Devri

Recherche 'kel...' : 164 mots trouvés

Page 3 : de kelienek (101) à keltieger (150) :
  • kelienek
    kelienek

    adj. (Endroit) où il y a beaucoup de mouches.

    ●(1499) Ca 169a. g. plain de mouches. b. quelyenec.

    ●(1732) GReg 641b. Lieu plein de mouches, tr. «Leac'h qellyennecq.» ●(1744) L'Arm 246a. Lieu où il y a beaucoup de mouches, tr. «léh quelionnêc.»

    ●(1876) TDE.BF 332a. Kelienek, adj., tr. «Rempli de mouches, couvert de mouches.»

  • kelienenn
    kelienenn

    f. –où

    (1) (entomologie) Mouche.

    ●(1499) Ca 169a. Quelyenenn. g. mouche. ●(1633) Nom 48a-b. Fucus, fur : bourdon, mouche, guespe : bouderes, quelyenez bras. ●48b-49a. Cicindela, lampyris, nocticulam sunt qui vocitent : ver ou mousche luisante de nuict : preuf pe quelyenen á sclærissaff en nos preuf goulou. ●49a. Musca : mousche : quelyenen. ●53b. Pandium passerinum : vn petit morceau, vn disner de mousche : vn tammic bian, leïn quelyenen.

    ●(1659) SCger 81b. mouche, tr. «quelienen p. quelien.» ●166b. quelienen p. quelien, tr. «mouche.» ●(1732) GReg 641b. Mouche, petit insecte volant, tr. «Qellyenenn. p. qellyen. Van[netois] qellyonen. p. qellyon. qelhyanen. p. qelhyan.» ●(1744) L'Arm 246a. Mouche, tr. «Quelionnenn. lion. f.»

    ●(1821) SST 208. ur huebeden, ur guelionen. ●(1856) VNA 27. une Mouche, tr. «ur Guelionnen.»

    ●(1978) PBPP 2.2/285. (Plougouskant) keliedenn f. kelien, tr. «mouche.» ●(1980) EBSB 62. (Ar vro vigoudenn) ur geliedenn, tr. «une mouche.» ●(1982) PPBA 44. (Argol) Ar geliedenn a zo eet kuit, tr. «La mouche est partie.»

    (2) Kelienenn an aon =

    ●(1910) ISBR 255-256. a pe grogas kelionenn en eun ér Sauzon.

  • kelig-an-hañv
    kelig-an-hañv

    m. Premier mai.

    ●(1931) VALL 439a. premier jour de mai, tr. «kelig an hañv m.»

  • kelin
    kelin

    plur. kolen

  • kelinañ
    kelinañ

    v. intr. Mettre bas.

    ●(1732) GReg 82a. Mettre bas, parlant des Truïes, des Chiennes, des Chats &c., tr. «Qelina. pr. qelinet.» ●165a. Chienner, tr. «Qelina. pr. et.» ●718a. Faire ses petits, parlant des femelles des animaux, tr. «Qelina. pr. qelinet.»

    ●(1867) MGK 107. Eur giez-red a voa tostik da gelina. ●(1876) TDE.BF 332b. Kelina, v. n., tr. «Mettre bas, parlant des chiennes, chattes et autres femelle de ce genre.»

  • kelinet
    kelinet

    adj. Qui a mis bas.

    ●(1857) CBF 99. Kelinet eo ar giez, ar gazez, tr. «La chienne, la chatte a mis bas.»

  • keliniadez
    keliniadez

    f. Enseignement.

    ●(1499) Ca 169a. enseignement. b. quelingnadez.

  • kelion
    kelion

    voir kelien

  • kelkez korn
    kelkez korn

    s. (argot des tailleurs vannetais) Pain.

    ●(1932) BRTG 77. Girieu ag el «langaj kemenér» Kelkez korn = bara.

  • kelkod, kelkoed
    kelkod, kelkoed

    voir kalkud

  • kell .1
    kell .1

    f. –où, d. divgell (anatomie) Testicule.

