Devri

Recherche 'na...' : 170 mots trouvés

Page 2 : de naeretaer (51) à naonedat (100) :
  • naeretaer
    naeretaer

    m. –ed (zoologie) Serpentaire.

    ●(1931) VALL 688a. Serpentaire (…) oiseau, tr. «naeretaer m. pl. ed.»

  • naet
    naet

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Net, propre.

    ●(1575) M 3237. quenet purtet net à detry, tr. «beauté, pureté bien nette.»

    ●(1659) SCger 83a. net, tr. «net.» ●(1732) GReg 655a. Nete, nette, qui n'est point souillé, tr. «neat. næt. van[netois] neet.» ●761b. Propre, net, tr. «Neat. næt.»

    ●(1872) ROU 58. N'euz nemet ur banne dour etre neat ha loudour, tr. «un peu d'eau sépare la propreté de la saleté.» ●(1894) BUZmornik 216. Hoc'h ene-c'houi a zo bet atao neat ha flamm dirak Doue.

    ●(1901) FHAB Mae 262. lacât (…) traou neat ha digatar el leac'h ar pez a ioa saotret. ●(1906) KPSA 28. Kemerit eur spoue seac'h mad ha neat-meurbed. ●(1922) FHAB Mae 143. pegen net ha pegen pergenn e oa pep tra. ●(1940) DIHU 352/146. Nag a boén en doé lakeit honnen, goudé, aveit nétat hé baelon : cholhet e oè net dehi a bouiz bréh.

    (2) Naet diouzh : net de.

    ●(1792) BD 4480-4481. hac an ynossantet net deus àbep offans, tr. «et les innocents, nets de toute offense.»

    ●(1935) KANNgwital 393/94. disklabez ha neat diouz pep pec'hed.

    (3) Pur.

    ●(1576) Cath 4. net à calon, tr. «pur de cœur.»

    ●(1926) FHAB Gouere 259. hag an drede e diamant net.

    II. Adv.

    A. [empl. après un v.]

    (1) Proprement.

    ●(1803) MQG 5. Ret eo crànchât, passât, ha c'hoeza nêt va fri. ●(1880) SAB 115. ma voalc'ho net va ene.

    (2) Clairement.

    ●(14--) N 1902. Ha diffme coruo vezo net, tr. «Ce sera avantageux pour moi.» ●(1557) B 424. Huy eu (...) / En e decet a dle net succedaff. ●(1575) M 1373. pan yz net doz metou, tr. «quand j'allai, certes, parmi vous.»

    (3) Complètement.

    ●(1530) Pm 269. An dour dyluyg a dystrugo / Neat an bet man, tr. «L'eau du déluge détruira / Complètement ce monde.»

    ●(1878) EKG II 72. Jannet ar Go a ioa dija barbouellet he fenn : ar guel a gement-se a droaz neat he goad.

    B. [empl. après un adj.] Complètement.

    ●(1647) Am.ms 546. Caoch cheda collet net va lunedou, tr. «Merde ! voilà mes lunettes tout à fait perdues !»

    ●(1866) FHB 99/372a. ez pize ho mazaouet ha distrujet net. ●(1880) SAB 124. ho mab a zo beo, pare net. ●151. Ar vreg pareed ganta n'oa ket diabeg en e feiz, difazi tre, difazi net. ●(18--) ALB (FHAB du/kerzu 1941 p. 102b). Arrajet net gant an debron.

    ●(1911) SKRS II 37. revinet neat. ●(1924) NFLO. ressemblance. r[essemblance] parfaite avec son père, tr. «pochet-neat eo d'e dad.» ●(1935) BREI 430/1c. sebezet net. ●(1935) BREI 434/3a. Hag e chomont manet, sabatuet-net. ●(1939) KTMT 76. Pennfollet naet, Biel a youc'he, a garnache.

    C. Loc. adv.

    (1) War naet : complètement.

    ●(1790/94) ADBr 42, 1935, pp. 394-441).">PC II 400. E carq ma vige laqeat – Evigemp displuet var neat, tr. «Si on lle constituait en charge, - Nous serions déplumés, mis à nu.»

    ●(1875) FHB 519/404b. ancounac'haat var neat, coulz lavaret, ar guirioneziou euz ar relijion.

    ●(1912) KANNgwital 110/3. pa vankaz dezhan he nerz varneat. ●(1935) ADBr xlii 3&4/400. Evigemp displuet var neat. ●(1935) LZBl Gwengolo/Here 169. Eun hanter tro war nêt...

