Devri

Recherche 'div...' : 778 mots trouvés

Page 11 : de divoemin-2 (501) à divorzan-1 (550) :
  • divoemiñ .2
    divoemiñ .2

    voir divommiñ

  • divoeson
    divoeson

    adj. À jeun.

    ●(1983) PABE 35. (Berrien) divoeson, tr. «qui n'est plus sous l'influence de la boisson.»

  • divoestañ
    divoestañ

    v. tr. d.

    (1) Sortir, retirer (qqc.) d'une boîte.

    ●(1972) LIMO 02 décembre. Divouistein e hra dohtu é vénuégér.

    (2) Déboiter, déjoindre.

    ●(1732) GReg 246b. Deboeter, parlant des bois sorti de leur mortaises, tr. «Divoëstla. pr. divoëstlet.»

    (3) Luxer, démettre, déboîter.

    ●(1732) GReg 264a. Demettre, faire sortir un os de sa place, le disloquer, tr. «Divoëstla an æsqern.»

  • divoged
    divoged

    adj. Sans fumée.

    ●(1962) EGRH I 67. divoged a., tr. « sans fumée. »

  • divogederez
    divogederez

    f. Haut de cheminée.

    ●(1904) DBFV 64a. divogederéz, f., tr. «le haut de la cheminée.»

  • divogediñ
    divogediñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) (en plt d'une cheminée, d'une bougie, etc.) Dégager de la fumée.

    ●(1868) FHB 198/333a. «eüruz an nep n'en deuz ket guelet o tivogedi ar chiminaliou a zianveaz-bro !»

    ●(1902) PIGO I 132. eul lutigen a zivogede. ●156. eur chiminal o tivogedi. ●(1922) FHAB Gwengolo 263. P'edo kêr Baris o tivogedi c'hoaz goude brezel 70. ●(1925) BILZ 138. Divogedi a rê ar c'herniel... ●(1925) FHAB Mae 178. Ar chiminal ne zivogede ket.

    (2) Exhaler de la vapeur.

    ●(17--) CT Acte II 1219. ma zoll a divoguede bande gant ar cher vat, tr. «Ma table fumait chaque jour de bonne chère.»

    ●(1861) BSJ 39. Divoguedein e hré hoah goaid er vugalégueu innoçand-men.

    ●(1909) KTLR 237. kig poaz o tivogedi, legumachou ar re gaera.

    (2) sens fig. =

    ●(1824) BAM 97. efa bete an nos, quen na duit da zivoguedi gant ar Guin.

    II. V. tr. d. sens fig. S'éclaircir (l'esprit).

    ●(1925) BILZ 138. Red eo d'emp divogedi hon spered.

  • divogeriañ
    divogeriañ

    v. tr. d. Démanteler.

    ●(1931) VALL 196b. Démanteler, tr. «divogeria.»

  • divogidell
    divogidell

    adj. Sans fumée.

    ●(1867) MGK 74. oaled divogidel.

  • divolontez
    divolontez

    adj. Sans volonté.

    ●(1972) SKVT I 21. Ur bugel tev divolontez e oa Paotr-Teo.

  • divolz
    divolz

    adj. Sans voûte.

    ●(1928) INTRgwal 11. en Iliz divolz ha dic'hourin.

  • divolzañ
    divolzañ

    v. tr. d. Ôter la voûte.

    ●(18--) SAQ I 169. Divolzet, distrujet ho deuz ti Zoue.

  • divommiñ
    divommiñ

    v. tr. d. (agriculture) Ouvrir le sillon.

    ●(1907) VBFV.bf 17b. divoemmein, deuvoemmein, v. a., tr. «tracer, ouvrir, former le sillon.»

  • divompr-
    divompr-

    voir divempr-

  • divonedus
    divonedus

    adj. Casanier, sédentaire.

    ●(1931) VALL 100a. Casanier, tr. «divonedus (d'après V[annetais]).» ●682b. Sédentaire, tr. «divonedus.»

  • divoneizañ
    divoneizañ

    v. tr. d. Démonétiser.

    ●(1931) VALL 198b. Démonétiser, tr. «divo(u)neiza.»

  • divoniañ
    divoniañ

    v. tr. d. Démonétiser.

    ●(1931) VALL 198b. Démonétiser, tr. «divounia, divonia.»

