Devri

Recherche 'han...' : 175 mots trouvés

Page 3 : de hanterouelvezh (101) à hanvalder (150) :
  • hanterouelvezh
    hanterouelvezh

    m. –ioù Fête fêtée jusqu'à midi.

    (1732) GReg 406b. Fête fêtée jusqu'à midy, tr. «Hanter-goëlvez

    (1876) TDE.BF 279b. Hañter-goelvez, s. m., tr. «Fête religieuse qui ne dure que jusqu'à midi.»

  • hanterouenn
    hanterouenn

    adj. Métis.

    (1931) VALL 465b. Métis, tr. «hanter-ouenn

  • hanterour
    hanterour

    m. –ion Intermédiaire, médiateur.

    (c.1500) Cb 107a. mediator / ris. g. moyenneur / ou mediateur. b. hantereur.

    (1732) GReg 354b. Entremetteur, tr. «Hantereur. p. hantereuryen. hanterour. p. yen.» ●S'entremettre, s'interposer pour quelque affaire, tr. «beza hanterour èn un æffer.» ●610b. Mediateur, tr. «Hanterour. p. hanterouryen.» ●611a. Emploïez vôtre mediation pour nous accorder, tr. «bezit hanterour èñtrezomp, me oz ped.»

    (1862) JKS 374. ez eo lekeat da hanterour etre Doue hag ar bec'herien.

    (1911) BUAZperrot 33. eur manac'h all (…) dre ma oa saoz a vije an anterour etrezo hag e genvroiz. ●(1926) FHAB Here 371. ar mestr ne oar ket a vrezoneg hag an den koz ne oar ket a c'halleg. Ret eo kaout eun hanterour a droio d'an eil komzou egile.

  • hanterouraj
    hanterouraj

    m. Médiation, entremise.

    (1732) GReg 610b. Mediation, entremise, tr. «Hanterouraich

  • hanterourañs
    hanterourañs

    f. Médiation, entremise.

    (1732) GReg 354b. Entremise, tr. «Hanterouranz.» ●Par vôtre entremise, tr. «Dre ho hanterouranz.» ●610b. Mediation, entremise, tr. «Hanterouranz.» ●j'espere que par vôtre mediation &c., tr. «Espèr am eus penaus gand oc'h hanterouranz

  • hanterourez
    hanterourez

    f. –ed Médiatrice.

    (c.1500) Cb 197a. g. moyenneresse. b. hantereres.

    (1732) GReg 611a. Mediatrice, tr. «Hanterourès. p. hanterouresed.» ●La Sainte Vierge est mediatrice auprès de Dieu le fils, tr. «Ar Verc'hès sacr a so hanterourès evidomp dirag he map hon Salver.»

    (1868) KMM 11. un Anterourez ac un Alvocadez etre Doue ac ii.

    (1911) BUAZperrot 845. Hi zo bet anterourez etre an nenv hag an douar.

  • hanterouriezh
    hanterouriezh

    f.

    (1) Entremise, intercession,, intermédiaire.

    (1931) VALL 263b. Entremise, tr. «hanterouriez f.» ●396b. Intercession, tr. «hanterouriez f.» ●397b. Intermédiaire, tr. «hanterouriez f.» ●398b. Intervention, tr. «hanterrouriez f.»

    (2) Médiation.

    (1931) VALL 457a. Médiation, tr. «hanterouriez f.»

  • hanterozhac'h
    hanterozhac'h

    m. = (?) Castrat (?).

    (1499) Ca 108a. Hanter ozech. g. demy masle.

  • hantersellout
    hantersellout

    v. Entrevoir.

    (1732) GReg 355b. Entrevoir, tr. «Van[netois] hantér-selleiñ

  • hantersod
    hantersod

    m. –ion Demi-fou.

    (1925) BUAZmadeg 859. taoler evez var lavarou eun hanterzod.

