Devri

Recherche 'hê...' : 568 mots trouvés

Page 11 : de heug (501) à heverk (550) :
  • heug
    heug

    m.

    (1) Aversion (pour la nourriture).

    ●(1732) GReg 65b. Aversion de quelques mets, tr. «heug.» ●Avoir de l'aversion, tr. « kaout heug.» ●103a. Le cœur me bondit, me souleve, tr. «heug am eus.» ●258a. Degoût provenant de la malpropreté mets, ou d'une repletion de bile, tr. «heug.» ●880b. L'aversion qu'on a pour quelque viande, cause le soulevement de cœur, tr. «An heres a zigaçz an heug.»

    ●(1872) ROU 71b. Abhorrer, tr. «Caout êug.» ●(1876) TDE.BF 288a. Heug, s. m., tr. «Dégoût, répugnance, nausée.»

    ●(1932) BSTR 82. Ne rean nemet kaout heug ha distaol va boued.

    (2) Répugnance, dégoût (qu'inspire qqn).

    ●(1854) MMM 196. lacât a res ê galon divin da sevel gat an heug.

    ●(1912) MMPM 43. diou pe deïr heur goude he maro oa ken heuzus ma lakeaz Fransez a Vorgia da argila gant heug outhi. ●(1936) PRBD 19. An holl a zelle gant heug outan.

    (3) Kaout heug ouzh ub. : éprouver de la répugnance pour.

    ●(1872) ROU 71b. Abhorrer, tr. «Caout êug.»

    ●(1912) MMPM 23. Eur vamm ne deuz morse a heug ouz he bugale. Ha pa vijent goloët a lorgnez e teuje d'ho briata. ●125. Heug ho deuz ouz koumz Doue. ●143. dizale en dezo heug ouz an traou santel.

    (4) Ober heug da ub. : répugner à qqn.

    ●(1912) MMPM 49. divezatoc'h hon deveriou a gristen a reïo heug deomp.

  • heugenn
    heugenn

    f. –où

    (1) Caprice, idée soudaine.

    ●(1924) BILZbubr 38/844. eus e dechou pe eus e heugennou. ●Heugenn, tr. «idée subite, caprice.» ●(1924) BILZbubr 43-44/1029. deut eun heugenn da Bipi da vont da giesa. ●(1949) KROB 14/12. Eur vintinvez (...) e teuas eun heugenn d’ar pennher.

    (2) Répugnance.

    ●(1962) EGRH I 109. heugenn f. -où, tr. « répugnance. »

  • heugez
    heugez

    m. =

    ●(1902) PIGO I 101. N'oun pelec'h eo bet ma c'hoar o tinejan an ûgez-ze.

  • heugiñ / heugal
    heugiñ / heugal

    v. intr.

    (1) Avoir de l'aversion (pour des mets).

    ●(1633) Nom 260a-b. Ructus : router, route : heuguy, heugal.

    ●(1732) GReg 65b. Avoir de l'aversion, tr. «heugui. pr. heuguet.» ●103a. Le cœur me bondit, me soulève, tr. «heugui ara va c'halon.» ●880b. L'aversion qu'on a pour quelque viande, cause le soulevement de cœur, tr. «An heres a ra heugui caloun an dèn.»

    ●(1872) ROU 71b. Abhorrer, tr. «eughi.» ●(1889) SFA 37. Pa falvezaz dez-han dibri euz ar boued-se (…) e teuaz he galoun da eugi.

    ●(1924) BILZbubr 46/1090. heugi na rez-te ket dirak ar c'hig-ber ?

    (2) Heugiñ gant (an) doñjer =

    ●(1889) ISV 345. Eugi a ra va c'halon gant donjer o sonjal enho ep mui-ken.

    ●(1924) FHAB Genver 33. heugi gant an donjer.

    (3) heugiñ o : répugner à.

    ●(1926) FHAB Meurzh 92. Heugi a reomp a-wechou o tostaat ouz hol laouer.

  • heugus
    heugus

    adj. Répugnant.

    ●(1877) EKG I 32. Lavaret d’ehoc’h pegen doaniuz, pegen euguz zoken oa ar guel a gement-se, ne c’hellan ket hen ober. ●(1889) SFA 33. Eugusa klenved eo al lorgnez ! ●109. he c’houliou euguz.