  • divonn
    divonn

    =

    ●(1979) VSDZ 68. (Douarnenez) just ar basteñgaj e-maez d'an dour penn-da-benn da zivonn, tr. (p. 232) «Il n'y avait que le bastingage qui sortait de l'eau.»

  • divont
    divont

    adj. Sans bouchon.

    ●(1908) FHAB Even 176. eur variken didal ha divont. ●(1909) BROU 227. (Eusa) Débouché, tr. «Divount.» ●(1958) BRUD 5/41. Med ar boutailhou divont n'int ket oll goullo.

  • divontañ .3
    divontañ .3

    v. tr. d. Désarçonner.

    ●(c.1825-1830) AJC 4014. on jeneral a voa bed divonted. (désarçonné).

  • divontañ / divontiñ .1
    divontañ / divontiñ .1

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Déboucher, débonder.

    ●(c.1500) Cb 28a. g. debonder. b. dibontaff.

    ●(1732) GReg 246b. Debondonner, ôter le bondon d'un tonneau, tr. «Divounda. pr. divoundet.»

    ●(1890) MOA 201b. Déboucher, Parlant de futailles, de bouteilles, on dit souvent : divounta.

    ●(1910) MAKE 66. meur a voutailh (...) a oe divontet. ●(1936) IVGA 91. divoñtet gantañ eur voutailhad gwin gwenn. ●(1977) PBDZ 768. (Douarnenez) divontiñ, tr. «déboucher.»

    (2) Bontañ-divontañ : déboucher et reboucher des bouteilles sans arrêt.

    ●(1977) PBDZ 782. (Douarnenez) bontiñ-divontiñ, tr. «déboucher et reboucher des bouteilles, comme un serveur de café.»

    II. V. pron. réfl. En em zivontañ : se déboucher.

    ●(1874) FHB 511/323b-324a. eur voutaillad guin (...) en em zivontaz.

  • divontañ / divontiñ .2
    divontañ / divontiñ .2

    v.

    I. V. intr. =

    ●(1787) BI 132. Er miserieu ha trebilleu, guet péré é tivonte liess speret er fal Crechenion. ●(1790) MG 116. ha bonheur hur bou ma ne zivontt quet é speret.

    II. V. tr. d.

    A. Démonter.

    ●(1838) OVD 289. en divontein [un horloge] péh ha péh d'er bihannan ur huéh ér blai.

    ●(1904) DBFV 64a. divontein, v. a., tr. «démonter.» ●(1957) DSGL 136. Divontet en taolieu. ●(1977) PBDZ 769. (Douarnenez) divontiñ, tr. «démonter.»

    B. sens fig.

    (1) Divontañ spered ub. : faire perdre la raison à qqn.

    ●(1790) PEdenneu 126. er goal-imur e zivontt me speret. ●(1790) MG 313. er boén, hac en eun a verhuel en doai divontét me speret ha me ræson.

    (2) Mettre hors de soi.

    ●(c.1802-1825) APS 152. er holer em divont.

    (3) =

    ●(17--) TE 207. Nadab, é vab, e oai bet divontet diar en tronn.

  • divonterezh
    divonterezh

    m. Action de débonder.

    ●(1904) DBFV 64a. divondereh, m., tr. «action de débonder.»

  • divontet .1
    divontet .1

    adj. Débouché, débondé.

    ●(1732) GReg 246b. Debondonné, ée, tr. «Divoundet.»

  • divontet .2
    divontet .2

    adj. Bout divontet e spered : avoir l'esprit dérangé, avoir perdu la raison.

    ●(1790) MG 311. Me larehai é vehai divontét é spérét : d'em chonge , un dén e zou én agoni , n'en dai capabl de zésquein nitra.

  • divontiñ .1
    divontiñ .1

    voir divontañ .1

  • divontiñ .2
    divontiñ .2

    voir divontañ .2

  • divorailh
    divorailh

    adj. Qui n'est pas fermé au verrou.

    ●(1732) GReg 405b. Qui n'est pas fermé à clef, au verrou, ni par aucun locquet, tr. «Divorailh.»

    ●(1872) ROU 107b. La porte n'est pas vérouillée, tr. «An or a zo divoraill.» ●(1876) TDE.BF 157a. Divoraill, adj., tr. «Non fermé au verrou.»

