Recherche 'gour...' : 256 mots trouvés
Page 4 : de gourlamm (151) à gournizez (200) :- gourlammgourlamm
m. & adv.
(1) M. Sursaut.
(2) Adv. A-c'hourlamm : lourdement.
●(1787) PT 77. chetui hi oeit en é léh a hurlam [er groès].
●(1825) COSp 194-195. Goudezé é plantant er groez én doar ; int hé lausq de gouéh a hurlam én toul déon-zé. ●(1831) RDU 185. Goudezé é plantant er groéz én doar ; int hé lausq de gouéh a hurlam én toul deon-zé.
●(1905) IMJK 379. Seùel e hrér me hroéz, hag hi lezel e hrér de zichen a hurlamm én toul e zou bet groeit eit hé digemér. ●(1919) DBFVsup 33b. hurlam : koeh a hurlam, tr. «tomber lourdement (gourlam ?).»
- gourlammatgourlammat
v. intr.
(1) (en plt du cœur) Battre précipitament.
●(17--) ST 160. Oh ! pa zonjan enn-han, ma c'halon a c'hourlam, tr. «quand j'y pense, mon cœur bat précipitament.»
●(1924) CBOU 2/32. e galoun a dlie gourlammet en e greiz.
(2) (en plt du blé) Onduler sous l'action du vent.
●(1904) CDFi janvier-février. An ed a zo puilh, ha bravik e c'hourlamm gant an aezenn. (d'après KBSA 28).
- gourlan / gourlengourlan / gourlen
s. (domaine maritime) Laisse de hauter mer.
●(1464) Cms (d’après GMB 286). Gourlann, mousse de eau, l. muscus. ●(1499) Ca 99a. Gourlen. g. moussee deau. l. hic muscus / ci. ●(c.1500) Cb 99a. Gourleun. g. moussee deau. l. hic muscus / i.
►[au plur.]
●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. gourlaniou, tr. «algues rejetées par les flots.»
- gourlañchenngourlañchenn
f. (anatomie) Gosier.
●(1659) SCger 63a. gosier, tr. «gourlanchen.» ●(1688) MD II 51. va zeâud ha gourlanchen. ●(1732) GReg 463a. Gorger, se gorger de viandes, tr. «Dibri hac eva bede ar c'hourlanchenn.» ●463b. Gosier, tr. «gourlanchenn. p. ou.» ●719b. Pharynx, le commencement du conduit qui va à l'estomac, tr. «lein ar c'hourlanchenn.»
●(1890) MOA 131a-b. Avaloire, gosier, tr. «gourlanchenn.»
●(1929) MKRN 125. Penaos, tamm marmouz-fall, ho peus an hardisen / Da c'hlabousat an dour a c'hleb va garlonchenn ? tr. «Comment, espèce de mauvais singe, as-tu le toupet de venir troubler l'eau qui me rafaîchit le gosier ?»
- gourlañchenneggourlañchenneg
m. gourlañchenneion Homme qui a un grand gosier.
●(1732) GReg 463b. Grand-gosier, qui a une belle avaloire, tr. «Gourlanchennecq. p. gourlanchennéyen.»
- gourlañchennekgourlañchennek
adj. Qui a un grand gosier.
●(1732) GReg 463b. Grand-gosier, qui a une belle avaloire, tr. «Gourlanchennecq.»
- Gourlann
- gourlanv
- gourlaouenngourlaouenn
s. (domaine maritime) =
●(1925) BILZ 141. Gourlaouenn, tr. «une avancée, rocher en avant d'un plateau de rochers ou d'un grand rocher, qui le précède, qui l'annonce.»
- gourlas / goulas
- gourlavaretgourlavaret
voir gourlavarout
- gourlavarout / gourlavaretgourlavarout / gourlavaret
v. tr. d. Finir de dire.
●(1932) GUTO 48. Ne oè ket gourlaret er honzeu-sé.
- gourlen .2gourlen .2
voir gourlan
- gourlen / gourlanv .1gourlen / gourlanv .1
m. –ioù, –où (domaine maritime)
(1) Marée haute.
