Devri

Recherche 'ru...' : 222 mots trouvés

Page 3 : de run-ar-go (101) à rut-2 (150) :
  • Run-ar-Go
    Run-ar-Go

    n. de l. Run-ar-Goff (Pédernec).

    ●(18--) PENgwerin9 102. en K/vataman en Run ar go / pi vin aretor ous Colledou. ●(c.1868) GBI II 322. Me lakaï' ann tan en Runangô, / Kermataman, ar C'holledo; / Me lakaï' ann tan en Runaspern, / Kermataman, ar gêr a Skern. ●448. Hag iwe ann aotro Runangô, / Gwasa merc'hetaër 'zo er vrô.

    ●(1980) (2005) IFTR 229. Eno, e Run A Go e Pederneg, e oa ur paotr bihan en evoa naon. (...) Run A Go oa bet skoet teir gwech an tan warnañ a oa kouet diwar ar Menez Bre !

  • Run-Askol
    Run-Askol

    oronyme Ar Run-Askol (Ménez-Hom).

    ●(1928) FHAB C’hwevrer 54. ar Reun Askol, 235 m.

  • Run-Vihan
    Run-Vihan

    oronyme Ar Run-Vihan (Ménez-Hom).

    ●(1928) FHAB C’hwevrer 54. ar Reun Vihan, 225 m.

  • Run-Vras
    Run-Vras

    oronyme Ar Run-Vras (Ménez-Hom).

    ●(1928) FHAB C’hwevrer 54. ar Reun Vras, 248 m.

  • Runân
    Runân

    n. de l. Runan.

    I. Runân.

    ●(1847) FVR 73-74. paotred parresiou Hengoat, Peuzit (lire : Peurit) ar Roc’h, Ploezal, Pouldouran, Trogeri ha Runan. ●(1851) PENgwerin5 115. Pa voa diveur e sonn en Runan / E voad o lakat ar billik var an tan. ●(1877) EKG I 21. an Aoutrou Le Tourneur, persoun Runan. ●(18--) SON II 238. P'oa zonet dec heur e Runan, / Oa laket ar iod war ann tan. ●(1889) CDB 205. Neuze weliz war dour Runan / Ann tad-moualc'h 'kludan ar vran. ●(1894) BUEr 71. Runan.

    ●(1905) BOBL 22 avril 31/3d. eur c’hart leo bennag deuz ar bourk, war hent Runan. ●(1905) ALMA 67. Runan. ●(1912) MELU 208. Hir ha moann / 'Vel tour Runann. ●(1925) ARVG 3/67. Potred yaouank Pleuzal, Trogeri, Hengoat, Pouldouran, Ar Vinihi, Runan, Peurit, gante bijer, fuzuilhou, kontellou presour, a gerz warzu Ar Roc'h hag en em gav e kêr wardro eun eur goude kreizte. ●(1930) DOBR 29. Er Roc’h nag e Runan, / E Breiz nag e Bro-C’hall.

    ●(2002) TEBOT 106b. Memes Runan ha Ploueg / Brelidi, Koataskorn / 'Vez gwelet ar vogedenn / Sevel maez deus ar forn.

    II.

    (1) Proverbe.

    ●(1900) KRL 14. Foar Sant-Lukas, / An ed du er c'hrignol hag en kraz, tr. « A la foire de Saint-Luc (18 octobre, à Runan), le blé noir dans le grenier, et sec. »

    (2) Expression proverbiale.

    ●(1912) MELU 208. Hir ha moann / 'Vel tour Runann.

    (3) Rimaille.

    ●(1957) SKOL 5/24. Neuze 'welis war tour Runan, / Ar voualc'h o tivizout gant ar vran, / Ha lost ar big war un drezenn, / Setu echu va c'hanaouenn. ●(1975) BRUD 50/50. Neuze e welis war douar Runan, / An tad-moualh 'kluchañ war ar vran, / Ha lost ar big war an drezenn, / Setu echu ma hanaouenn.

    (4) Dicton.