  • hantersodet
    hantersodet

    adj. Á moitié fou, affolé.

    (1924) ZAMA 202. hag ar paour kêz pilhaouer, hanter-zodet, a zonje : (…).

  • hantersodiñ
    hantersodiñ

    v. intr. Devenir à moitié fou.

    (1924) ZAMA 170. An diou all a hanter-zodas. Sonjit !! Eur mevel o pokat d'ezo ! Ec'h !

  • hantersonenn
    hantersonenn

    f. –où (linguistique) Demi-voyelle.

    (1931) VALL 792b. demi-voyelle, tr. «hanter-sonenn f.»

  • hantersot
    hantersot

    adj. Á moitié imbécile.

    (1766) MM 638. ac en draic ouc'h pen antersot, tr. «et un petit peu plus qu'à moitié imbécile.»

  • hantervagañ
    hantervagañ

    v. tr. d. Rationner, nourrir à moitié.

    (1874) FHB 474/29b. he gorf ne anter vage ket soken couls lavaret.

  • hantervare
    hantervare

    m. (domaine maritime) Mi-marée.

    (1960) GOGO 222. (Kerlouan, Brignogan) à l'heure de la demi-marée, anter-vare (hanter-vare). ●224. Le goémon recueilli est celui que la mer a déposé sur le sable, var an tréāz (war an traez). Et l'on procède alors au partage, mareran (mare-rann), au prorata des personnes présentes lors de l'hanter-vare. ●(1971) TONA.morl 5. hanter-vare, tr. «mi-marée.» ●(1978) BZNZ 18. (Lilia-Plougernev) A-benn hanter-vare, a-benn ma vije dija hanter-ziskennet ar mor, oa poent mont d'an aod ; ha pa veze da hanter-vare, a-raok ma teue hanter-vare lanv, 'rankemp dont adarre d'ar gear.

  • hantervezh
    hantervezh

    m. Moitié d'une période.

    (1944) DGBD 144. hantervezh kentañ miz mae.

  • hantervloaz
    hantervloaz

    m. Semestre.

    (1876) TDE.BF 280a. Hañter-vloaz, s. m., tr. «Semestre ou espace de six mois.»

    (1927) GERI.Ern 215. hantervloaz, tr. «semestre.» ●(1931) VALL 684b. Semestre, tr. «hantervloaz m.»

  • hantervloaziek
    hantervloaziek

    adj. Semestriel.

    (1931) VALL 684b. Semestriel, tr. «hantervloaziek

  • hantervogalenn
    hantervogalenn

    f. (linguistique) Semi-voyelle.

    (1931) VALL 684b. Semi-voyelle, tr. «hanter-vogalenn f.» ●792b. demi-voyelle, tr. «hanter-vogalenn f.»

  • hantervoued
    hantervoued

    m.

    (1) Demi-ration.

    (1752) BS 501. rei dezo hanter voed epquen.

    (1868) FHB 167/88b. ar vam hag he merc'hed n'o devoa mui antervouet. ●(1870) FHB 280/151a. C'hoas peurliessa ar vugale geis n'o deus ket anter vouet. ●(1890) MOA 432a. Nous en étions réduits à la demi-ration, tr. «n'or boa nemed hanter-voed da zibri.» ●(1894) BUZmornik 135. Ne roe ket hanter-voued nag hanter-zillad d'ezhan. ●193. ne veze ket roet hanter-voued d'ezhan.

    (1907) BSPD I 216. Ne ré ket dehou hanter vouid nag hantér dillad. ●302. ne vezé ket reit hantér vouid tehon. ●(1911) BUAZperrot 554. Gant an dra-ze n'o devoa ket anter voued da zibri. ●(1925) BUAZmadeg 502. n'o devoa ket hanter-voued da zibri. ●(1954) VAZA 49. tremen a raen gant hanter-voued. ●(1957) AMAH 219. E wreg hag e verc'h a ranke tremen o-div gant hanter-voued.