    ●(1919) BUBR 5/124. eur flaer heugus.

  • heuilhennat
    heuilhennat

    v. intr. Hennir.

    ●(1982) PBLS 51. (Langoned) heuilhennat, tr. «hennir.»

  • heul .1
    heul .1

    m., adv. & prép.

    I. M.

    (1) (religion) Procession.

    ●(1857) CBF 61. Chetu ann heul braz o tont euz ann iliz, tr. «Voilà la procession qui sort de l'église.»

    (2) Suite, cortège.

    ●(1659) SCger 114a. suite, tr. «heul.»

    ●(1876) TDE.BF 288b. Heul, s. m., tr. «Suite, cortège. Ar roue heul bras gant-hañ, le roi et sa suite.» ●(18--) KTB.ms 15 p 308. gant un heul vraz a brinsed, a otronez hag a itronezed kaer.

    (3) Ober heul : suivre.

    ●(1866) FHB 54/12b. ra choumo da vihana lod euz ann dud a zo gan-en da ober heul d'id enn da hent.

    (4) Bezañ ouzh heul ub. : être à la suite de qqn, le suivre.

    ●(1907) AVKA 63. e diskibien ouz e heul. ●(1915) HBPR 83. unan deuz ar re oa deuz heul an druillen fall. ●103. Eur bobl tud oa deuz he heul.

    (5) =

    ●(1894) BUZmornik 87. ne oa nemed gevier oc'h ho heul.

    II. Adv.

    A. Da heul.

    (1) À la suite (de qqn).

    ●(1868) KMM 145. bale d'am heul.

    (2) Ensemble.

    ●(1919) DBFVsup 31b. de heul, tr. «ensemble.»

    (3) Bezañ da-heul : accompagner.

    ●(1964) ABRO 15. un tammig hirnezh d'ar vuhez am boa renet kent war vor ha d'ar chañsoù a veze da heul.

    (4) Dont da heul : s'ensuivre.

    ●(1621) Mc 51. asambles an oll vertuziaou, ha quement mat a deu do heul.

    B. Mont ouzh heul =

    ●(1907) AVKA 211. Laret a vo deoc'h : ema ama, ema aze ; diwalet da vont ouz heul.

    III. Prép.

    (1) En plus de.

    ●(1923) FHAB Mae 173. en eur ober eun nebeut miziou, e sanailhas en e spered, da heul ar bern traou all a oa ennan, anaoudegez yez e dud koz.

    (2) À cause de, conséquemment à.

    ●(1920) MVRO 35/1a. da heul tommadennou etre an drouzerien hag ar poliz, daou 'zo bet lazet. ●(1955) STBJ 38. Dihunet e oa bet ar gambrad soudarded da heul an trouz.

    (3) Da-heul gant : avec qqn.

    ●(1921) GRSA 246. Tri anehè hepkén e za da heul genein.

    (4) Dans le prolongement.

    ●(1964) YHAO 121. er parkig a oa da heul ar penn-ti.

    (5) Mont da-heul e benn : faire à sa guise, à son idée.

    ●(1934) PONT 23. O ! a lavar ar pec'her, me 'ya da heul ma fenn.

    IV.

    (1) Mont da heul e vara : voir bara.

    (2) Mont da heul e benn : voir penn.

  • heul .2
    heul .2

    voir heuliañ

  • heulbezh
    heulbezh

    m. –ioù (musique) Suite.

    ●(1931) VALL 714b. Suite (musiq.), tr. «heulienn f.»

  • heuliad
    heuliad

    m. –où

    (1) Suite (royale, etc.).

    ●(1921) GRSA 226. Kemennet seùel ar en aod diù goban aveidomb hag hon heuliad. ●236. Er roué e dremen en noz get é heuliad, ar en aod.

    (2) Suite, conséquence.

    ●(1931) VALL 146a. Conséquence, tr. «heuliad m.» ●(1962) BAHE 30/51. Heuliadoù an divroañ.

  • heuliadur
    heuliadur

    m. –ioù Suite.

