Devri

Recherche 'gour...' : 256 mots trouvés

Page 5 : de gournosa (201) à gourvezenn (250) :
  • gournosa
    gournosa

    v. intr. Traîner la nuit.

    ●(1869) FHB 253/347a. Guelet a reer var he dal, end eus labouret ha gournoset.

    ●(1955) LLMM 50/16. gournosa gant o levrioù er gambr domm. ●62. Gournosa : chom diwezhat diouzh an noz hep mont da gousket – distaget gour-nou-si e St Ivi. Peogwir ez eo «kalet» an s, ez eus peadra da soñjal n'eo ket reizh skrivañ «gournosiñ» pe «gournosañ».

  • gournosaerezh
    gournosaerezh

    m. =

    ●(1955) LLMM 50/16. Evit e c'hournoserezh n'he deus douja­­ñs ebet.

  • gouroc'hell
    gouroc'hell

    f. =

    ●(1990) TTRK 20. N'eo ket dindan ar Roc'h Zu, hag a zo koulskoude ur bern toulloù dindani, met dindan ur c'houroc'hell ha n'emañ ket pell ac'hane. ●48. Eno he devoa savet un doare loch harpet ouzh ur c'houc'horell.

  • gouron
    gouron

    m. –ed Héros.

    ●(1939) ANNI 1. braùité korv hor gouron.

  • gouronk-
    gouronk-

    voir kouronk-

  • gourpozitet
    gourpozitet

    adj. Complètement possédé (du diable).

    ●(1838) OVD 270. Saül (…) e oé bet délivret estroh eit ur huéh ag en diaul, guet péhani e oé gour-positet.

  • gourraden
    gourraden

    coll. (botanique) (?) Osmonde royale Osmunda regalis (?).

    ●(1732) GReg 428b. Fougere mâle, tr. «Gour-radenenn. p. gourradenn.»

    ●(1876) TDE.BF 248a. Gour-radenn, subs. fém. Et aussi gourradenn, tr. «fougère de la grande espèce, fougère mâle.» ●(1890) MOA 85. gour-raden, tr. «fougère royale.»

    ●(1915) KZVr 126 - 06/08/15. Gourraden, en Léon, désigne la «scolopendre».

  • gourradenenn
    gourradenenn

    f. gourraden (botanique) (?) Osmonde royale Osmunda regalis (?).

    ●(1732) GReg 428b. Fougere mâle, tr. «Gour-radenenn. p. gourradenn.»

  • gourren
    gourren

    m. –où (anatomie) Sourcil.

    ●(1659) SCger 151b. gourennou, tr. «paupieres.»

    ●(1876) TDE.BF 246a. Gourenn, gourrenn, s. m., tr. «Sourcil.»

    ●(1909) FHAB Eost 231. gourrannou ken du ha ken drus hag e vleo.

  • gourriz
    gourriz

    m. Hennissement.

    ●(1985) AMRZ 168. Eno e oa a beb seurt kezeg a zache hag a zizache war o hirri, hag a veze ganto eur pez gourich.

  • gourriziadenn
    gourriziadenn

    f. –où Hennissement.

    ●(1732) GReg 490b. Hennissement, le cri des chevaux, tr. «Gourrizyadenn.»

    ●(1867) BUE 153. na baouezaz ket he c'hourriadenno. ●(1876) TDE.BF 248a. Gourrisiadenn, s. f., tr. «Hennissement.»

  • gourrizial / gourriziat
    gourrizial / gourriziat

    v. intr.

    (1) Hennir.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 286). Gourhizyat, hennir. ●(1499) Ca 98b. Gourhiziat. g. hennir. l. hinio / nis / iui / ire.

    ●(1659) SCger 65a. hannir, tr. «gouriziat.» ●151b. gouriziat, tr. «hannir.» ●(1732) GReg 490b. Hennir, tr. «Gourrizyat. pr. gourrizyet.»

