122. Ged tud ha bugalé éma groñnet abenn, / Un « hanter-tro » e serr arnehoñ hé herlenn. ●(1963) TDBB 319. C’est la raison qui nous fait reporter après l’étude de l’hanterdro l’examen des parentés de l’en dro mod koh. ●321. Le nom d’hanterdro désigne en Morbihan deux rondes qui ne paraissent pas avoir de parenté entre elles.
- hanterdrugarekaathanterdrugarekaat
v. tr.d. =
●(1914) FHAB C'hwevrer 51. ne ouient ket penaoz anter-drugarekât an Aotrou Doue ha Person o farrez.
- hanterejen
- hanterekhanterek
adj.
I. (en plt de qqn) Copartageant.
●(1905) IMJK 95. Elsé é ma : ne fal ket dehou bout hantérek. Ean e ven bout mestr é unan én hou kalon, èl ur roué azéet ar é dron. ●(1907) VBFV.bf 30b. hantérek, adj., tr. «copartagant.»
II. (droit)
(1) Partiaire.
●(1744) L'Arm 270a. Partiaire, tr. «Hantérec er veitérie.»
●(1907) VBFV.bf 30b. hantérek, adj., tr. «partiaire.» ●(1910) ISBR 236. En tachenneu e oé lod anehé hantérek étré er bieuour hag er meitour.
(3) (Mur) mitoyen.
●(1723) CHal 97. Ur vangoêr hanterec, tr. «une muraille mitoyenne.» ●(1732) GReg 629a. Mitoien, ene, tr. «Van[netois] hanterecq.» ●Un mur mitoïen, tr. «Van[netois] ur vangoër hanterecq.»
●(1876) TDE.BF 279b. Hañterek, adj., tr. «Mitoyen.»
●(1907) VBFV.bf 30b. hantérek, adj., tr. «mitoyen.»
- hanterennhanterenn
f. –où Moitié.
●(18--) SAQ II 208. Er bez n'e ma nemet an anteren vihanna euz hon tud.
●(1911) BUAZperrot 27. e anteren genta an daouzekvet kantved. ●257. e eil anteren an daouzekvet kantved. ●(1931) VALL 474a. Moitié, après un nom de nombre ou dans un sens déterminé, tr. «hanterenn f.» ●Les deux moitiés, tr. «an diou hanterenn.» ●La moitié supérieure, la moitié inférieure, tr. «an hanterenn uhela, an hanterenn izela.»
- hanterennad
- hanterer
- hantererezhhantererezh
m. Entremise, intermédiare.
●(1923) SKET I 146. Dont a ra staen enez-Vreiz beteg ar C'hres dre hantererez listri Tartessed ar Spagn.
- hanteret
- hantereur
- hantereuriadhantereuriad
f. –où Durée d'une demi-heure.
●(1931) VALL 198a. Demi-heure ; durée, tr. «V[annetais] hantér-ériad.»
- hantereurvezhhantereurvezh
f. –ioù Durée d'une demi-heure.
●(1931) VALL 198a. Demi-heure ; durée, tr. «hanter-eurvez f.»
- hantergañvhantergañv
adj. Demi-deuil.
●(1913) PRPR 51. Ar c'henta lizer euz hon orzen a zo deuz Th. Hersart de la Villemarqué. Bordou hanter-gaon a zo d'ezan ; mam ar Barz a oa marvet eur bloaz a oa pe zaou.
- hantergargañhantergargañ
v. tr. d. Remplir à demi.
●(1732) GReg 801a. Remplir à demi, tr. «Hanter-garga. pr. hanter-garguet.»
- hantergelc'hhantergelc'h
m. –ioù Demi-cercle, hémicycle.
●(1931) VALL 198a. Demi-cercle, tr. «hanter-gelc'h m.» ●357a. Hémicycle, tr. «hantergelc'h m.»
- hantergelc'hennhantergelc'henn
f. –où Demi-cercle, hémicycle.
●(1931) VALL 357a. Hémicycle, tr. «hantergelc'henn f.»