    ●(1744) L'Arm 370b. Suite, tr. «Hélyadur.. reu.»

    ●(1931) VALL 146a. Conséquence, tr. «heuliadur m.»

  • heuliañ / heuliat / heuliñ / heul
    heuliañ / heuliat / heuliñ / heul

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Suivre.

    ●(1499) Ca 111a. Heul. gallice. suyure. ●(1633) Nom 30a. Canis Gallicus, sagax, odorus, vel odorisequs : chien de bracque : vn quy couchant, vn quy á eul an treçc mat.

    ●(1659) SCger 114a. suiure, tr. «heul, p. heuliet.»

    ●(1818) HJC 252. hun nès tout abandonnet eit hou heuliat. ●(1872) ROU 104b. Suivre, tr. «eûlia.» ●(1879) MGZ 198. Perr ha Ian hebken a heuillaz ho mestr a-ziabell.

    (2) =

    ●(1942) LANB 22. Ar red ivez a oa douget war al lizer : red evit an tieg da heulia ar vilin, ar forn ha lez-varn an aotrouniez.

    (3) Fréquenter (un endroit).

    ●(1882) BAR 241. eur marc'hadour a oe boazet da heuilla ar foariou hag ar marc'hajou.

    (4) Se conformer (à qqc.).

    ●(1710) IN I 360. heuly ar vuez devot. ●(1727) HB 609. heuly e peb tra an instruction hac ar reglen.

    ●(1877) EKG I 97. heuilla lezen Doue. ●(1894) BUZmornik 264. a heuliaz da genta relijion ar baianed. ●(1889) SFA 159. Ar re a fell dez-ho freuza va reolenn, pe tenna lod anez-hi, o deuz c'hoant da heulia finesaou ar bed.

    ●(1907) PERS 226. heulia he ali. ●(1932) FHAB Gouere 284. heulia modou kêr.

    (5) Heuliañ e benn : faire à son idée.

    ●(1857) HTB 152. Julia hen lezas da laret hag a heulias he fenn.

    (6) Suivre la manière de faire de qqn.

    ●(1849) LLB 83. Mar guélet gober guèl ne zoujet ket heli.

    II. V. tr. i. Heuliañ war ub. : insister auprès de qqn.

    ●(1906) BOBL 17 mars 78/1a. An estren a heuil kement ha kement war mestrez an ti ken a gemer houma eur skeuden nevez ! (…) lakaat ar skeuden nevez e plas an hini goz.

    III. V. pron. réfl. En em heuliañ : se suivre.

    ●(1710) IN I 247. Quement a apparchant ouz an amourousdet a so stag-ouz-stag oll hac a zeu d'en em heul ha d'en em sacha.

    ●(1866) FHB 67/115b. en em heulie tiz var hent ar bez.

    ●(1902) PIGO I 133. 'N em heuilh a reent o-daou skoa-ouz-skoa.

    IV.

    (1) Heuliañ roudoù e berc'henn : voir roudoù.

    (2) Heuliañ d'ar paz ki : voir ki.

  • heuliat
    heuliat

    voir heuliañ

  • heulienn
    heulienn

    f. –où (musique) Suite.

    ●(1931) VALL 714b. Suite (musiq.), tr. «heulienn f.»

  • heulier
    heulier

    m. –ion

    (1) (religion) Acolyte.

    ●(1903) MBJJ 146. Na welomp ket ar belek hag e daou heulier.

    (2) Personne qui est dans une suite.

    ●(1903) MBJJ 245. ar C'honsul gant e heuilherien. ●(1935) BREI 422/4a. e welomp hirie, er prosezionou, muioc'h a zellerien eget a heuilherien.

  • heuliñ
    heuliñ

    voir heuliañ

  • heum
    heum

    interj. =

    ●(1909) ATC 4. Gant ma ray ar paotr-ze e dro !... Heum !...Heum !... ●(1910) YPAG 4. Hag e oan o laret ?... A, ya, petra tout 'm eus d'ober ?... Heum !

  • heurchal
    heurchal

    v. intr.

    (1) Ne pas paître.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/463. (An Ospital-Kammfroud) Heurchal : v. – ne pas paître : ar zaout a zo êt skuiz o peuri : emaint bremañ o heurchal e-skeud ar gwez.