    ●(1962) EGRH I 67. divorailh a., tr. « dont on a tiré (ouvert) le verrou, sans verrou. »

  • divorailhañ / divorailhiñ
    divorailhañ / divorailhiñ

    v. tr. d. Déverrouiller.

    ●(1732) GReg 283a. Deverouiller, tr. «Divorailha. pr. divorailhet. Van[netois] divorailheiñ.»

    ●(1876) TDE.BF 157a. Divorailla, v. a., tr. «Oter le verrou.»

    ●(1904) DBFV 64a. divorailhein, v. a., tr. «déverrouiller, ôter le verrou.» ●(1907) VBFV.fb 71b. ouvrir, tr. «divoraillein.» ●(1908) FHAB Kerzu 359. Louis Josse a deuas da zivorailla an nor.

  • divorailhiñ
    divorailhiñ

    voir divorailhañ

  • divorañ
    divorañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) par ext. Débarquer.

    ●(1876) TDE.BF 157a. Divora, v. n. C[ornouaille], tr. «Débarquer.»

    ●(1910) MBJL 17. e tivore sant Budok. ●18. Tugdual (...) goude bean grêt eun disken kentan (...) a deuas da divoran en têrouer. ●20. War ôd ar c'hreiste, elec'h eman breman Etel, e tivoras.

    (2) (météorologie) Se découvrir de la brume.

    ●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. divora, tr. «s'éclaircir après la brume, en parlant du temps.» ●divora a ra an amzer (evit "divorenni" ?

    (3) Émerger.

    ●(1972) SKVT I 175. skilfoù yud ar c'herreg o tivorañ dres dirak fri al lestr.

    (4) Revenir de pêche en mer.

    ●(1952) LLMM 32-33/133. (Douarnenez) Pa zivour ar vartoloded, pa teuont eus ar mor, e vez cholori bras ganto peurvuiañ.

    II. V. tr. d.

    (1) Retirer de la mer.

    ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. Divora, tr. «tirer de la mer.» ●(1920) KZVr 365 - 29/02/20. Divora, tr. «tirer le goemon du bateau (kentoc'h : tirer de la mer) Loeiz ar Floc'h.» ●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. divora, tr. «tirer de la mer, Treger.»

    ►absol.

    ●(1978) BZNZ 39. (Lilia-Plougernev) E Perros amañ, e oa kalioù da zivorañ, tr. (THAB 1/27) «A Perros ici, il y avait aussi des cales pour décharger le goémon.»

    (2) =

    ●(1868) FHB 180/188b. al lestr ho douge, ho divoraz en eur beg-douar.

    (3) = diboullañ.

    ●(1963) BAHE 34/71. Ar ger divorañ (tennañ koad pe draoù all eus ul lec'h diaes). Hennezh eo ger Bro-Landreger tra ma seblant ar ger diboullañ (ster heñvel) bezañ hini Bro-Blistin). ●(1971) BAHE 68/23. Diboullañ : tennañ koad eus un toull diaes d'o degas d'ur plas aesoc'h da gargañ. Lavaret e vez c'hoazh divorañ.

  • divorc'hed
    divorc'hed

    adj.

    (1) Attr./Épith. Sans remords.

    ●(1792) BD 4185-4186. margroet ol euelen / men assur eveet diuorchet biruiquen, tr. «si vous faites exactement comme ça, / je vous assure que vous serez insouciants à jamais.»

    ●(1876) TDE.BF 157a. Divorc'hed, adj. C[ornouaille], tr. «Sans souci.»

    ●(1902) MBKJ 190. chom divorc'hed ha dinec'h. ●(1907) AVKA 11. bes divorc'hed o viret Mari evid pried. ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. Divorc'hed, tr. «sans gêne.» ●(1962) EGRH I 68. divorc’hed a., tr. « sans souci, sans regret. »

    (2) Adv. Sans remords.

    ●(1868) FHB 198/329a. hag evit beza he unan en he æz e lamo divorc'het digant he vreudeur ho danvez.

    ●(1907) AVKA 25. Ar Farizianet a heulie piz oll draoigo ar lezen, hag a dorre divorc'hed ar brasa gourc'hemeno.

  • divord
    divord

    m. Inondation, débord(ement).

    ●(1838) OVD 136. de quement divorde deur e za.