    ●(1499) Ca 51b. Crohenn an niuquell vide in faescenn. ●169b. Quell. g. coillon. l. testiculus / li.

    ●(1732) GReg 457b. Germer, pousser un germe, tr. «qellida. pr. qellidet. (de qell, testicule).» ●919a. Testicule, tr. «Qell. p. qellou. deuguell.» ●(1744) L'Arm 380b. Testicule, tr. «Quëll.. leu. m.»

    ●(1821) GON 80a. Kell, s. m., tr. «Testicule, deux corps glanduleux qui appartiennent au mâle de chaque animal, et qui servent à perfectionner la matière destinée à la génération. Pl. duel daou gell. On dit aussi kellou.» ●(1869) TDE.FB 871a. Testicule, s. m., tr. «Kell, kall, m. pl. ann daou gell.» ●(1890) MOA 148a. La bourse des deux testicules, tr. «kroc'henn ann daou gell.»

    ●(1931) VALL 736b. Testicule, tr. «kell f. duel diougell.»

  • kell .2
    kell .2

    f.

    (1) Paroi de séparation de deux pièces, deux box.

    ●(1752) PEll 477. Kell, ou Kêl, séparation de logement ; ce qui fait une chambre séparée, appartement. Dans les étables, c'est seulement ce qui sépare le bétail de différentes espèces.

    (2) Compartiment d'étable.

    ●(1752) PEll 477. Kell, ou Kêl (…) M. Roussel m'a appris qu'en Haut-Léon Kell est spécialement la crêche des veaux séparée en particulier.

    (3) Cellule.

    ●(1931) VALL 104a. Cellule, tr. «kell f. kellou, killi.»

  • kellaezañ
    kellaezañ

    v. (agriculture) Couvrir (un tas de paille).

    ●(1962) EGRH I 30. kellaezañ v., tr. «arranger le tas de paille et le couvrir.»

  • kellaezh
    kellaezh

    m. Colostrum. cf. kentlaezh, farz-kellaezh

    ●(1752) PEll 478. Kellaës, & en Léon Kelléas, Premier lait, ou Avant-lait. (…) C'est le premier lait que la vache donne, après avoir fait son veau.

    ●(1876) TDE.BF 332b. Kelleaz, s. m., tr. «Le premier lait d'une vache qui a vêlé.»

    ●(1927) GERI.Ern 273. kellaez, kelleaz, kellêz m., tr. «Le premier lait d'une vache.» ●(1931) VALL 133b. Colostrum, tr. «kellaez m.»

  • kellann
    kellann

    f. Pierre plate debout qui interdit l'entrée des cimetières aux animaux.

    ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) Kellann : ar gellann pe ar gellenn eo ar maen moan a laker war e zilh a-uz diri eur vered pe eur vali da virout ouz al loened da vont dre an diri-se : «Ar maen-mañ a zo groilhet, anez e oa bet mat da ober eur gellann ; pemp kellann a zo, war ar vered, e Scrignac.»

  • kellavar
    kellavar

    adj. Bezañ kellavar : exprimer la même pensée.

    ●(1943) FHAB Gouer/Eost 327. Kellavar oant holl na daje ket betek pen an devez warlec'h (lire : warlerc'h).

  • kellazh
    kellazh

    f. Sonnerie de plusieurs cloches ensembles.

    ●(1839) ECHo de Morlaix 7 septembre. On appelle encore ar ghellas, la réunion méthodique des sons que rendent plusieurs cloches qui sont mises en branle à la fois, et cette opération s'appelle kellasa.

  • kellazhañ / kellazhiñ
    kellazhañ / kellazhiñ

    v. intr.

    (1) (en plt de cloches) Sonner de concert.

    ●(1839) ECHo de Morlaix 7 septembre. On appelle encore ar ghellas, la réunion méthodique des sons que rendent plusieurs cloches qui sont mises en branle à la fois, et cette opération s'appelle kellasa. ●(1866) FHB 99/373b. ar c'hleïer da gellaza evit diskuez al levenedigez-ze. ●(1869) FHB 236/213a. ar c'hleier a gemer ho mouechou caera ; kellazi a reont en eun doare dudiuz.