- hantergelc'hiadhantergelc'hiad
m. –où Plein un hémicycle de.
●(1931) VALL 357a. plein un hémicycle (de spectateurs, etc.), tr. «hantergelc'hiad m.»
- hantergighantergig
m. Viande entrelardé.
●(1744) L'Arm 214a. petit-lard, chair de porc entre-lardée, tr. «hantér-quicq. m.»
- hanterglavhanterglav
m. Demi-clef.
●(1909) BROU 214. (Eusa) Kléo Sorte de nœud spécial. Dans la marine on dit : faire une clef, une demi-clef ; ober eur c'hleo, eun hanter kleo. N'est pas synonyme de koulma, qui suppose jonction de deux bouts. ●(1925) BILZ 112. Eun dro varv ha daou hanter kla, tr. «un tour mor et deux demies clefs : ça fait un nœud.»
- hanterglevouthanterglevout
v. tr. d. Entendre à demi.
●(1732) GReg 354b. Entr'ouir, oüir un peu, tr. «Hanter-glévet.»
- hantergleze
- hantergofadhantergofad
m. –où fam. Jumeau.
●(1659) SCger 62a. vn gemeau, tr. «vn auter coffat (lire : anter).» ●(1732) GReg 551a-b. Jumeau, un des enfans mâles nez d'une même couche, tr. «hanter-coffad. Van[netois] hantér-coffad.» ●C'est un jumeau, tr. «un hanter-coffad eo. Van[netois] un hantér-covad eü.»
●(1876) TDE.BF 280a. Hañter-kofad, s. m., tr. «Jumeau, jumelle.»
●(1931) VALL 410a. Jumeau, tr. «hanter-govad popul[aire] triv[ial].»
- hantergomzhantergomz
v. intr. Parler à mots couverts.
●(1732) GReg 229a. Parler en paroles couvertes, tr. «hanter-gomps. pr. hanter-gompset.»
- hantergoraiz
- hantergroazhantergroaz
f. (droit)
(1) En hantergroaz : en compagnie partiaire.
●(1866) FHB 61/66b. An Aotrou du Fretay a garie rei he fermiou en anter-groas (da lavaret eo, ranna gant ar merour an dispign hag ar gounit).
(2) Diouzh hantergroaz : en compagnie partiaire.
●(1866) FHB 84/254a. An tieg a zalc'he he verouri dioc'h antergroaz, da lavaret eo, en devoa bep bloaz, eleac'h arc'hant, an anter eus he eost da rei d'he aotrou.
●(1969) DGEShy (d'après HYZH 59 p. 263). Cf. hantergroaz, s.m., mi-fruit, redevances en nature : "(Métayer, il versait à son seigneur) dioc'h antergroas (la moitié du blé de l'août)", Morvan, Kentel., p.455 ; - le bail de métairie est d'ordinaire (1607, et Châteauneuf, 1900) nommé en Bretagne bail à mi-croît, réglé sur l'accroissement du profit, ce que Morvan, fâcheusement, décalque par kroaz, croix.
- hantergrogegennhantergrogegenn
f. –où (musique) Double croche.
●(1931) VALL 1772a. double croche, tr. «hanter-grogegenn.»
- hanterguzhañhanterguzhañ
v. tr.d. Cacher à demi.
●(1938) CDFi 5 mars. Eun tok voulouzennet ledan a ziskenne d'ezan war e zaoulagad, a hanter guze eun dremm a feson.
- hanteriñhanteriñ
voir hanterañ
- hanterkantad
- hanterkantvedennhanterkantvedenn
f. –où Cinquantième partie.
●(1931) VALL 124a. (la) cinquantième partie, tr. «hanterkantvedenn f.»
- hanterkantvedenniñhanterkantvedenniñ
v. tr. d. Diviser par cinquante.
●(1931) VALL 124a. prendre le cinquantième, diviser par 50, tr. «hanterkantvedenni, hanterkantvedenna.»
- hanterkantvethanterkantvet
adj. num. ord. Cinquantième.
