Devri

Recherche 'han...' : 175 mots trouvés

Page 2 : de hanterdro (51) à hanterouel (100) :
  • hanterdro
    hanterdro

    f. –ioù (danse) Danse(s) du pays vannetais.

    (1939) RIBA 122. Soñnet demb d’el laridé, d’en dro, de saill, d’en hanter tro… ●(1957) DSGL 122. Ged tud ha bugalé éma groñnet abenn, / Un « hanter-tro » e serr arnehoñ hé herlenn. ●(1963) TDBB 319. C’est la raison qui nous fait reporter après l’étude de l’hanterdro l’examen des parentés de l’en dro mod koh. ●321. Le nom d’hanterdro désigne en Morbihan deux rondes qui ne paraissent pas avoir de parenté entre elles.

  • hanterdrugarekaat
    hanterdrugarekaat

    v. tr.d. =

    (1914) FHAB C'hwevrer 51. ne ouient ket penaoz anter-drugarekât an Aotrou Doue ha Person o farrez.

  • hanterejen
    hanterejen

    m. Demi-bœuf.

    (1499) Ca 16b. 108a. Hanter eugenn. demi beuf.

  • hanterek
    hanterek

    adj.

    I. (en plt de qqn) Copartageant.

    (1905) IMJK 95. Elsé é ma : ne fal ket dehou bout hantérek. Ean e ven bout mestr é unan én hou kalon, èl ur roué azéet ar é dron. ●(1907) VBFV.bf 30b. hantérek, adj., tr. «copartagant.»

    II. (droit)

    (1) Partiaire.

    (1744) L'Arm 270a. Partiaire, tr. «Hantérec er veitérie.»

    (1907) VBFV.bf 30b. hantérek, adj., tr. «partiaire.» ●(1910) ISBR 236. En tachenneu e oé lod anehé hantérek étré er bieuour hag er meitour.

    (3) (Mur) mitoyen.

    (1723) CHal 97. Ur vangoêr hanterec, tr. «une muraille mitoyenne.» ●(1732) GReg 629a. Mitoien, ene, tr. «Van[netois] hanterecq.» ●Un mur mitoïen, tr. «Van[netois] ur vangoër hanterecq

    (1876) TDE.BF 279b. Hañterek, adj., tr. «Mitoyen.»

    (1907) VBFV.bf 30b. hantérek, adj., tr. «mitoyen.»

  • hanterenn
    hanterenn

    f. –où Moitié.

    (18--) SAQ II 208. Er bez n'e ma nemet an anteren vihanna euz hon tud.

    (1911) BUAZperrot 27. e anteren genta an daouzekvet kantved. ●257. e eil anteren an daouzekvet kantved. ●(1931) VALL 474a. Moitié, après un nom de nombre ou dans un sens déterminé, tr. «hanterenn f.» ●Les deux moitiés, tr. «an diou hanterenn.» ●La moitié supérieure, la moitié inférieure, tr. «an hanterenn uhela, an hanterenn izela.»

  • hanterennad
    hanterennad

    f. –où Cinquande kilogrammes de.

    (1947) TNOG 5/23. (Tregor ha Goelo) Hanterennad (distaget hanternad) ak. gg. un hanter-kant ed, patatez, h. a. ●(1952) LLMM 34/28. un hanternad kraou.

  • hanterer
    hanterer

    m. –ion (sport) Demi.

    (1935) TRAG 22. Tremenet en deus an hanterourien.

  • hantererezh
    hantererezh

    m. Entremise, intermédiare.

    (1923) SKET I 146. Dont a ra staen enez-Vreiz beteg ar C'hres dre hantererez listri Tartessed ar Spagn.

  • hanteret
    hanteret

    adj. Arrivé à moitié.

    (1923) ADML 34. Ne zoa ket anteret an noz, edont oll distro.

  • hantereur
    hantereur

    f. –ioù Demi-heure.

    (1732) GReg 493a. une demi-heure, tr. «un hanter-eur. Van[netois] un hantér-ér

    (1877) EKG I 244-245. n'euz ket ouc'hpenn eun hanter-heur vale etre an daou vourk.

    (1931) VALL 198a. Demi-heure, tr. «hanter-eur f.»

  • hantereuriad
    hantereuriad

    f. –où Durée d'une demi-heure.

    (1931) VALL 198a. Demi-heure ; durée, tr. «V[annetais] hantér-ériad

  • hantereurvezh
    hantereurvezh

    f. –ioù Durée d'une demi-heure.

    (1931) VALL 198a. Demi-heure ; durée, tr. «hanter-eurvez f.»

  • hantergañv
    hantergañv

    adj. Demi-deuil.

    (1913) PRPR 51. Ar c'henta lizer euz hon orzen a zo deuz Th. Hersart de la Villemarqué. Bordou hanter-gaon a zo d'ezan ; mam ar Barz a oa marvet eur bloaz a oa pe zaou.