    (2) par ext. (en plt d'outils) Produire un concert de sons.

    ●(1839) ECHo de Morlaix 7 septembre. On dit aussi kellasa, pour exprimer les sons réunis ou mélangés de plusieurs fléaux qui, par leur chute successive et mesurée, font résonner l'aire avec une certaine harmonie ; le synonyme du verbe kellasa c'est derc'hel al las, c'est-à-dire réunir l'unisson ou l'harmonie.

    (3) sens fig. (en plt de plusieurs personnes) Être concurrents dans une vente aux enchères.

    ●(1978) PLVB 63. N'emaint nemet daou o kellasiñ (*). Hag an dud a c'hoarzh o welout imor pep hini : un douristez hag ur marc'hadour meubl kozh. (*) o kellasiñ : o kevezañ.

  • kelleg
    kelleg

    m. kellizion Mâle.

    ●(1977) PBDZ 638. (Douarnenez) kelleg, kellizien, tr. «mâle.» ●709. kellek, tr. «chez certains poissons.»

  • kellek
    kellek

    adj. Qui a de gros testicules.

    ●(1732) GReg 919a. Cheval qui a de grosses testicules, verrat &c., tr. «Marc'h qellecq. marc'h qellocq. tourc'h qellecq, ou qellocq, &c.» ●(1744) L'Arm 380b. Testicule (…) Verrat, qui en a de gros, tr. «Hoh quellêc.»

    ●(1876) TDE.BF 315b. Kallok, kellok, adj., tr. «Qui a de gros testicules, parlant d'un animal.» ●332b. Kellek, adj., tr. «Qui a de gros testicules, parlant d'un animal.»

  • kellid .1
    kellid .1

    adj. Germé.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/460. cependant du «froment germé» se dira : gwiniz kellid.

  • kellid .2
    kellid .2

    coll. –où

    I. Coll.

    A. (agriculture)

    (1) Germes.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. germe, tr. «queliden pl. quelit.» ●(1732) GReg 457b. Germe, la partie du grain qui pousse la premiere pour produire la plante, tr. «Qellid.» ●Le germe du blé, tr. «Qellid an ed.»

    ●(1876) TDE.BF 332b. Kellid, s. m., tr. «Germe de graine.»

    ●(1907) FHAB Mezheven 121. ar greun hadet ganid / A zidenvo buan, hag a reio kelvid. ●(1915) RNDL 128. Ret é d'er gran mérùel eit ma tei er helid, tr. «Il faut que le grain meure pour que vienne le germe.»

    (2) Kellidoù moan : germes de pommes de terre improductifs.

    ●(1936) IVGA 67. Ha gouzout a rez petra eo kellidou moan ? Hir e tiwanont, nemet ne roont ket avalou douar. N'int ket priziet.

    B. (physiologie) Sperme.

    ●(1744) L'Arm 366b. Sperme, tr. «Clitt ur hroaidur é um feurmein.»

    C. sens fig. Germe.

    ●(1861) BSJ 41. Ag er momand ma oé bet conceuet, donæzoneu er Speréd-Santel e oé diazéet én-hou ; ean-oé er hlid sacret hont, er boquet-hont ag en nean, er vroncen-hont en dès cresquet doh gùen Jessé.

    ●(1867) FHB 113/69a. C'houi a had e kaloun ho merc'hed kellid ann holl dechou.

    II. M. Germe.

    ●(1744) L'Arm 172b. Germe, tr. «Clidd.. deu.»

    ●(1907) VBFV.fb 48a. germe, tr. «klid, m. (pl. eu).»

  • kellidadur
    kellidadur

    m. Germination.

    ●(1931) VALL 335a. Germination, tr. «kellidadur m.»

  • kellidañ / kellidiñ
    kellidañ / kellidiñ

    v. intr.

