Devri

Recherche 'gwa...' : 619 mots trouvés

Page 6 : de gwallgaserezh (251) à gwallreuz (300) :
  • gwallgaserezh
    gwallgaserezh

    m. Mauvais traitements.

    (1905) LZBg Genver 10. Er hoal-gasereh e laka hoah er Misioneu de greskat. ●(1958) BAHE 17/6. ober un enklask diwar-benn ar gwallgaserezh a lavared, o devoa gouzañvet ar Vretoned da heul an Dieubidigezh.

  • gwallgavet
    gwallgavet

    adj. Pris à malfaire.

    (1880) SAB 180. an dud gvoall-gavet gant an aerouant coezed varno euz an ifern.

  • gwallgemer
    gwallgemer

    v. tr. d.

    (1) euph. Voler, dérober.

    (1824) BAM 134. ma ne restituer ar pez a yoa goal-guemeret, pa eller restitui. ●(1846) DGG 187. mar roit golo d'ar re a voal-guemer.

    (2) [au passif] Posséder.

    (1880) SAB 125. an dud clanv pe goall gemered gant an droug-spered. ●(1880) SAB 128. daou gez den goall-gemered gant ar spered louz. ●133. un den goal gemered gant an diaoul mud.

    (3) Gwallgemer udb. : prendre qqc. en mauvaise part.

    (1732) GReg 696b. Prendre une chose en mauvaise part, tr. «goall-guemeret un dra.»

  • gwallgemeret
    gwallgemeret

    adj. Dérobé.

    (1741) RO 3213. distribuin tout an trou guel gomeret. ●(1790) Ismar 230. ma ne vai restituét en danné goal-gueméret.

    (1846) DGG 234. en em zizober eus a un dra goal-guemeret, evit en rei d'e berc'hen. ●(1856) GRD 73. rantein er madeu goal gueméret.

  • gwallgempenn
    gwallgempenn

    v. tr. d. par antiprh. Arranger.

    (1957) BRUD 2/44. Gwelloh tennou a ranke da gaoud ma ne 'felle ket deañ beza gwall-gempennet o vond da glask reo ouz eun aneval ne raje nemed gloaza.

  • gwallgentel
    gwallgentel

    f. –ioù Mauvais exemple.

    (1732) GReg 384b. Donner mauvais exemple, tr. «rei goall guentell

  • gwallgenteliañ
    gwallgenteliañ

    v. tr. d. Donner le mauvais exemple.

    (1732) GReg 384b. Donner mauvais exemple, tr. «goall-guentellya

  • gwallgompagnun
    gwallgompagnun

    m. –ed Mauvais compagnon.

    (1868) KMM 94. Tec'hit ive araog ar guall-compagnunet.

  • gwallgompagnunezh
    gwallgompagnunezh

    f.-où Mauvaise compagnie.

    (c.1656) VEach 168. cuittaat ar goall compaignunezou.

  • gwallgomport
    gwallgomport

    m. Mauvais comportement.

    (1744) L'Arm 227b. Malversation, tr. «Goal-gomportt. m.»

  • gwallgomportiñ
    gwallgomportiñ

    v. pron. réfl. En em wallgomportiñ : mal se comporter.

    (1659) SC 100. en em goall comporti en andret e dat hag e vam. ●(1744) L'Arm 227b. Malverser, tr. «Um oal-gomportein énn é garcq.»

  • gwallgomz .1
    gwallgomz .1

    f. –ioù (Une) médisance.

    (1621) Mc 19. Dre ma goal comsaou, ha ma goal euraou em eux roet, drouc exempl. ●(1633) Nom 1b. Libellus famosus : brocard, parole ignominieuse, libelle fameux : vn goüal coumps, vn coumps ifammus, vn libel scandalus.

    (1659) SC 92. ne lauar quet goall compsou. ●(1732) GReg 281a. Détraction, médisance, tr. «goall-gomps. p. goall-gompsyou

    (1829) CNG 138. Biscoah goal-gonz n'en dès laret.

    (1910) EGBT 142. gwall-gomz, tr. «calomnie.»

  • gwallgomz / gwallgomziñ .2
    gwallgomz / gwallgomziñ .2

    v. intr.

