Devri

Recherche 'ble...' : 176 mots trouvés

Page 4 : de blev-gwenn (151) à blezhennin (176) :
  • blev-gwenn
    blev-gwenn

    coll. =

    ●(1942) VALLsup 28b. Cartilage, tr. «bleo-gwenn m. T[régor] popul[aire], en parl. des cartilages que l'on trouve en mangeant dans la viande.»

  • blev-kazh
    blev-kazh

    coll. Duvet.

    ●(1935) BZIG Genver 3b. eun neiz, gant lapoused bihan e-leiz, ar bleo-kaz warneze c'hoaz.

  • blev-kevnid
    blev-kevnid

    coll. Toile d'araignée.

    ●(1919) DBFVsup 8a. blèu-kanevid (B[as]-v[annetais]), tr. «toile d'araignée.» ●(1931) VALL 742a. Toile d'araignée, tr. «blew-keañnid col.»

  • blev-koukoug
    blev-koukoug

    coll. = (?).

    ●(1985) ADEM 67. (An Arradon) Il y avait des fils rouges sur la lande, on les appelait, ni o anwe «blew koukou».

  • blev-penn
    blev-penn

    coll. Cheveux, chevelure.

    ●(1927) GERI.Ern 52. bleo, blev, tr. «chevelure (plus spécialement bleo-penn).

  • Blev-ruz
    Blev-ruz

    (blason populaire) Les rouquins (surnom des habitants de Pont-Melvez).

    ●(1951) MRPM 28 (cf. DDPB 477-478/3152). Dans la région, les habitants de Pont-Melvez sont surnommés "Bleo Ruz" (les Rouquins). Pourquoi ? D'après la tradition, il y eut, à une certaine époque, à la Commanderie de Pont-Melvez, des moines dont la plupart avaient des cheveux roux et qui laissèrent dans le pays de nombreuses preuves de leur virilité.

  • bleva
    bleva

    v. intr. Faire le marchand de cheveux.

    ●(1931) VALL 118b. faire le marchand de cheveux, tr. «bleoa.»

  • blevata
    blevata

    v. pron. réci. En em vlevata : se prendre aux cheveux.

    ●(1732) GReg 163a. Se prendre aux cheveux l'un l'autre, tr. «Hem bléoata.» ●734b. Se prendre l'un l'autre au poil, tr. «En hem bléoata. pr. èn hem bléoatet.»

    ●(1847) MDM 325. ma ne deont ket, siouas ! d'en em vleota !

    ●(1904) DBFV 24b. bléuatat, bleaùatat, v. réfl. hum v. tr. «se prendre aux cheveux.»

  • bleveg
    bleveg

    m. bleveien

    (1) Homme chevelu.

    ●(1910) MAKE 42. Tud paour ! Setu aze eur blevek !

    (2) Animal poilu.

    ●(1910) MAKE 95. etrezeg ar maner war ar blevek diouskouarn hir.

  • blevek
    blevek

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Poilu, chevelu.

    ●(1499) Ca 22b. g. plain de poill pelu. bri. bleuhec. ●24a. g. pelu ou velu. b. bleuhec evel bouch. ●(c.1500) Cb 26b. cheuelu / qui a grans cheueulx. b. bleuhec. ●(c.1500) Cb [toussaff]. g. non toudu (lire : tondu). b. glanec : bleuec.

    ●(1659) SCger 25a. chevelu, tr. «blevec.» ●123a. velu, tr. «blêvec.» ●(1710) IN I 3. ur c'hroc'hen blevec. ●(1727) IN II 3. eur c'hroc'hen blevoc. ●(1732) GReg 734b. Couvert de poil, velu, tr. «Blévecq.» ●(17--) TE 40. rous ha bleàuêq.

    ●(1878) BAY 19. blevek, tr. «Qui a beaucoup de cheveux.»

    ●(1972) SKVT I 153. daouarn blevek paotr ar vaol.

    (2) (en plt des animaux) Poilu.

    ●(1867) MGK 26. al loen blevek-hirr. ●(1869) HTC 23. croc'hen blevec an diou c'havric. ●(18--) KTB.ms 14 p 7. loen plüek ha loen bleoëk.

    ●(1910) MAKE 37. ar marc'h blevek-ze a jomme c'hoaz soun war e dreid. ●(1925) SFKH 10. ur hah bléùek. ●(1955) STBJ 194. bidochenned blevek, hir o lost hag o moue.

    (3) (en plt des plantes) =

    ●(1633) Nom 77a. Panicula, phoba : c'est la teste des herbes moussues & cottonneuses, comme de roseau & froment : an pennou bleuecq á vez voar an lousaou.

    (4) (en plt d'un vêtement, etc.) =

    ●(1633) Nom 111b. Chlæna, læna, sagum villosum, sagum : cappe veluë, ou peluë : cap bleuecq. ●112b. Penula gausapina, gausape : manteau velu, manteau de brimbeur : mantel bleuec, fouttinen tom euit coüer. ●119b. Pannus villosus : drap cotonné, drap pelu : mezer coutounet, mezer bleuecq. ●168b. Gausape, amphitapa : couuerture veluë : vn pallen bleuec, vn tapis guelè baruec.