    I. (agriculture) Germer.

    ●(1499) Ca 27b. Brouczaff vide in quellidaff. ●169b. Qnellidaff (lire : Quellidaff). brouczaff pe bouriounaff. g. germer. ●(c.1500) Cb 31a. Brouczaff vide in quelidaff. ●(c.1500) Cb. Quellidaff / brouzaff pe bourgounaff. g. germer. ●(1521) Cc. Quellidaff alias bourgonaff. g. germer.

    ●(1659) SCger 62b. germer, tr. «quellida.» ●166b. quellida a ra an it, tr. «le blé germe.» ●(c.1718) CHal.ms ii. germer, tr. «quellidein, quelidennein.» ●(1732) GReg 457b. Germer, pousser un germe, tr. «qellida. pr. qellidet.» ●(1744) L'Arm 172b. Germer, tr. «Clidein.. détt.»

    ●(1849) LLB 7-9. O Doué (...) / Hui hemb kin e laka en had de gelidein. ●(1857) LVH 131. èl un had (...) e hlidou hag e zougou fréh. ●(1866) FHB 89/296a. An ed du a deu da vraguezi, da guillida.

    ●(1907) VBFV.fb 48a. germer, tr. «klidein, kelidein.» ●(1909) FHAB Mezheven 162. kellida evel ar vinizen en douar. ●(1913) AVIE 109. en had e gelid ataù hag e gresk. ●(1937) DIHU 315/323. peguir é huélér e kelidein breman en had mât en des hadet.

    II. sens fig.

    (1) (en plt d'argent) Rapporter.

    ●(1914) MABR 39. Me zad ha mé bremen e lak de gelidein / Argand en Eutru Kont, chomet pèl de verglein.

    (2) (en plt d'un enfant) Commencer à grandir.

    ●(1924) BILZbubr 42/963. C'houi ne oac'h c'hoaz nemet hanter pe kart-vousig, me o kellida, ha c'houi, ar re yaouank, o c'hortoz didenvi...

  • kellidenn
    kellidenn

    f. –où

    (1) Germe (d'œuf).

    ●(1744) L'Arm 172b. Germe (…) De l'œuf, tr. «Cliddenn ùi.»

    (2) Germe.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. germe, tr. «queliden pl. quelit.» ●(1732) GReg 457b. Germe, la partie du grain qui pousse la premiere pour produire la plante, tr. «Qellid.» ●Le germe du blé, tr. «Qellid an ed.»

    ●(1896) HIS 104. mès er geliren e séh mañk a zoustér. ●(1896) HISger 3. Kliden ou kliren, tr. «germe.»

    ●(1907) VBFV.fb 48a. germe, tr. «keliden, f.»

    (3) Testicule.

    ●(1744) L'Arm 380b. Testicule, tr. «Clidênn.»

  • kellidenniñ
    kellidenniñ

    v. intr. Germer.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. germer, tr. «quellidein, quelidennein.»

  • kellies
    kellies

    adv., prép. & conj.

    I. Adv.

    (1) Si souvent.

    ●(1659) SCger 166b. queliés, tr. «si souuent.»

    ●(1876) TDE.BF 332b. Kel-liez, adv., tr. «Si souvent.»

    (2) Tant, autant.

    ●(1499) Ca 170a. Quenlies vide in quement. ●Quenlies guez. g. toutes lez foiz.

    II. Prép.

    (1) Autant de.

    ●(1659) SCger 166b. queliésguez e studiân, tr. «toute-fois & quantes que i'estudie.» ●(1710) IN I 193. Ar C'heriou pere o deveus ponchou coat a-ziouc'h rivierou bras, o deveus aon na daent gant an dour quellies reverdi a vez.

    (2) Loc. prép. Kellies a : autant de.

    ●(1576) Cath p. 12. ensembli quen lyes a den sauant, tr. «assembler tant d'hommes savants.» ●(1621) Mc 28. an traouman oll so quen lies à pechet maruel.

    ●(1727) HB 219. distribui dar Beorien / Quellies a bistol hac a vloaz en devoa.