    (1) Médire.

    (1744) L'Arm 234b. Médire, tr. «Goal-gomzein ou Goal-gomz.» ●(1790) PEdenneu 94. Mar e hoès cheleuét goal-gonz guet pligeadur.

    (2) Gwallgomz a : médire de.

    (c.1680) NG 1178-1181. Hac er ré en deues / (…) / Goual gonzet (…) / Hac ac en Autru Doue. ●(c.1718) CHal.ms iv. Semer de mauuais bruits de quelquun, tr. «goal goms a vnan benac.» ●(1790) PEdenneu 178. de oal-gonz a hou Nessan.

    (1838) OVD 296. pront de hoal-gonze ag hou nessan. ●(1854) PSA I 284. goal gonz a han-omb é gueu. ●(1856) VNA 111. il ne convient de médire de personne, tr. «ne jauge quet goal-gonz a zén.» ●(1896) HIS 23. er hroah arfleúet e hoal-goñzas a nehoñ.

    (1922) EOVD 210. ne hoalgonzet jamés ag en nésan. ●(1931) GUBI 109. Pe hoal-gonzér ag er réral.

    (3) Gwallgomz a-enep ub., enep d'ub. : médire de.

    (1869) HTC 101. ni or beuz clevet an den-ze o voal-gomz a enep Doue.

    (1922) EOVD 148. ur péhed bras en devou groeit é hoalgonz éneb d'é nésan.

    (4) Gwallgomz ouzh ub. : mal parler à qqn.

    (1866) FHB 59/54b. Unan bennag en deuz gual gomzet ouzit ?

  • gwallgomzer
    gwallgomzer

    m. –ion Détracteur.

    (1767) ISpour 21. raporterion, goal-gonzerion. ●(1790) MG 14. Ne vanq quet ér béd a lairon, a oal-gonserion. ●(1790) Ismar 4. lair, goal-gonzour. ●239. ur goal-gonzér e zou goah eid ur multrér.

    (1854) PSA I 87. Er goal gonzér, er goal gonzerès, hà credein e hrehent-ind streàuein a glei hag a zéheu ol er velim e zou ar ou zéad (…) ? ●(1856) GRD 189. Groeit d'er goal-gonzér tàuein. ●(1879) GDI 87. doh é nessan en hum guemér er goal-gonzour.

    (1919) BSUF 21. Doué e gasti er hoal-gonzerion én ur lezel de fardein arnehé er goal-dècheu e demalant d'où nésan.

  • gwallgomzerez
    gwallgomzerez

    f. –ed Détractrice.

    (1854) PSA I 87. Er goal gonzér, er goal gonzerès, hà credein e hrehent-ind streàuein a glei hag a zéheu ol er velim e zou ar ou zéad (…) ?

  • gwallgomzerezh
    gwallgomzerezh

    m. –ioù Action de médire, de détracter.

    (1787) BI 104-105. int ë ùélai é couéhai hou goal-gonzereah ar nehai. ●(1790) MG 365. éscusein én un taul ol ou goal-gonzereah. ●(1790) Ismar 49. en anjulieu, er goal-gonzereah.

    (c.1802-1825) APS 85. er holer, er goal-gonzereah. ●(1839) BESquil 552. er goal-gonzereah ag en nessan. ●(1854) PSA I 284. ou goal-gonzereaheu hum zismantou a nehan ou hunan.

    (1856) GRD 230. er goal gonzereaheu hou poé laret. ●(1857) LVH 144. ré a zécriance hag a hoal-gonzereah. ●(1879) GDI 243. dré en argarhereah, dre er goal-gonzereah.

  • gwallgontant
    gwallgontant

    adj. Mécontent.

    (1732) GReg 594b. Mal-content, ente, mécontent, ente, tr. «Van[netois] goall-goutant

  • gwallgredenn
    gwallgredenn

    f. –où Fausse opinion.

    (1659) SC 128. goall greden o deus. ●(1710) IN I 166. ma en lessac'h er goal greden-se pehini en deffe ac'hanoc'h.