  • hantergargañ
    hantergargañ

    v. tr. d. Remplir à demi.

    (1732) GReg 801a. Remplir à demi, tr. «Hanter-garga. pr. hanter-garguet

  • hantergelc'h
    hantergelc'h

    m. –ioù Demi-cercle, hémicycle.

    (1931) VALL 198a. Demi-cercle, tr. «hanter-gelc'h m.» ●357a. Hémicycle, tr. «hantergelc'h m.»

  • hantergelc'henn
    hantergelc'henn

    f. –où Demi-cercle, hémicycle.

    (1931) VALL 357a. Hémicycle, tr. «hantergelc'henn f.»

  • hantergelc'hiad
    hantergelc'hiad

    m. –où Plein un hémicycle de.

    (1931) VALL 357a. plein un hémicycle (de spectateurs, etc.), tr. «hantergelc'hiad m.»

  • hantergig
    hantergig

    m. Viande entrelardé.

    (1744) L'Arm 214a. petit-lard, chair de porc entre-lardée, tr. «hantér-quicq. m.»

  • hanterglav
    hanterglav

    m. Demi-clef.

    (1909) BROU 214. (Eusa) Kléo Sorte de nœud spécial. Dans la marine on dit : faire une clef, une demi-clef ; ober eur c'hleo, eun hanter kleo. N'est pas synonyme de koulma, qui suppose jonction de deux bouts. ●(1925) BILZ 112. Eun dro varv ha daou hanter kla, tr. «un tour mor et deux demies clefs : ça fait un nœud.»

  • hanterglevout
    hanterglevout

    v. tr. d. Entendre à demi.

    (1732) GReg 354b. Entr'ouir, oüir un peu, tr. «Hanter-glévet

  • hantergleze
    hantergleze

    m. = (?).

    (1499) Ca 107b. Hanter clezeff. g. demie espee.

  • hantergofad
    hantergofad

    m. –où fam. Jumeau.

    (1659) SCger 62a. vn gemeau, tr. «vn auter coffat (lire : anter).» ●(1732) GReg 551a-b. Jumeau, un des enfans mâles nez d'une même couche, tr. «hanter-coffad. Van[netois] hantér-coffad.» ●C'est un jumeau, tr. «un hanter-coffad eo. Van[netois] un hantér-covad eü.»

    (1876) TDE.BF 280a. Hañter-kofad, s. m., tr. «Jumeau, jumelle.»

    (1931) VALL 410a. Jumeau, tr. «hanter-govad popul[aire] triv[ial].»

  • hantergomz
    hantergomz

    v. intr. Parler à mots couverts.

    (1732) GReg 229a. Parler en paroles couvertes, tr. «hanter-gomps. pr. hanter-gompset

  • hantergoraiz
    hantergoraiz

    m. (religion) Mi-Carême.

    (1732) GReg 623b. Mi-Carême, tr. «Hanter-c'horayz

    (1931) VALL 467a. Mi-Carême, tr. «hanter-goraïz

  • hantergroaz
    hantergroaz

    f. (droit)

    (1) En hantergroaz : en compagnie partiaire.

    (1866) FHB 61/66b. An Aotrou du Fretay a garie rei he fermiou en anter-groas (da lavaret eo, ranna gant ar merour an dispign hag ar gounit).

    (2) Diouzh hantergroaz : en compagnie partiaire.

    (1866) FHB 84/254a. An tieg a zalc'he he verouri dioc'h antergroaz, da lavaret eo, en devoa bep bloaz, eleac'h arc'hant, an anter eus he eost da rei d'he aotrou.

    (1969) DGEShy (d'après HYZH 59 p. 263). Cf. hantergroaz, s.m., mi-fruit, redevances en nature : "(Métayer, il versait à son seigneur) dioc'h antergroas (la moitié du blé de l'août)", Morvan, Kentel., p.455 ; - le bail de métairie est d'ordinaire (1607, et Châteauneuf, 1900) nommé en Bretagne bail à mi-croît, réglé sur l'accroissement du profit, ce que Morvan, fâcheusement, décalque par kroaz, croix.

  • hantergrogegenn
    hantergrogegenn

    f. –où (musique) Double croche.

    (1931) VALL 1772a. double croche, tr. «hanter-grogegenn

  • hanterguzhañ
    hanterguzhañ

    v. tr.d. Cacher à demi.

    (1938) CDFi 5 mars. Eun tok voulouzennet ledan a ziskenne d'ezan war e zaoulagad, a hanter guze eun dremm a feson.

  • hanteriñ
    hanteriñ

    voir hanterañ

  • hanterkantad
    hanterkantad

    m. –où Quantité de cinquante unités, cinquantaine.