    ●(c.1825/30 AJC 13-14. eun em dened / a gilies a dangur, tr. «que je me suis sorti / De tous ces dangers.» ●(1831) MAI 147. quen lies a dol lanç em c'halon. ●(1846) DGG 210. quellies a bec'het marvel a gometet. ●442. ar fautou-se pere a zeblant quen dister hac a gometer quellies a vech.

    III. Loc. conj.

    (1) Kellies gwezh ma : aussi souvent que.

    ●(1612) Cnf 8b. Quen lies guez maz gra an den vn euffr.

    ●(1659) SCger 120a. toute-fois & quante que i'estudie, tr. «queliez guez ma studian.»

    ●(1846) DGG 203. ha quellies guech ma velont hon eus ezom.

    ●(1907) BSPD I 173. Kel liés guéh ma chonje, goudé, é konzeu sant Bernard, ean hum laké de ouilein.

    (2) Kellies (ha) ma : aussi souvent que.

    ●(1612) Cnf 12b. n'en deo quet necesser dezo confes an niuer ho pechedou, rac aznauout à grær ho stat pennaus ez pechont quen l'ieux maz caffont comodité.

    ●(1727) IN II (avis) iii. ur vagadur peini a dleomp da guemeret quel lies ha ma hor bez izom.

  • kellig
    kellig

    f. –où (biologie) Cellule.

    ●(1908) FHAB Meurzh 75. penaoz eo great an empenn ? (...) 600 million a gellic. ●(1908) FHAB Du 323. gouzout a reont ez eus e corf an den eun niver dreist muzul a gelligou beo. ●(1931) VALL 104a. Cellule, tr. «kellig f. kellouïgou, killiïgou.»

  • kellkazh
    kellkazh

    coll. (botanique) Petites prunes sauvages.

    ●(1907) VBFV.bf 38b. kelkahen, f. pl. kelkah, tr. «petite prune sauvage.» ●(1907) VBFV.fb 81b. prunes sauvages : jaunes rondes, tr. «kelkah.»

  • kellkazhenn
    kellkazhenn

    f. Petite prune sauvage.

    ●(1907) VBFV.bf 38b. kelkahen, f. pl. kelkah, tr. «petite prune sauvage.»

  • kelo / kelav / keloù
    kelo / kelav / keloù

    prép. Pour le peu.

    ●(1879) ERNsup 158. kelo, kelo-ze, si peu : kelo wech, si peu souvent ; kelo pez a ra a c'hlao ha mañn zo memes tra, il fait si peu de pluie, que ce n'est pas la peine d'en parler ; kelo vit-ze, pour si peu, Trév. A Pléh., kelou. ●(1896) GMB 527. Le mot kelou, kelo s'emploie en Trég. pour "si peu" : evit qelo ar pez a noaz pour le peu de mal qu'elle fait Ricou 73, voir Rev. celt. IV, 158 ; litt. peut-être "pour l'histoire, l'affaire de", bien qu'on puisse aussi voir là l'ancien mot *co-lau "si peu" qui a été remplacé par kenneubeut (gall. cyn lleied); cf. Rev. celt. VIII, 505.

    ●(1909) TOJA 12. 'Vit kelo eun tog ! ●26. Ne verrao ket, 'vit kelo chom da zellet outan ! ●(1912) BUAZpermoal 667. An daou verzer ne nac'hjont ket o Doue evit kelo ze. ●(1925) CHIM 11. Vit kelo ze, n'on ket maro ! ●(1963) BAHE 37/35. Perak kemer ar boan-se. Kelo e-unan emañ ! ●(1970) BHAF 86. kelou ar voutaillad dour-sistr a ya gantañ d'an aot ? ●(1974) BAHE 80/29a. Ba ! ba ! eme Dom Erwan, evit keloù ur yar, setu aze ur charre ! ●(1977) LLMM 184/365. Kalz re a draoù keloù c'hwec'h miz.

  • kelorn
    kelorn

    m. –ioù, kelern

    I.

    (1) Cuve, baquet.

    ●(1499) Ca 169b. Quelorn. g. seillot cest le vesseau en quoy on trait les vachies.

