Devri

Recherche 'hu...' : 215 mots trouvés

Page 3 : de hugenn-1 (101) à huneour (150) :
  • hugenn .1
    hugenn .1

    f. –où cf. hueg, hug, huged, hugez

    I. (anatomie) Luette.

    ●(1732) GReg 585b. Luette, tr. «Huguenn. an huguen. huqenn.»

    ●(1876) TDE.BF 297b. Hugenn, s. f., tr. «Luette.»

    II. (pathologie)

    (1) (?) Ampoule, tumeur (?).

    ●(1647) Am A-347. Me a bet ar grucq sec’h pe an huguen / Var becq da lanchen a mac’h asteno, tr. «Je souhaite (que) (?) la tumeur (?) sèche ou (?) l’ampoule (?) sur le bout de ta mauvaise langue et qu’elle s’étende.»

    (2) Hugenn gouezet : dérangement de la luette.

    ●(1931) VALL 434a. dérangement de la luette, tr. « hugenn gouezet. »

    (3) Sevel an hugenn : guérir le dérangement de la luette.

    ●(1931) VALL 434a. guérir [dérangement de la luette], tr. « sevel an hugenn. »

  • hugenn .2
    hugenn .2

    f. -où (botanique)

    (1) Épine-vinette.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Espine vinette, tr. «huguen’, angroües.»

    (2) Baie.

    ●(1934) BRUS 259. Une baie (aubépine, houx, églantine, etc…), tr. «un hugen –neu.»

  • hugez
    hugez

    s. (anatomie) Luette. cf. hueg, hug, hugenn, huged

    ●(1732) GReg 585b. Luette, tr. «huguès.»

  • hugunaodaj
    hugunaodaj

    s. Huguenotisme, doctrine des Huguenots.

    ●(1732) GReg 502b-503a. Huguenotisme, la doctrine des huguenots, tr. «Hugunodaich. par le, mot de hugunodaich, le peuple entend toutes sortes d'heresies.» ●(17--) TE 479. péré en dès fardet en Huguenaudage.

    ●(1847) FVR 340. ginidig a oa euz ar gear a Jeneva, e pelec’h e oa savet eun hugenodach. ●(1857) LVH xv. péhani (...) e arrestas en huguenaudage é peb léh. ●xx. huguenaudage en Nicolaïstèd. ●(1872) ROU 58. Protestantisme, tr. «Ugunodach.» ●(1889) ISV 50. Mes he merc'h a ioa re stag oc'h an hugunodach.

  • hugunod
    hugunod

    m. –ed (religion) Huguenot.

    ●(1612) Cnf 21a. Meuliff an hæretiquet, ha hugunodet.

    ●(c.1680) NG 572-574. Sellet : nen du hiruout / Guellet distruiet ol / Hon bro den huguenaudet ? ●599-602. miret Braih / Doh en huguenaudet, / Doh bresel ha famin, / Querteri, goual clenuet. ●(1732) GReg 502b. Huguenot, Calviniste, tr. «Hugunod. p. hugunoded.» ●825a. La Rochelle fut prise & démantelée par le Roi Loüis XIII, en 1628, tr. « ar guear eus ar Roc’hell a yoa fichet, qemeret var an hugunoded, ha disvuryet, gad ar Rouë Loyz tryzec-ved èn hano, èr bloaz c’huêzecq cant, hac eiz varnugunet (sic). »

    ●(1821) SST.ab xxxv. Ur bunition eahus aberh Doué, un dilost a bersecution en Huguenodet. ●(1889) ISV 50. He c'herent a ioa hugunoted.

  • hugunodez
    hugunodez

    f. –ed Huguenotte.

    ●(1732) GReg 502b. Huguenote, tr. «Hugunodès. p. hugunodesed.» ●(1738) GGreg 41. hugunodès, p. hugunodesed, tr. «huguenote.»

    ●(1889) ISV 50. o veza demezet eun eil guech da eun hugunodez.

    ●(1902) LZBg Gwengolo 231. Un hugenaudéz.

  • hugunodiezh
    hugunodiezh

    f. Huguenotisme, doctrine des huguenots.

    ●(1931) VALL 366b. qualité de huguenot, tr. «hugunodiez f.»

  • hugunot
    hugunot

    adj. Huguenot.

    ●(1612) Cnf 21a. scridou hæretic ha hugunod.

    ●(1854) PSA I 65. gannet a dud huguenaud. ●(1879) GDI 83. blasfêmeu huguenaud.