●(1659) SCger 26a. cinquantiéme, tr. «antercantvet.» ●(1727) HB 304. an hantercantvet devez varlerc'h Dissul Phasc.
●(1862) JKS 297. Hanter-kantved kentel. ●(1889) ISV 302. araog an antercantvet dervez.
●(1909) KTLR 35. D'an hanterkantvet taol, Gaït en em gorde.
- hanterlabourathanterlabourat
v. tr.d. Travailler à demi.
●(1925) BUAZmadeg 363. ne rea he verour nemet koll he amzer (...) ha ne hanter laboure ket he zouar.
- hanterlardhanterlard
m. (cuisine) Petit lard.
●(c.1718) CHal.ms iii. petit lard, tr. «anter lard.» ●(1732) GReg 563a. Petit-lard, lard qui est entre-lardé, tr. «Van[netois] hantér-lard.» ●(1744) L'Arm 214a. petit-lard, chair de porc entre-lardée, tr. «Hantér-lard. m.»
●(1876) TDE.BF 280a. Hañter-lard, s. m., tr. «Petit salé, petit lard, moitié gras et moitié maigre.»
- hanterlec'h
- hanterleinañhanterleinañ
v. =
●(c.1718) CHal.ms iv. quand Ie uois cet homme la Il me semble que Ie suis saoul, que I'ay disné, tr. «abe üelan en deen se, en diout, en dihoant em c'hemer, anterleiniet emmés.»
- hanterleskiñ
- hanterlevhanterlev
f. –ioù Demi lieue.
●(1911) BUAZperrot 247. eun anter leo diouz kear. ●(1921) GRSA 23. Un hantér leù e hran hoah goudé.
- hanterlivr
- hanterloarhanterloar
m. (astronomie) Quartier de Lune.
●(1499) Ca 108a. Hanter loar. g. demy lune. ●(1633) Nom 219a. Luna diuida, dimidiata : lune à demy pleine : loar anter leun, anter loar.
●(1965) PNKM 35. war-dro peder sizhun e pad tro al loar. Pa ne vez ket gwelet e vez loar nevez. Goude emañ al loar en he c'hresk, kresk loar a zo. Eizhtez goude al loar nevez e vez hanter loar ar c'hresk, pemzektez goude e vez al loar «en he c'hann» kann loar a vez. Goude ar c'hann emañ al loar war he diskar, eizhtez goude emañ «henter (lire : hanter) loar an diskar».
- hanterlosket
- hanternijal
- hanternozhanternoz
adv. & m.
I. Adv. Minuit.
●(c.1500) Cb 48a. chant de coq a lheure de minuyt que len dit cog chantant. b. can an coc da hanter nos. ●(1576) Cath p. 17. hac en stat se ez confersont ensemble bede hanter nos, tr. «Et ainsi ils conférèrent ensemble jusqu'à minuit.» ●(1633) Nom 227a-b. Nox intempesata, nox concubia, concubium, noctis meridies ; & noctis silentium : minuict : anter-nos. ●(1650) Nlou 141. Da hanter nos, pan voa hogos closet, tr. «au milieu de la nuit, quand elle fut presque close.»
●(1659) SCger 80a. minuict, tr. «anternos.» ●(1732) GReg 627a. Minuit, tr. «Hanter-nos.» ●A minuit précisement, tr. «Da hanternos just.» ●(1792) BD 1622. aboe hanter nos na meus quet reposet, tr. «depuis minuit je n'ai pas reposé.»
●(1847) FVR 349. Er c'houezek a viz Even, ec'h arrujont e-tro hanter-noz. ●(1872) FHB 405/318b. var dro anternoz.
●(1950) ANTK 45. Eured hanternoz, eured dorioù kloz.
II. M.
A. temp.
(1) An hanternoz : la minuit.
●(1650) Nlou 408. da creis an hanter nos, tr. «au cœur de la mi-nuit.»
●(1732) GReg 627a. Sur le minuit, tr. «E-tro, ou, var-dro an hanter-nos.»