    ●(1803) MQG 9. harzal, gourignal, mignaoual ha blêjal. ●(1867) BUE 153. bec'h e oe d'ar marc'h bean eet enn iliz vraz, ma stagaz da vragal ha da dansal enn he lec'h ha da c'hourrial gant ar blijadur. ●(1876) TDE.BF 248a. Gourrisiat, v. n., tr. «Hennir.» ●(1889) ISV 398. kezeg o c'hourichal.

    ●(1975) UVUD 91. (Plougerne) Gorichal a rea.

    (2) sens fig. Crier de plaisir sexuel.

    ●(1958) ADBr 65/424. E-pad an amzer-ze, / Tomm d'ei en he gwele, / E wreg 'zo o c'hourignal / Gant eur maltoutier all !

  • gourriziat
    gourriziat

    voir gourrizial

  • goursav
    goursav

    m. Extase.

    ●(1931) VALL 286b. Extase, tr. «gourzav, gourzao(-ene) m.»

  • goursav-heol
    goursav-heol

    m. Solstice.

    ●(1931) VALL 698a. Solstice, tr. «goursao(-heol) m.»

  • goursavet
    goursavet

    adj. Extasié.

    ●(1868) FHB 164/59a. eur plac'h brudet bras (...) de ma chome aliez estlamet, gour-zavet etrezeg Doue.

    ●(1920) MVRO 35/4d. Gourzavet eur wech c'hoaz.

  • goursevel
    goursevel

    v. intr. S'extasier.

    ●(1931) VALL 286b. Extasier (s'), tr. «gourzevel part. gourzavet.»

  • goursez
    goursez

    m.

    (1) Lenteur.

    ●(1499) Ca 99a. Goursez. g. baut.

    ●(1732) GReg 568a. Lenteur, defaut de vitesse naturelle, tr. «Goursez.» ●La lenteur d'un âne, tr. «Goursez un asen.»

    (2) Retard, délai.

    ●(17--) ST 418. Da ober ho tever, hep goursez na termenn, tr. «de faire votre devoir, sans retard, ni délai.»

    ●(1876) TDE.BF 249a. Gourzez, s. m., tr. «Délai.»

    (3) (droit) Ajournement.

    ●(1931) VALL 17b. Ajournement, tr. «gourzez m.»

    (4) (droit) Sursis.

    ●(1847) FVR 155. ar maro gant goursez, pe dale (…) evit ar maro hep goursez.

  • goursezadur
    goursezadur

    m. (droit)

    (1) Ajournement.

    ●(1931) VALL 17b. Ajournement, tr. «gourzezadur m.»

    (2) Prolongation.

    ●(1931) VALL 597a. Prolongation, tr. «goursezadur.»

  • goursezal
    goursezal

    v. intr. S'asseoir.

    ●(1939) ANNI 21. Éno éh oè gourséet Brunhild hag hé léz. ●(1973) LBFR 62. Ma gwreg, hep sonj, n'oa gorzet war eur gwele houarn. ●(1974) GAME 28. Gorzet e kichenn an hini klañv. ●(1974) THBI 220. Ha da gichenn Thumette ie da horzeal. ●(1978) MOFO 59. Gorzet war ar skabel.

  • goursezañ
    goursezañ

    v.

    (1) V. tr. d. Surseoir, retarder, différer, remettre.

    ●(17--) ST 76. Gourzeza ma beach, tr. «Retarder mon voyage.»

    ●(1876) TDE.BF 249a. Gourzeza, v. a., tr. «Différer.»

    (2) (droit) Ajourner.

    ●(1931) VALL 17b. Ajourner, tr. «gourzeza.»

    (3) V. intr. Différer.

    ●(1962) GERV 82. ma roin d'ar roue, hep gouziza hiroc'h, al lizer a zo ganin evitañ. ●85. hep gouzeza.

  • goursezet
    goursezet

    adj. Assi, établi.

