Recherche 'han...' : 175 mots trouvés
Page 4 : de hanvalenn (151) à hanvus (175) :- hañvalenn
- hañvalidigezhhañvalidigezh
f.
(1) Apparence, aspect.
●(1921) GRSA 336. En diaol en em laka édan havaledigeh pried Nasien.
(2) Ressemblance.
●(1732) GReg 195b. Conformité, ressemblance entre deux choses, tr. «Hañvaledigueah etre dëu dra.»
●(1856) GRD 304. groamb mab-dén doh hul limage hag havaledigueah.
●(1921) BUFA 64. Chetu un hanvaledigèh open étré Franséz hag hun Salvér.
(3) Kaout hañvalidigezh gant : ressembler à.
●(1856) GRD 304. É léh hum sehuel trema Doué eid hanàouet en havaledigueah en dès mab-dén guet é Grouéour, en dud a bligeadur hag hemb fé e ziscoa en izeldæt ag ou santimanteu, a pe ne sellant nameit doh en havaledigueah ou dès guet el lonnèd.
- hañvaliñhañvaliñ
voir hañvalout
- hañvalout / hañvaliñhañvalout / hañvaliñ
v. tr.
I. V. tr. d.
(1) Hañvalout ub. ouzh udb. : comparer qqn à qqc.
●(14--) N 1427. Ouz vn clezeff e pep queuer / Vn barner mat hep nep atfer / A haualier etren gueryn, tr. «A une épée, à tous égards, / Un bon juge, sans nul doute / Est comparé, parmi le peuple.»
(2) Hañvalout udb. ouzh udb. all : conformer, rendre qqc. conforme à qqc.
●(1921) GRSA 17. e spontan é chonjal én treu bras e vehè ret dein obér aveit havalein mem buhé doh ou ré.
II. V. tr. i.
(1) Sembler.
●(1530) Pm 169d (Tremenuan). Quement a creth dre nep doutancc / (…) / Nenn dey am haual en balancc, tr. «Quiconque croit (?) avec quelque doute (?) / (…) N’iras pas, il me semble, dans l’incertitude.» ●177d (Tremenuan). am haual, tr. «il me semble.»
(2) Hañvalout gant ub. : sembler à qqn.
●(1856) GRD 289. Un dén sante e laré, a pe oé prest de verhuel, é havalé guet-hou guélèt un nivér a vugalé.
(3) Hañvalout ouzh : ressembler à.
●(1790) MG 395. Tantét vehèn de gredein é havalét doh er Bonn-seurèt-hont. ●(17--) TE 239. Buhé er Prince-ze e havalai e pep mod doh hani dibordét é dad.
●(1838) OVD 135. er ré (…) e havale doh en dud-hont. ●(1839) BEScrom 219. Ean e santé ur bonheur bras é havalein doh Jésus-Chrouist. ●(1856) GRD 332-333. Quement-cé e vehé havalein doh ur multrér. ●(1879) GDI 218. petramant é hanvalér nezé doh en dud a béré é conz hun Salver.
●(1907) AVKA 154. Hanvali ouz ar Vugale. ●(1932) BRTG 4. Er heh lavreg ne haval ket mui doh nitra. ●(1970) GSBG 244 (Groix). xãva:lut, tr. «ressembler.»
(4) Hañvalout da : ressembler à.
●(17--) TE 150. é vugalé ne havalènt quet dehou.
(5) S'imaginer, imaginer, se figurer.
●(1838) OVD 70. Havaléet guet-n-oh é huélet un dén de béhani é hès reit de zougue d'é dy ur pod pourcèlen caër carguet a huin précius. ●251. Havalet guet-n-oh, Philoté, ur Brincès youanq, péhani e zou chérisset bras guet hé frièd.
- hanvat .1
- hañvat .2hañvat .2
v. tr. d. Préparer (la terre) pour l'été.
●(1942) VALLsup 68b. préparer la terre pour l'été, tr. «hañvat douar.»
- hañvdi
- HañvegHañveg
n. de l. Hanvec.
(1) Hañveg.
●(18--) OLLI 13. An Aoutrou Per Kerloc’h, person Hanvec, maro ar 17 a vis guenver 1860. ●(18--) OLLI 253C. ur plaç santel meurbet a so en escopty Kerne, e pares Hanvec, tost d’ar Faou. ●(c. 1860) IMR 4/6b. Er plaç ze, e Breiz Izel, meurbet darempredet, / En escopti a Guerne er barouz a Hanvec. ●(1865) FHB 18/139a. An Tad Maneur a roaz c’hoaz goude-ze misionou e Roscanvel, Hanvec, Sant-Thomas-Landerne, e Logonna, e Berrien, Scrignac, Benodet, Sant-Rioual hag en oll garteriou ze e reaz eur vad dispar. ●(1867) TELrem 52. Ann Aotrou Per Kerloc’h, Person Hanvec. ●(1876) BJM 207. Yvon Deniel, eus parrez Hanvec. ●(1890) MOA 21a. Hanvek.