    ●(1902) LZBg Gwengolo 230. é reseuant éleih a alézoneu a dud hugenaud. ●(1939) KOLM 30. er Saozon hugenaot.

  • Hugus
    Hugus

    n. pr. Ugutio (auteur d'un vocabulaire).

    ●(1499) Ca 114a. Huguce. g. idem.

  • hugus
    hugus

    s. (anatomie) Luette.

    ●(1633) Nom 20a-b. Gurgulio, epiglottis, sublinguium, columella : la luette : an hugus, an luetten.

  • huhal
    huhal

    v. intr. = ( ?) c'hwezhañ ( ?).

    ●(1841) IDH 26. a vesul ma huhe ul loncêg benac.

  • hui
    hui

    Toull-hui : égoût.

    ●(1936) IVGA 195. argant dastumet en toullou-fi.

  • huier
    huier

    m. =

    ●(1744) L'Arm 26a. Barbacane, petite ouverture dans un talus, tr. «Huiére.. rieu. m.» ●43a. Canal, tr. «Huér.. rieu. m.» ●125b. Egout, tr. «Huérr ou Huiérr, de gondui enn dineu louss ag unn ti. m.» ●146b. Evier, tr. «Huiérr.. rieu : Huére.. érieu. m.» ●293. Pomelle, tr. «Direnn carguéd à douligueu, péhani a laquér é béeg unn huïérr éitt paraat na dremeinnou el loustage pé treu aral, gued en deure.» ●343b. Ru, tr. «Huére.. rieu. m.»

  • hujaot
    hujaot

    m. –où Injure.

    ●(1932) BRTG 28. ne vrunellè ket na hujaut na konz huerù erbet. ●(1939) RIBA 54. paod a hujaoteu diharak aral.

  • hujaotal
    hujaotal

    v.

    (1) V. tr. d. Injurier.

    ●(1910) ISBR 261. doh ou hujautal hag é tirivilat dohté a veg ha dré skrideu. ●(1919) DBFVsup 3. arjaudein, v. Insulter. Cf. hujaudein. ●(1932) GUTO 5. hujautal Hur Salvér. ●(1934) BRUS 69. Insulter, tr. «hujaotal.» ●(1937) TBBN 39. d'er goapat ha d'en hujautal. ●(1939) RIBA 53. Gourdrouzet e vezè, hujaotet, alernet haboet, ihuernet. ●54. hag hi en hujaotè doh er gerùel «kaohek». ●(1942) VALLsup 89b. Gronder, tr. «hujaotal (et injurier) V[annetais].»

    (2) V. pron. réci. En em hujaotal : s'insulter mutuellement.

    ●(1939) RIBA 8. hag ind d'en em-hujaotal a végad. ●60. en em-hujaotal get komzeu diflouroh pé diflour.

  • hujaoterezh
    hujaoterezh

    m. Action d'injurier.

    ●(1932) BRTG 138. Latira ne cheleu ket doh hujautereh é Jekon. ●(1939) RIBA 54. Hujaotereh, goapereh, drastereh ne hrent ket d'er haeh gorig na diskein nag ober. ●96. ag un hujaotereh d’un dejañnereh.

  • huk
    huk

    s. Vêtement.

    ●(1499) Ca 113a. Huc lien. g. hucquet de toille. ●Huc pillotet. g. hucque pillotee. ●(1575) M 309. Da muz entre'n buzuc, gant un huc an trugar, tr. «Ton réduit sera parmi les vers, avec une robe misérable.»

  • hulmañ / hulmiñ
    hulmañ / hulmiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Humer.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. humer, tr. «lonquein, hulmein.»

    (2) Supporter.

    ●(1962) TDBP II 219. N'he-deus ket a bermisïon da skei gantañ gand e dad, red a vez dezi e hulma eno, a-hervez, tr. «le père ne lui permet pas de le frapper, il faut qu'elle le supporte là, paraît-il.»

    II. V. intr. Supporter une situation déplaisante, pénible.

    ●(1919) BUBR 6/132. Ar re-all (...) na zeblantont ket beza gwall breset da zispaka eus o zoull, ha ni a rank hulma, pe omp kontant pe n'omp ket. ●(1919) BUBR 8/205. Hen a rank hulma ivez kaer en deus kaout sec'hed. ●(1962) TDBP II 219. An dud a vez droug enno gand se, med red eo dezo hulma, evel just, tr. «les gens s'en irritent, mais ils sont obligés de le supporter.»

  • hulmiñ
    hulmiñ

    voir hulmañ

  • hum
    hum

    interj. Hum !