    ●(2016) TELGR (12.08.2016) [52a] (Daniel Giraudon). Chiminaloù bras Runan / Muioc'h a voged ewit a dan, tr. « Les grandes cheminées de Runan / PLus de fumée que de feu ».

    III. Nom de famille.

    ●(1970) NFBT 252 N° 1987. Runan.

  • rundailhañ / rundeilhat / ruduilhat
    rundailhañ / rundeilhat / ruduilhat

    v. intr. Se rouler.

    ●(1909) BOBL 20 mars 221/1b. eun darnvuia a dud fall, kruguillou merrien o virvi hag o rundeillat an eil da heul eben. ●(1927) FHAB Gouere 152. (Roudoualleg) rundailha, «se rouler» (?). ●(1941) SAV 19/25. hag e reas da Ahez gaer ruduilhat garo e-barz ar mor. ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 150. (note de F. Vallée) Roudoulha. ruduilha e Kerne.

  • runell
    runell

    f. –où Colline.

    ●(1931) VALL 87b. Butte, tr. «runell m.» ●132b. petite colline V[annetais], tr. «runell f.»

  • runenn
    runenn

    f. –où Colline.

    ●(1872) ROU 105b. Tertre, tr. «Runenn.»

    ●(1931) VALL 132b. Colline, tr. «runenn f.»

  • runnet
    runnet

    adj. Réunis.

    ●(1895) FOV 250. avel un taul gurén / 'Ma runnet ol en dud ha ronsèd ér blasen, tr. «la place du marché est couverte d'hommes et de chevaux.»

    ●(1904) DBFV 200b. runnet, part., tr. «réuni (F. V. 20).»

  • rup
    rup

    m. –ed (argot de La Roche-Derrien)

    (1) Riche.

    ●(1885) ARN 27. Richard, homme bien vêtu, citadin. – Br. : Otro. Arg[ot] : Rup. – Laret a ve eur rup, on dirait un monsieur. ●(1893) RECe xiv 268. an añbrelhin a oa deut da c'houes eur rup (...) da c'houl c'houil ; ar rup a divoaras 'nean dë ges turgner war ar beos. ●269. ha biskoas 'm eus divaret mañn 'bet d'ar rup kleus.

    ●(1965) KATR 11. merhed ar vourhizien, ar «ruped». ●(1968) BAHE 58/26. dirak ar «ruped», ar re binvidik. ●(1975) BAHE 87/11. spoeñsañ zer (...) diwar goust rup Minic'hi eo. ●14. Ruped pe rup : tud pinvidik.

    (2) Rup freoz : prêtre.

    ●(1935) ANTO 82. Petra 'dunik hon rup vreoz, gant e jargilh raton ?

    (3) Rup ar vilaj : monsieur le maire.

    ●(1935) ANTO 82. Rup ar vilach. ●Ar rup vilach a voyenno da c'houeza lukann i jes. ●(1968) BAHE 58/28. «Rup ar Villaj» a oa mat eviti.

  • Rus
    Rus

    m. –ed Russe.

    ●(1910) MBJL 66. ne blij ket d'ê ar Brusianed, nag an Italianed nag ar Rused.

  • rusaat
    rusaat

    v. intr. Rougir.

    ●(1931) VALL 666a. Rougir, tr. «rusaat.»

  • rusad
    rusad

    s. –où =

    ●(1925) DIHU 171/333. Er rusadeu ér vourh abéh e zou ru-poah / Get er goed e skuilhér hemb zellet. ●(1925) DIHU 172/350. E red rusadeu ru pen d'er benn d'où ruieu.

  • ruseg
    ruseg

    m. Russe (langue).

    ●(1938) SAV 11/1. n'eo ket e ruseg met e galleg.

  • rusev
    rusev

    adj. Roux.

    ●(1941) DIHU 365/353. Rusèu é é varbustel. ●couv. xv. rusèu, tr. «roux.»

  • Rusi
    Rusi

    n. de l. Russie.