    ●(1938) ARBO iii. nitra braùoh eit me melin, gourséet étré diù dosten goleit a ué. ●(1942) DHKN 32. Tiér guen kér e splann duhont, gourséet er pelleu.

  • goursizhun / kozhsizhun
    goursizhun / kozhsizhun

    [gour- .4 + sizhun ; la forme erronée kozhsizhun est venue de la confusion dans la prononciation de [x] et [r] en pays vannetais, avec une influence d’étymologie populaire « la mauvaise semaine »]

    m. Les six derniers jours de l’an. cf. gourdeizioù

    ●(1911) RDTp 43. Pendant la « gor-suhun » (on appelle de ce nom les six derniers jours de l’an qui servent à pronostiquer le temps de l’année suivante, celui du 26 décembre au matin indiquant pour janvier… etc...)… ●(1938) DIHU 319/5. Èl ma huélér, é teli bout séh er blé-man, mar kerh ataù en treu revé er goh suhun.

  • gourskej
    gourskej

    m. –où (ponctuation) Point-virgule.

    ●(1937) YBBK 58. Setu an arouezioù a vez graet ganto : (…) ar pik-virgulenn pe gourskej (;).

  • goursol
    goursol

    s. –ioù =

    ●(1907) KANngalon Here 514. dindan eur guchen gour zoliou.

  • goursot
    goursot

    adj. Complètement fou.

    ●(1907) DIHU 29/464. Goursot ous e gredan.

  • goursouezhet
    goursouezhet

    adj. Très étonné.

    ●(1928) FHAB Mae 189. setu ar person hag ar c'hure goursouezet o welout n'erru ar merc'hed bihan nemet pa vez achu ar pedennou. Petra 'zo kiriek d'ar c'hoarventez-mañ ?

  • gourt .1
    gourt .1

    adj.

    (1) Raide, peu souple.

    ●(1499) Ca 99a. Gourt. g. roide.

    ●(1906) KPSA 161. Re bounner omp, re c'hourd... ●(1907) PERS 309. Al labour, ar binijen hag an oad a oa tremenet varnezhan ha ne oa tam gourtoc'h.

    (2) Bezañ gourt da, o : être incapable (de).

    ●(1908) FHAB Here 314. Philip, er vech-man ne oue ket gourd o senti. ●(1926) FHAB Gouere 262. An hani zo gourd da zenti, vo krennet diwar e voued.

    (3) Humide, moite.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/461. (An Ospital-Kammfroud) Ne vez ket a hlô, med amzer hlaz a ro dim, hag an traou a jom gourd. (...) Gourd : adj. – Humide, moite. À placer da la progression suivante : kraz, seh, dizroet, kousket, gourd, leiz, gleb, gleb-teil : ar holo a oa kraz mad, bremañ eo deut da zizroi (dizrei) : gourd eo dija.

    (4) Difficile à remuer, à manier.

    ●(1857) CBF 95. Lardit ar c'harr, rak gouigourat a ra ker gourt eo da loc'h, tr. «Graissez la charrette, car elle crie, tant elle est difficile à remuer.»

    (5) Engourdi.

    ●(1872) ROU 83a. L'âge engourdit, tr. «dont a reat gourd gant an oad.» ●(1877) BSA 238. he faou keaz memprou a deu da zounna, gourtoc'h int eget biscoas.

  • gourt .2
    gourt .2

    adj. (argot de La Roche-Derrien)

    (1) Bon.

    ●(1885) ARN 56. Eunn talar gourd, tr. «un bon repas.» ●Ebarz ar c'houez-man a zo ostanted gourd, tr. «dans cette maison-ci il y a des gens (maîtres) excellents.» ●(1893) RECe xiv 268. Késet buan ër roben gourtañ ha gourdajeneign 'nei war i jech. ●269. 'peus torted ër blèjer gourd 'vid i jes. (...) Mes red mad oa ober eun talar gourd. ●(1894) RECe xv 213. Bilhaos gourt, (bonne monnaie).