    ●(1908) KMAF 16. Hum ! Gwelloc'h eo beza sur da genta, gouzout a rez. ●(1910) MAKE 112. «Hum ! eme egile, en eur skarza e c'hourlanchen. ●(1970) BHAF 305. Hum ! Lavarom hepken ne oa ket diwar dour...

  • humañ
    humañ

    v. tr. d. Humer.

    ●(1499) Ca 114a. Humaff. g. humer. ●(1633) Nom 55b. Illinctus, ecligma : quelque brouët pour humer : vn braouuaig bennac, souben da humaff.

  • humbl
    humbl

    voir humpl

  • humblamant
    humblamant

    adv. Humblement.

    ●(1612) Cnf 74a. mé oz supply humblamant, d'am difenn en nos henuoaz ouz an illusionou. ●(1621) Mc 82. humblamant ez goulennaff pardon.

    ●(1659) SCger 67a. humblement, tr. «humblamant.» ●(1732) GReg 504a. Humblement, tr. «Humblamand.»

    ●(1859) MMN 104. eur barressiad tud, daoulinet humblamant da adori Doue.

  • humblelezh
    humblelezh

    f. Humilité.

    ●(1688) MD II 31. humblelez eternel (…) lot eus oc'h humblelez.

  • humblez
    humblez

    s. Humilité.

    ●(1650) Nlou 171. Dren madelez han humblez à nezy, tr. «A cause de sa bonté et de son humilité.»

  • humen
    humen

    adj. Humain.

    ●(1499) Ca 114a. Humen. g. humaine. ●(1575) M 1357. Eno á hast dastum aray lingnez humen, tr. «Là en hâte, il réunira la race humaine.» ●(1576) H 50. Suffocquer a froez humaen. ●(1612) Cnf.epist 4. an compsou inutil eues an scauancc ha furnez humen. ●(1612) Cnf 12a. pan scuillier an goat humen dré malicc ha droucyez. ●(1650) Nlou 293. Euyt scler dyseren, lignez humen à penet, tr. «pour délivrer clairement la race humaine du châtiment.»

    ●(1659) SCger 67a. humain, tr. «humen.» ●(1774) AC v. ar spez humen, tr. «l'Espece humaine.»

  • humenidigezh
    humenidigezh

    f. =

    ●(1839) BSI 214. anduri qemend a elle humenidiguez an den da souffr. ●270. ma partagimp douéëlez an hini en deus teurvezet partagi ganeomp hon humenidiguez.

  • humeur
    humeur

    s. Humeur.

    ●(1647) Am.ms 691. Ma na veach custum avez he humeur., tr. « Si vous n’étiez accoutumé à son humeur »

  • humez
    humez

    coll. =

    ●(1744) L'Arm 284b. Cœur de pigeon, tr. «Huméss.»

  • humezenn
    humezenn

    f. = unanderenn «humez».

    ●(1744) L'Arm 284b. Un cœur de pigeon, tr. «Unn Umezeenn.f.»

  • humid
    humid

    adj. Humide.

    ●(1633) Nom 232b-233a. Solum vliginosum, irriguum, vuidum : terre tousiours humide ou moite : douar bepret humid ha leïz.

  • humiliañ
    humiliañ

    v.

    (1) V. tr. d. Humilier, rendre humble.

    ●(1499) Ca 114a. Humiliaff vide in vuel. ●(1575) M 18. humiliaf Tut an bet, tr. «humilier les gens du monde.»

    (2) V. pron. réfl. Em humiliañ : s'humilier.

    ●(1575) M 572-573. Penaux couffat an maru, peheny so garuhaff : / A ra da pep heny, en em humiliaff, tr. «Comme quoi le souvenir de la mort, qui est très dure / Fait à chacun s'humilier.» ●(1576) Cath p. 9. ne deo quet euit ma em v[a]ntaff : hoguen ma em humiliaff, tr. «ce n'est pas pour me vanter, mais m'humilier.»

  • humilite
    humilite

    f. Humilité.

    ●(1659) SCger 67a. humilité, tr. «humilité.»

    ●(1911) SKRS II 167. Ar Zent ho deus bet un istim vras evit an humilite.

  • humpl
    humpl

    adj.

    (1) Attr./Épith. Humble.

    ●(1659) SCger 67a. humble, tr. «humbl.» ●(1688) MD I 17. Eur peden humbl ha fervant d'an Treindet. ●(1732) GReg 504a. Humble, qui est sans orgüeil, qui est modeste, soûmis, tr. «Humbl.»