●(1905) ALMA 63. Hanvec. ●(1930) TLK III IV. ha da Hanvek. ●(1974) ISHV 3. ur paotr eus Hañveg.
(2) [Toponymie locale]
●(1941) ARVR 39/3b. Bugale Gorre-Hanveg n’ez int mui d’ar c’hatekiz d’ar C’hrannou. ●(1974) ISHV 4. alies em boa klevet komz eus Lañvoa. ●13. Daou benn pellañ ar barrez : Gwikelloù er c’hornog ha Kroaz ar Werneg er reter (...). C’hwec’h kilometr treuz a zo etre milinoù Maezkamm ha Koadnabad, ul lev hepken etre pont ar Faou hag hini Troeog. ●15. Ar bempvet hini o tont eus an Ospital a yae da Groaz ar Gov, dre Bodevintin, Bodougwenn, Kêrvinou hag a-hed ar C’hrannoù. (...) Treuziñ a raio ar gumun dre gichen Penngwern, Kerliver, Bodoureg, Keroman. ●16. etre Kroaz Bodougwenn ha Pont Ruz ar C’hrannoù. (...) da gas gwez Koad ar C’hrannoù da « Gar-Hañveg ». (...) etre Belaer ha Lanvoe. ●19. Al Laboù, An Nec’hlec’h distagadur ’nellec’h, Ar C’histillig distagadur c’histillig, Ar Groazhent distagadur ar grosenn, Ar Rest, Ar Val, Ar Valaneg, Ar Vilaz, Ar Wazhigoù, Ar Wazh-werc’h, Belaer, Botkabur, Bodelleg, Botfrank, Bodevintin distagadur bodivintin, Bodougwenn, Bodoureg, Bodrezal, Bourc’h, Briantel, Kêrambotezeg distagadur kêrvotez ●20. Kerc’hlouar distagadur kerc’hlouar, Kerankurru distagadur kerc’hurlu, Kerere distagadur kerere, Kerbedou, Kerbeleg distagadur kerveleg, Kerbluenn distagadur kerbluenn, Keranroue distagadur kerroue, Kerangeven distagadur kergeven, Keranezou distagadur kernezou, Kergadeg distagadur kergadeg, Kergaer, Kerdizien pe kersivien, Kerfeunteunioù, Kerguen pe kerguan, Kerherve, Kerdreoual distagadur kendreoual, Kerliver, Kerloc’h, Kermorvan, Kernanvel, Kernec’hlec’h distagadur kernellec’h, Kernevez, Kernezur, Kerroc’hant, Kerohan, keroc’hant, Kerroman distagadur keromen, Kervel, Kersec’h, Kerwezhenneg, kêrzadiou, Kêrzamarreg distagadur kêrzamark, Kiella, Killifel distagadur killafel, Koad-ar-c’harzh, Koad-Bihan, Koadforest, Koadmeur, Koatevez distagadur koatevez, Kozhker, Kozhtiez distagadur kotie, Kroaz-ar-C’halvez distagadur kroz ar c’halve. ●21. Kroaz Bodougwenn, Kroazhent Kêrvinou, Kroaz Killifel distagadur killafel, Dirimeur, Gar-Hañveg, Gorre-Hañveg, Gorre-Menez, Goloran distagadur c’houloren, Gwaremmig distagadur gwarimmig, Gwernallin, Gwernjañ distagadur ar wern, Gwernledan distagadur verledan, Lanton distagadur nanton, Lanvoe distagadur lanvo, Leskoad distagadur lezkod, Lesvenez distagadur lezvene, Lopoien distagadur lopoien, Maengwenn distagadur minven, Maentoull distagadur mintoull, Maezkamm distagadur meskamm, Maezkamm-uhelañ, Maezioumeur, Menezmeur, Nesperañs, Parkbras, Parkarjol distagadur pargajol, Penn-koad-ar-c’harzh, Penn-koad-ar-gorre, Penn-gwern-Kerliver distagadur pennavern, Penn-gwern-Kêrwezhenneg distagadur pennavern. ●22. Penn-ar-prad, Penn-ar-run, Penn-ar-wazh, Penn-ar-roz distagadur perroz, Pont-nevez, Pontaol distagadur pontol, Porzh-Nedeleg, Poull-c’hanol, Pradenn, Pratiren distagadur pratirenn, Roc’h-zu, Roz-ar-Berr, Roz-ar-gloued, Roznivinenn, Roudou-hir distagadur roudouhir, Run-ar-groaz distagadur run ar groz, Rundrez distagadur rundrez, Rundrez-ar-c’hoad distagadur rundrez, Ruzadenn, Stank-heolenn, Tibison. ●28. Tolzennoù bras a reier noazh ez eus en hor menez, meur a zevezh-arat dindano, a-wechoù. Mein sklent ha krag int. Pep roc’h he deus un anv, evel : Roc’h ar Veg, Ruilhan, al Luz, ar Gouelou, ar C’had, ar Vri, ar C’heur, ar C’hezeg, ha zoken Roc’h an Diaoul, abaoe ma voe gwelet Paolig warni, gant ar vesaerien strafuilhet, war-dro 1910. ●42. E Koad ar C’hrannou eo bet chapel Sant-Koñval.