●(1723) CHal 90. Gourlanë, ou gourlain, tr. «pleine Mer.» ●(1732) GReg 603a. Haute marée, haute mer, tr. «Gourleun.» ●616a. Haute mer, quand la marée est pleine, tr. «Gourleun. ar gourleun. Van[netois] gourlan. gourlain.» ●(1744) L'Arm 230b. Haute marée, tr. «Gour larhuë.»
●(1857) CBF 115. Gourlenn zo, tr. «La mer est pleine.» ●(1876) TDE.BF 247b. Gourlenn, s. m., tr. «Ce mot, je crois, a le même sens que gour-lano, et s'emploie de plus pour désigner les ordures et goémons que la mer laisse sur le rivage en se retirant.
●(1903) LZBg Gwengolo 223. A pen dé arriù er gourlan nen des chet a dremén. ●(1923) FHAB Genver 21. ken tost d'ar mor ma ruilh an tarsiou dre he ruiou d'ar gourlanou bras. ●24. goloet gant ar mor da c'hourlan miz meurs. ●(1925) BILZ 138. Da bed heur ar gourlenn warc'hoaz, Saïg ? ●(1935) KANNgwital 393/103. evel ma c'holo ar mor an aot pa vez e gourlenn. ●(1936) IVGA 125. – Gournal ar mor, krouadurien, eme Lanig Henaff. «A-walc'h hon eus lavagnonet amañ. ●(1978) BZNZ 15-16. (Lilia-Plougernev) ar re-se deze bezhin forzh pegement er gourlañioù eno.
(2) Niveau de pleine-eau, laisse de haute mer.
●(1900) KAKE 26. Evit seac'hi, e bro 'n estren / Evel eur peskig e'r gourlen. ●(1919) FHAB Eost 11. Gourlen, lec'h ma chom ar mor a-zav. ●(1919) FHAB Gwengolo 76. A ra d'ar mor feulzet var ar gourlen tarza. ●(1924) BILZbubr 41/944. atao o turmuch er gourlenn pe er gerigi. ●(1925) BILZ 124. An hent a heuilhe ar gourlenn. ●(1960) GOGO 221. (Kerlouan, Brignogan) il lui faut amener cette masse de goémon au sec, ar zeač (ar sec'h) ou «ar gurlen» (ar gourlen). ●(1987) GOEM 169. N'eus p'emaer pell ouz an danjer, e planter ar perch e kreiz ar bizin, hag ec'h en em astenner war an dolz da veza kaset d'ar gourlenn, luskellet gant ar mor, tr. «Quand on est loin du danger, on plante la perche au milieu du goémon, et il n'y a qu'à s'allonger sur la drôme pour être conduit jusqu'à niveau de pleine-eau, bercé par la mer.»
(3) Niveau de pleine-eau lors d'une grande marée.
●(1889) ISV 79-80. ar mareou brasa, huela, en em gaf d'an derveziou varlerc'h ar c'hedez hag ar c'hann-loar ha dre-ze var dro goueliou Pask. Er bloavez-ze-ta, tri bugel euz an enez o doa guelet laboused oc'h ober ho neiziou en eul leac'h hag a gredent ervad a c'heljent da dizout euz ar vak pa deuje ar gourleun.
(4) Début du jusant.
●(1744) L'Arm 230b. Premier commencement de jusant, tr. «Gourlarhuë.»
(5) (insulte) Chas gourlenn !
●(1924) BILZbubr 43-44/1028. Ar valtouterien a goueas war an tôl : digemeret mat int bet, difrêzet, leshanvet : «Didalve ! chaj gourlenn !» (...) Chaj gourlenn ! Loened lous, amprefaned !
- gourlenenngourlenenn
f. =
●(1868) FHB 180/188b. eur môr glaz o tont el lano (...) o chareat, dre ma teu, eur c'hourlonen bizin distaget euz reier Gouele-n'escop.
- gourlenetgourlenet
adj. Entouré.
●(2003) ENPKP 93. (Ploueskad) Gourlennet eo e c'hinou gant ar butun-chikat, tr. «Sa bouche est auréolée de jus de chique.»