    (2) sens fig. Rester sans rien faire.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/463. (An Ospital-Kammfroud) demeurer inactif alors que le travail n'est pas fini : soñjal a ra deoh e vioh peet evid chom da heurchal evel-se ?

  • heureuchin
    heureuchin

    m. –ed

    (1) (zoologie) Hérisson.

    ●(1575) M 788. An Heureguyn galuet, tr. «Appelé le hérisson.»

    ●(1659) SCger 65b. herisson, tr. «heureuchin.» ●154a. heureuchin, tr. «herisson.» ●(1732) GReg 492ab. Herisson, petit animal armé de pointes, tr. «Heureuchin. p. heureuchined.» ●(17--) CBet 574. Goude an uruson, memeus ar guiveret.

    ●(1834) SIM 261. ober allazic da un heureuchin.

    ●(1915) MMED 305. evel m'en deus eun urusin a zrein. ●(1917) LZBt Gouere 2. dialben ar moc'h goën hag an hurusoned.

    (2) sens fig. Enfant mal peigné.

    ●(1983) PABE 106. (Berrien) hurusin, tr. «hérisson (fig.), gosse mal peigné.»

  • heureuchin-daredek
    heureuchin-daredek

    m. -ed-daredek Porc-épic.

    ●(1931) VALL 575b. Porc-épic, tr. « heureuchin-daredek m. pl. heureuchined- » ●(1963) LLMM 99/266. hag e tañvaas enni un heureuchin-daredek.

  • heuriniñ
    heuriniñ

    v. intr. Hennir.

    ●(1919) DBFVsup 31b. heurinein, v. n., tr. «hennir.» ●(1907) VBFV.fb 50a. hennir, tr. «heurinein.»

  • heurt .1
    heurt .1

    adj.

    (1) Têtu.

    ●(1941) ARVR 12/4d. Heurt èl un azen, e larér.

    (2) Penn heurt : personne entêtée.

    ●(1939) RIBA 105. Penneu hurt en dè en hohed moézi-sé.

    ●(1981) LIMO 11 décembre. Penneu heurt e zo dré-sé. ●(1982) LIMO 13 novembre. penn heurt, mouherez, ataù prest d'ober un dra ar en tu gin.

    (3) Ober e benn heurt =

    ●(1975) YABA 04.01. ar jao e hrè é dammig penn heurt.

  • heurt .2
    heurt .2

    m. =

    ●(1910) ISBR 173. Ne oé ket chonjet neoah anehon d'emgann èl un hurt.

  • heurt .3
    heurt .3

    m.

    (1) Poussée.

    ●(1872) ROU 82a. Effort (...) Pour tirer, tr. «sachadenn, opposé à, heurt.»

    ●(1905) BOBL 15 juillet 43/1b-c. e oa bet ret rei eun heurt mat d'ezo a-benn kas anezo da vale.

    (2) Taol-heurt : bourrade.

    ●(1906) BOBL 15 décembre 116/3a. en deuz roet eun taol-heurt d'ezan.

  • heurtad
    heurtad

    m. –où Poussée, bourrade.

    ●(1859) SAVes 25. D'ar vezen e ro eun heurtad. ●(1877) BSA 560. ne fell ket d'inn lavaret ne deffe ket bet ive meur a heurtad, mes e creiz he stocadou, an devosion da santes Anna a zo chomet beo-buezec. ●(1878) EKG II 321. a roaz d'ezhan eun hortad hag hen stlapaz a-daol.

    ●(1907) KANngalon Mezheven 419. evel eun heurtad. ●(1909) FHAB Gwengolo 266. rei eun hortad d'ar vendel evit darc'hoï ar rod ebars ar roli ha lakât ar c'har var e zres. ●(1936) ONEN 34. Jakou hag a horjell gant an heurtadou a reseo.

  • heurtadenn
    heurtadenn

    f. –où

    (1) Poussée, bourrade.

    ●(1905) HFBI 76. ha paotr Guinevés droug bras hé énna déjà, a roi dar c'halves-man eun eurtaden.

    (2) Bousculade.