    ●(1907) VBFV.fb 55a. inondation, tr. «divord deur, m.»

  • divordajiñ
    divordajiñ

    v. tr. d. (en plt d'un bateau) Déborder, enlever le bordage à.

    ●(1977) PBDZ 768. (Douarnenez) divourdachiñ, tr. «enlever le bordage à.»

  • divordamant
    divordamant

    m. Débauche, débordement.

    ●(1838) OVD 131. guet en deviseu cajolus ha guet en divordemant.

    ●(1907) VBFV.fb 56a. intempérance, tr. «divordamant.»

  • divordañ / divordiñ
    divordañ / divordiñ

    v. intr.

    (1) Déborder, dépasser les bords.

    ●(1849) LLB 1729. E zeli divordein, aveid gober er hat, / En dro ag er ruchen, a zeu pé tri medad.

    (2) (en plt d'eau) Déborder.

    ●(1920) LZBt Meurzh 10. an daërou-ze a raje d'ar mor bras divordan !...

  • divordet
    divordet

    adj. Débauché, débordé.

    ●(1792) HS 277. ur vandènn tut divordet ha libertin.

  • divordiñ
    divordiñ

    voir divordañ

  • divored
    divored

    adj. Qui n'est pas assoupi.

    ●(1732) GReg 57b. Qui n'est pas assoupi, tr. «Divorrèd.»

    ●(1876) TDE.BF 157b. Divored, adj., tr. «Non assoupi.» ●(1890) MOA 125b. Non assoupi, tr. «divored.»

    ●(1962) EGRH I 68. divored a., tr. « éveillé, non assoupi. »

  • divorediñ
    divorediñ

    v.

    I. V. tr. d. Réveiller, désassoupir.

    ●(1659) SCger 41b. desendormir, tr. «divoredi.» ●160b. divoredi, tr. «eueiller.» ●(1732) GReg 273a. Desassoupir, tr. «Divoredi. pr. divoredet.»

    ●(1878) EKG II 45. ar vouez klemmuz (...) a deuaz adarre evel d'am divoredi.

    II. V. intr.

    (1) Se réveiller, se désassoupir.

    ●(1876) TDE.BF 157b. Divoredi, v. n., tr. «Sortir de l'état d'assoupissement.» ●(1890) MOA 125b. Sortir de l'assoupissement, tr. «divoredi, v. n.»

    ●(1977) PBDZ 769. (Douarnenez) divorediñ, tr. «sortir d'un demi-sommeil.»

    (2) sens fig. S'éveiller.

    ●(1924) CBOU 6/95. Ar sperejou, moustret eur pennad, a zo deut da zivoredi.

  • divorenniñ
    divorenniñ

    v. intr.

    (1) Se réveiller, se désassoupir.

    ●(1876) TDE.BF 157b. Divorenni, v. n., tr. «Sortir de l'état d'assoupissement.» ●(1890) MOA 125b. Sortir de l'assoupissement, tr. «divorenni, v. n.»

    (2) Dessoûler.

    ●(1904) DBFV 64a. divorennein, v. n., tr. «dessouler.» ●ne zivoren ket mui, tr. «il ne dessoule plus.»

  • divorfil
    divorfil

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Éveillé.

    ●(1869) FHB 208/411b. he lagad divorfil

    ●(1911) BUAZperrot 102. Gwell eo, a lavare, beza divorfil, da gana eur psalm hebken, eget n'eo drailha kant, gant eur spered morgousket.

    (2) sens fig. Qui a l'esprit éveillé.

    ●(1907) KANngalon Meurzh 343. kristenien yaouank, divorfil a spered. ●(1909) FHAB C'hwevrer 47. Varlerc'h ar re-ma e savas eun edad pôtred yaouank divorfil. ●(1909) FHAB Ebrel 111. ha merc'hed divorfil c'hoaz, m'hen asur deoc'h. ●(1923) FHAB C'hwevrer 51. eur vaouez divorfil a ra al labour-se e berr amzer. ●(1925) FHAB Mae 187. bugale divorfil. ●(1929) FHAB C'hwevrer 61. Ar paotrig, hanvet Bilz, a oa divorfil ha speredok. ●(1938) SAV 11/19. ma oa divorfil e spered, e gorf en devoa doare da veza aet koz ha kabac'h en eun taol.

