Recherche 'div...' : 778 mots trouvés
Page 14 : de divraz-1 (651) à divroad-divroiad (700) :- divraz .1
- divraz .2divraz .2
m.
(1) Ébauche.
●(1732) GReg 312a. Ebauche, tr. «divras.»
(2) Raccourci.
●(1907) FHAB Du 286. Eun divraz eus nevezentiou ar miz. ●(1907) FHAB Kerzu 304. rei an divras euz Histor Breiz. ●315. setu an divras euz ar pez a verko e dremenidigez e Lok-Maria. ●(1951) BLBR 36/6. Lennet ho peus war Groaz Breiz an divras eus ar pez m'eo bet Bleun-Brug Kastel.
- divrazadur
- divrazañ / divraziñdivrazañ / divraziñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Dégrossir (un travail).
●(1904) DBFV 64b. divrazein, v. a., tr. «dégrossir, équarir, ébaucher, esquisser.» ●(1931) VALL 346a. faire le plus gros (ouvrage), tr. «divraza (al labour). ●(1939) RIBA 81. aveit divrazein é labour.
(2) spécial. (en plt d'un tableau, d'une statue) Ébaucher.
●(1732) GReg 312a. Ebaucher, tracer grossièrement, tr. «Divrasa. pr. divraset.» ●(1744) L'Arm 440b. Esquisser, tr. «Teennein ou Divrasein unn dauleenn a veennérr gobérr.»
●(1877) EFV 74. E bouticl ur peintrour, ol er bautrèd michérerion e zivras el labour, e laqua el lihue, e beint en dillad, mæs er mestr hemb quin e draç en dro ag er fâç (...) hag e hra dehou er barfætion.
►[empl. comme subst.]
●(1872) ROU 82a. Il n'a fait qu'ébaucher, tr. «N'en d-euz great nemet un divraza.»
(3) Dégrossir, débrutir (bois, pierre, etc.).
●(1732) GReg 248a. Debrutir, ou debroutir, ôter ce qu'il y a de plus rude, tr. «Divrasa. p. divraset. (Van[netois] divraseiñ. pr. divraset.) Treg[or] divrasañ.» ●258b. Degrossir, parlant d'un bois, d'un marbre, &c., tr. «Divrasa. pr. divraset.»
●(1890) MOA 227a. Ébaucher, tr. «divraza (terme de menuiserie).»
●(1903) EGBV 87. Er mason e zivraz er vein get é vel-hoarn. ●(1932) DIHU 250/59. aveit divrazein un tam koed get é vohal.
(4) Condenser (un texte, etc.).
●(1924) DIHU 159/130. E han d'ase, é ber girieu, divrazein un tammig ou fredegeu.
►[empl. comme subst.]
●(1909) FHAB Gwengolo 282. Hag e skrivan aman evit lennerien Feiz ha Breiz, an divraza euz ar varvailhaden a yoa bet ganeomp.
II. V. intr.
(1) Diminuer de taille.
●(1972) SKVT I 141. Divrazañ a rae a daol-lagad ar bern trojoù gwez pin.
(2) Commencer.
●(1936) IVGA 69. ne weler ket da labour o tivraza...
(3) (en plt du travail) Diminuer de quantité.
●(1909) DIHU 48/281. Splann é huélé er hemenér ne zivrazé ket é labour geton.
- divrazer .1divrazer .1
m. –ion Celui qui équarrit des pièces de bois.
●(1939) RIBA 84. Peh mechér é hou hani ? Diskarour ? Divarour ? Fagotour ? Divrazour ? Heskennour ? Hanochour ? Kordennour ?...
- divrazer .2
- divrazet
- divraziñdivraziñ
voir divrazañ
- divrazouer
- divrec'hailh
- divrec'hañdivrec'hañ
v. tr. d. Amputer d'un bras.
●(1913) FHAB C'hwevrer 48. ker goas ma ranket divreac'ha ar c'hlanvour.
- divred
- divrediñdivrediñ
v. intr. S'impatienter.
●(1744) L'Arm vii. Bon Breton S'ennuier Annaiein. Mauvais Breton Divrédein. Lieux où ces mauvais mots sont en usage Belleisle.
●(1910) ISBR 273. lakat er bobl de hortoz, hemb dibredein. ●(1919) DBFVsup 15a. dibredein (Lor[ient]) V. divredein. ●19b. divredein, difredein, diverdein, tr. «s'impatienter.» ●(1932) BRTG 147. El lunetour e souéh hag e lusk dibredein. ●(1934) BRUS 69. Impatienter – s', tr. «dibredein.»