    (1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 88. un hantér-handad e mès cavet bet bermen.

    (1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 100. Un hantérhandad hun es ag er hetan rumad.

  • hanterkantvedenn
    hanterkantvedenn

    f. –où Cinquantième partie.

    (1931) VALL 124a. (la) cinquantième partie, tr. «hanterkantvedenn f.»

  • hanterkantvedenniñ
    hanterkantvedenniñ

    v. tr. d. Diviser par cinquante.

    (1931) VALL 124a. prendre le cinquantième, diviser par 50, tr. «hanterkantvedenni, hanterkantvedenna

  • hanterkantvet
    hanterkantvet

    adj. num. ord. Cinquantième.

    (1659) SCger 26a. cinquantiéme, tr. «antercantvet.» ●(1727) HB 304. an hantercantvet devez varlerc'h Dissul Phasc.

    (1862) JKS 297. Hanter-kantved kentel. ●(1889) ISV 302. araog an antercantvet dervez.

    (1909) KTLR 35. D'an hanterkantvet taol, Gaït en em gorde.

  • hanterlabourat
    hanterlabourat

    v. tr.d. Travailler à demi.

    (1925) BUAZmadeg 363. ne rea he verour nemet koll he amzer (...) ha ne hanter laboure ket he zouar.

  • hanterlard
    hanterlard

    m. (cuisine) Petit lard.

    (c.1718) CHal.ms iii. petit lard, tr. «anter lard.» ●(1732) GReg 563a. Petit-lard, lard qui est entre-lardé, tr. «Van[netois] hantér-lard.» ●(1744) L'Arm 214a. petit-lard, chair de porc entre-lardée, tr. «Hantér-lard. m.»

    (1876) TDE.BF 280a. Hañter-lard, s. m., tr. «Petit salé, petit lard, moitié gras et moitié maigre.»

  • hanterlec'h
    hanterlec'h

    m. Demi-lieu.

    (1499) Ca 108a. Hanterlech. g. demy lieu.

  • hanterleinañ
    hanterleinañ

    v. =

    (c.1718) CHal.ms iv. quand Ie uois cet homme la Il me semble que Ie suis saoul, que I'ay disné, tr. «abe üelan en deen se, en diout, en dihoant em c'hemer, anterleiniet emmés.»

  • hanterleskiñ
    hanterleskiñ

    v. intr. Brûler à moitié.

    (1499) Ca 108a. Hanter lesquiff. g. demy bruler.

  • hanterlev
    hanterlev

    f. –ioù Demi lieue.

    (1911) BUAZperrot 247. eun anter leo diouz kear. ●(1921) GRSA 23. Un hantér leù e hran hoah goudé.

  • hanterlivr
    hanterlivr

    m. Demi-livre.

    (1633) Nom 210a. Selibra : demie liure : anter liurr.

  • hanterloar
    hanterloar

    m. (astronomie) Quartier de Lune.

    (1499) Ca 108a. Hanter loar. g. demy lune. ●(1633) Nom 219a. Luna diuida, dimidiata : lune à demy pleine : loar anter leun, anter loar.

    (1965) PNKM 35. war-dro peder sizhun e pad tro al loar. Pa ne vez ket gwelet e vez loar nevez. Goude emañ al loar en he c'hresk, kresk loar a zo. Eizhtez goude al loar nevez e vez hanter loar ar c'hresk, pemzektez goude e vez al loar «en he c'hann» kann loar a vez. Goude ar c'hann emañ al loar war he diskar, eizhtez goude emañ «henter (lire : hanter) loar an diskar».

  • hanterlosket
    hanterlosket

    adj. Brûlé à demi.

    (1499) Ca 108a. Hanter losqnet (lire : losquet). g. demy brullez.

  • hanternijal
    hanternijal

    v. intr. Voleter.

    (1744) L'Arm 406a. Voleter, tr. «Hanter neijeale

  • hanternoz
    hanternoz

    adv. & m.

    I. Adv. Minuit.

    (c.1500) Cb 48a. chant de coq a lheure de minuyt que len dit cog chantant. b. can an coc da hanter nos. ●(1576) Cath p. 17. hac en stat se ez confersont ensemble bede hanter nos, tr. «Et ainsi ils conférèrent ensemble jusqu'à minuit.» ●(1633) Nom 227a-b. Nox intempesata, nox concubia, concubium, noctis meridies ; & noctis silentium : minuict : anter-nos. ●(1650) Nlou 141. Da hanter nos, pan voa hogos closet, tr. «au milieu de la nuit, quand elle fut presque close.»

    (1659) SCger 80a. minuict, tr. «anternos.» ●(1732) GReg 627a. Minuit, tr. «Hanter-nos.» ●A minuit précisement, tr. «Da hanternos just.» ●(1792) BD 1622. aboe hanter nos na meus quet reposet, tr. «depuis minuit je n'ai pas reposé.»