    ●(1838) OVD 300. Na doucet-é bout patiant hac humble, étal bout vangeancius. ●(1855) BDE 456. Bed-é bet devotius, fur, humbl. ●(1860) BAL 200. ur mevel a zo evel rancout deza beza humbl. ●(1880) SAB 36. humbl, patiant, gouzavuz, sentuz, p'eo destinadur ar gristenien beza evel ouz o Zalver.

    (2) Adv. Humblement.

    ●(1868) KMM 37. o senti humbl ouz ur micherour. ●(1880) SAB 162. grit ma pedin humbl evel-se.

    ●(1932) ALMA 97. Trugarekât a ran humbl an Aotrou Doue.

  • humplaat
    humplaat

    v. intr. Devenir plus humble.

    ●(1860) BAL 192. evit miret ouz ar c'hloar-vean, ac humplaat atao.

  • humplded
    humplded

    f. Humilité.

    ●(1732) GReg 504a. Humblement, tr. «gand humblded.»

    ●(1847) MDM 85. gant ar memez humblded.

  • hun
    hun

    m. –ioù

    I. (domaine du sommeil)

    (1) Somme, sommeil.

    ●(1499) Ca 49a. g. sommail. b. hun. ●114a. Hun. g. someill. ●(1633) Nom 227a. Canticinium, secunda vigilia : le premier somme : an quentaff hun.

    ●(1659) SCger 111b. sommeil, tr. «hun.» ●(1727) HB 545. Queit ha ma vezzimp en hon hun. ●(1732) GReg 874b. Sommeil, ou somme, le dormir, tr. «hun. p. hunyou. Van[netois] hun. p. hunéü.» ●Un profond sommeil, tr. «un hun calet.» ●Par mon sommeil, pendant que je dormois, tr. «Em hun.» ●(1752) PEll 444. Hûn, tr. «Sommeil.»

    ●(1879) ERNsup 156. Hun, heun, m., tr. «somme, court sommeil.» ●barz ma hun kenta (da noz), tr. «dans mon premier sommeil, Pleud[aniel], Lanr[odec].» ●(1897) EST 68. Un hun huek.

    ●(1908) PIGO II 17. an ozac'h a hadkrog en e hun. ●(1933) MMPA 160. an hun-se ne bad ket pell.

    (2) Dre hun : en dormant.

    ●(1659) SCger 112a. ●112a. en songeant, tr. «dre hun.» ●(1732) GReg 874b. Par mon sommeil, pendant que je dormois, tr. «dre va hun.»

    (3) Ober un hun : faire un somme.

    ●(1879) ERNsup 156. ober un hun, tr. «faire un somme, Perros, Trév[érec].» ●n'em eus kret 'met eunn hun pe daou, tr. «je n'ai fait qu'un ou deux sommes, Trév[érec].»

    ●(1903) MBJJ 47. Eun hun a ran bete diou pe dær heur. ●(1910) MBJL 194. Amzer hepken d'ober un hun.

    (4) Pakañ un hun : faire un somme.

    ●(1942) DHKN 30. arlerh Pariz hé doè gellet pakein un hun hag e hras kant vad dehi.

    II. (domaine du rêve)

    (1) Rêve, songe.

    ●(1659) SCger 155a. hun, tr. «songe.» ●(1752) PEll 444. Hûn, tr. «songe.»

    (2) Dre hun : en songe.

    ●(14--) N 26. dre ma hun, tr. «en songe.»

  • Hun
    Hun

    m. –ed Hun.

    ●(1911) BUAZperrot 725. eur boblad gouezidi, ar Hunned.

  • hun-aez
    hun-aez

    m. Sieste.

    ●(1908) DIHU 36/82. Mar det enta d'hobér un hun ahoé.

  • hun-kousked
    hun-kousked

    m. Somme.

    ●(1861) BSJ 15. é varhue e vou haval doh un hun-cousquèd.

    ●(1913) AVIE 231. mes kredein e hrent é konzé ag un hun-kousked. ●(1934) MAAZ 40. én ur obér un hun gousked.

  • hun-kreisteiz
    hun-kreisteiz

    m. Sieste.

    ●(1879) ERNsup 156. ann heun kreiste, tr. «le sommeil d'après-dîner, Goudelin ; ober heun kreiste, Pleud[aniel].»

    ●(1912) BUAZpermoal 652. el lec'h m'oa bet ar vugale oc'h ober o hun-kreiste. ●(1936) BREI 442/2d. kuit a hun kreizte.