    ●(1911) BUAZperrot 588. eur zaë vlevok.

    (5) (astronomie) Steredenn vlevek : distinction obsolète de Moreri (1674) de la comète à la rose ou comète chevelue.

    ●(1732) GReg 182b. comete à la rose, ou chevelue, tr. «steredenn blévecq. sterenn blévecq.» ●(1744) L'Arm 64b. Comete à la rose ou cheveluë, tr. «Stéreenn-bléuec.»

  • blevenn .1
    blevenn .1

    f. –où, blev

    (1) Poil.

    ●(1499) Ca 22b. Bleuenn. g. poill. ●(1633) Nom 121a. Villus : poil : bleuen.

    ●(1659) SCger 94a. poil, tr. «bleuen p. bleo.» ●132b. bleven, p. bleo tr. «poil.» ●(1732) GReg 734b. Poil, tr. «Blévenn. p. bléau.»

    ●(1904) DBFV 25a. blèuen, bleaùen, f. pl. bléu, bleaù, tr. «poil.»

    (2) Cheveu.

    ●(1499) Ca 22b. Bleuenn penn. g. cheueil de teste. ●(c. 1501) Lv 232/15. bleue[n] gl. ca[pillis]. ●(1557) B I 802. Bleauenn en bet ne caffet muy / nac eo quen munut ambludet, tr. «on en trouverait pas un cheveu, tant il est réduit en petits morceaux.» ●(1576) Cath 15. hep bezaff losquet bleuen en bet deze nac yuez acoustrement a quement a yoa gante, tr. «sans que leur fût brûlé aucun cheveu, et aussi aucun de tous les vêtements qui étaient sur eux.» ●(1633) Nom 16a. Coma, crinis, capillus, capillitium, cæfaries, pilus : cheveul, perruque, cheuelure, poil : perruquen, bleuen, cheueluren, pennad caezr á bleu.

    ●(1659) SCger 24b. cheveuil, tr. «bleuen, p. bleo.»

    ●(1855) BDE 703. eit n'en dès a vléàuen ar me fen. ●(1867) MGK 63. Ne lezaz ket eur vlevenn wenn / Etouez ar re zu war he benn. ●(1869) SAG 278. eur vlevenn o koeza euz hor penn. ●(1872) ROU 58. Ar blevennou choumed var e benn, tr. «Les rares cheveux qu'il a conservés.» ●(1893) DES 11. Un dé, ahoel, bout ur vleàüen, tr. « un jour, au moins, être un cheveu »

    ●(1904) DBFV 25a. blèuen, bleaùen, f. pl. bléu, bleaù, tr. «cheveu.» ●(1909) KTLR 80. ar Rouanez a velas eur vleven venn deuet da heul ar grib.

    (3) Pelage.

    ●(1732) GReg 708a. Pelage, couleur du poil d'un animal, tr. «bléven.»

    ●(1895) FOV 235. Eit rein ur vléüen flour d'er jau, tr. «donner au cheval (…) superbe mine et fin pelage.»

    ●(1904) DBFV 25a. rein ur vleaùen flour d'ur jau, tr. «donner un fin pelage, une bonne mine à un cheval.» ●(1908) PIGO II 137. chas da chaseal loened goue (..) eur vlêven rust warne. ●(1934) GWAL 70/19. Jobig (...) a floure (...) blevenn ar c'haz louet. ●(1935) NOME 127. Eur gazeg ken reiz ha ken flour he blevenn. ●(1955) STBJ 73. Lart e vezent atô ha flour ar vlevenn warno.

    (4) Blevenn-lagad, blevenn-al-lagad : cil.

    ●(c. 1501) Lv 232/10. bleuen an lagat gl. cilium. ●232/17. bleuen an laguat gl. scilium.

  • blevenn .2
    blevenn .2

    f. (argot de La Roche-Derrien)

    A. Coup à boire.

    ●(1975) BAHE 87/10. ma tiskennas (...) ur vlewenn da bep hini. ●13. Blewenn : gwerennad. ●(1980) PEAS 59. Bleoenn, banne.

    B. [en locution]

    (1) Mougañ ur vlevenn : boire un coup.

    ●(1935) ANTO 82. plijout a ra d'ezañ mougañ eur vlewen.

    (2) Klakañ ur vlevenn : boire un coup.

    ●(1975) BAHE 87/9. Loutig, deus da glakañ ur vlevenn gant ma jez.

  • blevenn-diaoul
    blevenn-diaoul

    f. blev-diaoul (botanique) Pied de cuscute.

    ●(1931) VALL 177b. Cuscute, tr. «bleo-diaoul col. sg. blevenn-diaoul.»

  • blevennek
    blevennek

    adj. Poilu, chevelu.

