Devri

Recherche 'gar...' : 173 mots trouvés

Page 3 : de garlonchenn (101) à garwaskan (150) :
  • garloñchenn
    garloñchenn

    voir gourlañchenn

  • garlostenn
    garlostenn

    f. –ed, garlosted (entomologie) Perce-oreille.

    ●(1499) Ca 90b. Garlostenn. g. aurilliere.

    ●(1659) SCger 149b. garlosten, tr. «perce oreille.» ●(1732) GReg 712a. Perce-oreille, petit insecte, tr. «Carlostenn. p. carlostenned. ur garlosten. ur c'harlostenn Van[netois] carlochenn.» ●(1752) PEll 328. Garlosten, Perce-oreille, insecte. Le nouv. Dictionn. porte Garlosten, sauterelle. (…) Le pluriel est Garlostet.

    ●(1876) TDE.BF 224a. Garlostenn, s. f., tr. «Perce-oreille, insect ; pl. garlosted.»

  • garlot
    garlot

    s. Fri-garlot : personne curieuse.

    ●(1958) BRUD 4/44. Bez' ez eus tud hag a rank fourra o 'fri garlot e peb leh. ●58. Fri garlot : fri kuriuz.

  • garlotat
    garlotat

    v. intr. Être gourmet.

    ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Garlotat = klask ar meuziou mat.

  • garlotenn
    garlotenn

    f. Mouton non ramassé après l'époque fixée pour le faire.

    ●(1909) BROU 241. (Eusa) Gárlot Au singulier : Garloden. Mouton resté en liberté après l'époque fixée pour l'attacher, et que chacun peut prendre pour le rendre à son propriétaire, moyennant une légère rétribution.

  • garloter
    garloter

    m. –ion Gourmet.

    ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Garloter = gourmet e galleg.

  • garloterezh
    garloterezh

    m. (cuisine) Mets fins.

    ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Garloterez = traou mat da zebri : friandises e galleg.

  • garlotet
    garlotet

    adj. (agriculture) Disséminés, en plt des champs d'une ferme.

    ●(1942) VALLsup 55b. (Champs) disséminés, tr. «garlotet L[éon].»

  • garlotus
    garlotus

    adj. (agriculture) Dont les champs sont disséminé, en plt d'une ferme.

    ●(1927) GERI.Ern 171. garlotus b[as] L[éon] adj., tr. «(Ferme) dont les champs sont éloignés les uns des autres.» ●(1942) VALLsup 55b. garlotus, tr. «(ferme) dont les champs sont disséminés, Ernlt, ‘Geriadurig' p. 171).»

  • garm .1
    garm .1

    m./f. –où

    (1) Pleurs bruyants.

    ●(1499) Ca 90b. garm. g. clameur. l. hic clamor.

    ●(1752) PEll 328. Garm, Cri, clameur.

    ●(1868) KTB.ms 14 p 5. ha garm, ha kri forz.

    ●(1907) AVKA 64. Evid petra, emehan, oll an tabut hag ar c'harm-ma ? ●(1910) MBJL 71. Sevel a raje, kwita ? c'hoari gaer ha garm en ho touez. ●(1954) VAZA 91. C'hoarzh, ha skrign, ha garm, ha youc'h, ne baouezent ket gant o safar. ●(1955) VBRU 159. Pa grogas an tren da loc'hañ e savas ur ruga spontus (...) garm, blej, gouel, youc'h.... ●(1961) LLMM 86/151. e veze gwelet alies a-walc’h gouleier o flaminañ dre ar garm, skrij, gouel pe c’hoarzhadeg o sevel diouzh ar mogerioù didoenn.

    (2) [au plur.] Pleurs bruyants.

    ●(1907) AVKA 20. mouez vesket a daero hag a c'harmo skrijuz. ●138. pedi a rae anehan gan garmo bras.

    (3) Glapissement du renard.

    ●(1499) Ca 113b. Hueual. g. gannir vulpier. l. gannio / nis. n. is et appartient a gouppill. vnde ganitus / tus / tui. g. chant o renat. Jtem vide in garm.