    ●(1968) BAHE 58/44. un dra bennak «gourd», da laras Roc'hiz. ●(1970) BHAF 378. ma vefe ken «gourd» all ma «flitouer» er seminer ! ●(1975) BAHE 87/9. Hennezh, klev, a oa un ambreilhon gourt. ●11. selaouit 'ta, ambreilhoned, hirie eo gourt mont da spoeñsañ zer d'ar Baludenn. ●13. Gourt : mat.

    (2) An amzer c'hourt : le printemps.

    ●(1935) ANTO 82. Pa zeuio an amzer c'hourd.

  • gourtaat
    gourtaat

    v.

    (1) V. intr. Devenir gourd.

    ●(1867) FHB 143/307a. gourtaad a ra he vrec'h. ●(1890) MOA 119a. L'âge nous appesantit, tr. «gourtaat a reomp dre gosaat.»

    (2) V. tr. d. Engourdir.

    ●(1710) IN I 397. ec'his ur gouan calet eo, peini a lam he oll guenet digat an douar, hag a zeu da c'hourtaat an oll anevalet.

  • gouru
    gouru

    f. Cul-de-sac.

    ●(1732) GReg 240a. Cul de sac, tr. «gour-ru. p. gour-ruyou.»

    ●(1876) TDE.BF 248a. Gour-ru, s. f. V[annetais], tr. «Cul-de-sac.»

  • gourvadez-
    gourvadez-

    voir gouvadez-

  • gourvamm-gozh
    gourvamm-gozh

    f. (famille) Bisaïeule.

    ●(1821) SST.ab xviii. é tas de gour-vam goh er Roué David.

  • gourvamm-iou
    gourvamm-iou

    f. gourvammiouier (famille) Bisaïeule.

    ●(1744) L'Arm 31a. Bis-Ayeule, tr. «Gour-Vamïeu.. uér. f.»

  • gourven
    gourven

    voir gourvez .3

  • gourvenn .2
    gourvenn .2

    voir gourvennañ

  • gourvenn / gourvent .1
    gourvenn / gourvent .1

    m.

    (1) Envie, jalousie.

    ●(14--) Jer.ms 235. Ne galhen e sicour medest eguyt gourvent, tr. «Je ne pourrais le secourir, je l'atteste, malgré (mon) envie.»

    ●(1659) SCger 52a. enuie, tr. «gourvenn.» ●(1752) PEll 366. Gourvenn, tr. « Envie, haine, rancune, maligne disposition envers un autre. » (…) Et même quelques-uns des notres prononcent Gourvent, & Gourventus.

    ●(1876) TDE.BF 248b. Gourvenn, s. f., tr. «Envie, jalousie.»

    (2) Kemer, kaout gourvenn ouzh : être jaloux de.

    ●(1575) M 3546. Quempret gouruent ouz hent patientet, tr. «Être jaloux du chemin de patience.»

    ●(1659) SCger 52a. enuier, tr. «cahout goaruen (lire : gouruen) oc'h.»

  • gourvennañ / gourvenn / gourventañ
    gourvennañ / gourvenn / gourventañ

    v. tr. d. Envier, jalouser.

    ●(1659) SCger 52a. enuier, tr. «gouruenn.» ●(1752) PEll 366. Gourventa, tr. « haut venter, ou venter haut. »

    ●(1876) TDE.BF 248a. Gourvenna, v. a., tr. «Envier, être jaloux du bonheur des autres. »

  • gourvennek
    gourvennek

    adj.

    (1) Envieux.

    ●(1876) TDE.BF 248b. Gourvennek, adj., tr. «Envieux.»

    (2) Rancunier.

    ●(1923) FHAB Gouere 260. Me a ya droug ennoun evit an distera tra ; tear oun ; met gwella pez a zo ne bad ket ganen ; n'oun ket gourvennek ; ankounnac'haat a ran dioc'htu...laza a rafen eun den ha pemp munut goude e paefen eur banne d'ezan.