    (2) Reizh ha naet : nettement.

    ●(1854) PSA I 319. deit-ind enta ér fin de ben a zisclériein reih ha net en hoant hag en desir criminel ag ou halon.

  • naetaat
    naetaat

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Nettoyer, laver.

    ●(1499) Ca 143b. Nettat. g. nettoyer. ●(1612) Cnf 1a. nettaat hon conscianczou.

    ●(1659) SCger 83b. nettoier, tr. «nettaat.» ●(c.1718) CHal.ms i. approprier rendre net, tr. «honnestein, honestat, nettat.» ●(1732) GReg 252b. Décrasser, tr. «nætaat. pr. nætëet.» ●655b. Nettoïer, ou plutôt, netteïer, rendre net, tr. «Nættaat. pr. nættât. ppr. nætteët. Van[netois] netteiñ. nettat.»

    ●(1790) MG 127. Guæd a nozoh-cousquèt e goll-hi eit ou nættad hac ou distàuein ! [er vugalé] ●(17--) ST 186. Da netaat ar steen, da walc'hi al listri, tr. «de frotter les plats d'étain, et de laver la vaisselle.»

    ●(1849) LLB 115. Neteit hi de beb kours. ●1309. ou netat. ●(1857) CBF 80. Netait gwer ar prenestr, tr. «Nettoyez les carreaux de la fenêtre.»

    ►absol.

    ●(1923) FHAB C'hwevrer 49. netaat, n'eo ket koara eo.

    (2) Sarcler.

    ●(1659) SCger 83b. nettoier le blé, tr. «nettaat an hait.»

    (3) Naetaat diouzh, a : débarrasser de.

    ●(1659) SCger 42b. depescher le pays d'vn larron, tr. «nettat ar bro eus vr laër.»

    ●(1839) BESquil 621. ma tas quênt pêl de ben a nettat er hartér ag er fal dud péré e laqué en direihtæt hac en dissantion ér vro. ●(1860) BAL 11. netaat or c'halon diouz ar pez a stag outi.

    ●(1908) FHAB Eost 254. Evit netât an ed diouz ar skôdu eo e veze implijet, gwechall, an awezenn, an dour raz. ●(1922) EOVD 56. neteit hous inean ag er péhedeu.

    II. V. pron. réfl. Se nettoyer, se laver.

    ●(1732) GReg 252b. Se décrasser, tr. «hem nætaat.»

    ●(1838) OVD 96. de hum nettat a nehou.

  • naetadur
    naetadur

    m. Netteté, propreté.

    ●(1612) Cnf.epist 14. an nettadur è eneff.

    ●(1732) GReg 655b. Netteté, tr. «nættadur.» ●761b. Propreté, netteté, tr. «nætadur.»

  • naetadurezh
    naetadurezh

    f. Netteté, propreté.

    ●(1732) GReg 655b. Netteté, tr. «nættadurez.» ●761b. Propreté, netteté, tr. «nætadurez.»

    ●(1925) FHAB Mezheven 231. El lec'h ma vank netadurez / Ne jom ket beo ar garantez. ●(1926) FHAB Genver 25. eun ali bennak diwarbenn an netadurez. ●(1930) KANNgwital 334/454. Urz ha netadurez !

  • naetaus
    naetaus

    adj. Nettoyant.

    ●(1914) DFBP 3b. abstersif, tr. «Naetaüs.»

  • naetded
    naetded

    voir naeted

  • naeted / naetded
    naeted / naetded

    f. Netteté.

    ●(1732) GReg 655b. Netteté, tr. «neadted. nædted.»

  • naetiri
    naetiri

    f.

    (1) Propreté.

    ●(1710) IN I 283. an naetteri hac ar broprete. ●(1732) GReg 655b. Netteté, tr. «Nættery.»

    (2) Pureté.

    ●(1576) Cath 4. nectery á calon, tr. «la pureté du cœur.»

  • naetoni
    naetoni

    f. Netteté, propreté.

    ●(1659) SCger 98a. propreté, tr. «nettoni.» ●(1732) GReg 761b. Propreté, netteté, tr. «Nætoñy.» ●Proprement, nettement, tr. «Gad nætoñny.»

    ●(1910) MBJL 80. Kement a blij an netoni d'ar Zôzon. ●(1928) BREI 59/2c. urz ha netoni enni.