    ●(1912) BUAZpermoal 585. ac'hane e skoas d'ar Rusi. ●(1921) DAVR. da Vro C'hall, da Vro Saoz, d'an Itali, d'an Almagn, d'ar Rusi. ●(1921) KANNgwital 229/330. mennoziou fallakr Bolchevisted ar Rusi. ●(1931) DIHU 245/354. betag Iùerhon, betag er Rusi, en Ind hag er Japon, a pe gav en tu. ●(1935) BREI 417/1c. Er Rusi, e teuer war drenv.

  • Rusia
    Rusia

    n. de l. Russie.

    ●(1847) FVR 368. ma teuaz enn eunn taol, e 1812, ar skourn, ann dienez, ann emgannou, ann digaloun da goll, e gweleac'hiou ien ar Rusia, ar c'haera arme a oa biskoaz gwelet war droad.

    ●(1931) VALL 668b. Russie, tr. «Rusia.» ●(1955) VBRU 27. e burev Koñsul Rusia. ●(1957) AMAH 145. e Rusia koulz hag e Polonia.

  • rusian
    rusian

    adj. Russe.

    ●(1904) BOBL 19 novembre 9/3b. martolod er skouadren rusian. ●(1903) MBJJ 278. Diabarz eun iliz Rusian. ●(1954) VAZA 158. blejadeg fromus n'ouzon ket pet mil martolod rusian.

  • Rusian
    Rusian

    m. –ed Russe.

    ●(c.1825-1830) AJC 41-42. lased / (…) gand ar rusianed.

    ●(1931) VALL 668b. Russe, tr. «Rusian pl. ed.» ●(1941) ARVR 27/3e. a grog da daga ar Rusianed. ●(1942) DRAN 142. War grec’h, e tu barakennou ar Rusianed, eun akordeons a c’hoarie goustad, e peoc’h an hañv. ●(1957) AMAH 32. Gwir eo, troioù krougapl a c’hoarie alies ar Rusianed.

  • rusianeg
    rusianeg

    m. Russe (langue).

    ●(1931) VALL 668b. le Russe, la langue, tr. «rusianeg.» ●(1955) VBRU 143. Gant ar rusianeg 'vat e tremenis ku ha ka. ●(1957) AMAH 14-15. ur c'houblad gerioù e rusianeg palefarz !

  • rusianegañ
    rusianegañ

    v. intr. Parler russe.

    ●(1931) VALL 668b. le Russe, la langue, tr. «rusianeg ; la parler rusianega ; celui qui la parle rusianeger.»

  • rusianeger
    rusianeger

    m. –ion Rusophone.

    ●(1931) VALL 668b. le Russe, la langue, tr. «rusianeg ; la parler rusianega ; celui qui la parle rusianeger.»

  • rusianegour
    rusianegour

    m. –ion Rusologue.

    ●(1931) VALL 668b. le Russe, la langue, tr. «rusianeg ; la parler rusianega ; celui qui la parle rusianeger ; savant qui l'étudie rusianegour.»

  • rusiat
    rusiat

    adj. Russe.

    ●(1941) ARVR 27/3d. 280 karr-nij rusiat.

  • rusk
    rusk

    m.

    (1) Écorce.

    ●(1732) GReg 318b. Écorce, la premiere écorce d'un arbre, l'exterieure, tr. «rusqen. pr. rusq.»

    ●(1905) IVLD 127. eur gorzen rusk dero. ●(1907) BOBL 16 février 125/3a. rusk haleg. ●(1907) FHAB Du 263. ar sev (...) a zisken dre ar blanten, dreist holl etre ar rusk hag ar c'hoat. ●(1931) FHAB Meurzh 120. (Divinadell) Petra a ra an dro d'ar c'hoat hep mont ebarz ? ●(1931) FHAB Ebrel 160. (Respont) ar rusk pe groc'hen ar gwez.

    (2) Ruche.

    ●(1906) GWEN 7. Beza e ma ar vam (…) ene ar rusk.

    (3) (cuisine) Plusk ha rusk : en robe des champs.

    ●(1958) ADBr lxv 4/516. (An Ospital-Kammfroud) «Pommes-de-terre en robe de chambre» se dit : Avalou-douar plusk-ha-rusk (ou encore plusk hag all).

  • ruskad
    ruskad

    coll. ruskenn

  • rusked
    rusked

    s. Huche à farine en paille.