  • gwallgregiñ
    gwallgregiñ

    v. tr. i. Gwallgregiñ en ub. : mordre qqn méchamment.

    (1710) IN I 248. ho flemma a raï hac e voual grogo enoc'h.

  • gwallgundu
    gwallgundu

    f. –où Mauvais comportement, méconduite.

    (1732) GReg 597a. Malversation, tr. «Goall-gundu èn ur garg. p. goall-gunduou.» ●(1744) L'Arm 227b. Malversation, tr. «Goal-gondu

    (1824) BAM 9. ar goal gundu eus e vuez. ●(1834) APD 39. dre ho coal-gundu. ●(1846) DGG 194. ho coal-gundu en o andret. ●(1866) HSH 28. abalamour da voal-gundu he habitantet.

  • gwallgunduiñ
    gwallgunduiñ

    v. En em wallgunduiñ : mal se comporter, se méconduire.

    (1732) GReg 597b. Malverser, tr. «En hem voall-gundui èn e garg.» ●(1744) L'Arm 227b. Malverser, tr. «Um oal-gondui énn é garcq.»

    (1866) HSH 30. merc'het Chanaam pere en em voal-gundue. ●69. pere en em voal gundue en ho fonctioniou.

  • gwallgustum
    gwallgustum

    f./m. –où Mauvaise habitude.

    (1621) Mc 98. commetet dre goall custumou.

    (1688) MD I 22. na souci disordren [er] galon na goal custum. ●(1688) MD II 35. va oll goâl custumou.

    (c.1820) COF 4. Qement abus ha goal gustum. ●(1846) DGG 201. terri ur goal gustum.

  • gwallhent
    gwallhent

    m. Mauvaise voie.

    (1804) RPF 14. Hac el-cè é chommas peèl amzér én é zalledigueah hac ér goal-hent.

    (1907) BSPD II 568. kuitat er goal-hent eit distroein doh Doué.

  • gwallhentadur
    gwallhentadur

    m. –ioù Mauvaise fréquentation.

    (1931) VALL 320a. mauvaise fréquentation, tr. «gwall-hentadur

  • gwallhentadurezh
    gwallhentadurezh

    f. Mauvaise fréquentation.

    (1732) GReg 486b. Hantise que l'on a de malhonnêtes gens, tr. «Goall-hentadurez. p. goallhentadurezou

    (1931) VALL 320a. mauvaise fréquentation, tr. «gwall-hentadurez

  • gwallhunvre
    gwallhunvre

    s. –où Cauchemar.

    (1732) GReg 819a. Rêve importun, & incommode, rêve fâcheux, tr. «goall huvré. p. goall huvréou

    (1902) PIGO I 43. Herri, pa deuaz sonj d'ean euz an devez hag an nozvez diwean, a gredaz, da gentan, an evoa gret eur gwall-huvre.

  • gwallibil
    gwallibil

    m. –ion Homme malfaisant.

    (1732) GReg 595b. Malfaisant, ante, qui se plaît à faire du mal, tr. «goall-ibil.» ●596b. Malicieux, tr. «goall ibil

  • gwallimor
    gwallimor

    f. –ioù Mauvaise humeur, colère.

    (1732) GReg 504b. Il est de mauvaise humeur, tr. «A voall humor eo. ez ma ên goall humor.» ●(1790) PEdenneu 126. er goal-imur e zivontt me speret. ●(1792) CAg 14. Hou coal-imur ë creiuha.

    (1825) COSp v. er goal imur e zivont me speret. ●15. laquat er goal-imurieu de bléguein. ●53. quenteh èl ma santehet er goal-imur é verhuein én hou pèn. ●(1854) PSA II 228. ne sent doh-t-hai meit guet drespet ha goal-imur. ●(1856) GRD 336. dré hou coal-imurieu ha fal scùirieu.

    (1922) EOVD 227. de vout é goal imur.

  • gwallimoriñ
    gwallimoriñ

    v. intr. Se mettre en colère.

    (1906) HIVL 93. En dud ieinan e hoalimuré, ha tuemmet e hré muioh mui er penneu.

  • gwallimplij
    gwallimplij

    m. Mauvais emploi.