- divreilh .1
- divreilh .2
- divreilh .3divreilh .3
voir divreilhiñ
- divreilhiñ / divreilhdivreilhiñ / divreilh
v.
(1) V. tr. d. Démêler, débrouiller.
●(1907) VBFV.fb 28a. démêler, tr. «divreill.» ●(1922) EOVD 208-209. a pen dé diés ou hanaùet hag ou divreill.
(2) V. intr. Se presser, se hâter, faire diligence.
●(1957) DSGL 92. arhoarh, kent en dé, / É vo daù dem divreill, tr. «demain, avant le jour, / Nous aurons à nous presser.»
(3) V. pron. réfl. En em zivreilhiñ : se débrouiller.
●(1895) FOV 235. guélet d'oh hum zivreil / Er ré en des ronséd e faut dehé guerhein ! tr. «comme ils se débrouillent ceux qui ont des chevaux à vendre !» ●253. é talhint d'hum zivreil.
- divrein
- divreinañ / divreiniñdivreinañ / divreiniñ
v. tr. d.
(1) Ôter le pourri, la partie pourrie.
●(1872) ROU 93b. Oter, le pourri, tr. «Divreina.»
●(1919) DBFVsup 19b. divreinein, v. a., tr. «enlever la partie gâtée d'un fruit.» ●(1931) VALL 331b. enlever la partie gâtée (d'un fruit, etc.), tr. «divreina.» ●(1969) BAHE 62/39. ar re darchet [avaloù-douar] a veze ret o divreinañ gant ar gontell kent poazhat anezhe d'al loened.
(2) Séparer ce qui est pourri de ce qui ne l'est pas.
●(1863) GBI I 426. Monet gant-han d'ar c'hrineliou, / D' divreïna per hag avalou, tr. «Pour aller avec lui dans les greniers, / Choisir les poires et les pommes gâtées.» ●(1872) ROU 93. Oter le pourri, tr. «Divreina.»
(3) sens fig. Purifier.
●(1874) FHB 487/135b. C'houi zo deud da zivreina / Eneou a voa brein.
- divreiniñdivreiniñ
voir divreinañ
- divreizh
- divreizhañdivreizhañ
v.
(1) V. tr. d. Ôter le caractère breton de.
●(1929) FHAB Meurzh 116. ar pez a glaskont eo difeiza ha divreiza ar yaouankiz. ●(1942) VKST Du/Kerzu 197. skoliou hag oberou o deus roët skoaz, re alies, da zivreiza ar ro-man. ●(1943) VKST Genver-C'hwevrer 220. Kal re a dud o deus labouret da zivreiza Breiz.
(2) V. intr. Perdre son caractère breton.
●(1943) VKST Meurzh/Ebrel 257. Bretoned ne glaskont nemet an tu da zivreiza evit gallaoui.
- divreizhat
- divreizhek
- divreizhekaatdivreizhekaat
v. tr. d. =
●(1935) BREI 399/1d. ez omp goapaet, dismegañset, fallgalonet, heuget, divreizekaet.
- divrenkañdivrenkañ
v. tr. d. Ôter les branchies d'un poisson.
●(1732) GReg 682a-b. Ouïe, partie de la tête des poissons, qui s'ouvre, tr. «Scoüarn pesq. p. scoüarnou pesk. (quelques uns disent brencq. p. brencqou : de même que, divrencqa pesqed, pour dire, arracher les ouïes : mais mal ; car brencq. p. brencqou, veut dire, aîleron, ou nageoire, de poisson.).»
●(c.1930) VALLtreg 277. brenk, brenkou : branchies ; tennan e vrenkou d'eur pesk, arracher (ou "divrenkan") ses branchies à un poisson. Le sing. brenk n'est guère employé (Lec'h[vien].).
- divresdivres
adj. =
●(1872) ROU 84. Passons entre les sillons, pour éviter de les fouler, tr. «deomp dre an anchou, etre an irvi, evit beza divressoc'h d'an douar.»
- divresatdivresat
v. tr. d. =
●(1872) ROU 84. Passons entre les sillons, pour éviter de les fouler, tr. «deomp dre an anchou, etre an irvi, evit divressat an douar.»
- divreton
- divretonañdivretonañ
v. tr. d. Débretoniser.
●(1905) BOBL 30 décembre 67/3b. pere a vo karget araok nemeur da zibateri ha da zivretona d'emp hon bugale !
- divreugat
- divrev
- divrez .1divrez .1
v. =
●(1851) PEN 92/152. an-hini a choas gant pennad mad / ak ha divrez gant goal pennad / ak ha divrez gant goal pennad / ouz an diaoul he neus kombat.