●(1847) FVR 122. eunn nebeut goude ma oa skoet ann hanter-noz. ●(1878) EKG II 38. pa vez sounet an hanter-noz.
(2) Oferenn an hanternoz : messe de minuit.
●(1921) PGAZ 91. kloc'h braz Guinevez o seni ofern an hanter-noz.
(3) D'an hanternoz : à minuit.
●(1650) Nlou 228. dyouz an aer dan hanter nos, tr. «de l'air à la minuit.» ●329. Quer map doue'n tat an Barados, / A ganat scler, dan hanter nos, tr. «Le cher fils de Dieu le père du paradis, / fut clairement enfanté à minuit.»
●(1732) GReg 608b. Chanter matines à minuit, tr. «Cana matinezou d'an hanter-nos.»
B. spat.
(1) Nord.
●(1633) Nom 238b. Cardo : chemin trauersant les champs, de midy vers la minuict : an hent á tremen an maezyou diouz an cræs-dez bette'n anter-nos.
●(1732) GReg 314b. Des échapez du Nord, tr. «Achapedou diouc'h an Nord. achapedou eus a vro an hanternos.» ●660b. le païs du nord, tr. «Bro an hanter-nos » ●Vent de nord, tr. «an avel dioud an hanter-nos.»
●(1933) BRND 101. Beva a-skign a reont en arvor hanternoz Norz-Amerika.
(2) Bezañ en hanternoz da : être au nord de.
●(1894) BUZmornik 182. eur garrek a zo enn hanter-noz d'ann enezenn.
C. (astronomie)
(1) Steredenn, sterenn an Hanternoz : étoile polaire du nord.
●(1732) GReg 375a. L'etoile du nord, tr. «Steredenn an nord. sterenn an hanter-nos.» ●660b. L'étoile du nord, tr. «sterenn an hanter-nos.»
●(1874) FHB 494/192a. Eur stereden losteg a veler brema e kichen ar c'har cam, tost da stereden an anternoz.
●(1949) KROB 17/13. klaskit ar werelaouenn, ar steredenn hanter-noz, sellit ouz baliou Sant Jakez !... ●(1955) STBJ 165. Diskouez a ree din Steredenn an Hanter-Noz ha Karront Sant Jakez, ar roudenn lugernus-se, rannet ganti an oabl hag o tiskenn war-zu ar C'hreistez.
(2) Seizh steredenn an Hanternoz : la Grande Ourse.
●(1931) VALL 520b. grande ourse constellation, tr. «seiz steredenn an Hanternoz f.»
- hanternozelhanternozel
adj. Nordique, septentrional.
●(1941) ARVR 33/2c. pobloù hanternozel kar d'imp, ar C'hermaned.
- hanternoziadhanternoziad
m. hanternoziz Habitant du nord.
●(1920) MVRO 27/1a. Kouls eo dever ar Vretoned evel hini ar C'hreisteizis hag an Hanternozis.
- hanternoziathanternoziat
adj. Du nord.
●(1942) GWAL 146-147/133. dre ma oa neuze Danmark e penn ar broiou hantenoziat.
- hanteroberhanterober
v. Ne faire qu'à moitié, à demi.
●(1987) DBHB 19. Rozkoiz p'en em lakaont da gana n'eo ket hanter-ober eo a reont.
- hanteroberourezhanteroberourez
f. –ed =
●(1936) PRBD 165. ar Werc'hez-Glorius-Vari, hag a c'halver hanter-oberourez hor zilvidigez.
- hanteroñs
- hanterouelhanterouel
m. –ioù (religion) Fête fêtée jusqu'à midi.
●(1894) BUZmornik 7. sant Odilon eo en deuz ar c'henta digaset ar c'hiz da ober hanter-gouel ann Anaoun antronoz gouel ann Holl Zent.
●(1911) BUAZperrot 8. Hen eo a zigasas ar c'hiz er bloaz 998 da ober anter-gouel anaoun antronoz gouel an Holl-Zent.