- HañvegadHañvegad
m. Habitant d’Hanvec.
●(1974) ISHV 11. Hañvegad, hañvegadez a raer eus gour ha maouez genidik eus Hañveg, liester Hañvegiz, hañvegadez.
- HañvegadezHañvegadez
f. Habitante d’Hanvec.
●(1974) ISHV 11. Hañvegad, hañvegadez a raer eus gour ha maouez genidik eus Hañveg, liester Hañvegiz, hañvegadez.
- HañvegizHañvegiz
pl. Habitants d’Hanvec.
●(1974) ISHV 9. en hor brezhoneg pemdeziek a voe yezh an holl Hañvegiz, un hanter kantved ’zo. ●11. Hañvegad, hañvegadez a raer eus gour ha maouez genidik eus Hañveg, liester Hañvegiz, hañvegadez. ●119. Hañvegiz a gav gwelloc’h kas o bugale d’ar skol e kêr.
- hañvekhañvek
adj.
(1) Dont on se sert l'été.
●(c.1718) CHal.ms ii. appartement d'esté, appartement d'hyuer, tr. «logeris a han, logeris a c'houïan, cambreu hanuec, ha gouïanuec.»
(2) (en plt des fruits) Qu'on trouve l'été.
●(1732) GReg 373a. Qui appartient à l'été, tr. «Hañvecq.» ●Fruit d'été, tr. «Frouëz hañvecq.» ●441a. Fruits d'été, tr. «Frouëz hañvecq.» ●737b. Pommes d'Eté, tr. «Avalou Hañvecq.»
●(1876) TDE.BF 280b. Hañvek, adj., tr. «Qui est de la saison d'été. Per hañvek, poires d'été.»
(3) Estival.
●(1962) EGRH I 107. hañvek a., tr. « estival, de l’été. »
- hañverhañver
m. -ion Qui passe l’été au même endroit, touriste estival.
●(1962) EGRH I 107. hañver m. -ien, tr. « celui qui passe l’été dans un endroit. »
- hañveskhañvesk
adj. (en plt d'une vache) Qui n'a pas eu de veau dans l'année.
●(1876) TDE.BF 280b. Hañvesk, adj., tr. «Se dit d'une vache qui n'a pas eu de veau dans l'année.»
- hañveskenn
- hañvethañvet
adj. (en plt des récoltes) Bien mûr.
●(1996) CRYK 113. segal hañvet, tr. «du seigle bien mûr.»
- hañvezh
- hañvidigezh
- hañviñhañviñ
v. intr.
(1) (en plt de la terre) Reposer.
●(1920) KZVr 368 - 21/03/20. hanvi, tr. «se dit de la terre pour "reposer".» ●lezel an douar da hanvi a-raok tôl had munut ennan.
(2) (en plt de qqn) Faire la saison d'été.
●(1978) BZNZ 8. (Lilia-Plougernev) E-pad triwec'h vloaz on bet oc'h hañviñ ahont, tr. (THAB 1/7) Pendant dix-huit ans j'ai fait la saison là-bas». ●47. Bez' e oa tud oc'h hañviñ war Trielen ie, tr. (THAB 1/32) «Il y avait des gens sur Trielen, aussi, à faire la saison du goémon.»
(3) Passer l'été.
●(1931) VALL 275b. passer l'été, tr. «hañvi.»
(4) Faire passer l'été.
●(1931) VALL 275b. faire passer l'été, tr. «hañva.»