    ●(1732) GReg 234a. Cri des renards, tr. «Garm. p. garmou.»

    ●(1876) TDE.BF 224a. Garm, s. m., tr. «Cri du renard.»

    (4) Cri de guerre.

    ●(1732) GReg 234a. Cri qu'on faisoit avant le combat, tr. «Garm. carm.»

    (5) Cri.

    ●(1499) Ca 90b. [garm] Jrem hoc celeuma / tis. g. clameur ou cri des nautoniers. b. garm pe cri an merdeidi.

    ●(1659) SCger 34b. cri, tr. «garm.» ●149b. garm, tr. «cri.» ●(1732) GReg 234a. Cri, tr. «Van[netois] garm. p. garmëu.» ●Cri de mariniers qui se perdent, tr. «Garm.»

  • garm .2
    garm .2

    voir garmiñ

  • garmadeg
    garmadeg

    f. –où Clameur.

    ●(1931) VALL 126b. Clameur d'une foule, tr. «garmadeg f.»

  • garmadenn
    garmadenn

    f. –où Clameur.

    ●(1931) VALL 126b. une clameur, tr. «garmadenn f.»

  • garmat
    garmat

    voir garmiñ

  • garmelod
    garmelod

    m. –ed (ornithologie) Effraie des clochers Tytus alba.

    ●(1732) GReg 436b. Fresaie, oiseau de nuit, qui est une espece de chat-huant, tr. «Garmelod. p. garmeloded. Van[netois] garmeled. p. ëu.» ●(1752) PEll 329. Garmelot, & en Vannes Garmelet, Fresaie, oiseau nocturne. ●(1741) RO 1333. Eur garmolot à voa er plas man ô crial.

    ●(1876) TDE.BF 224a. Garmeled, s. m. V[annetais], tr. «Fresaie, oiseau. On dit aussi garmelod.»

    ●(1934) GTWZ 18. D’an noz e kare selaou kan ar garmelod.

  • garmer .2
    garmer .2

    An evn garmer : l’oiseau annonciateur de la mort.

  • garmer / garmour .1
    garmer / garmour .1

    m. –ion

    (1) Crieur.

    ●(c.1500) Cb 91a. g. [garm] clameur / ou crieur. b. garmeur pe crieur.

    ●(1732) GReg 235a. Crieur, qui fait bien du bruit, tr. «garmer. p. yen.» Van[netois] garmour. pp. yon, yan.» ●(1752) PEll 328. Garmer,Crieur. Le P. Maunoir l'a mis ainsi ; & on le dit en Cornwaille.

    (2) Enfant qui pleure, pleurard, braillard.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. pleureur, tr. «garmour.» ●(1732) GReg 234b. Petit criailleur, parlant d'un petit enfant, tr. «garmer. garmericq.» ●(1744) L'Arm 290b. Pleurard, tr. «Garmérr.»

    ●(1918) LZBt Gouere 23. Ne zaleas ket [ar pôtr bihan] da 'n em gât goueler, garmer ar foeltr.

  • garmerezh
    garmerezh

    m.

    (1) (en plt de qqn) Cris.

    ●(1732) GReg 235a. Crierie, tr. « garmérez.»

    ●(1910) ISBR 79. hag é kleuas garmereh é seùel ag er hastel. ●(1925) SFKH 49. Ino ne vou ket kleùet meit huañnadenneu hirvoudus, garmereh hag ur gri forh.

    (2) Cri du renard.

    ●(1732) GReg 234a. Cri des renards, tr. «Garmérez.»

  • garmet
    garmet

    voir garmiñ

  • garmiñ / garmat / garmet / garm
    garmiñ / garmat / garmet / garm

    v.

    I. V. intr.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Crier.

    ●(1659) SCger 34b. crial, tr. «garmi.» ●149b. garmi, tr. «crier.»

    ●(1907) AVKA 235. a n-am lakaas da c'harmat warnhi.

    (2) Pleurer bruyamment.