  • nag .1
    nag .1

    voir na .3

  • nag .2
    nag .2

    voir na .4

  • nag .3
    nag .3

    voir na .5

  • nag .4
    nag .4

    voir na .6

  • nag .5
    nag .5

    voir na .7

  • nag .6
    nag .6

    voir na .8

  • nagenn .1
    nagenn .1

    f. –ed Contestant.

    ●(1732) GReg 203a. Contestant, ante, tr. «naguenn. p. naguenned.» ●649b. Celui qui naquete, tr. «Naguenn. p. naguenned.» ●787b. Rechin, rechine, rechigné, ée, chagrin, de mauvaise humeur habituellement, tr. «naguenn. p. naguenned.»

    ●(1919) DBFVsup 52a. negennour, negen, tr. «querelleur, qui contredit.» ●(1963) EGRH II 147. nagenn m., tr. « disputeur pour des choses légères. »

  • nagenn .2
    nagenn .2

    f.

    (1) Ober an nagenn : contester.

    ●(1732) GReg 649b. Naqueter, contester pour des choses légères, tr. «ober an naguenn.»

    (2) Kaout (e) nagenn : avoir de la hargne.

    ●(1976) LIMO 29 mai. Mèw, divèw, ataw en des négenn. ●Négenn, tr. «hargne.»

  • nagennat / nagenniñ
    nagennat / nagenniñ

    v. intr.

    (1) Contester, critiquer.

    ●(1732) GReg 649b. Naqueter, contester pour des choses legeres, tr. «Naguenni. pr. naguennet.»

    ●(1907) VBFV.bf 34a. ingennein, negennein, v. n. tr. «ergoter, disputer.» ●(1910) ISBR 150. Negennein e hras doh en ol eutruné aveit gobér dehé hum lakat édan é vili. ●(1935) DIHU 284/214. emlakeit endro de negennat doh er vinouréz. ●(1942) DIHU 371/78. Hañni (...) ne ven kas é grohen de séhein ar en orsal dreinek ! Hag ind de negennat ! ●(1944) DIHU 390/17. negennat énep d'er brehoneg.

    (2) Bousculer.

    ●(1966) LIMO 21 octobre. Ha mé é negennad dohtu get er broh ér ioud-sé, ken e strimpé er chumen drest er skudel ! ●Negennad, agiter. ●(1968) LIMO 12 janvier. get ou hured er «lonn» èl ma larènt, duah de négénein én touleu de grog é lost er gounifled. ●Negenein, tr. «bousculer.»

  • nagenner / nagennour
    nagenner / nagennour

    m. –ion Contestataire.

    ●(1919) DBFVsup 52a. negennour, negen, tr. «querelleur, qui contredit.» ●(1934) BRUS 197. Un contradicteur, tr. «un negennour.» ●(1963) EGRH II 147. nagennour m. -ien, tr. « querelleur, celui qui contredit. »

  • nagenniñ
    nagenniñ

    voir nagennat

  • nagennour
    nagennour

    voir nagenner

  • nagennus
    nagennus

    adj. Contestataire.

    ●(1932) BRTG 138. Karget é é greu de Latira a vuohed negañnus ha digampen.

  • nageoan
    nageoan

    adv. Non.

    ●(1904) DBFV 168a. nageouan, adv., tr. «non (proprement, «ce n'est pas»).»

  • nagezan
    nagezan

    adv. Non.

    ●(1904) DBFV 168a. nagesan, adv., tr. «non (proprement il n'y a pas).»

  • Naig
    Naig

    voir Na

  • naikoù
    naikoù

    plur. = (?) Caresses, cajoleries (?).

    ●(1918) LZBt Mae 20. Eun askorn a res d'ar c'hi rei peuc'h, medalenno ha naïko a c'honeas ar vugale.

  • nain
    nain

    m. Nain.

    ●(1633) Nom 267b. Pumilio, nanus, pumilius : nain : vn cornandoun, vn pendocq, naïn.

  • nak
    nak

    interj. Onomatopée imite le clappement de la langue sur le palais.

    ●(1910) DIHU 61/109. Mat ! kaset guin ru d'emb ha hani... nak ! (ean e darh é dead)

  • nakat
    nakat

    v.

    I. V. tr.d.

    (1) Refuser, repousser.

    ●(14--) N 360. Pan gousoch distac ma naquat, tr. «Comme vous savez si bien me narguer.» ●(1499) Ca 143a. g. escondir. b. nacat.