    ●(1910) MAKE 12. eur marc'h blevennek koz. ●(1916) KZVr 155 - 20/02/16. Blevennek, tr. «chevelu, Goelo.» ●(1962) TDBP II 52. Eur hi blevenneg, tr. «un chien à poil longs.»

  • blevenniñ
    blevenniñ

    v. intr. Se couvrir de poils.

    ●(1931) VALL 521a. se couvrir de poils, tr. «blevenni.»

  • blevet
    blevet

    adj. Qui a des cheveux (courts, longs, etc.).

    ●(1872) ROU 60. bleved mad, tr. «bien garni de cheveux.»

  • blevezh
    blevezh

    m. –ioù Année.

    ●(1904) DBFV 24b. bléùeh, m. pl. eu, tr. «année (Gr[oix]., L. bug. M. 427).» ●(1919) DBFVsup 8a. bléeh, tr. «Gr[oix]), une année entière.» ●(1939) DIHU 331/197. Ur bléeh joé, peah ha iehed. ●(1941) DIHU 365/363. gourhemenneu a vléeh mat.

  • blevier
    blevier

    m. –ion Marchand de cheveux.

    ●(1877) EKG I 173. eur bleoier, eur marc'hadour bleo.

  • blevin / blivin
    blevin / blivin

    adj. Ingambe, léger.

    ●(1962) EGRH I 16. blevin a., tr. « ingambe, léger. » (marteze gwelloc’h blivin).

  • blez
    blez

    m. –ioù An.

    ●(c.1680) NG 208. penzec vle. ●937. cant mil blé. ●(17--) TE 2. er blæyeu, er sasunieu, er mizieu hac en déieu.

    ●(1839) BESquil 118. hé dout e ré puemb plai ar-b-uiguênd nezé. ●(1849) LLB 302. Ché mé touchand kand vlai. ●(1856) VNA 100. l'année prochaine, tr. «er blai-men e za.» ●104. Nous verrons l'année prochaine comment ça ira, tr. «Ni e huélou a bèn blai penaus é hei.» ●217. Elle est dans ses vingt-deux ans, tr. «É ma én hé deu vlai ar-n-uiguênd.»

    ●(1904) DBFV 24b. blé, m. pl. ieu, tr. «an.» ●(1912) AHBT 36. Ol er bléieu em es treménet ar en doar. ●(1921) BUFA 191. Bléieu devéhan Sant Franséz.

    ►[empl. sans art.]

    ●(1903) EGBV 146. Kent blé, tr. «avant un an.»

  • blezad
    blezad

    m. –où

    I. Année.

    ●(c.1680) NG 1276. Mon bou vr bleat mat. ●(1790) MG 33. devoud ur botteu-lær, péré e badou ur blæyad dohoh. ●(17--) TE 57. ér blaïadeu a abondance.

    ●(1904) DBFV 24b. bléad, m. pl. eu, tr. «année.» ●(1941) DIHU 358/247. fouligahein deu-uigent vléad labour en tad !

    II. (agriculture)

    A.

    (1) Récolte sur pied.

    ●(1790) MG 18. tauleu ahuél péré e ravage er blæad. ●(1790) Ismar 161. er prémedi ag er blæad.

    ●(1849) LLB 9-10. Hui (...) / E houarant er blaiad. ●224. blaiadeu penhuikoh. ●(1855) BDE 378. en douar en dès douguet blayad.

    ●(1903) EGBV 69. dornein hou pléad ar el lér. ●(1903) LZBg Gwengolo 227. parkeu bras goleit a vléad. ●(1904) DBFV 24b. bléad, m. pl. eu, tr. «récolte, moisson.» ●(1913) AVIE 124. Bléad e zou a leih.

    ►[empl. avec valeur de plur.]

    ●(1903) JOZO 21. ma ne cherran ket mem bléad… m'ou hollou !

    (2) Semence.

    ●(1854) PSA I 28. hadein é vlaiad.

    ●(1903) JOZO 95. de strèu én doar er bléad, tr. «jeter en terre les semences.» ●(1925) IZID 15. hadet ou des eùé / Er bléad.

    (3) Blezad mat : étrennes.

    ●(1907) BSPD I 10. N'ankoéhamb ket rein hiniù é vléad mat d'er peur...

    B. sens fig. =

    ●(1913) AVIE 54. de vannein bléad grèseu en Eutru Doé ha dé é justis.

  • blezadenn
    blezadenn

    f. Bête d'un an, yearling.

    ●(1919) DBFVsup 8a. bléaden, tr. «bête d'un an.» ●(1934) BRUS 246. Une bête d'un an, tr. «ur vléaden.»

  • blezadmatiñ
    blezadmatiñ

    voir bloavezhmata

  • blezek
    blezek

    adj. Annuel.

    ●(1938) DIHU 330/182. er gest bléek-sé.

  • blezhañ
    blezhañ

    voir plezhañ

  • blezhenniñ
    blezhenniñ

    voir plezhenniñ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...