    ●(1499) Ca 95b. g. [goelaff] plourer. braier. vide in garmet. ●(c.1500) Cb 91b. [garm] g. crier ou plourer comme enfant. b. garmet. ●g. en plorant crier. b. garmet ouch goelaff. ●g. cri en pleur. bri. garmet ouch goelaff.

    ●(1732) GReg 235a. Crier parlant des petits enfans, tr. «garmi. pr. garmet.»

    ●(1910) YPAG 3. Eur bugel bihan, en e gavel, a 'n em lak da c'harm. ●(1924) BILZbubr 38/841. he hini diwea o voac'hal hag o c'harmi. ●(1954) LLMM 42/13. Kerkent ha m’en em gav lagad an den a-rez gant daoulagad kriz al loen e stag Reubin da c’harmiñ a-nerzh e benn.

    B. (en plt d'animaux)

    (1) Beugler.

    ●(1792) BD 3786. hac an ol chatal mut gant estlam o charmet, tr. «et tout le bétail en train de beugler de terreur.»

    (3) Glapir.

    ●(1922) EMAR 25. lern o c'harmat.

    II. V. tr. d. [au narrat. ind.] Crier.

    ●(1962) GERV 20. – Loen didalvez !» a c'harme ar folladenn war he fried.

  • garmour
    garmour

    voir garmer .1

  • garmus
    garmus

    adj. Criant.

    ●(1903) MBJJ 258. eur bagad Arabed (...) hag a drailh pedenno gant eur vouez garmus.

  • garn
    garn

    m. –ed (?) cf. karn avec mutation au vocatif ou variante euphémique de gast (?).

    I. (insulte)

    (1) =

    ●(1966) LIMO 16 décembre. Eh oh bet hoah é laërad keneu, garned…

    (2) Mab garn : fils de putain.

    ●(1970) BHAF 243. Ya, mab garn, ez a da gousta ker d'ez ler...

    II. Interj.

    (1)

    ●(1956) BLBR 89/12. O garn ! Sell 'ta, me a gan, ha c'hoaz oun raoulhiet !

    (2) Garn a =

    ●(1895) FOV 242. «Garn a varh ru !»

    (3) Loc. interj. Garn de garn !

    ●(1956) BLBR 89/12. Garn de garn ! Mont a rin warc'hoaz !...

  • garnab-
    garnab-

    voir gareneb-

  • garnajiñ
    garnajiñ

    voir karnaj-

  • garnaonet
    garnaonet

    adj. Affamé.

    ●(1909) BROU 242. (Eusa) Affamé, tr. «Garnaóunet.»

  • garnizon
    garnizon

    s. Garnison.

    ●(1633) Nom 189b. Præsidia : garnison : garnisoun.

    ●(1659) SCger 61b. garnison, tr. «garnison.»

  • garnub-
    garnub-

    voir gareneb-

  • garonenn
    garonenn

    f. garoned (entomologie) Punaise.

    ●(1907) VBFV.fb 81b. punaise, tr. «garoñnen, f. (pl. ed).» ●(1919) DBFVsup 25b. garoñnen f. pl. –oñned, tr. «punaise (Locmariaquer).»

  • garotiñ
    garotiñ

    v. tr. d. Garrotter.

    ●(17--) TE 463. er garrottein hac en tourmantein guet guial.

  • garreli
    garreli

    m. –ed

    (1) (ichtyonymie) Anatife.

    ●(1924) BILZbubr 42/976. Dioch tammou koad hep talvoudegez, garanet, krignet gant ar garrilied.

    (2) (ornithologie) Bernache.

    ●(1752) PEll 326. Gareli, Selon M. Roussel, une Bernache, oiseau de mer. Plur. Gareliet. Ce mot est aussi en usage dans le Bas-Léon.

    ●(1876) TDE.BF 224a. Garreli, s. f., tr. «Bernache, oiseau ; pl. garrelied.»

    ●(1927) GERI.Ern 172. garreli f, tr. «Bernache.» ●(1931) VALL 58a. Barnache, tr. «garreli f. pl. ed.»