    (2) Dissimuler.

    ●(1732) GReg 128a. Cacher, tr. «nacqat. pr. nacqet.» ●142b. Celer, tenir quelque chose cachée, se taire sur une chose, la nier, tr. «nacqat un dra.»

    II. V. pron. réfl. En em nakat : se dissimuler.

    ●(1732) GReg 128a. Se cacher, tr. «em nacqat.»

  • naket .1
    naket .1

    adj. Caché.

    ●(1732) GReg 128a. Il s'est caché, tr. «nacqet eo.»

  • naket .2
    naket .2

    adv.

    (1) Non plus.

    ●(1891) CLM 65. nitra aral ne houyan naquet ar er græceu spécial. ●71. ne oé hanni naquet. ●(1895) FOV 237. Na kas er bled nakèt d'er boulanjér de bob.

    ●(1906) HIVL 84. Er préfet e oé fin ha sontil. En eskob ne oé ket diaviz naket. ●(1913) AVIE 84. hou Tad ne bardonou ket naket hou péhedeu. ●125. ne zouget én hent na sah, na diù vantel, na boteu, na bah, na bara na ket. ●166. Na mé na ket. ●255. ne bardonou ket d'oh naket én hou péhedeu. ●(1925) VINV 6. Ne gonzein ket d'oh na ket ag en inizi en hur boé doaret én-né. ●(1960) BLBR 122/22. Pèr ne oé ket chomet naket de cheleu doh banneu er bannour.

    (2) Aussi.

    ●(1921) GRSA 231. Ar el lestr ne oè nameit Fé ; én Iliz naket.

  • namm
    namm

    m. cf. anam pour l’occurrence N 976

    (1) Défaut, tare.

    ●(14--) N 976. Hep quet a nam na blam, tr. «Sans tache ni reproche.»

    ●(1732) GReg 901a. Tache, macule, défaut, tr. «namm. p. nammou.»

    (2) Sort.

    ●(1732) GReg 877a. Sort, sortilège, tr. «namm.»

  • nammañ
    nammañ

    v. tr. d.

    (1) Estropier.

    ●(1732) GReg 370a. Estropier, tr. «namma. pr. nammet.»

    (2) Ensorceler.

    ●(1732) GReg 877a. Jeter du sort sur quelqu'un, sur le bétail, tr. «namma ur re-bennac.»

    (3) Vicier.

    ●(1931) VALL 781b. Vicier, tr. «namma.»

  • nammded
    nammded

    f. Infirmité.

    ●(1924) SKET II 97. ez eus diwanet vilded, gwanded ha nammded ar c’horf, bihanded ar vent, ar c’hlenvedou, ar gwall-siou, an drouk-plegiou.

  • nammek
    nammek

    adj. Infirme, qui a une tare.

    ●(1931) VALL 728a. qui a une tare, tr. « nammek. »

  • nammet
    nammet

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Estropié.

    ●(1732) GReg 370a. Estropié de tous ses membres, tr. «Nammet e oll jsily.»

    ●(1867) BUE 80. pevien namet, mac'hanniet.

    ●(1907) AVKA 72. peguir ho devoa c'hoant harz Jesuz da zikour ouz an den kez nammet.

    (2) (main) atrophiée.

    ●(1633) Nom 272b. Mancus : manchot : vnan en deffe vn dorn mancq, pe nammet.

    (3) Ensorcelé.

    ●(1732) GReg 877a. Sa maladie ne vient que de sort, tr. «nammet eo.»

    (4) Qui a une tare.

    ●(1931) VALL 728a. qui a une tare, tr. « nammet. »

  • nammus
    nammus

    adj. Qui produit des infirmités, des tares.

    ●(1931) VALL 728a. sujet aux tares, qui les produit, tr. « nammus. »

  • nann
    nann

    adv.

    (1) Non.

    ●(1921) PGAZ 17. N'oa ket brao lavaret nann d'ezho.

    (2) Nann sur : Oui (en réponse à une question négative).

    ●(1907) KORN 6. Nan zur ! ●(1911) SKRS ii 39. «C’houi neuze, Aotrou, ne gredit nemet ar pez a goumprenit ?» – «Nan zur, hag an holl dud a spered a zo eveldoun.»

  • nant
    nant

    m.

    (1) Vallée, cours d’eau.

    ●(842) Credon f°85v° (charte 141). secundum unnant, tr. Fleuriot GVB 273 « le long d’une vallée. »

    (2) Sillon. cf. 1. ant

    ●(1935) BREI 426/3d. niveri al labouriou o deus graet abaoe emaent en nant !