    (3) par ext. =

    ●(1874) FHB 497/211b. sant Alar gant he varc'h divorfil.

    II. Adv. (Dormir) sans se réveiller.

    ●(1870) MBR 94. Iann a zebr neuze he goan, a ev eur banne hag a gousk divorfil, tr. «Jean mange alors son souper, boit un coup et dort sans se reveiller.» ●(1876) TDE.BF 157b. Kousket divorfil, v. n., tr. «dormir tout d'un somme.»

  • divorfilañ
    divorfilañ

    v.

    I. V. intr.

    A. Se réveiller, sortir du sommeil.

    ●(1859) MMN 56. savet en deus e benn a sellet en dro deza evel eun den o tiorfila. ●182. evel eun den o tiorfila. ●(1877) EKG I 41. An trouz euz ar zoudarded her lakeaz da zivorfila. ●(1894) BUZmornik 738. Rak-se divorfilomp. ●(18--) SAQ I 171. diforfila a rank souden var he vele digonfort.

    B. sens fig.

    (1) S'éveiller, se réveiller.

    ●(1854) MMM 189. Ê bassionou ne doant nemet evel moredet, divorfila rejont.

    ●(1906) KANngalon C'hwevrer 31. ho eneou o koumanz divorfila.

    (2) Divorfilañ gant =

    ●(1906) KANngalon Mae 104. ar parkeier a c'hlasveze, al laboused a gane laouen, nevezi a rea an traou, santout a reat peb tra o tivorfila gant ar vuez.

    II. V. tr. d.

    (1) =

    ●(1880) SAB 315. da zivorfila ar spered.

    ●(1906) KANngalon Eost 185. Doue a felle dezhan divorfila ha kreski feiz eur maread tud.

    (2) =

    ●(1854) MMM 100. Ferdinand (…) en devoe un ure digasset desân gat Doué evit en divorfila e goeled an abim.

    ●(1926) FHAB Here 367. o tivorfila ar re a c'helle beza morgousket e kenver o Breiz.

  • divorgousket
    divorgousket

    v. tr. d. Réveiller.

    ●(1958) BAHE 16/7. Fraoñvadeg ar manej-kezeg o tornañ e ti ar C'hozaned e Hengoad a zivorgouskas an holl.

  • divoriñ
    divoriñ

    v.

    (1) V. tr. d. Réveiller, désassoupir.

    ●(1732) GReg 273a. Desassoupir, tr. «divori. pr. divoret.»

    (2) V. intr. Se réveiller, se désassoupir.

    ●(1890) MOA 125b. Sortir de l'assoupissement, tr. «divori, v. n.»

  • divorloc'h
    divorloc'h

    adj. Où il n'y a pas d'agitation.

    ●(1831) RDU 150. él léhieu dissimur, didrouz, divorloh, ér peah ha pêl doh en ambarasseu ag er bed.

  • divorodiñ
    divorodiñ

    v. tr. d.

    (1) Détromper.

    ●(1869) SAG 64. Evit aichui ar poent-ze, hag ho tivorodi e tizkleiran de hoc'h en deuz ar Pap, Pie navet, kondaonet an dizparti-ze.

    (2) Divorodiñ ub. : faire taire qqn qui radote.

    ●(1872) ROU 77a. On l'a fait cesser son radotage, tr. «divoroded eo bet.»

  • divors
    divors

    m. Divorce.

    ●(1893) IAI 148. en doa goulennet digant ar pab divorc'ha diouz he c'hreg, pe ober divors.

    ●(1907) FHAB Meurzh/Ebrel 40. an divors lakeat er famill. ●(1908) FHAB Gwengolo 261. lezen an divors. ●(1926) FHAB Mae 177. an divorz a zo aotreet gant lezennou ar vro.

  • divoruret
    divoruret

    adj. Qui a cessé de faire grise-mine.

    ●(1977) PBDZ 769. (Douarnenez) divoruret, tr. «qui a cessé de faire grise-mine.»

  • divorz
    divorz

    adj. Morz-divorz : toujours à moitié engourdi.

    ●(1977) PBDZ 782. (Douarnenez) morz-divorz, tr. «toujours à moitié engourdi.»

  • divorzañ .1
    divorzañ .1

    s. Divorce.

    ●(1935) NOME 73. da c'houlenn gantañ an divorza.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...