    ●(1920) KZVr 361 - 01/02/20. rusked, tr. «huche à farine (en paille).»

  • ruskell-
    ruskell-

    voir luskell-

  • ruskenn .1
    ruskenn .1

    f. (botanique) Écorce.

    ●(1499) Ca 177b. Rusquenn. g. escorce.

    ●(1659) SCger 47b. ecorce, tr. «rusquenn.» ●170a. rusquen, tr. «écorce.» ●(1732) GReg 318b. Écorce, la premiere écorce d'un arbre, l'exterieure, tr. «rusqen. pr. rusq.»

  • ruskenn .2
    ruskenn .2

    f. –où, ruskad

    (1) (apiculture) Ruche.

    ●(1633) Nom 48a. Alueare, aluearium, apiarium, castra cerea : catoire, les ruches des mouches à miel : rusquat, questou, questennou guenan. ●133b. Loculamentum, nidus : vne ruche : vn rusquen, pe vn læch maz eus cals á toullou euit lacquat laboucet, ha traou all.

    ●(1659) SCger 107a. rusche, tr. «rusquenn.» ●(1732) GReg 833b. Ruche, à miel, tr. «rusqenn. p. rusqennou.» ●(1744) L'Arm 343b. Ruche, tr. «Rusquënn.. neu. f.»

    ●(1838) OVD 54. hag a pe hum laquant ardro er rusquad, ind e ambarrasse quement en térenneu guet ou gùiad. ●(1839) BESquil 151. er ruscad gùérèn. ●(1849) LLB 215. Er bautred e dill koarh, pe e hroui rucheneu. ●418. Eid monet t'ou ruchen. ●1630. er mél e cherr én hé ruchen. ●1679. Er ruchen plouz segal, grouiet ged pluskad drein. ●1694. ol hou ruskad. ●1903. É dirak er ruskad.

    ●(1906) GWEN 27. ruskennou azo enno koar mad ha mammou iaouank. ●(1938) DIHU 321/44. kampen e hra drein d'obér ruskad. ●(1943) FHAB Meurzh-Ebrel 269b. Gwall fall e tle beza eur ween / Pa n' c'hell ket sec'ha he ruskenn.

    (2) Veine (de minerai).

    ●(1938) IABB 99. Le contenu de la veine, tr. «ar ruskenn, ar waienn ou ar wazienn.»

    (3) = (?) fam. Nid (?).

    ●(1909) DIHU 45/228. Me mam en doé ur iariag (lire : iarig) guen / Hag e zové én hé ruchen.

    (4) Ober ruskenn : faire fortune, une bonne affaire.

    ●(1906-1907) EVENnot 6. An devez kentan an hini goz ne devoa ket gret ur gwell rusken ebarz ar werz. – Nann n'he devoa ket prenet kalz tra, tr. «Ruche, fortune.»

    (5) Bezañ tost d'ar ruskenn =

    ●(1959) BAHE 21/10. Darn eus e genvreudeur hen kave diwar-c'horre, evel Japaniz hag a zo gwall-dost d'ar ruskenn.

  • ruskennad
    ruskennad

    f. –où

    (1) Ruchée.

    ●(1659) SCger 107a. ruschée, tr. «rusquennat.» ●(1732) GReg 833b. Ruchée, tr. «Rusqennad. p. rusqennadou.» ●(1744) L'Arm 343b. Ruchée, tr. «Rusquênnatt.. adeu. f.»

    ●(1912) DIHU 82/51. Mar guélan ur ruchennad benak. ●(1931) VALL 667b. contenu d'une ruche, tr. «ruskennad f.»

    (2) Contenu (d'une veine de minerai).

    ●(1938) IABB 99. La veine, tr. «ar ruskennad.»

  • ruskennek
    ruskennek

    adj. Couvert d'écorce.

    ●(1924) ZAMA 13. evlac'h ruskennek. ●(1933) OALD 45/206. a goadennou dero digeit, skalfek ha ruskennek.

  • ruskenner
    ruskenner

    m. –ion Fabricant de ruches.