  • nantilh
    nantilh

    coll. (botanique) Lentilles.

    ●(17--) TE 40. ur pladad nantill (...) Nantill e zou pizeguêu munut.

  • nañv / nañvig
    nañv / nañvig

    s. & adv.

    I. S. Allure lente.

    II. Loc. adv. War-nañv(-kaer) : doucement.

    ►[form. comb.]

    S1 war ma nañv

    ●(1903) MBJJ 328. Daoust d'in da gerzet war ma nanf.

    S2 war da nañv

    ●(1792) BD 288. gonit ary chom voar da nan, tr. «Tu gagneras si tu prends du temps.»

    S3m war e nañv

    ●(1732) GReg 28B. Aller bellement, tr. «mont var ê naou.»

    ●(1908) PIGO II 137. Kadiou 'oa dizroet en keit ze, war e nanv-kaer.

    L1 war hon nañv

    ●(1896) LZBt Meurzh 18. mont war hon nan-ik.

    L2 war ho nañv

    ●(17--) EN 1500. huy deud voair o nanf. ●(17--) BMa 133. Hed voar ô nan ep prez na mal, tr. «Allez tranquillement, sans presse ni hâte.»

    L3 war o nañv

    ●(1869) KTB.ms 15 p 201. a dalc'has da vont, met war ho nañ.

    ►[form. comb.]

    S1 war va nañvigoù

    ●(1957) AMAH 230. ha zoken mont d’heoliañ gant va chas nepell diouzh ar gêr, ha bale war va nanigoù.

    III. enfant.

    (1) Berceuse.

    ●(1935) ANTO 27. An tren a rae eun dourni pell diouz beza ker kouskus ha nañ-nañ-nañig ma magerez ouz ma luskellat gwechall.

    (2) Mont d'ober nañ-nañ : aller au lit.

    ●(1931) GWAL 136-137/429. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Nañ-nañ (ger bugel) : dodo, toutouig. Monet d'ober nañ-nañ : monet d'e wele.

  • nañv-
    nañv-

    voir neuñv-

  • nañvig
    nañvig

    voir nañv

  • naon
    naon

    m.

    I.

    (1) Faim.

    ●(1499) Ca 143b. Naffn. g. faim. ●(1612) Cnf 64a. reiff da dibriff dan ré ho deueus elboet ha naffn.

    ●(1659) SCger 55b. faim, tr. «naoun.» ●(c.1680) NG 7. Nannë ha sehet ou tourmantou. ●811. Mar e hes nan. ●913. Eno e harageint guet nan bras ha sehet. ●(1732) GReg 392b. Faim, besoin de manger, tr. «Naoun. Van[netois] nann. naün.» ●Avoir faim, tr. «Cahout naoun.» ●Il a grand faim, tr. «Naoun bras èn deus. ur c’hofad mad a naoun èn deus.» ●(1792) CAg 112. En-nanne ha séhed em devore.

    ●(1857) CBF 5. naoun braz am eus, tr. «j’ai grand faim.»

    (2) Naon-du : grosse faim.

    ●(1872) ROU 81a. Faim dévorante, tr. «naoun du.» ●(1889) SFA 146. an daou veajour o d’eoue naoun-du.

    ●(1959) BRUD 7/17. skuiz oam ha naon du a oa.

    (3) Naon-ruz : grosse faim.

    ●(1970) BHAF 126. On naon a oa troet e naon ruz. Daoust ha bet ho-peus naon-ruz eur wech bennag ?

    (4) Naon-bleiz : faim de loup.

    ●(1872) ROU 81a. Faim dévorante, tr. «naoun bleiz.»

    (5) Naon-ki : faim dévorante.

    ●(1963) EGRH II 147. naon-ki m., tr. « faim dévorante. »

    (6) Krazañ gant an naon : avoir très faim.

    ●(1897) EST 13. é loned guèlan / (…) é krazein get an nan.

    ●(1906) DIHU 7/125. rak krazein e hré get en nan. ●(1934) BRUS 86. Tomber (d’inanition), tr. «krazein get en nan.»

    (7) Disec’hañ gant an naon : avoir très faim.

    ●(1824) BAM 195. o tisec’ha gant an naon.

    (8) Ruziañ gant an naon : avoir très faim.

    ●(1905) BREH 61. é ruein get en nan.