    ●(1919) TOBB 26. Eun heurtaden etouesk an dud.

  • heurtat / heurtañ / heurtiñ
    heurtat / heurtañ / heurtiñ

    v.

    I. V. tr.

    A. V. tr. d.

    (1) Heurter.

    ●(1499) Ca 111a. Heurtaff. g. heurter. cotir. l. alido / is / si.

    (2) Pousser.

    ●(1877) EKG I 225-226. ar vagik vian a ruze var ar mor varzu ar Fourn, evel pa viche hortet gand sant Budoc, patrom Pospoder. ●(1878) EKG II 149. evel ma tle mousc'hoarzin an diaoul pa vez oc'h huala unan-bennag er pec'hed, hag ouc'h ouc'h hen horta var hent an ifern.

    ●(1919) TOBB 16. heurta ar c'holonel varzu ar merc'hed.

    (3) Pousser sur (qqc.).

    ●(1878) EKG II 118. kaer em boa horta an or, ne zigore ket.

    (4) Repousser.

    ●(1915) HBPR 147. Tri bourreo a dosteaz, kerkent, evit diviska ar Roue. Horta a reaz anezho hag ec'h en em ziviskas he unan.

    B. V. tr. i.

    (1) Heurtat ouzh ub. : heurter, bousculer qqn.

    ●(1792) BD 1865. na da heurtat ousin na da guemeret beu, tr. «et de me bousculer et de prendre ombrage ?»

    (2) Heurtañ war : pousser sur.

    ●(1883) MIL 264. ec'h en em lakejont da heurta var ar rojou gant ho daouarn.

    (3) Heurtañ ub. diouzh an-unan : repousser qqn.

    ●(1854) MMM 250-251. Qasi atao em-eus ê gontristet, ace vel en heurtet diousin.

    II. V. intr.

    (1) Chopper.

    ●(1621) Mc 100. pere á guell bezaff occasion deomp da heurtiff.

    (2) Pousser sur qqc. de toutes ses forces.

    ●(1878) EKG II 117-118. Trei a riz va c'hein ouc'h an or, harpa a riz va daou zourn var bennou va glin, hag, er c'hiz-se, daoubleget, ec'h en em lakiz da horta ken na oan skuiz.

    III. V. pron. En em heurtañ.

    (1) V. pron. réci. Se pousser, se bousculer.

    ●(1878) EKG II 110. An oll a dosteaz ouc'h an Aoutrou de Kerbanalek oc'h en em horta an eil egile.

    (2) V. pron. réfl. En em heurtañ ouzh udb. : pousser qqc. de toutes ses forces.

    ●(1878) EKG II 119. N'em boa ket gellet terri dor an iliz, kaer am boa bet en em dorta (lire : horta) out-hi.

  • heurtelliñ
    heurtelliñ

    v. tr. d. Balotter.

    ●(1818) HJC 102. Noàh, èl ma hoai bet en hum saüet unn auèl vras, er mor ou heurtellai à bep tü.

  • heurtet
    heurtet

    adj. & m. cf. aheurtet

    (1) Adj. Têtu.

    (2) M. Homme têtu.

    ●(1871) EVA 4. Me a reas an heurtet.

  • heurz
    heurz

    adj. =

    ●(1866) FHB 72/157a. an daoulagat a so heurz.

  • heusenn
    heusenn

    f. Poussière.

    ●(1918) LILH 1 a viz Gouhere. er péh e faut gobér doh er loñned en des er bousen. (…) Er péh e zo fal aveité drest pep tra e zo en heusen hag en aneouid. ●(1918) LILH 20 a Wengolo. goleit a heusen hag a huéléieu kanevid.

  • heusennek
    heusennek

    adj. Poussiéreux.

    ●(1934) BRUS 154. Poussiéreux, tr. «heusennek.»

  • heut
    heut

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Maladroit.

    ●(c.1718) CHal.ms i. maladroit, tr. «heut.» ●(c.1718) CHal.ms ii. que tu es maladroit, tr. «heutet out, besaudr' besaudret out.» ●maladroittement, tr. «quer besaudr', en ur guis heut.» ●(1744) L'Arm 226b. Maladroit, tr. «Heude.» ●(1790) MG 235. mæs un tamiq é ma heutt.