- divrez .2divrez .2
voir drevezañ
- divrezañdivrezañ
voir drevezañ
- divrezel
- divrezhoneg
- divrezhonegañdivrezhonegañ
v.
(1) V. tr. d. Débretonniser.
●(1904) BOBL 12 novembre 8/1f. o tivrezouneka ar vugale. ●(1930) FHAB Du 404. o klask dizouea ha divrezonega ar vro. ●(1936) BREI 443/2b. eun difenn striz da glask divrezonega ar vugale. ●(1941) ARVR 38/3b. da zivrezonega ar vro.
►[empl. comme subst.] Débretonnisation.
●(1929) FHAB Genver 2. lorgnez an dizouea ha lorgnez an divrezonega. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 96. taolit evez ouz lorgnez an divrezonega. ●(1941) ARVR 14/4a. an divrezonega dre ar skol.
(2) V. pron. réfl. En em zivrezhonegañ =
●(1912) KZVr 407. a fell d'e, da vihanan, en em zivrezonega hag e vez graet «gâs» ane.
- divrezhonekdivrezhonek
adj.
(1) Contre la langue bretonne.
●(1926) FHAB Kerzu 445. ar skol a ra al lezenn muioc'h-mui, hag ar skol a zo divrezonek.
(2) Qui ne sait pas la langue bretonne.
●(1958) BAHE 17/24. ur Breizhuheliad divrezhonek. ●(1985) AMRZ 106. Ar hemm etre eul leanez hag a veze evidom eur gwir vamm, a gomze brezoneg eveldon, hag eur mestr yaouank divrezoneg, o tond euz kear Vrest. (...) Daoust d'ar skolaer da veza divrezoneg.
- divrezhonekaat
- divrezhonekadurdivrezhonekadur
m. Débretonnisation.
●(1920) MVRO 51/1a. an divrezonekadur a'n em astenn war hon maeziou.
- divrezhonekaet
- divriañ / divriiñ
- divriddivrid
adj.
(1) Sans bride.
●(1876) TDE.BF 158b. Divrid, tr. «Débridé, sans bride.»
●(1962) EGRH I 68. divrid a., tr. « sans bride. »
(2) sens fig. Libre.
●(1839) BSI 30. gand ur penn-avelecq hac ur galon divrid.
●(1920) LZBt Here 25. bugale ar c'hoajou. Troet da c'harjata, kalet o fenn, divrid evel emaïnt, n'houllfoïnt jamez bean dalc'het etre mogeriou. ●(1925) LZBt Gwengolo 5. pa welent o c'henlabourerien divrid ha frankiz d'e da c'heuilh o bolante.
- divridañ / divridiñdivridañ / divridiñ
v. tr. d.
(1) Débrider.
●(1732) GReg 162a. Desseler & debrider un cheval, tr. «Disibra, ha divrida ur marc'h.» ●248a. Debrider, tr. «Divrida. pr. divridet. Van[netois] divrideiñ.»
●(1857) CBF 22. Livirit d'ezhan divrida va loen, tr. «Dites-lui de débrider ma monture.»
●(1904) DBFV 64b. divridein, v. a. et n., tr. «débrider.» ●(1905) BOBL 06 mai 33/3b. o tivrida e gazek. ●(1914) DFBP 77b. débrider, tr. «Divrida.» ●(1962) EGRH I 68. divridañ v., tr. « débrider. »
(2) Hep divridañ : sans débrider.
●(1732) GReg 248a. Sans debrider, tr. «hep divrida.»
●(1889) ISV 400. Breur Ian a reas pemzek leo dioc'htu ep divrida.
- divriderezh
- divridiñdivridiñ
voir divridañ
- divriiñdivriiñ
voir divriañ
- divro
- divroad / divroiaddivroad / divroiad
m. divroidi Étranger.
●(1862) JKS 39. n'oc'h war an douar nemet eunn divroad hag eunn tremeniad. ●(1877) EKG I 82. e ranket diskredi var an oll, dreist pep tra var an divroidi. ●(1880) SAB 391. Divroidi ma z-ômp oll er bed-ma. ●(1894) BUZmornik 185. Bemdez e reseve daouzek divroad ouz he daol.
●(1911) SKRS II 95. Ne domp, e guirionez, var an douar-mañ, nemet divroidi ha tremenidi. ●(1912) MMKE xii. eun niver brasoc'h a zivroidi. ●(1920) MVRO 51/1a. an divroidi a bep sort. ●(1927) GERI.Ern 98. divroiad, tr. «étranger.»