- gourletad / gourjeladgourletad / gourjelad
=
●(1970) LIMO 28 novembre. Ur verhig en um laka de serrein er gourjelad kousiet mad ! ●Gourletad, tr. «déchets.»
- gourleun
- gourlisongourlison
s. (architecture) Corniche.
●(1986) GEVU v 124. (Pouldahu) Tout karlachoù an ti, tout, tout doe mein-dailh, ar gourlison, tout an dra-se e mein-dailh en-dro, tr. «Tout était en pierres de taille, du sol à la corniche, tout en pierres de taille !»
- gourlivant
- Gourlizon
- Gourlizoniz
- gourlonkañgourlonkañ
v. tr. d. Manger gloutonnement, goulûment.
●(1890) MOA 131a. Avaler gloutonnement, tr. «gourlounka.» ●283b. Gloutonner, Avaler gloutonnement, tr. «gourlounka, v. a. et n..»
●(1931) VALL 49b. Avaler gloutonnement, tr. «gourlonka.»
►absol.
●(1857) CBF 9. Perag e c'hourlonkez evel a rez ? tr. «Pourquoi manges-tu si gloutonnement ?»
- gourlonker
- gourlonkus
- gourlostgourlost
m. –où (charpenterie) Chanlatte.
●(1744) L'Arm 83a. Coyau ou chanlatte, tr. «Gourlosste.. eu. m.»
- gourlugourlu
coll. (botanique) Angélique sauvage.
●(2008) HYZH 256/41. Du-mañ er Wern [e Pederneg] pa oan bihan e oa gourlu e-kichen ar wazh ; ar re-se oa uhel a-walc'h. Ar gourlu zo plant druz. 'Barzh ur prad aze 'lec'h 'c'h aen da vesañ 'r saout pa oan bihan, 'barzh ur c'horn aze 'oa gleb dindan ar gwez, hag aze e oa ur bern gourlu, ha ma saout 'raent ket 'met mont aze da zebriñ dioute, rakkar ar saout 'blij gourlu dezhe, ar re-se ac'h a warne.
- gourmgourm
voir grom
- gourmachiñgourmachiñ
v. tr. d.
(1) Gourmander.
●(1732) GReg 464a. Gourmander, quereller quelqu'un, tr. «Van[netois] gourmancheiñ.» ●(1744) L'Arm 175a. Gourmander, quereller, tr. «Gourmachein.»
●(1838) OVD 186. beta gourmachein er gourmandis memb.
(2) Assujettir.
●(c.1718) CHal.ms i. assuiettir, tr. «sugein, suiettein, gourmachein, donnein.»
- gourmandizgourmandiz
f. Gourmandise.
●(c.1500) Cb 93a. [gloutony] Jtem hec crapula / e. g. craisse / ou superfluyte en mengier. b. lichezry gourmandis.
●(1659) SCger 63a. gourmandise, tr. «gourmandis.» ●(1732) GReg 464a. Gourmandise, tr. «Gourmantiz. gourmandiz.» ●(1744) L'Arm 22a. Avidement, tr. «Guett-gourmantisse.» ●Avidité, tr. «Gourmantisse. m.»
- gourmant .1gourmant .1
adj.
(1) Rongeant.
●(1575) M 2111. Langour quez quen gourmant, tr. «Une langueur très rongeante.»
(2) Gourmand.
●(1744) L'Arm 22a. Avide, tr. «Gourmantt.»
●(1869) SAG 228. ar re-ze, autrou, a zo re c'hourmant.
(3) Qui dévore.
●(1575) M 2429-2430. Ha malediction (…) / So diff stram guiscamant : gourmant ha tourmantus, tr. «Et la malédiction (…) / Est pour moi un odieux vêtement, qui dévore et torture.»
(4) Sensuel.
●(1557) B I 494. un tirant / So vil disaour ha gourmant, tr. «un tyran méchant, odieux et sensuel.»
- gourmant .2
- gourmetezgourmetez
s. (harnachement) Gourmette.
●(1633) Nom 181a-b. Postomis : gourmette : gourmettès da derchel suiet min an march.