    (1847) FVR 349. Er c'houezek a viz Even, ec'h arrujont e-tro hanter-noz. ●(1872) FHB 405/318b. var dro anternoz.

    (1950) ANTK 45. Eured hanternoz, eured dorioù kloz.

    II. M.

    A. temp.

    (1) An hanternoz : la minuit.

    (1650) Nlou 408. da creis an hanter nos, tr. «au cœur de la mi-nuit.»

    (1732) GReg 627a. Sur le minuit, tr. «E-tro, ou, var-dro an hanter-nos

    (1847) FVR 122. eunn nebeut goude ma oa skoet ann hanter-noz. ●(1878) EKG II 38. pa vez sounet an hanter-noz.

    (2) Oferenn an hanternoz : messe de minuit.

    (1921) PGAZ 91. kloc'h braz Guinevez o seni ofern an hanter-noz.

    (3) D'an hanternoz : à minuit.

    (1650) Nlou 228. dyouz an aer dan hanter nos, tr. «de l'air à la minuit.» ●329. Quer map doue'n tat an Barados, / A ganat scler, dan hanter nos, tr. «Le cher fils de Dieu le père du paradis, / fut clairement enfanté à minuit.»

    (1732) GReg 608b. Chanter matines à minuit, tr. «Cana matinezou d'an hanter-nos

    B. spat.

    (1) Nord.

    (1633) Nom 238b. Cardo : chemin trauersant les champs, de midy vers la minuict : an hent á tremen an maezyou diouz an cræs-dez bette'n anter-nos.

    (1732) GReg 314b. Des échapez du Nord, tr. «Achapedou diouc'h an Nord. achapedou eus a vro an hanternos.» ●660b. le païs du nord, tr. «Bro an hanter-nos » ●Vent de nord, tr. «an avel dioud an hanter-nos

    (1933) BRND 101. Beva a-skign a reont en arvor hanternoz Norz-Amerika.

    (2) Bezañ en hanternoz da : être au nord de.

    (1894) BUZmornik 182. eur garrek a zo enn hanter-noz d'ann enezenn.

    C. (astronomie)

    (1) Steredenn, sterenn an Hanternoz : étoile polaire du nord.

    (1732) GReg 375a. L'etoile du nord, tr. «Steredenn an nord. sterenn an hanter-nos.» ●660b. L'étoile du nord, tr. «sterenn an hanter-nos

    (1874) FHB 494/192a. Eur stereden losteg a veler brema e kichen ar c'har cam, tost da stereden an anternoz.

    (1949) KROB 17/13. klaskit ar werelaouenn, ar steredenn hanter-noz, sellit ouz baliou Sant Jakez !... ●(1955) STBJ 165. Diskouez a ree din Steredenn an Hanter-Noz ha Karront Sant Jakez, ar roudenn lugernus-se, rannet ganti an oabl hag o tiskenn war-zu ar C'hreistez.

    (2) Seizh steredenn an Hanternoz : la Grande Ourse.

    (1931) VALL 520b. grande ourse constellation, tr. «seiz steredenn an Hanternoz f.»

  • hanternozel
    hanternozel

    adj. Nordique, septentrional.

    (1941) ARVR 33/2c. pobloù hanternozel kar d'imp, ar C'hermaned.

  • hanternoziad
    hanternoziad

    m. hanternoziz Habitant du nord.

    (1920) MVRO 27/1a. Kouls eo dever ar Vretoned evel hini ar C'hreisteizis hag an Hanternozis.

  • hanternoziat
    hanternoziat

    adj. Du nord.

    (1942) GWAL 146-147/133. dre ma oa neuze Danmark e penn ar broiou hantenoziat.

  • hanterober
    hanterober

    v. Ne faire qu'à moitié, à demi.

    (1987) DBHB 19. Rozkoiz p'en em lakaont da gana n'eo ket hanter-ober eo a reont.

  • hanteroberourez
    hanteroberourez

    f. –ed =

    (1936) PRBD 165. ar Werc'hez-Glorius-Vari, hag a c'halver hanter-oberourez hor zilvidigez.

  • hanteroñs
    hanteroñs

    f. Demie-once.

    (1633) Nom 210b. Semiuncia, dispondius : demie once : anter ounçc.

  • hanterouel
    hanterouel

    m. –ioù (religion) Fête fêtée jusqu'à midi.

    (1894) BUZmornik 7. sant Odilon eo en deuz ar c'henta digaset ar c'hiz da ober hanter-gouel ann Anaoun antronoz gouel ann Holl Zent.

    (1911) BUAZperrot 8. Hen eo a zigasas ar c'hiz er bloaz 998 da ober anter-gouel anaoun antronoz gouel an Holl-Zent.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...