  • garron
    garron

    s. (botanique) Séneçon jacobée Jacobaea vulgaris.

    ●(1985) OUIS 264note. neuf feuilles de « garroun » (jacobée) prises au milieu de la plante.

  • gars
    gars

    adj.

    I.

    (1) (en plt de qqn) Sot, con.

    ●(1951) LLMM 25/42. ha krediñ a ra dit e vin garzh a-walc'h da fiziout war c'her ar re all ? ●(1952) LLMM 30/32. o vezañ ma'z on garzh a-walc'h. ●(1967) BAHE 54/26. plac'h he fenn hec'h-unan, kac'herez diaes ha garz a-walc'h. ●(1968) LOLE 30. garz evel ma oa.

    (2) (en plt de qqc.) Traoù gars : conneries.

    ●(1973) LLMM 161/436. traoù garz evel-se.

    II.

    (1) Gars ken ez eo faout bizied e dreid : voir bizied.

    (2) Gars evel e dreid : voir treid.

    (3) Gars evel ur penton : voir penton.

    (4) Bezañ gars da bennaskañ : voir pennaskañ.

  • garsalenn
    garsalenn

    f. Belle fille.

    ●(1919) DBFVsup 25b. garsalen (B[as] v[annetais]), une élégante. – Ailleurs labousel, pautréz, karuéz, femellen, koarhen, planten, loskaden.

  • garutell
    garutell

    f. Terme péjoratif pour femme. (?) cf. karitell (?).

    ●(1945) DWCZ 42-43. Janedig, ar c'harutell-se, he deus kavet eur gwaz. N'ouzon ket piv eo al lichefre en deus bet ezomm anezi.

  • garv .1
    garv .1

    adj.

    I. Adj.

    A. Attr./Épith.

    (1) Dur, rude.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 254). Garv, dur. ●(1499) Ca 91a. Garu. g. apre. l. asper / a / um. ●(14--) Ab inscription. An materi a studiaff, pe prederaf a cafaf garu / Goude hon holl fet en bet man, divez peb vnan eu an maru, tr. « Le sujet que j’étudie, quand je le médite, je le trouve dur : / Après toute notre carrière en ce monde, la fin de chacun est la mort. » ●(1530) Pm 252. Carguet a preuet ez metou / Hasclacc a plaçzou traou garu, tr. «Rempli de vers en ton corps / Et glacé par endroits, choses rudes.» ●286. Maz sonche den certen en maru / Hac ouz pep baru peguenn garu eu, tr. «Si certes l’homme songeait à la mort, / Et combien à toute barbe elle est rude.» ●(1575) M 13. Mezellour an Maru an garfaff, tr. «Le Miroir de la Mort le plus sévère.» ●572-573. Penaux couffat an maru, peheny so garuhaff : / A ra da pep heny, en em humiliaff, tr. «Comme quoi le souvenir de la mort, qui est très dure / Fait à chacun s’humilier.» ●(1633) Nom 180b. Lupatum, lupus, murex : mors de bride fort rude : mors brid á ve garu bras.

    ●(1659) SCger 149b. garo, tr. «aspre.» ●(c.1680) NG 1648. Pe songé er maruë garuë.

    ●(1915) HBPR 99. pegen garo oa buez ar veleien geiz, er prizoun.

    (2) (en plt d'étoffe) Rude, revêche.

    ●(1732) GReg 833b. Rude au toucher, tr. «Garo. garv.»

    ●(1857) HTB 136. evit gwiskadurez, dilad fetiz ha garo.

    ●(1911) BUAZperrot 629. ne zouge nemet dilhad garo.

    (3) (Soif) ardente, intense.

    ●(1909) FHAB Eost 227. eur zec'hed deuz ar re c'harva.

    (4) (Voix) Râpeuse, rude, âpre.

    ●(1908) PIGO II 135. Piou 'zo aze ? eme eur vouez garo, a ziabarz. ●(1955) VBRU 98. he mouezh c'harv.

    (5) (Mer) forte.

    ●(c.1825-1830) AJC 2128. ar mor a voa garf an navel a voa grond enan.