    (2) Bezañ hantervoued gwelout ub. = (?).

    (1766) MM 847. ïa anter vouet oa he velet / pa renquet mont hé tro'r veret, tr. «Oui, c'était pour nous demi-gavion que de le voir, quand on devait faire le tour du cimetière.»

  • hantervoul
    hantervoul

    f. –où Hémisphère.

    (1931) VALL 357a. Hémisphère, tr. «hantervoull f.»

  • hantervoulek
    hantervoulek

    adj. Hémisphèrique.

    (1931) VALL 357a. Hémisphèrique, tr. «hantervoullek

  • hantervreur
    hantervreur

    m. hantervreudeur Demi-frère.

    (1732) GReg 87a. Beau-frere, celui qui est d'un autre lit, tr. «Hanter-vreuzr. p. hantervreuzdeur. (Van[netois] Breurec. p. brérec. bréregued, brérigued.» ●(1744) L'Arm 29a. Demi-Frere, tr. «Hantér-Braire. m.» ●(17--) TE 127. quemènt-ce e ras d'é hantér-verdér er forbannein a ou mésq.

    (1883) MIL 25. anter-vreur da Vudik-Meur. ●(1889) ISV 302. gant he anter vreur.

    (1911) BUAZperrot 432. he anter-breudeur hag he anter-c'hoarezed. ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 37a. e hanter vreur Yann Vonfort.

  • hanterwad
    hanterwad

    adj. Demi-sang.

    (1868) FHB 167/87b. kezekenned hag ebeuleuzed anter-c'hoad.

    (1909) BOBL 30 octobre 253/2d. kezek hanter-gwad postier.

  • hanterwaz
    hanterwaz

    m. Hommasse.

    (1876) TDE.BF 279b. Hañter-goaz, s. m., tr. «Femme hommasse.»

  • hanterwelet
    hanterwelet

    v. tr. d. Entrevoir.

    (1732) GReg 355b. Entrevoir, tr. «Hanter-vellet

    (1847) FVR 245. pehini a dreuz truillou ar reuzeudignez, a les hanter-velet an ornamanchou.

  • hanterwerzenn
    hanterwerzenn

    f. (littérature) Hémistiche.

    (1931) VALL 357a-b. Hémistiche, tr. «hanterwerzenn f.»

  • hanterwisk
    hanterwisk

    adj. À moitié vêtu.

    (1911) BUAZperrot 723. eur paour a gavas anter-wisk.

  • hanterzañs
    hanterzañs

    f. –où (danse) Danse du pays vannetais.

    (1963) TDBB 321. Autour d'Hennebont et de Pont-Scorff, hanterdañs ou hanterzañs est au moins aussi fréquent [que hanterdro].

  • hanterzen
    hanterzen

    m. Homme castré.

    (1499) Ca 107b. Hanter den. g. demy homme chastre.

  • hanterzigeriñ
    hanterzigeriñ

    v. tr. d. Ouvrir à-demi.

    (1876) TDE.BF 280a. Hañter-zigeri, v. a., tr. «Entr'ouvrir.» ●(1877) EKG I 127. Hanter-zigeri a ra an nor.

    (1906) KPSA 78. sellit warzu an armel zantel : Hor-Zalver, d'ar poent-ze, evit ho pinniga, a hanter-zigor anezi.

  • hanterzigor
    hanterzigor

    adj. À demi-ouvert.

    (1876) TDE.BF 280a. Hañter-zigor, adj., tr. «A demi-ouvert.»

  • hanterzilhad
    hanterzilhad

    La moité assez de vêtements.

    (1894) BUZmornik 135. Ne roe ket hanter-voued nag hanter-zillad d'ezhan. ●294-295. eur paour keaz ha n'oa ket hanter-zillad enn dro d'ezhan.

  • hanterzouar
    hanterzouar

    m. –où Hémisphère terrestre.