    (1732) GReg 336a. Emploïer mal son temps, tr. «ober goall-implich eus an amser.» ●(17--) TE 146. er goal-implé e rér ag er péh-zou dehou.

    (1829) CNG 17. en devout groeit ur goal-implé a nehai. ●(1854) PSA I 36. er goal-implé e hra ag er péh en dès disquet. ●(1861) BSJ 4. er goal implé en doé groeit ag é liberté. ●(1868) KMM xiii. pa roït d'in c'hoas ar miz-ma, miz ar grassou, goude m'am euz great guall-implij eus a veur a ini all, siouaz d'in !

  • gwallimplijañ
    gwallimplijañ

    voir gwallimplijout

  • gwallimplijiñ
    gwallimplijiñ

    voir gwallimplijout

  • gwallimplijout / gwallimplijañ / gwallimplijiñ
    gwallimplijout / gwallimplijañ / gwallimplijiñ

    v. tr. d. Faire mauvais usage de.

    (c.1680) NG 501-503. Collë en amzer (…) Ha he gouall ampliou.

    (1732) GReg 336a. Emploïer mal son temps, tr. «Goall-impligea an amser.» ●(1790) MG 122. de oal-impléein en amzér.

  • gwalliñ
    gwalliñ

    voir gwallañ

  • gwallintent
    gwallintent

    m.

    (1) Mésentente.

    (c.1718) CHal.ms i. Il y a de la diuision, de la mesintelligence entréus, tr. «n'endintquet ag un antant, goal antant so etredé.»

    (2) Malentendu.

    (c.1718) CHal.ms ii. mal entendu, tr. «trompereh, goal antant.» ●(1732) GReg 595a. Mal-entendu, erreur, surprise, tr. «goall-èñtent

    (1907) VBFV.fb 62a. malentendu, tr. «goal-antant, m.»

  • gwallisprid
    gwallisprid

    m. Diable.

    (1825) COSp 79. a berh er goal-isprit. ●101. ér hombatteu hun ès einep d'er goal-isprit.

  • gwallistim
    gwallistim

    m. Mésestime.

    (1732) GReg 253a. Decrier quelqu'un, tr. «lacqât ur re ê goall istim. »

    (1846) DGG 248. ar goal-istim a guemerer eus an nessa.

  • gwalliv
    gwalliv

    m. –ioù Blêmissement.

    (1732) GReg 98b. Blêmissement, pâleur naturelle, tr. «goal-lyou

  • gwallober .1
    gwallober .1

    m. –où, –ioù

    (1) Mauvaise action, méfait.

    (1732) GReg 261b. Delit, faute, crime leger, tr. «goall-ober. p. goall-oberyou

    (1821) GON 254a. Gwall-ôber, s. m., tr. «Mauvaise action. Méchanceté. Crime. Forfait. Maléfice. Pl. gwall-ôberiou.» ●(1876) TDE.BF 260a. Gwall-ober, s. m., tr. «Mauvaise action, méfait ; pl. gwall-oberiou.» ●(1877) EKG I 190. kounta d'ehoc'h eun drederenn zoken euz ho goall-oberou. ●(1878) EKG II 78. ne ankounac'haio nag al laeronsiou nag ar goall-oberou.

    (1912) MMPM 40. kabluz euz a gement a wal-oberou. ●(1923) SKET I 28. Pep gwall-ober, pep gwall-c'her, pep gwall-venoz.

    (2) Kaout ur gwallober evit : avoir beaucoup à faire pour.

    (1890) MOA 261a. Il a beaucoup à faire pour égaler son père, tr. «eur oall-ober en deuz, evit mont keit hag he dad.»

  • gwallober .2
    gwallober .2

    v.

    I. V. intr.

    (1) Commettre une mauvaise action, malfaire, méfaire.

    (c.1680) NG 1807. A goual ober e vou carguet. ●(1732) GReg 261b. Trouver en flagrant délit, tr. «Cavout o voall-ober.» ●(1790) MG 140. Mar gùélant é tihoallét a oal-obér. ●(1792) HS 131. mar hum secourant de oüèl obér.