    ●(1879) ERNsup 166. ruskenner, celui qui fait des ruches, Trév[érec].

    ●(1931) VALL 667b. celui qui fait des ruches, tr. «ruskenner.»

  • ruskiñ
    ruskiñ

    voir risklañ

  • ruspin .1
    ruspin .1

    adj. Qui a le teint vermeil, rouge.

    ●(1732) GReg 161b. Rouge, ou, enflammé comme un cherubin, tr. «ruspin.» ●831a. Rouge, parlant d'une personne qui est naturellement vermeille, qui est haute en couleur. Leon, tr. «ruspin.» ●Etre rouge de visage ; avoir l'air de se bien porter, tr. «Beza ruspin.» ●843b. Les sanguins sont hauts en couleur & joyeux, tr. «ar re a so goadus dre natur, ou, a so eus a un témps goadus, a véz ruspin ha gaë.» ●909a. Un teint vermeil, tr. «bisaich ruspin.»

    ●(1859) MMN 143. en dro deza e vugaligou yac'h a ruspin. ●(1868) FHB 177/164a. ho kaoud a ran iac'h ha ruspin. ●(1890) MOA 173b. Qui a le teint coloré, parlant d'enfants, tr. «ruspin, m.»

    ●(1931) VALL 580b. Poupin, frais, coloré, tr. «ruspin L[éon].» ●778a. au teint vermeil, tr. «ruspin.»

  • ruspin .2
    ruspin .2

    m. –ed Celui qui a le teint vermeil, rouge.

    ●(1732) GReg 831a. Rouge, parlant d'une personne qui est naturellement vermeille, qui est haute en couleur. Leon, tr. «ruspin. p. ruspined.»

    ●(1931) VALL 580b. Poupin, frais, coloré, tr. «ruspin L[éon] (pl. du subs. ed).»

  • rust
    rust

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqc.)

    (1) Rude.

    ●(1499) Ca 177b. Rust. g. rude. ●(1647) Am 512. Rust a dibreder hen touez lycerou, tr. «Rude et sans souci parmi des draps.»

    ●(1659) SCger 170a. rust, tr. «rustique.» ●(1732) GReg 220b. Vin coulant et agréable à boire, tr. «Güin ne deo na rust, na cargus, na moguedus.»

    ●(1849) LLB 1402. er rustan rehier. ●(1867) BUE 57. eur roched lien stoup euz ar rustan.

    ●(1908) PIGO II 137. chas da chaseal loened goue (..) eur vlêven rust warne.

    (2) (en plt d'une punition, d'un règlement, etc.) Sévère.

    ●(1790) Ismar 67. er yuneu diavis hac er hastimanteu raï rust n'en dint quet agréét guet Doué.

    ●(1827/29) VSA 931. estonab eo beved queid ner hen rust pinigen. ●(1854) MMM 348. perac ober qer rust pinigen ! ●(1889) SFA 216. Ar re-man (…) a gaf re rust ar reolenn oc'h eus great d'eomp.

    ●(1900) MSJO 81. eur zetans rust. ●(1907) BSPD I 20. Rust é bet penijenneu santéz Jenevièv azivout en dèbrein hag en ivet.

    (3) (en plt d'une côte) Rude, raide.

    ●(1849) LLB 1432. tor rust ur mané. ●(18--) SAQ I 312. Er saviou tenn, er pignou rust.

    (4) (en plt de paroles, de mots, etc.) =

    ●(1732) GReg 702a. Patois, tr. «ur parland rust, ha dibouliçz.»

    ●(18--) CST 20. eul lizer c'houek, rust, zoken.

    ●(1905) IMJK 277. ne vé ket droug geti kleuet konzeu rust. ●(1911) SKRS II 116. Ar gentel distaget outho a vezo kavet guall rust marteze.

    (5) (en plt d'un chemin) Accidenté.

    ●(1732) GReg 833b. Chemin rude, tr. «Hend rust.»

    ●(1838) OVD 176. én henteu diæz, rust ha risclus. ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 89. En henteu hun nès groeit e zou rust ha scocellec.