    ●(1907) VBFV.bf 31b. heut, adj., tr. «gauche, maladroit.»

    (2) Bourru.

    ●(1907) VBFV.bf 31b. heut, adj., tr. «bourru.» ●(1932) BRTG 139. Start e oè hé fen, heut hé honzeu.

    (3) Étourdi.

    ●(1919) DBFVsup 5a. baill, adj. : heut ha baill, tr. «étourdi et nigaud.»

    II. Adv.

    (1) Maladroitement.

    ●(1744) L'Arm 226b. maladroitement, tr. «Heude.»

    ●(1904) DBFV 107b. heud, adv. tr. «maladroitement.» ●(1907) VBFV.bf 31b. heut, adv., tr. «gauche, maladroit.»

    (2) D'une manière bourrue.

    ●(1907) VBFV.bf 31b. heut, adv., tr. «bourru.»

  • heutadur
    heutadur

    m. Maladresse.

    ●(1744) L'Arm 454b. Maladresse, tr. «Heudadurr m.»

  • heuz .1
    heuz .1

    adj. Fade.

    ●(1895) GMB 226. pet[it] Trég[uier] heû, fade.

    ●(1920) KZVr 368 - 21/03/20. Heu, tr. «fade.»

  • heuz .2
    heuz .2

    m. –où

    I. (habillement)

    (1) Botte.

    ●(1499) Ca 24a. Botines. g. vide in heus. ●89a. furm heux. ●89a. [furmaff] Jtem hoc equitibiale / is. b. furm heux. ●111a. Heus. g. housseau / estiueau / hec occrea / ee. ●(c.1500) Cb 90a. [furmaff] Jtem hoc equitibiale / is. g. forme de houseaulx. b. furm heus. ●110b. Heus / pe brotiquin. g. housseau / estiueau. lat. hec occrea / ee. Jtem hec osa / se. gal. heuse / ou boutine. b. heus. Jnde osella / le. dimi. g. petit housseau. b. heusic.

    ●(1659) SCger 15b. bottes, tr. «heuzou.» ●(c.1718) CHal.ms i. Embouchoir, tr. «ambouchoer Instrumant é seruig' de francat en heseu.» ●(1732) GReg 105a. Botte, chaussure de cuir, tr. «Heuz. p. heuzou, heuzaou. Van[netois] héz. p. hezeü. houz. p. houzeü.» ●(1744) L'Arm 33b. Bottes (sorte de chaussure de cuir), tr. «Hézeu. m.»

    ●(1844) GBI II 140. Eujo ha kentro alaouret, tr. «Bottes et éperons dorés.»

    ●(1954) LLMM 42/9. Tastournat a ra ler kuñv ha kreñv an heuzoù hag o c’hlenkañ a ra dindan e gazel.

    ►[au plur. après un art. ind.] Un heuzoù : une paire de bottes.

    ●(1867) BUE 56. enn he dreid e oa eunn heuzo.

    (2) Heuz houarn : grève (partie de l'armure qui protège la jambe).

    ●(1633) Nom 186b. Ocreæ, ocreæ ferreæ, tibalia : greues, armures de iambes : heusou ouarn.

    II. (anatomie) Pénis.

    ●(1949) LLMM 16/75-76. ar ger heuz a zo implijet gant va ostizien da lavaret pénis, membre viril, diwar ar gallek heuse, housseau, botte.

  • heuzañ .1
    heuzañ .1

    v. tr. d. Botter, chausser des bottes (à qqn).

    ●(c.1500) Cb 110b. [heus] Jtem oso / as. ac. g. houser / chaucer houseaulx. heusaff.

    ●(1732) GReg 105b. Botter, mettre des bottes à quelqu'un, tr. «Heuza ur re. pr. heuzet.»

    ●(1876) TDE.BF 288b. Heuza, v. a., tr. «Mettre des bottes à quelqu'un.»

  • heuzañ .2
    heuzañ .2

    v. intr. Trembler.

    ●(1879) ERNsup 156. heuzañ ra, il tremble, Trév[érec].

  • heuzaouer
    heuzaouer

    m. –ion Bottier.