    (1860) BAL 27. d'ar re o d'euz guall-c'hreat deomp. ●106. ma pardonan a galon d'ar re o d-euz guall-c'hreat din. ●(1862) JKS 386. ar re ho deuz gwall-c'hreat em c'henver-me. ●389. Mar hoc'h euz gwall-c'hreat e-kenver eur re-bennag. ●(1868) KMM 59. grit ma varvin, ken eget voall-ober eneb deoc'h. ●(1872) ROU 71a. Tud iaouanc a vezo dibreder en em dôlo da voalober, tr. «les jeunes gens qui sont oisifs s'abandonnent au mal.» ●(1876) TDE.BF 260a. Gwall-ober, v. n., tr. «Malfaire, nuire.»

    (1932) GUTO 22. n'ou dès ket dihoallet a hoalobér. ●23. ol er ré e hoalhra én ou hargeu.

    (2) spécial. Faire l'amour en trompant qqn.

    (1866) FHB 62/75b. deuet eo beteg enoun, evit gouall-ober gan-en.

    (1921) GRSA 234. rak m'en doè éan kavet get é voéz é hoalobér. ●(1996) CRYK 103. Emañ ho kwreg i well ober.

    II. V. tr. d. Mal faire.

    (1732) GReg 593b. Faire mal une chose, tr. «Goall-ober un dra. pr. goall-c'hreat

  • gwalloberour
    gwalloberour

    m. –ion Malfaiteur.

    (c.1718) CHal.ms ii. mal faitteur, tr. «goal oberour.» ●(1732) GReg 595b. Malfaiteur, tr. «goall-oberour. p. eryon.» ●(1744) L'Arm 226b. Mal-faisant, tr. «Goal obérour. m.»

  • gwalloberourez
    gwalloberourez

    f. –ed Malfaitrice.

    (1744) L'Arm 226b. Mal-faisante, tr. «Goal obérouréss. m.»

  • gwalloberus
    gwalloberus

    adj. Malfaisant.

    (1732) GReg 595b. Malfaisant, ante, qui se plaît à faire du mal, tr. «goall-oberus

  • gwallon .1
    gwallon .1

    adj. Méchant.

    (1955) STBJ 95. Ne oa ket deuet mat ar voused dezi rak gwallon e vezent outi peurvuiañ. ●207. Gwallon e oa ar gwayed hag e krogent ganus er vugale vihan. ●223. Gwallon : drouk, fall, divat. ●(1957) BRUD 2/44. arabat deoh mond da glask krog ouz lôn ken gwallon ! ●(1962) GERV 15. dichek ha gwallon. ●19. gwardou gwallon. ●49. melladou chas gwallon. ●(1964) ABRO 113. doueoù gwallon ha didruez.

  • gwallon .2
    gwallon .2

    m. Homme méchant.

    (1960) PETO 36. Ar gwallon aheurtet-se.

  • gwallouzoù
    gwallouzoù

    coll. Mauvaises herbes.

    (1744) L’Arm 184a. Mauvaises herbes, tr. «Goal lézeu. m.»

  • gwallrebech .1
    gwallrebech .1

    v. tr. d. =

    (1857) HTB 148. eun tech hag a wall rebecher dezi.

  • gwallrebech .2
    gwallrebech .2

    m. –où =

    (1860) BAL 12. ur guall-rebech da dud ac a ranco mervel.

  • gwallrespont
    gwallrespont

    v. tr. d. Mal répondre (à qqn).

    (1790) MG 135. goal-rescond en nessan.

    (1911) BUAZperrot 212. morse ne wall responte den ebed.

  • gwallreuz
    gwallreuz

    m. –ioù Calamité, catastrophe, désastre, malheur.

    (18--) PEN 91/236. Brezel ha mil gwall-reuz a goueo entre-z-hé / Ma varvoint a verniou evel ar c'hellien gwé.

    (1912) MMPM 119. An teod, eme Sant Jakez, a zo eur mor a wall reuziou. ●(1923) SKET I 117. ar re a oa bet kiriek da wall-reuz teir merc'h Matidonnos. ●(1936) PRBD 161. ne c'hellomp ket miret eus ar poaniou, ar gwall-reusiou da goueza warnomp epad hor buhez.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...