    (1931) VALL 357a. Hémisphère (cosmog.), tr. «hanterzouar m.»

  • hanterzoue
    hanterzoue

    m. Demi-Dieu.

    (1499) Ca 107b. Hanter doe g. demy dieux. ●(1633) Nom 285b. Heros, semideus : homme ayant quelque vertu plus que de l'homme, demy dieu : vn den pehiny en deffe vn vertuz bennac muy euit na apparchant ouz vn den, un den magnificq, vn anter douè.

  • hantiñ
    hantiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Fréquenter.

    (1790) MG 254. en dud e hoès hantét.

    (1856) VNA 152. Je ne fréquente les gens de ville que le moins que je puis, tr. «Ne hantan en dud a guér meit bihannan ma hellan.»

    (2) V. pron. réfl. En em hantiñ : se fréquenter.

    (1838) OVD 183. hemb hum hantein hilleih.

  • hantiz
    hantiz

    f. –où Fréquentation, hantise.

    (1732) GReg 486b. Hantise, tr. «Van[netois] hantiçz.» ●(1790) Ismar 388. en hantiss a dud youanq. ●(1792) CAg 136. Hantisse criminele, / Amourustæd cruele. ●(17--) TE 6. ur fal hantiss.

    (1821) SST 229. en hantiss a dut yoancq debauchet dé dibarfait. ●(1838) OVD 170. en hantis amouêd. ●(1856) GRD 256. er hrolleu, en hantisseu, en dibaucheu.

    (1907) BSPD I 146. n'hum blijé meit ér fal hantizeu.

  • hantouti
    hantouti

    = (?).

    (1936) FHAB Mezheven 216. hantouti kousket c'hoaz.

  • hañv
    hañv

    m. –où

    I.

    (1) Été.

    (1499) Ca 107a. Haff. g. este. ●(c. 1501) Lv 234/99. haff gl. torrens. ●(1575) M 543-544. tremenet eo an haff, / An eaust medest he stat, hac amser an hadaff, tr. «L'été est passé, / L'époque de la moisson, je l'atteste, et le temps de semer.» ●(1633) Nom 66b. Pomum præcox, præcoquum : pomme de hastiueau, fruict d'été, ou hastif : frouez an haff, frouez buhan. ●114b. Theristrum : vn cottillon d'esté : vr coutillon pe losten euit an haf. ●223a. Æstas, ad æstu : Esté : an Haf.

    (1659) SCger 53b. été, tr. «hân.» ●153b. hân, tr. «esté.» ●(1732) GReg 372b. Été, saison de l'année, tr. «Hañ. Van[netois] hañv.» ●Les étés sont differens, tr. «An hañvou a so dishêvel an eil ouc'h eguile.»

    (1838) CGK 19. Epad tommder an hanvou. ●(1849) LLB 1561. Én dilost ag en han. ●(1856) VNA 236. dans le fort de l'été, tr. «é creis en han.» ●(1857) CBF 4. Glaoek eo bet ann hanv, tr. «L'été a été pluvieux.» ●79. Enn han, tr. «L'été.» ●(1876) TDE.BF 804. Ne ket eeunn devez tomm a ra ann hanv, / Nag eunn devez ien ar goanv.

    (1908) PIGO II 31. Haddeut eo gant an hanv reuz ar pardoniou. ●(1924) BILZbubr 43-44/1026. eun devez hanv iè. ●(1928) KANNgwital 313/226. eun hanv tom dreist. ●(1935) ANTO 3. tommder an hanvou.

    (2) En hañv bras : en plein été.

    (1995) BRYV II 85. (Milizag) pa veze brao an amzer, en hañv braz.

    (3) Beg an hañv : début de l'été.

    (1914) KZVr 78 - 30/08/14. Da veg an hanv, an êst, tr. «au commencement de l'été, de la récolte.»

    (4) Boulc'h an hañv : début de l'été.