    (9) Dallañ e naon : tromper sa faim.

    ●(1867) BUE 92. ar bevien ac’h ee bete lonkan douar, evit kousket war ho naon pe evit hen dallan.

    (10) Terriñ naon ub. : apaiser la faim de qqn.

    ●(1792) BD 372. men as diampecho hac adoro da naon, tr. «Je te délivrerai et apaiserai ta faim.»

    (11) Terriñ e naon : apaiser sa faim.

    ●(1849) LLB 200. aveid torein ou nan.

    ●(1962) ARGV 57. gant o c'hig e c'hellfen terri o naon.

    (12) Derc’hel naon : continuer d’avoir faim.

    ●(1889) ISV 359. ne dal ket ar boan din delc’her naoun pa c’hellan he derri.

    II. sens fig. Envie.

    ●(1870) MBR 290. me n’am euz ken naon nemet d’az tispenna-te.

    III.

    (1) Dimeziñ an naon d'ar sec'hed : accumuler les conditions de la misère.

    ●(1924) NFLO (ms Rennes). Misère. unir 2 petites misères pour faire une grosse, tr. Loeiz ar Floc'h «dimezi an naon d'ar zec'hed.»

    (2) Bezañ du gant an naon : voir du.

    (3) Duiñ gant an naon : voir duiñ.

    (4) Kaout naon da zebriñ bili : voir bili.

  • naonañ / naoniañ
    naonañ / naoniañ

    v.

    (1) V. tr. d. Affamer.

    ●(1499) Ca 143b. Naffnyaff. g. efammir.

    ●(1732) GReg 15b. Affamer une Ville ennemie, tr. «Naounya ur guaer. naouna ur guaer. Van[netois] nanneiñ ur guær. naünein ur guær.»

    (2) V. intr. Avoir faim.

    ●(1499) Ca 143b. Naffnyaff. g. auoyr fain.

  • naonder
    naonder

    m. Faim.

    ●(14--) Jer.ms 308. Gant Naounder dysemperet, tr. «Avec une faim désespérée (ou : désespéré de faim).»

  • Naoned
    Naoned

    n. de l.

    I.

    (1) Naoned.

    ●(1499) Ca 143b. Naffnet. g. nantes. ●(1612) Cnf I. Composet ha laquet en goulou, gant Evzen Gvegven, Bellec ves à Dioces Querneau. E Naffnet. ●[87a]. En dez-man peuaré ves à Mezeuẽ, en bloaz 1612. En ty an Autrou an Naffnet.

    ●(1659) SCger 82b. Nantes, tr. «Naounet.» ●161a. Naounet, tr. «Nantes.» ●(c.1660-1670) VEach 62. hac à cunduent da Naunet. ●(1716) PEll.ms 988. Naünet ou Naoünet, Nantes ville celebre de Bretagne sur l’embouchûre de la Loire. ●(1732) GReg 15b. Naffnet. ●75b. Ar velly bras a Naoüned. ●295a. Pe guéhyd a so eveus a Enès ar guer-veur da Naffnet ? ●322b. Accordet voa bet da'n hugunoded gand an Edid a Navned. ●649a. Nantes, Ville de Bretagne, Capitale du Comté Nantois, tr. «Nauned.» ●Nantes la jolie, tr. «Nauned ar goandt.» ●Aller à nantes, tr. «Moñnet da Naouned.» ●(1744) L’Arm 250a. Nan nêtt (non pas, Nannétt, comme le Latin) La jolie, Nannéd er goennte. f. ●267a. Dré Nannétt. ●439a. é Nannétt. ●(1775) HEneu 38/20b. à pe gleuas er bourhis é ras hé hemeret, / hac hé laquat er même amzer ir prison é nannet. ●(c.1789) SD 19. Giraud Duplessix, Procurer-Syndic, Deputet eus a Naounet. ●(c.1795) SD 279. de Represantandet err Bobl é Nannéet enn deuzec vet dæ à huavraire 1795.