(5) Aigrir en été sous l'effet de la chaleur.
●(1942) VALLsup 68b. aigrir en été par l'effet de la chaleur, tr. «hañùein V[annetais].»
- hañvlec'h
- hañvouezhañvouez
m.
I.
(1) Boue.
●(1903) MOAO 114. Pa gouezint en aouez, tr. «tombent dans la boue.»
(2) Purin.
●(1659) SCger 46b. eau qui sort des fumiers ou estables, tr. «hânvoès, haoués.»
●(1847) MDM 228. evit ne chomo poull-aounez ebet var dro. ●(1876) TDE.BF 280b. Poull hanvoez, tr. «mare d'eau de fumier.» ●(1878) EKG II 77. he benn er c'houer hanvoez.
●(1902) PIGO I 85. kavet he den 'barz ar poull haoe. ●(1908) DIHU 34/60. stréuein doh troed er plant hango (purin) trohet get deur. ●(1921) FHAB Eost 213. Kalz traou a zo mat evit drusaat an douar, araok pep tra-all, e ranker henvel an teil ; seul-vui a deil a vezo en eur vereuri, seul welloc'h e vezo. An anvouez ivez a zo mat da deuler war ar parkeier a vez lakeat enno kaol, rabez hag ivez er foenneier hag er parkeier leton. ●(1923) DIHU 139/203. é kas hanvor ar hou pradeueér. ●(1933) ALBR 72. Anvoezet ho touarou beterabez ha drevajou all gant anvoez rik. ●(1934) BRUS 241. La fosse à purin, tr. «en toul-anvor ou añho.»
II. (Dour-)hañvouez.
(1) Eau croupie.
●(1732) GReg 311a. Eau dormante, tr. «Van[netois] dëur añho.» ●(1744) L'Arm 86b. Eau croupie, puante, tr. «Deure-anho ou hango.»
(1904) DBFV 7b. añho, hango, tr. «(eau) stagnante, dormante.» ●(1907) VBFV.fb 81b. purin, tr. «anho, m.» ●(1934) BRUS 168. Stagnant (liquide), tr. «hango.»
(2) Purin.
●(c.1660-1670) VEach 145. Neusé souden euel mauoé gouestlet é cõmanças da digueri é daou lagat entre diou breach é mam desolet, hac ho fermas adarré ; Goudé mauoé goalc'het gant dour clouar ha lousaou mat, é vomissas muy euit leiz vr scudell bras á dour hoauez leün à lichit, á stloac, hac à teil munut, heuelep mauoé incomodet á het vn nebeüt deizyou, hoguen quer buan é recouras è iec'het, hac ezema brema é buez hac en oat á tric'huec'h bloaz, è contantamãt bras de tud. ●(1732) GReg 911a. Eau de fumier, tr. «Dour hañouéz. dour hâouëz. dour hañv. dour hãv. ãls. dour haff. dour haffouëz.»
●(1876) TDE.BF 280b. Dour hanvoez, tr. «du purin, eau qui découle des fumiers, des écuries.»
●(1905) BOBL 03 juin 37/3d. Eur bugel beuzet en eur poull dour-hawe. ●(1906) KANngalon Gwengolo 206. Unan anezho a daole dour anouez var an arched. ●(1908) FHAB Even 178. n'eo ket liou, dour-hanvoez, avad, a iafe d'he moula. ●(1908) PIGO II 72. ho porz a zo leun a dour-hawe. ●(1932) KWLB 18. An teil hag an dour-hañvoez.
- hañvouezañhañvouezañ
v. tr. d. Amender avec du purin.
●(1933) ALBR 72. Anvoezet ho touarou beterabez ha drevajou all gant anvoez rik.
- hañvouezennhañvouezenn
f. Purin.
●(1867) FHB 75/182a. Pellaat anezo eus a lojamant an dud hag al loenet, ha rei red d'an anouezen a deu anezi. ●(1866) FHB 95/344a-b. lezel da vont da goll an anvoezen a deu eus ar c'hreier, epad ma ve ken eaz he lacat da vont etouez an teil evit he vellat. ●(1889) ISV 191. eun anvoezen contamet.
●(1933) FHAB Genver 11. plas an anvouezenn a zo e toull an teil. ●(1955) STBJ 216. añvouezenn flêrius a dennet eus ar priñvezou. ●(1994) MARV xiii 23. (An Uhelgoad) ar poullou hañvouezenn.
- hañvourhañvour
m. –ion Estivant.
●(1942) VALLsup 68b. celui qui passe l'été à la campagne, etc., tr. «hañvour.»
- hañvus