    (1905) MRPL 62. D'an neb a varv e boulc'h an hanv.

    (5) Hañvig ar rozera : été de la saint Martin.

    (1982) PBLS 75. (Langoned) Hañvig ar Rozera, tr. «l'été de la Saint Martin.»

    (6) War an hañv : l'été.

    (1921) PGAZ 27. Eur zulvez, var an hanv, Fanch ar Vezo a voe red d'ezhan chomm er gear. ●45. Mont a rejont, eun dervez var an hanv, goude lein, d'en em voalc'hi e lenn an Nidel.

    II. [en apposition]

    A. (zoologie)

    (1) Gavrig-an-hañv : bécassine (ornithologie).

    (1928) FHAB Mezheven 212. Gavrig an hanv a zo eul lezhano a roer d'ar c'hioc'h, e Gorre-Leon, dre ma'z eus kalz heveledigez etre an trouz a ra ar par, gand e blunv, p'o laka da zourral, ha begelierez ar c'havrig.

    (2) Begel-an-hañv = (?) c'hwil-derv (?).

    (18--) MM 1043 (édition Ledan). Peoc'h a roi, beguel an hân ! = te tairas-tu, hanneton ! (d'après La vie et les œuvres comiques de Claude-Marie le Laé p. 211, & DGEShy 33.)

    (3) Yarig-an-hañv : papillon.

    (1982) LLMM 211-212/130. ken dibreder hag ur yarig-an-hañv.

    B. (botanique)

    (1) Boked-an-hañv : primevère.

    (1931) GWAL 136-137/424. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Bokejo- (Bokedou) -an-hañv : bokedou-laez (unander : boked-an-hañv).

    C. (agriculture)

    (1) Kastell-hañv : chartil.

    (1732) GReg 155b. Chartil, grande charrete pour les foins, & les blez, tr. «Qastel-hañ. q. qæstel-hañ

    (2) Boued-hañv : fourrage d'été.

    (1929) FHAB Genver 9. ar foenneier a zo o feuri eur boued-hanv hag o foenn eur boued-goanv.

  • hañv-c'hoañv
    hañv-c'hoañv

    adv. Tout le long de l'année, en toute saison.

    (1575) M 409. A comps rez ho bezaff, haff gouaff diauanç, tr. «Dit nettement qu'ils sont, été et hiver, sans profit.»

    (1732) GReg 373a. Hyver & été, tr. «Hañ-goañ

    (1868) KMM 186. Ar guez palmez, atao glaz, anv-goanv. ●(1876) TDE.BF 280b. Hañv-goañv, adv., tr. «Eté et hiver.» ●(1889) SFA 207. o rei han-c'hoan roz e-pad ar bloaz.

    (1900) MSJO 13. ar jardinou-ze (...) a roe dezhan añv-c'hoañv froues ha fleur. ●(1925) BUAZmadeg 24. na zouge hanv-c'hoanv nemet he zae a vanac'h. ●(1955) STBJ 144. Met an darn vrasa a ranke tremen, hañv-c'hoañv, gant eun tamm bara zegal amanennet.

  • hañv-goañv
    hañv-goañv

    voir hañv-c'hoañv

  • hañv-ha-goañv
    hañv-ha-goañv

    adv. Tout le long de l'année, en toute saison.

    (1930) DIHU 231/139. é dreid dilor énné han ha gouian.

  • hañvad
    hañvad

    m. –où Durée de l'été.

    (1931) VALL 275b. durée de l'été, tr. «hañwad

  • hañvadur
    hañvadur

    m. –ioù Estivage.

    (1931) VALL 273b. Estivage, tr. «hañvadur m.»

  • hañval .1
    hañval .1

    adj.

    I.

    (1) Semblable.