    (6) D'aspect rude, sévère, austère.

    ●(c.1500) Cb 91b. [garu] Jtem hic tetricus / ci. g. cest vne montaingne aspre. b. vn menez garu.

    ●(1903) MBJJ 41. rec'hel garo. ●(1911) BUAZperrot 435. Meneziou garo.

    (7) Sévère.

    ●(1886) SAQ I 5. poaniou garo.

    ●(1911) BUAZperrot 127. e labouriou tenn hag e binijennou garo.

    (8) (en plt d'un chemin) Âpre, accidenté.

    ●(1575) M 1685-1686. Neuse ez arriuent, en vn croashent ent scaff, / Vnan cazr ha digaru, hag eguile garuhaff, tr. «Alors ils arrivèrent à un carrefour bientôt, / L'un (des chemins étant) beau et aplani, et l'autre très rude.» ●(1633) Nom 231b. Salebra, asperum, insolens locus : lieu aspre : læch garu ha lourd.

    (9) (en plt d'un lieu) Inhospitalier.

    ●(1633) Nom 233a. Locus situ sentus : lieu remugle : vn læch vil ha garu leun á strouez.

    (10) (en plt du temps) Rude.

    ●(1575) M 177. pan deu ampser garu, tr. «quand vient le temps dur.»

    B. Attr. Bout garv gant ub. : déplaire fortement à.

    ●(17--) TE 127. Garhue oai guet en dén-ze merhuel a zorn ur voès. ●201. rac ma hoai garhue guet-ou gùélet un dén en doai desaùét én é Balès, é tonnèt de vout quer puissant èl é ligné. ●343. Garhue oai guet-ou ma rait deja de Jesus en hanhue a Roué.

    II. Adv. Rudement.

    ●(c.1680) NG 1853. crial garuë merbet.

    ●(1890) MOA 452b. Son langage est rude, tr. «garo e kaoze.»

    ●(1914) FHAB Eost 232. Stourmomp garo eveltan, holl a unan. ●(1919) MVRO 8/1a. goulennomp reut, krenn, sec'h, rust, garw. ●(1941) SAV 19/24. brouda garo e loen kaez gant e gentrou.

    III. Garv an troc'h gantañ : voir troc'h.

  • garv .2
    garv .2

    m.

    (1) Rudesse.

    ●(1872) FHB 384/146b. Brezel a zo hag a vezo / Etre ar flour hag ar garo.

    (2) [avec sens collectif] Les durs.

    ●(1575) M 84. Penaux han cuff han garu, á deu da bout maruel, tr. «Que les doux et les durs sont mortels»

  • garv .3
    garv .3

    m. –ed Ver qui sert d'appât.

    ●(1876) TDE.BF 224a. Garv, s. m., tr. «Ver rouge qui sert d'appât pour la pêche. Il se trouve sur les rivages de la mer ; pl. ed.»

  • garvaat
    garvaat

    v.

    (1) V. intr. Devenir plus rude, enrudir.

    ●(1867) BUE 24. eur vue, hag e deuz da vont war c'harwat bemde. ●(1876) TDE.BF 224a. Garvaat, v n., tr. «devenir rude au toucher.»

    ●(1931) VALL 174b. devenir cruel, tr. «garvaat.»

    (2) Rendre plus cruel.

    ●(1931) VALL 174b. rendre cruel, tr. «garvaat.»

  • garvaet
    garvaet

    adj. Devenu plus rude, endurci.

    ●(1922) FHAB Gouere 206. teneraet ha garvaet e vouez.

  • garvder
    garvder

    m. Cruauté.

    ●(c.1500) Cb. [neudenn] g. cest rudesse en fil / ou en toile. b. garuder a neut / pe a lien.

    ●(1732) GReg 833b. Rudesse, aprêté, tr. «garvder.»

    ●(1857) HTB 212. Ar garveder euz ar gastidigez.

  • garved
    garved

    coll. (zoologie) Vers de sable.