    ●(1732) GReg 74a. Bacquet, ou, baquet, cuvier fait d'une futaille sciée, tr. «qelorn. p. qelornyou.» ●145a. Mettre des cerceaux à une barrique, &c., tr. «qelc'hya ur varricqen, ur c'helorn.» ●423a. Foncer un baquet, un seau, tr. «strada ur c'helorn, ur sailh, pr. et.»

    ●(1896) GMB 533. baquet (...) pet[it] tréc[orois] kulorn, kuloren f.

    ●(1931) VALL 57b. Baquet, tr. «kelorn m. pl. iou.»

    (2) Charnier.

    ●(1876) TDE.BF 333a. Kelorn, s. m. tr. «Baquet pour garder la viande salée.» ●(1889) ISV 343. evel ma alkeomp-ni ama moru pe kik sall da viret en hor c'helorniou.

    ●(1922) FHAB Here 305. ha plas awalc'h a vo en ho kelorn evit ar bern kig-man. ●(1978) BZNZ 12. (Lilia-Plougernev) Un tammig kelorn e poa da lakaat da gig, tr. (THAB 1/10) «On avait un petit charnier pour mettre la viande.» ●(1984) HYZH 154-155/87. kelorn : pod graet e pri evit derc'hel ar c'hig moc'h en dour gant holen bras.

    (3) Seau.

    ●(1876) TDE.BF 333a. Kelorn, s. m., tr. «vase pour traire les vaches.»

    ●(1906-1907) EVENnot 11. (Sant-Laorañs) Tap d'in ar c'hulorn, tr. «seau.» ●(1928) BREI 61/2d. Leiz ar c'hilorn a lêz gant pep hini eus ar biou.

    (4) Baratte.

    ●(1659) SCger 166b. quelorn, tr. «barate pour mettre du beure.» ●(1732) GReg 39a. Anses de barate, tr. «Scoüarnou ur c'helorn.»

    (5) Boîte à divers usages.

    ●(1876) TDE.BF 333a. Kelorn, s. m., tr. «Boîte à divers usages.»

    (6) Kelorn an holen : boîte à sel.

    ●(1876) TDE.BF 333a. Kelorn, s. m., tr. «boîte à sel près du foyer pour le préserver de l'humidité.» ●Kelorn ar c'hoalenn, s. m., tr. «la boîte au sel.»

    (7) plais. Tête, ciboulot.

    ●(1766) MM 359. ho conta deomp eus he guélorn / er bibl nevez a gomsyou born.

    ●(1889) ISV 339. eur guiscat marvaillou hag istoriou renket en he gelorn.

    ●(1923) KNOL 8. renket kement a draou fentus en e gelorn. ●(1965) KATR 21. ne oa ket evid ober kôz gand eur skolêr, re nebeud a oa c'hoaz en e gelorn.

    II. Tennañ koñchoù born eus e gelorn : voir koñchoù.

  • kelornad / kelorniad
    kelornad / kelorniad

    m. –où Contenu d'un «kelorn».

    ●(1896) GMB 533. pet[it] tréc[orois] kulorennad f. plein un seau.

    ●(1908) PIGO II 150. eur c'helornad dour yen. ●(1910) BOBL 30 juillet 292/2d. An aneval a labour a c'hall eva var dro daou gelorniad dour bemde. ●(1919) BUBR 7/180. kelorniadou dour. ●(1931) VALL 57b. Baquet [le contenu], tr. «kelornad.» ●(1935) BREI 432/3d. elec'h pep kelornad jistr, eur c'helornad dour. ●(1962) EGRH I 30. kelorniad m. -où, tr. « plein un seau, une boîte. »

  • kelorniad
    kelorniad

    voir kelornad

  • keloù .1
    keloù .1

    m. –ioù, keleier

    I.

    (1) Nouvelle.

    ●(14--) Jer.ms 17. Autrou rez ham sezlou : Sede quehezlou mat, tr. « Juste Seigneur, écoute-moi : voici de bonnes nouvelles. » ●(1499) Ca 168b. Quehezlou. g. nouelle. ●(1633) Nom 205b. Euangelium : salaire pour bonne nouuelle : an salær en deuez vn den euit vn quehezlou mat.