  • hunadus
    hunadus

    adj. (Fièvre) Léthargique, somnolente.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. Letargie, tr. «darian Cousquedus hunnadus.»

  • hunañ / huniañ / huniñ
    hunañ / huniañ / huniñ

    v. intr.

    (1) Dormir.

    ●(1732) GReg 302a. Dormir, tr. «hunya. pr. hunyet. huni. huna. ppr. hunet. Van[netois] huneiñ. hunyeiñ.» ●302b. Dormir d'un profond sommeil, tr. «hunya micq. hunya saçzun.» ●(1752) PEll 444. Huna, tr. «sommeiller, dormir.»

    ●(1879) ERNsup 156. hun, tr. «dormir.» ●Emañ 'hun aze, tr. «il est là à dormir Trév[érec].» ●ke(r)s të hun, tr. «va dormir, Trév[érec].»

    (2) Rêver.

    ●(1752) PEll 444. Huna, tr. «songer, rêver.»

  • hundi
    hundi

    m. –où Dortoir.

    ●(1752) PEll 444. Hundy, tr. «Dormitorium, (mot à mot, maison de sommeil).»

    ●(1931) VALL 228b. Dortoir, tr. «hundi m. pl. ou.»

  • hune
    hune

    f./m. –ioù, –où

    (1) Rêve, songe.

    ●(1732) GReg 819a. Reve, songe en dormant, tr. «Van[netois] hune. p. huneéü.» ●(1790) MG 8. un huné. ●(17--) TE 52. deu huné en doai bet. (…) ean e uélou de betra e vou talvét dehou é hunéeu. ●56. en eu huné-ze.

    ●(1818) HJC 352. un hüèné e mès bet. ●372. er hré-men e gueméras er pèh en doai laret er merhet-ce dehé aveit huéneïeu. ●(1829) CNG 4. inou é tissorbe ag en huné calet ag er pehet. ●(1876) TIM 137. hunéeu eahus ar é zivout. ●(1896) HIS 23. Er roué Pharaon, ér prañtad-sé, en doé groeit eúé deu huné.

    ●(1913) AVIE 322. un huné ar é zivout. ●(1921) BUFA 59. é oé Franséz en devoé guélet en é huné.

    (2) Sommeil.

    ●(1732) GReg 874b. Sommeil, ou somme, le dormir, tr. «Van[netois] hune. p. huneéü.» ●(1792) CAg 122. Dihousquet onn ag un huné ponnère.

  • huneal / huneiñ
    huneal / huneiñ

    v.

    (1) V. Rêver.

    ●(1732) GReg 819b. Réver, songer en dormant, tr. «Van[netois] huneal. huneeiñ.» ●(17--) TE 277. devinein petra en doai un aral hunéét.

    ●(1900) BUSF 5. Chom e hra paud de hunéal, de rézial én ou gulé.

    (2) V. tr. i. Huneal gant : rêver à.

    ●(17--) VO 57. Ur glorius e bass é amzér é hunéal guet vanitéeu. ●58. ne gave quet brassoh plijadur aveit hunéal guet hé chongeu. ●59. En nemb e hum abus de hunéal guet en ol chongeu e hum bresant én é speret. ●60. er-ré e bass ou amzér é hunéal guet amouédage.

  • hunegan
    hunegan

    m. –ed

    I. (zoologie)

    (1) Loir.

    ●(1499) Ca 114b. Hunegan. g. herisson.

    ●(1732) GReg 577b-578a. Liron, ou loir, ou rat-liron, petit animal qui dort tout l'hyver dans les creux des arbres, & sous les toits des maisons, tr. «Lyr. p. lyred. hunegan. p. huneganed.»

    (2) Marmotte.

    ●(1732) GReg 604b. Marmote, petit animal farouche qui dors six mois, comme les loirs, tr. «Hunegan. p. huneganed. voyez liron.»

    II. sens fig. Gros dormeur.

    ●(1732) GReg 302a. Dormeur, grand dormeur, tr. «hunegan. p. huneganed. (ce dernier mot signifie dans le propre, liron, & marmotte.»

  • huneganez
    huneganez

    f. –ed Dormeuse.

    ●(1732) GReg 302a. Dormeuse, tr. «huneganès. p. huneganesed.»

  • huneiñ
    huneiñ

    voir huneal

  • huneour
    huneour

    m. –ion Rêveur.

    ●(17--) TE 52. Chetu hun hunéour.

    ●(1907) VBFV.bf 33b. hunéour, m. pl. –erion, tr. «rêveur.» ●(1908) NIKO 24. Hunéour, spered goann.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...