  • gourvennus / gourventus
    gourvennus / gourventus

    adj.

    (1) Dédaigneux.

    ●(1752) PEll 366. Gourventus, tr. « dédaigneux. Ces dérivez sont particuliérement du pays de Léon. ».

    (2) Jaloux, envieux.

    ●(1752) PEll 366. Gourvennus, tr. « Envieux &c » (…) Et même quelques-uns des notres prononcent Gourvent, & Gourventus.

    ●(1862) JKS 72. ar re c’hourvennuz. ●(1876) TDE.BF 248b. Gourvennuz, adj., tr. «Envieux.»

  • gourvent
    gourvent

    voir gourvenn .1

  • gourventañ
    gourventañ

    voir gourvennañ

  • gourventer .1
    gourventer .1

    m. Homme orgueilleux.

    ●(1752) PEll 366. Gourventer, tr. « … au sens moral, c’est un homme qui a du vent dans la tête ; aussi j’ai entendu dire en France chasser du haut vent, au sens s’évaporer par orgueil. »

  • gourventer .2
    gourventer .2

    adj. Orgueilleux.

    ●(1752) PEll 366. Gourventer, tr. « superbe, vain, fier. »

  • gourventez
    gourventez

    f. Jalousie, envie.

    ●(1732) GReg 356b. Envie, tristesse de la prosperite d'autruy, déplaisir de ses bonnes qualitez &c., tr. «gourvéntez.»

  • gourventus
    gourventus

    voir gourvennus

  • gourvez .1
    gourvez .1

    adj. Allongé.

    ●(c.1500) Cb 99a. Gouruez. g. couchie. l. cubitus / a / tum. ●(1521) Cc [Gouruez]. Gouruez. g. couchie. l. cubitus a um.

  • gourvez .2
    gourvez .2

    m. & adv.

    I. M. Position couchée, attitude allongée.

    A. Décubitus.

    ●(1931) VALL 190a. Décubitus, station allongée, tr. «gourvez m.»

    B.

    (1) Er gourvez : allongé.

    S1 em gourvez

    ●(c.1825-1830) AJC 4273. me a laras echomgen er plas sem gourvé. ●(1866) FHB 100/380a. Pedare labour a rann-me ama em gourvez war ma c’harr.

    S2 ez kourvez

    S3m en e c'hourvez

    ●(c.1825-1830) AJC 3563. querquend evel an ten equeas ne hourvé. ●(1857) CBF 97. choumet eo enn he c’hourvez, tr. «il est resté couché.» ●(1876) TDE.BF 248a. Beza enn he c’hourvez, choum enn he c’hourvez, être étendu, rester étendu sur la litière, parlant d’une bête malade, s. m., tr. «Cul-de-sac. »

    ●(1931) VALL 190a. dans le décubitus, tr. «en e c'hourvez.» ●(1936) CDFi 11 janvier. en e-c'hourvez war an treaz-maro.

    S3f en he gourvez

    ●(1872) SBI I 310. War leur an ti en he gourve, tr. «Sur l'aire de la maison, étendue.»

    ●(1902) PIGO I 176. Personik a lezaz ar plac'h en he gourve er zâl.

    L1 en hor gourvez

    ●(c.1825-1830) AJC 3439. a nin a voa en pad an nos tranquil en non gourve.

    L2 en ho kourvez

    ●(1910) MAKE 28. n'ho peus ket mez chom keit-all amzer da skuiza en ho kourvez ?...

    L3 en o gourvez

    ●(c.1825-1830) AJC 4528. hac a gavas ar hand den no gourve. ●(1884) LZBt Meurzh 50. Gant ann neve-amzer en em lak ar re 'n efe re a oad, enn ho gourve, er weraden.

    ●(1903) MBJJ 63. en em astennont 'n o gourve. ●(1908) PIGO II 127. 'n o gourve war eur feuskad plouz.

    (2) War c'hourvez : allongé.