    (1499) Ca 109a. Haual. g. semblablez. ●110b-111a. [heuelep] g. dung semblant. Jtem vide in haual. ●(c.1500) Cb 35b. [cas] g. cest nom qui na nulz cas dissemblablez / sicut sponte. b. haffual e pep cas.

    (1659) SCger 153b. hânvel, tr. «semblable.»

    (2) Hañval ouzh : semblable à.

    (1633) Nom 30a. Camelopardalis : giraffe, beste ressemblant au chameau & panthere : giraf, vn loezn so aual ouz vn caual hac ouz vn panthera. ●98b. Nucamentum, panicula, iulus : la fleur de noyer semblable à la queuë d'vn rat : bleuzu an guezen craou aual ouz lost vn raz.

    (3) Hañval ganin : il me semble que, il me paraît que.

    (1790) MG 2. Haval gueneoh enta, me zud vat, é ma requis boud a vitin beèd en noz én Ilis eit gounid er Baraouis ? ●13. Haval gueneign un dra n'en dès quet a gorv, n'en dai a zevri netra. ●243. haval gueneign é vèn tachét inou.

    (1854) PSA I 12. haval guet-n-emp ne vé quet memb criet erhoalh jamæs énep d'ur vince èlcé.

    (4) Hañval eo, e oa, e vehe : paraît-il.

    (1787) BI 19. É Tad hac é vam ne oüent, haval oai, sourciuss meit d'er honservein ér stad à graice. ●57. unn amzér ë zeliai, haval é, ol d'é Vestre. ●(17--) TE 20. folleah en dud péré ne chongeant, haval vehai, meid a sehuel un Tour eit hum laquad én abri doh justice en Eutru-doué.

    (5) Semblable à.

    (1924) SBED 60. haval ur pen devéd.

    (6) Hañval da : semblable à.

    (1861) BSJ 257. ind e daulas mi de zeu Æl, haval de zeu zén.

    (7) Tel, pareil.

    (1861) BSJ 175. péh quer bras vou scont ha lorh mab-dén é huélèt un distreimen haval. ●234. Jesus ne brezé quet rescond d'ur paillard ha d'ur multrér haval.

    II.

    (1) Hañval-petu : tout à fait semblable.

    (1929) DIHU 215/267. hanval petu en eil doh égilé. ●(1937) TBBN 216. petu, tr. «tout à fait semblable.» ●(1941) DIHU 357/231. Ia , Franséz, haval petu én é uiskamant soudard.

    (2) Hañval-pakret : tout à fait semblable.

    (1921) GRSA 196. haval pakret doh er péh e oè guéharal.

  • hañval .2
    hañval .2

    adv. Ainsi, comme, semblablement.

    (897) MSvbr IV f° 78b, main A (DGVB 231a, DVBR 496). is amal it duducer memor porté sur « quas et proximo secuturas » tr. « c’est ainsi que le souvenir est apporté ».

  • hañval .3
    hañval .3

    m. –où

    (1) Hep hañval : sans pareil.

    (1821) SST 34. Dré ur miracle hemp haval. ●(1821) SST.ab vi. un tour hemp haval hanvet Babel. ●(1854) PSA II 44. Ur joé hag ul lehuiné hemb haval. ●(1861) BSJ 29. hanhue hemb é haval.

    (2) (en plt d'un mort) Emañ en e hañvaloù : il n'a pas changé, c'est bien lui.

    (1934) BRUS 133. Il (elle) n'a pas changé (en parlant d'un mort), tr. «é ma én é (hé) havaleu

  • hañvaladenn
    hañvaladenn

    f. –où Parabole.

    (1908) AVES 15. Jézuz e laras d'er bobl en hanvaladen men. ●(1913) AVIE 87. Laret e hré hoah dehé en hanvaladen men. 257. Hanvaladen en neu vab.

  • hañvalder
    hañvalder

    m. Ressemblance.

    (c.1500) Cb 85a. [figur] Jtem hic tipus / pi. g. figure ou semblance. b. haualder.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...