    ●(1907) AVKA 24. Da vo vo peb saon karget, peb mene ha krec'h plenaet, ar c'hildroio resaet hag an hencho rust dousaet.

    (6) Inconfortable.

    ●(1919) BUBR 3/66. War ar gwele rust-man e c'hourvezomp. ●(1924) LZBt Meurzh 15. Mes rust eo ar c'har ha displen an douar.

    (7) Paz rust : toux rauque.

    ●(1970) GSBG 87. (Groe) pas rust, tr. «toux rauque.»

    (8) (en plt du temps, de la mer) =

    ●(c.1718) CHal.ms ii. Voila du gros temps, tr. «chetu aüel diuat, un dourmant' a him brepar', amser calet, rust'.» ●(1732) GReg 833b. Temps rude, tr. «Amser rust.»

    ●(1878) EKG II 162. ar goan a ioa rust.

    ●(1907) PERS 327. Epad eur goanvez rust meurbed. ●(1924) BILZbubr 37/807. ar mor (…) rust ha dirollet. ●(1925) SFKH 4. en amzér kri ha rust. ●(1996) VEXE 153. c'est le signe qu'il fera froid (rust 'vo an amzer).

    (9) (en plt d'une douleur, d'un mal) Douloureux.

    ●(1838) OVD 220. er gloès a glinhuédeu ruste. ●(1861) BSJ 40. n'en dès bet torfætour erbet anduret un tourmant rustoh. ●(1896) HIS 79. Krogein e hras én hon un droug boelleu ker rust.

    (10) (en plt d'un événement) =

    ●(1886) SAQ I 14. evit na vezo ket rust na c'hoero an disparti.

    ●(1924) YAYA 41. Kouezet eo bet, a dreuz kof, en eun taol krenn, gant eur maro rust.

    (11) (Prison) Ferme.

    ●(1909) FHAB Ebrel 109. daou ugent devez prizoun rust da zifennourien kalonek iliz Plougerne.

    B. (en plt de qqn)

    (1) Rude.

    ●(c.1500) Cb 26a. Bilen rust. g. rude vilain.

    ●(1732) GReg 833b. Rude, qui n'est pas doux, qui est fâcheux, tr. «Rust.» ●Un homme rude, tr. «Un dèn rust.» ●(1744) L'Arm 22b. Austère, tr. «Russte.»

    ●(1846) BAZ 278. affer en devoa ous eur c'hredour tenn ha rust. ●(1824) BAM 274. ez ê ret oboïssa d'ar Mistri peguement bennac ma zint rust ha diseur. ●(1877) EKG I 247. eun den ker rust. ●(1878) EKG II 127. N'oa neuze nemed beza rustoc'h, ha mestr an ti en diviche degaset d'eoc'h he arc'hant. ●(1896) HIS 91. Rust e oé é vuhé kement èl é goñzeu.

    (2) Bezañ rust ouzh, e-keñver, gant ub. : être rude avec qqn.

    ●(1904) SKRS I 222. An hini oa kentoc'h ken rust ouz an dud kez / Oue mad outho ac'houdevez. ●(1906) HIVL 36. En dén-sé, ker rust, ker rok é kevér en ol, e hra chér de verh er meliner. ●(1925) BRUD n° 11, 12, 14, 15, en 1963 par Emgleo Breiz, Brest, graphie et pagination différentes de l’édition de 1925, puis en 2003 une édition bilingue par Skol Vreizh préparée par Bernard Cabon)">BILZ 170. ken rust gant ar re all ha ken dic'hlorus gantan, ha ken mat.

    (3) Bezañ rust war al labour : être dur au travail.

    ●(1964) KTMR 15. Ne oa ket rust war al labour ha techet e oa kentoh da huñvreal.

    (4) Robuste, en bonne santé.

    ●(1971) BAHE 68/25. Rust : n'eo ket rust c'hoazh : yac'h pe solud, en ur gomz eus ur c'hlañvour.

    II. Adv.

    (1) Rudement.

    ●(1710) IN I 136. pe hoc'h eus comset rust ha dic'hraç.