    ●(1659) SCger 84b. nouuelles, tr. «quehelou.» ●166a. quehezlou, tr. «nouuelles.» ●(1689) DOctrinal 199. ar Sant joyus ó clevet ar queazlou mat-se à rentas graçou da Doué. ●(1732) GReg 663a. Nouvelle, tr. «Qéhezl. p. qéhezlaou, qéhezlou.» ●(17--) FG II 42. A ! pordistak, pa roer kélaou ker koant d'in ez-ounn-me kountant. ●(1783) BV 12/280. demmat dach ma homer chettu quello neue.

    ●(1862) BSH 11. Petoare queloyo so o ren a neve. ●(1878) EKG II 71. Ar c'helou-ze a laouenneaz ar zoudard. ●(1880) SAB 230. cass ar c'helou d'an diskibien oa beved o Mestr.

    ●(1909) MMEK 15. Ar c'helou a reaz founnuz tro Breiz-Izel. ●(1912) BUAZpermoal 457. P'en em vrudas ar c'helou-ze.

    (2) Keloù a, eus ub., udb. : nouvelles de qqn, qqc.

    ●(1865) LZBt Gouere 19. Pa deuaz em bede ar c'helo euz ma daonedigez d'ar maro. ●(1894) BUZmornik 143. Antronoz hag antronoz all, kelou ebed anezhan ken nebeut.

    ●(1907) AVKA 51. Kelo deus ar burzud-ze a ledas dre oll vro C'halile.

    ►[empl. sans prép.]

    ●(1862) BSH 56. Clevet a rin ho quêlo gand pligeadur bepred. ●(1866) LZBt Ebrel 117. Kelo eunn hevelep kemer a oe kaset da benn-lec'h ar vroad douar-ze. ●(1868) FHB 177/161b. Mont a rejor da c'houlen euz he guelou.

    ●(1924) LZMR 16. Ar re a oa digouezet kelou ar maro beteg enno. ●(1935) BREI 392/1a. keloiou-all, ivez, eun darn anezo teuskoc'h, marteze.

    (3) Signe, apparence.

    ●(1970) BHAF 343. ne oa ket kelou skorn, daoust ma oad e toull du ar bloaz, e dibenn miz kerzu.

    (4) Question, mention.

    ●(1935) BREI 431/2b. pa ve (…) kelou da veuda. ●(1967) BAHE 54/28. Ne oa ken keloù gant ar Roc'hardenn da lakaat he c'hrog war un den leveet bennak.

    II. [en locution]

    A.

    (1) Reiñ, kas keloù : envoyer des nouvelles.

    ●(1866) LZBt Gouere 151. Ann Tad a deuaz a rein kelo d'in euz ar c'havad evurus-ze.

    ●(1925) CHIM 8. Grêt promese d'it da zimezi, ha mont endro ha tremen hep rei kelou. ●(1936) BREI 450/1a. Trugarekaat a reomp kalonek ar vignoned a gas kelou d'ar gazetenn.

    (2) Reiñ keloù eus : donner des nouvelles de.

    ●(1909) KTLR 204. C'hui, marteze, mammik koz, a c'helfe rei d'in kelou anezhan.

    (3) Klevout keloù eus : entendre parler de.

    ●(1964) BRUD 17/32. N'am-eus morse klevet kelou deuz ar boued gouez-se !

    (4) =

    ●(1966) BREZ mars 102/6a. eun druillad «Black an Tans» ne veze nemed trubuill diwar o helou, evel ma ouzoh.

    B. (religion) Ar C'heloù Mat : l'Évangile.

    ●(1860) BAL 155. da gass ar c'helou mad, da zitour ar Baradoz var ar meaz ac er c'heriou.

    ●(1907) AVKA 119. Mac'h eas an Ebestel a geriaden da geriaden, en ur embann dre oll ar C'helo Mad.

    C. (en plt des femmes)

    (1) =

    ●(1907) AVKA 2. N'ho devoa ket a vugale, na bet gant Elisabeth kelo a gaout.