    ●(1827-1829) VSA 3121. Eur hloarec jouanc deus ar ger a namned. ●(1834) HEB 406. An habitantet eus a Naonet a yoa neuse payanet hac idolatret. ●114. Eskeb Léon ho unan a strivaz pell amzer ar gwir zé ouz ar Beskound enn desped d'ur c'honzil strolled enn Naouned évit kement-zé. ●(1844) DMB 34. Kenavo, kér Nannèd. ●(1850) PENdast 99. evid kas e plün da Naonet. ●(1851) PENdast 90. ahano e deuet da Naonet diskenet da Roazon. ●(18--) PENdast 279. - Naw map armet, / A retorn deus a Nanvet / Gant ho rochedou goadet / hac ho cleveïo toret. ●(1857) CBF 131. Naoned. ●(18--) MILg 141. gant marc’h eun digentil o tistrei euz a naonet. ●159. Epad an amzer ma / edo e Naonet Helena / eun ostizez a gafaz. ●(1867) BBZ III 7. Dek lestr tud gin a welet / O tonet euz a Naoned. ●135. Pa oann-me oet da Naonet gand ma dousik kloarek. ●(1869) TDE.FB xixa. Naoned, Naonet. ●(1872) BDV 84. E Londres, enn Itali, e Marsailla, enn Naoned. ●188. o klevout e oa ann aotrou Becdelievr euz a Naouned o vont da vervel. ●(c. 1890) CFB 42b. Naoned. ●107b. Dre Naoned ounn deuet. / Petra livirit euz a Naoned ? / Eur gear vraz eo. ●(1891) VNB 151. Me yas de guetan tout de Nannèd, a vazé d'er Rochel, hag anfin de Vourdel.

    ●(1902-1905) LARB 210a. Merh en duk a Nañned, un herradig tardet. ●211a. Ha betag porh Nañned in en dès hi kaset. (...) Abarh é kér Nañned é ma bet interret. ●(1905) ALMA 56. Goude an taol-ze, 300 dragon euz Naoned a oe digaset da Vrest. ●(1910) EGBT 129. N'heller ket komz eus a Vreiz pe eus ar Vretoned, hep komz eus a Naoned, a Roahon, a Zant-Malo. ●(1910) K*** 4. ar è liar en éscop a nannéd. ●(1911) BUAZmadeg 345. Klair a joumaz e Naoned. ●(1911) SKRS II 78. Heb ober var eün evel plac'hik Naonet. ●(1919) BSUF 24. un den a Nañned. ●(1922) ADEM 34. Oudon, borhig a gostiad Nanned ag e zou diazéiet étal ur revéiér. ●(1927) GERI.Ern 411. Naoned, Naoned ar goant, V Nañned er goent. ●(1930) GUSG 43. Merh en dug à Nañned, deit hui é batimant. ●(1934) BRUS []. guin guen Nañned ou devo. ●298. Nañned. ●(1955) STBJ 124. P’emedemp o treuzi Naoned.

    (2) An Naoned : Nantes.

    ●(c.1660-1670) VEach 81. Belec á parres sant Nazer, á Escopti an Naunet. ●(1716) PEll.ms 988. Comme ceux de nos Bretons qui parlent plus correctement mettent l’article An devant Naünet, ce qui fait An-Naünet ou Ann-Aunet, il est tres douteux si c’est Aunet ou Naunet. ●(1778) VOn 94. tremenet oc'h-hu dre an Naoned.

    ●(1821) GON 127b. D’ann Naoned éz aimp. ●(18--) LED.nev 2. Ac'hano e c'hejont d'an Naonet. ●(1825-1830) AJC 75. a voegou ehemb da groasec da benbeuf dan namned. ●(18--) PEN.gwerin8 76. deud eo dan Naonet ker koulz ha me. ●(1827-1829) VSA 2296. eur bourhis deus a voerand a dioses an amned. ●(1834) KKK 132. Ar blénadur-zé a ioa ranned enn teir leutananz; da chouzoud eo : ar ré Breiz-Uc'hel, Breiz-izel hag hini ann Naoned. ●(1834) HEB 375. hac er bloavez 1002 eo bet transportet d'an Naonet. ●(1847) FVR 113. a oe ambrouget d'ann Naoned. ●(18--) MILg 127. o tistrei euz ann Naonet. ●(1854) (c. 1860) IMR 11. escop an Naounet. ●(1863) ST 6. Raozon, kear-benn ar vro, hag ive ann Naoned. ●(1865) FHB 3/24a. An 30 a vis guenver diveza eur diblaset eus an Naonet 200 labourer hag a ia d’an Egipt. ●(1866) BOM 112. enn Naonet. ●(1866) HSH 229. edit an Naounet. ●(1867) GBI I 266. Ar feunteun a zo pell, ann dour oa strawillet, / Gant marc'h ur c'havalier 'tistreï euz ann Naonet. ●(1884) BUZmorvan 361. o chom enn Naoned enn amzer ann impalaer Dioklesian. ●(18--) CML 4/22c. Qerqent e mân en hent evit mont dan Naonet, / E lec'h ma voa Yannic, e mignon angajet. ●4/23a. Pa voe ta êruet er guêr gaër an Naonet / Comz eus eur c'hapiten ractal e deus c'hoantêt.