    ●(1912) KANNgwital 114/131. var zigarez klask garved. ●(1956) BLBR 87/12. o vont da glask garved. ●(1957) BRUD 2/84. Hirio emaon soñj klask eun tamm moh-aot ha garved. ●(1964) BRUD 18/31. Garved da Laou.

  • garvedenn / garvenenn
    garvedenn / garvenenn

    f. (zoologie) Ver de sable.

    ●(1909) BROU 242. (Eusa) Ver arénicole, tr. «Garvéden.» ●(1977) PBDZ 664. (Douarnenez) garven, sorte de vers de sable, nephtys ; garvenenn.

  • garven
    garven

    coll. (zoologie) Vers de sable.

    ●(1977) PBDZ 664. (Douarnenez) garven, sorte de vers de sable, nephtys ; garvenenn.

  • garvenenn
    garvenenn

    voir garvedenn

  • garvenn
    garvenn

    f. –où Balai de houx.

    ●(1732) GReg 76b. Balai de hoüe, tr. «Garvenn. p. garvennou.»

    ●(1876) TDE.BF 224b. Garvenn, s. f., tr. «Balai de bois rude.»

  • garventez
    garventez

    f. –ioù

    (1) Cruauté.

    ●(1847) FVR xii. daoust da c'harventez ann heskin. ●184. Ar Gonvansion a gavaz al lezennou-ma euz ar gwella, hag ho sevenaz c'hoaz gant mui a c'harventez.

    (2) Rudesse, âpreté.

    ●(1499) Ca 91a. [garu] Jtem hic asperitas / tis. g. g. asprece. g. garuentez. ●(1612) Cnf 78a-b. an hueruder ves ma eneff, hac à ves an bestl, da lauaret eo an garuentez am afflictionou graet em corff hac em membrou.

    ●(1659) SCger 149b. garventer, tr. «aspreté.» ●(1732) GReg 213b. Des austeritez corporelles, tr. «Garventezyou corvus. garventezyou bras.» ●833b. Rudesse, aprêté, tr. «Garvéntez.»

    ●(1876) TDE.BF 224b. Garventez, s. f., tr. «Rudesse.»

    ●(1918) LZBt Mae 6. da guz garwente dindan douster.

    (3) Garventez ar goañv : les rigueurs, l'âpreté de l'hiver.

    ●(1732) GReg 822a. les rigueurs de l'hiver, tr. «ar garvéntez eus ar goañ.»

    ●(1922) EMAR 24. Tommder meur a hanvez he lakaas da zec'ha, / Ha garventez ar goanv ken 'lies da skoana.

  • garveta
    garveta

    v. intr. Chercher des vers de sable.

    ●(1912) KANNgwital 114/131. 6 dervez er zizun da c'hravetta. ●(1956) BLBR 91/15. en eur vont da c'harveta. ●(1964) BRUD 18/31. me a harvete war aot Kern-ar-Gazel.

  • garwask
    garwask

    m. (pathologie) Mal très douloureux aux jambes.

    ●(1752) PEll 327. Garhoüask, mal très-douloureux, qui vient aux doigts, presque semblable au panaris.

    ●(1876) TDE.BF 224b. Gar-wask, s. f., tr. «sorte de goutte, maladie.» ●(1890) MOA 284b. Gouttes, Sorte de maladies, tr. «gar-oask, m.»

    ●(1927) GERI.Ern 170. garwask m., tr. «mal très douloureux aux jambes.»

  • garwaskañ
    garwaskañ

    v. tr. d.

    (1) Torturer au bloc.

    ●(1752) PEll 327. Garhoüasca, Serrer, étreindre, saisir & tenir fortement ; donner la torture, la question. Cette derniere signification est la plus propre à ce verbe composé de Gâr, jambe, & de Gwasca, presser, comprimer &c. On fait souffrir ce supplice aux criminels, leur serrant les jambes avec violence.

    ●(1927) GERI.Ern 170. garwaska, tr. «torturer.»

    (2) sens fig. Torturer, tourmenter.

    ●(1920) MVRO 62/4d. hon izili / Garwasket gant ar glizi.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...