    ●(1824) BAM 269. Ne dleont ket o zreti rust [o servicheurien]. ●(1889) SFA 251. an diaoul (…) hen heskine, hag hen tage rusta ma c'helle. ●(1896) HIS 93. goudé en devout iunet ker pèl ha ker rust.

    ●(1908) FHAB Gouere 222. Ar barner, trenk e c'her, garo e zremm, a c'houlenn diganthan rust : (…). ●(1919) MVRO 8/1a. goulennomp reut, krenn, sec'h, rust, garw.

    (2) Sévèrement.

    ●(1790) MG 176. punissét veint hoah rustoh eit ou bugalé. ●400. hou pou de gombattein rust inemb d'un enemis.

    (3) Askornet rust : ossu.

    ●(1872) ROU 60. ascorned rust, tr. «osseux.»

    ●(1938) WDAP 2/102. bras, treut hag askornet-rust.

    (3) Mont rust : se bien porter.

    ●(1971) BAHE 68/25. Rust : n'a ket rust, en ur gomz eus ur c'hlañvour.

    (4) Mont rust war al labour : être dur au travail.

    ●(1968) BRUD 30/13. n'helle ket mond re rust war al labour.

    III.

    (1) Rust evel ur bod spern : voir spern.

    (2) Bezañ rust an troc'h gant ub. : voir troc'h.

    (3) Bezañ rust an tete gant ub. : voir tete.

  • rustaat
    rustaat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Devenir plus rude.

    ●(1732) GReg 833b. devenir rude, tr. «Rustaat. pr. rusteët. Van[netois] rustât. rusteiñ. ppr. et.»

    (2) (en plt de la mer) Devenir plus grosse.

    ●(1903) MBJJ 61-62. ar mor ac'h a war rustaat. ●(1925) BILZ 139. gant al lano ar mor a rustaio.

    II. V. tr. d. Rendre rude.

    ●(1732) GReg 833b. Rendre rude, tr. «Rustaat. pr. rusteët. Van[netois] rustât. rusteiñ. ppr. et.»

    III. V. pron. réci. En em rustaat : se rudoyer.

    ●(1821) SST 263. hemp jamæs hum rustayat a gonzeu, a vaniereu, na surtout a dauleu.

  • rustaj
    rustaj

    s. (météorologie) Orage.

    ●(1825) COSp 347. Aveit er sænt nen dès quet mui rustage (*) / Émant ér porh eit jamæs é surté. ●(*) Orage.

  • rustamzer
    rustamzer

    m. (météorologie) Gros temps.

    ●(1710) IN I 419. ar rust amser hac ar sec'hor.

    ●(1872) ROU 105a. Gros temps, tr. «rust amzer.»

    ●(1955) STBJ 15. daoust d'ar rust-amzer ha d'an erc'h. ●166. E oa loar veurz eur gwall loar hag a zigase rust-amzer d'he heul.

  • rustaot
    rustaot

    adj. Rustaud.

    ●(1856) VNA 157. parmi un tas de gens grossiers, tr. «é misq ur yoh tud rustaud.»

  • rustedigezh
    rustedigezh

    f. Rudesse.

    ●(1905) KANngalon Eost 462. barnet ar re all gant neubeutoc'h a rustedigez.

  • ruster
    ruster

    m. –ioù Rudesse, rigueur, sévérité.

    ●(1659) SCger 106b. rudesse, tr. «rustder.» ●(1732) GReg 833b. Rudesse, qualité de ce qui est rude ; severité, tr. «rustèr. Van[netois] rustér.»

    ●(1824) BAM 181. Ne damallit quet an dut coz gant rusder. ●pe dre ruster, pe dre c'hourdrousou arrogant. ●(1877) EKG I 236. hag a vezo barnet, gant ruzder. ●(1889) SFA 7. e kasaz, gant ruster divar e dro, eur paour hag a c'houlenne an aluzenn.

    ●(1904) KANNgwital 17/313. daoust ha ma 'z oa tear da c'hourdrouz gant ruster.

  • rustiñ
    rustiñ

    v. intr. Devenir rude.

    ●(1972) LIMO 03 juin. rustein e hra embér en treu getè.