    (2) Bezañ keloù gant ub. : être enceinte.

    ●(1976) BAHE 91/25a. Keloù a zo ganeoc'h. Se 'zo sklaer.

    (3) En em gavout keloù fall gant ub. : être enceinte hors mariage.

    ●(1958) BAHE 15/13. Unan eus ar merc'hed yaouank all avat, en em gavas keloù fall ganti ; met an itron a zeuas a-benn da guzh an traoù ouzh he fried.

  • keloù .2
    keloù .2

    voir kelo

  • kelpennad
    kelpennad

    m. –où (?) Entêtement (?).

    ●(1941) FHAB Genver 4. Bez' e oa avat eur paourkaez intanvez ne felle ket d'ezi gwerza herez he zad hag a nac'has an holl ginnigou a voe graet d'ezi. Kelpennad ar vaouez-se a lakeas droug e merour bras ar c'halif.

  • Kelt
    Kelt

    m. –ed Celte.

    ●(1870) FHB 304/339b. etouez ar C'helted all.

    ●(1911) BUAZperrot 174. etouez ar C'helted e oa drouized hag a oa desket. ●(1920) MVRO 37/1a. Ar re vrudeta emesk ar Gelted eo bet ar C'halianed (Gaulois). ●(1931) VALL 1014a. Celte, tr. «Kelt pl. Kelted.» ●(1933) ALBR 77. ar Gelted all stlabezet dre ar bed.

  • kelt
    kelt

    adj. Celte.

    ●(1906) BOBL 03 novembre 110/1a. Setu ar pez a zonje an drouided kelt.

  • kelt-ha-roman
    kelt-ha-roman

    adj. Celto-romain.

    ●(1923) SKET I 8. er marevez ha kelt-ha-roman.

  • keltañ
    keltañ

    v. tr. d. Ressemeller (des chaussures).

    ●(1982) HYZH 147/20. (Treboull) Pa vient aet kozh, dirañvet un tamm, vie cheñchet an traoñ ha dalc'het al ler. Hag a vie lavaret «keltañ» deus an dra-se… Ya, keltañ, vie keltet c'haloch. (…) vie ket keltet ouzhpenn teir gwech.

  • kelteg
    kelteg

    voir keltieg

  • keltek
    keltek

    voir keltiek

  • keltelezh
    keltelezh

    f.

    (1) Caractère celtique, celtisme.

    ●(1920) MVRO 41/1a. Darn anezo a yeas betek ar Spagn, elec’h ma oaint buhan beuzet emesk tud ar vro-ze, hag e kollchont o c’heltelez.

    ●(1931) VALL 1014a. Celtisme, tr. «keltelez f.»

    (2) Nature celtique, celticité.

    ●(1923) SKET I 136. keltelez an ano-stêr-ze.

  • kelteri
    kelteri

    voir kerteri

  • Keltia
    Keltia

    f. Celtie.

    ●(1910) MAPH 23. Lez gwenvedus Keltia. ●(1931) VALL 1014a. Celtie, tr. «Keltia.»

  • Keltiad
    Keltiad

    m. –ed Celte.

    ●(1931) VALL 1014a. Celte, tr. «Keltiad pl. Keltiaded, –tidi.»

  • keltiat
    keltiat

    adj. Celte.

    ●(1923) SKET I 150. poblou keltiad. ●(1931) VALL 104a. Celtique, tr. «keltiat.»

  • keltieg / kelteg
    keltieg / kelteg

    m. Langue celtique.

    ●(1870) FHB 281/157a. ar c'helteg, yez ho zud koz.

    ●(1923) SKET I 10. e oa manet ar c'heltieg e Galia yez ar renkadou uhela hag e kerze c'hoaz keit-ha-keit gand al latin. ●141. ar c'heltieg hag ar germaneg. ●(1931) VALL 104a. langue celtique, tr. «keltieg m.»

  • keltieger
    keltieger

    m. –ion Celtisant.

    ●(1931) VALL 104a. celui qui parle le celtique, tr. «keltieger.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...