- gourngourn
s. –ioù = (?) Mêche de cheveux ( ?).
●(1834) SIM 103. pehini a zave e c'hourniou guenn, ar pez a erru gantàn pa gommanç d'en em impacianti.
- gournaes
- gournalgournal
voir gourlenn
- gournat / gourniñ
- gourner
- gourneriadgourneriad
m. –où Gros crible plein.
●(1876) TDE.BF 248a. Gourneriad, s. m. C[ornouaille], tr. «La plénitude du gros crible.»
- gourneriañgourneriañ
v. tr. d. Tamiser au gros crible.
●(1876) TDE.BF 247b. Gourneria, v. a. C[ornouaille], tr. «Nettoyer au gros crible, parlant de blé.»
- gourneuñviñgourneuñviñ
v. intr. Flotter.
●(1912) MMPM 90-91. he deuz destumet an tammou euz a lestr an Iliz, he c'hempennet hag lakeat da c'hourneün adarre.
- gourni / gournizgourni / gourniz
m. –ed (famille)
(1) Petit-neveu. cf. gouni
●(1499) Ca 97b. Gourny. ga. filz du nepueu / ou de niepce. ●(c.1500) Cb 98a. Gourny. g. filz de nepueu / ou de niepce. ●g. tiers nepueu. b. an trede gourny.
●(c.1718) CHal.ms iii. petit neveu, tr. «gourni.» ●(1732) GReg 655b. Petit neveu, fils du neveu, ou de la niéce, tr. «Gourniz. p. gournized. Van[netois] gourny. p. gournyed.»
●(1876) TDE.BF 248a. Gour-niz, gourniz, s. m., tr. «Fils de neveu ou de nièce, pêtit-neveu, degré de parenté.»
●(1931) VALL 38a. Arrière-neveu, tr. «gourni(z).»
(2) Trede gourniz : arrière petit-neveu.
●(1732) GReg 655b. Arriere petit neveu, fisl du petit neveu, tr. «Trede gourniz. p. trede gournized.»
(3) Arrière-petit-fils.
●(1931) VALL 38a. Arrière-petit-fils, tr. «gourniz pl. ed.»
- gournijgournij
m. Action de voleter, volètement.
●(1732) GReg 968a. Petit vol de l'oiseau, tr. «Gournich. gour-nig.»
●(1876) TDE.BF 248a. Gour-nij, gournij, s. m., tr. «Vol près de terre des petits oiseaux.»
●(1909) KTLR 64. Ebiou ar c'hoataj diskloz, e velet an env, ar stereden, gournij diouaskel guen, hag e klevet an elez o tridal.
- gournijadenn
- gournijalgournijal
v. intr. Voleter.
●(1744) L'Arm 406a. Voleter, tr. «Gourneijeale.»
●(1868) FHB 164/57a. eur sparfel da c'hournijal aziouthan. ●(1870) FHB 257/379a. Ælez zo o c'hournijal tro var dro. ●(1876) TDE.BF 248a. Gour-nijal, gournijal, v. n., tr. «Voltiger, voler bas et avec peine comme font les jeunes oiseaux.» ●(1889) SFA 285. eur vanden laboused a deuaz da c'hournijal enn dro da gouent Stez Mari. ●(1889) ISV 12. laboused a velomp o nijal hag o c'hournijal.
●(1900) MSJO 29. eur goulm a c'hournijas a zioc'h an den iaouank. ●(1909) FHAB Ebrel 112. An dro a reont en eur c'hournijal da ilis vras Sant-Per araog plâva var toennou palez ar Pab.
►sens fig.
●(1839) BSI 29. ne lese qet e spered da c'hournigeal.
●(1943) HERV 96. Eun dra bennak a laouenn a oa en e zaoulagad beo hag eun doare mousc’hoarz a c’hournije war e c’henou start.
- gournijellatgournijellat
v. intr. Voleter.
●(1766) MM 719-730. pa edo al labousset (...) e roet plaç dezo da c'hournijellat tro var dro.
- gourniñgourniñ
voir gournat
- gournisenn
- gournizgourniz
voir gourni & gouni
- gournizez