    S3 war e c'hourvez

    ●(1894) BUZmornik 56. Da genta, e oue staget var e c'hourvez oc'h eur peul teo hag hirr.

    (3) diwar e c'hourvez =

    ●(1906) BOBL 09 juin 90/3b. Diwar e c'hourve, e nevoa chechet ken e oa maro.

    (4) (Sevel) Eus gourvez : se relever.

    S3m diouzh e c'hourvez

    ●(1827) VSAp 26. quen nele quen sevel deus ehourvé.

    (5) Ouzh gourvez

    ●(1530) J 189a. Ma amour ayoa ouz gouruez / E hunan glan en creis an bez / So quent an dez diannhezet, tr. «Mon amour ? Il était là, tout seul, couché dans cette tombe qu'on a ouverte avant le jour.»

    C. Ober ur gourvez : s'allonger (un moment).

    ●(1872) ROU 89b. s'étendre un instant, tr. «Ober ur gourvezic.»

    ●(1911) BUAZperrot 103. hag e reas eur gourvez eno e tal eur feunteun. ●350. ober eur gourvez. ●(1926) FHAB Mezheven 224. mont ebarz d'ober eur gourvez. ●(1938) SAV 11/21. e vefe mat d'eoc'h mont da ober eur gourvez war ho kwele. ●(1939) MGGD 46. It araok da ober eur gourvez, rak ezomm-bras hoc'h eus da ziskuiza.

    II. Adv. A-c'hourvez : à plat ventre.

    ●(1878) EKG II 89. en em daolet a-c'hourvez etouez ar balan.

  • gourvez / gourven .3
    gourvez / gourven .3

    v.

    I. V. intr.

    (1) S'allonger, s'étendre.

    ●(1499) Ca 96a. Golchet da gouruez. g. coete de lit. ●99a. Gouruez. g. gesir. l. cubo / as / bui / itum. ●(1530) Pm 44. da gouruez / En vn bez, tr. «coucher / Dans un tombeau.»

    ●(1659) SCger 32b. se coucher, tr. «gouruez.» ●35a. croupir, tr. «soucha, gouruez.» ●151b. gouruez, tr. «se coucher.» ●(1710) IN I 267. ar Salamandres, pehini a so ul loenic binimus, a laz an tan evel ma c'hourvez ennâ. ●372. da c'hourvez var ur guele boug. ●(1732) GReg 311b. Coucher sur du duvet, tr. «gourvez var an dum.»

    ●(1877) EKG I 163. gourvezomp e mesk al lann var ar c'hleuz. ●(1878) EKG II 11. Araok gourvez var hor c'huchenn golo.

    ●(1903) MBJJ 63. gourven war ma gwele. ●(1907) PERS 371. Ar re glanv a c'hourveze var he vez. ●(1911) BUAZperrot 122. gourvez var ar c'halet, e leac'h var ar bouk. ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. gourven, pour gourvez, être étendu. ●(1936) PRBD 99. eur bern tud a c'hourves er pri. ●(1974) GAME 13. da horva eo eet war he gwele.

    (2) Être allongé, étendu.

    ●(1732) GReg 89b. Dieu veüille benir vôtre mort, vous donner une sainte mort, tr. «Goude Douë, va bennos èr poull ma c'hourvezo ho penn.»

    II. V. tr. d. Étendre, coucher.

    ●(1907) AVKA 13. Paka a reas anehan en trejo [he Mab] hag en gourven en ur c'hraou.

    III. V. pron. réfl. En em c'hourvez : se vautrer.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Se veautrer, tr. «gouruéein him gouiurein.»

  • gourvezenn
    gourvezenn

    f. –où Couche, divan.

    ●(1962) GERV 22. ar sal-dibri, enni gourvezennou ha taoliou bihan da breda. ●23. eun nebeud kroc'hennou blevek a dalveze deañ da c'hourvezenn. ●127. war c'hourvezenn baour ar penedour.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...