  • rustoni
    rustoni

    f. –où

    (1) Rudesse, rigueur, sévérité.

    ●(1659) SCger 170a. rustoni, tr. «rusticité.» ●(1732) GReg 833b. Rudesse, qualité de ce qui est rude, tr. «Rusdôny. rustôny. Van[netois] rustoñny.» ●(1744) L'Arm 15b. Apreté, tr. «Russtonni. m.» ●22b. Austérité, tr. «Russtonni. m.» ●343b. Rudesse, tr. «Russtonni.» ●(1792) CAg 13. Deusto d'hé ol rustoni.

    ●(1824) BAM 180-181. Beza ez eus ocasionou e pere ar rustoni a so santel. ●255. ar re vras rustoni a zespez ar vugale. ●(1838) OVD 161. caractérieu contrel en eile d'éguilé (…) a hraciustæt hag a rustoni. ●189. hum gastiein a gourceu guet rai a rustoni. ●(1847) MDM 2. souplaad ar rustoni eus ho micher. ●111. Ar vuhez gouez-se (…) a zo en-hi eun dra-bennag a rustoni hag a savajiri. ●(1855) BDE 721. er rustoni ag é justice ! ●783. col ol hé rustoni. ●(1856) GRD 257. ol er rustonieu ag é vuhé a bénigen. ●(1857) LVH 23. eit ne gaveint nitra diæs én hent ag er baraouis ; hag er péh e dinerra er rustoni a nehou, e zou m'en dé quen aviset er règl-men ma tégass hi-memb doussadur. ●(1866) LZBt Ebrel 101. Gant rustoni ec'h int bet diframmet euz ho zie. ●(1872) ROU 101b. Rigueur, tr. «Rustoni.»

    ●(1907) VBFV.bf 66b. rustoni, f. pl. eu, tr. «rigueur, brusquerie.» ●(1924) BILZbubr 43-44/1030. evit e rustoni en o c'hever.

    (3) Rigueur (du temps).

    ●(1839) BESquil 11. en ol rustoni ag en amzér. ●(1854) PSA I 196. er goarantein doh er rustoni ag en amzér.

    (4) Acte de rudesse, rudoiement.

    ●(1857) LVH 138. er morefication intérior, hemb péhani n'en dé er rustonieu aral nameid èl ur horv hemb inéan.

    (5) Grossièreté.

    ●(1530) J 234b. Goaz eguyt con patron a rustony, tr. «pires que des chiens, un vrai type de grossièreté.»

    ●(1907) VBFV.bf 66b. rustoni, f. pl. eu, tr. «grossièreté.»

    (6) Ober rustoni ouzh ub. : rudoyer qqn, le traiter rudement.

    ●(1530) J 230a. Joseph ny a goar an doare / Ez gresomp ny rustony re / Ouzide, tr. «Joseph, nous avouons que nous vous avons trop rudement traité.»

    ●(1728) Resurrection 2909. Josep ny voar erfat eregeomp rustony / Ha bet re diuergont vn neubet ousac'h chuy.

  • rustoniañ
    rustoniañ

    v. tr. d. Rudoyer.

    ●(1744) L'Arm 343b. Rudoyer, tr. «Russtonniein.. niétt.»

    ●(1907) VBFV.bf 66b. rustoniein, v. a., tr. «traiter avec rigueu[r].»

  • rustuell
    rustuell

    f. –où Escarpement.

    ●(1974) THBI 185. rustuellou ha meneziou izel. ●50. tr. «escarpements.»

  • rustumellad
    rustumellad

    f. –où Ribambelle, kyrielle.

    ●(1976) HYZH 108/61. (Douarnenez) or rustumellad bugale var e lerc'h. ●87. rustumellad : bandennad, strollad (bugale). ●(1982) HYZH 147/58. (Treboull) hi n'oe ivez ur rustumellad bugale.

  • rut .1
    rut .1

    s. Bezañ e rut : être en chaleur.

    ●(1924) BILZbubr 43-44/1029. Kiez ar brigadier a oa en rud : deut eun heugenn da Bipi da vont da giesa.

  • rut .2
    rut .2

    voir ruz 3

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...