    ●(1909) NOAR 137. azalek Dol betek an Naoned. ●(1911) BUAZmadeg []. hag e teuaz da genta d'an Naoned. ●(1927) GERI.Ern 411. Naoned, an Naoned. ●(1928) FHAB Du/426. en eskopti an Naoned. ●(1930) ANTO 19. ha war ma bruched ez oa e-brall holl gleier an Naoned. ●(1930) GUSG 43. Eutru Dug en Nañned 'men e ma hou studi ? ●(1997) CHBI 230. An noz a oa teñval, hag ar 'feunteun oa troublet, (bis) / G'eur havalier yaouank o tistrei doh an Naoned, / G'eur havalier yaouank 'tistrei doh an Naoned.

    ►Eskopti Naoned.

    ●(1847) FVR 12. Herbignak, enn Eskopti ann Naoned. ●(1849) LLB 101. a iskobti Naned.

    ►Bro-Naoned.

    ●(1971) LLMM 147/276. E Bro-Naoned, er Me, - ar c’hornad-bro ec’hon etre genou ar Wilun hag harzoù Anjev.

    II. Klevet kleier (an) Naoned : avoir faim.

    ●(1910) RVUm 203 (Gu). Son e hra klehier Nañned, tr. P. ar Gov «Les cloches de Nantes commencent à sonner. On joue sur le mot nan qui veut dire faim.» ●(1923) DIHU 140/214 (G) *Penn Ognon. Un dé neoah, ur sul, ma hoanné é galon / Ma kleùé en é greiz «klehiér Nañned» é son. ●(1935) ANTO 19 (T) *Paotr Juluen. Ha war ma bruched ez oa e-brall holl gleier an Naoned. ●44. An aer-vor a gleuz an diabarz hag a laka abretoc'h-se kleier an Naoned da skei war ar bruched.

    III.

    (1) Dicton.

    ●(1732) GReg 649a. Nauned ar goandt. ●(1744) L’Arm 250a. Nannéd er goennte. f.

    (2) Dicton.

    ●(1732) GReg 928a. Le tonneau de Bordeaux & de Nantes c'est 4. barriques, tr. « Un donnell vin ê Bourdell hac e Naunet a so pedér barricqennad ».

    (3) Dicton.

    ●(1912) PBHV 49/20. Son e hra klehier Nañned. ●note Pier er Go : « On joue sur le mot nan qui veut dire faim. »

    IV. Nom de famille.

    ●(1970) NFBT 141 N° 1078. Kernaonet.

    V. [Toponymie locale]

    ●(1732) GReg 150a. Place du change, la bourse à Nantes & à Amsterdam. Ty-ceiñch. an ty-ceiñch. ar bancq. ●(1744) L’Arm 439a. Enn tyérr ag er Fosse é Nannétt, a zou caire hag ind a ré é 1710 ur guevrédiguiah vile.

    ●(1847) FVR 233. Eno e reaz gwestl da rei he bouez a aour da Itroun-Varia Karmez ann Naoned. ●(1894) BUEr 105. En Naonet a oa chapel Zant-Ervoan barz ru ar c'hohu.

    ●(1902-1905) LARB 211a. Doh hui mor a Nañned, doh hui hum gonfian / Nag é veùen me horv, me sauvou me inéan. ●(1923) FHAB Mezeven 6/214. dont a-benn da dapa ha da gas da brizon ar Bouffay, d'an Naoned. ●(1930) EBKE 36. Heneh é kastel en Hermin e vé guélet hoah hiziù en dé.

  • Naonedad
    Naonedad

    m. Nantais.

    ●(1732) GReg 649a. Qui est de Nantes, Nantois, tr. «Naunedad. p. Naunedis.»

    ●(1869) TDE.FB xixa. Naonedad, m. pl. Naonediz.

    ●(1927) GERI.Ern 411. Naonedad pl. Naonediz.

  • naonedat
    naonedat

    adj. Nantais.

    ●(1972) BLBR 190/23. kar, kazi-sur, d’ar muziker naonedad brudet.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...