    ●(1732) GReg 105a. Faiseur de bottes, tr. «Heuzaoüer. p. heuzaoüeryen.»

    ●(1876) TDE.BF 288a. Heuzaouer, s. m., tr. «Bottier.»

  • heuzaouiñ
    heuzaouiñ

    v.

    (1) V. intr. Fabriquer des bottes.

    ●(1732) GReg 105a. Faire des bottes, tr. «Heuzaoüa. heuzaoüi. ppr. heuzaoüet. Van[netois] hézéüéin.»

    ●(1876) TDE.BF 289a. Heuzaoui, v. n., tr. «Faire des bottes.»

    (2) V. tr. d. Botter, fournir des bottes (à qqn).

    ●(1732) GReg 105b. Botter, faire des bottes à quelqu'un, tr. «Heuzaoüi ur re bennac. pr. heuzaoüet.»

  • heuzer
    heuzer

    m. –ion Chausseur de bottes.

    ●(1732) GReg 105b. Celui qui met les bottes à un autre, tr. «Heuzér. p. heuzeryen.»

  • heuzet
    heuzet

    adj. Chaussé de bottes.

    ●(c.1500) Cb 110b. [heus] Jtem osatus / a / um / house / boutine. b. heuset.

    ●(1732) GReg 359a. Il est botté, & épronné, tr. «Heuzet, ha kentret eo.»

  • hevag
    hevag

    adj. Bien nourri.

    ●(1923) SKET I 95. mentek, teo ha hevag kenan.

  • hevelebekaat
    hevelebekaat

    v. tr. d.

    (1) Ressembler.

    ●(1499) Ca 110b. Heuelebecat. g. resembler.

    (2) Assimiler.

    ●(1876) TDE.BF 289a. Hevelebekaat, v. a., tr. «Assimiler, comparer.»

  • hevelebekaet
    hevelebekaet

    adj. Rendu semblable.

    ●(1499) Ca 110b. Heuelebequaet. g. resemble.

  • hevelebidigezh
    hevelebidigezh

    f.

    (1) Ressemblance.

    ●(1499) Ca 109a. g. resemblete. b. heuelebidigaez. ●110b. Heuelebidigaez. g. resemblance.

    (2) Assimilation.

    ●(1876) TDE.BF 289a. Hevelebedigez, s. f., tr. «Assimilation.»

  • hevelebiñ
    hevelebiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Hevelebiñ udb. gant, ouzh udb. all : comparer qqc. à qqc. d'autre.

    ●(18--) SAQ I 125. Henvelebit an eil ouz heben. ●(18--) SAQ II 346. Pell 'zo, ar bed-ma hag ar mor a zo henvelebet an eil ouz egile.

    ●(1906) KANngalon Mezheven 124. Abalamour da betra en deuz Hen hevelebet Zakramant an aoter ouz ar mân a zastume hag a zebre bemdez an Israelited ? ●(1913) KANNgwital 133/354. En eur hevelebi an Urz gant ar Vadiziant.

    ►absol.

    ●(18--) SAQ I 151. Mad, va breudeur ker, hevelebomp ha guelomp.

    (2) V. pron. réfl. En em hevelebiñ ouzh : se comparer à.

    ●(18--) SAQ I 249. hor Zalver o c'hen em hevelebi ouz eul labourer.

  • hevelep
    hevelep

    adj., adv., prép. & conj.

    I. Adj.

    (1) Tel, semblable.

    ●(1499) Ca 110b. Heuelep. g. tel. ●(1576) Gk I 210. da trectifu ves a hauelep matery, tr. «de traiter du même sujet.» ●(1612) Cnf 9b. an casyou arall heuelep. ●(1621) Mc 10. vn dra all hæuelep. ●15. ha traou all heuelep. ●(1633) Nom 109a-b. Vestis picta : habillement à fleurs, à figures & peintures, ou semblables ornemens : habillamant á bleuzu, á figuryou, ha peintadurez, hac á heuelep ornamantou.

    ●(1862) JKS 80. diwallit na rafac'h hevelep tra.

    (2) Le même.

    ●(1921) FHAB Du 301. eur bobl hag a elpenn kredennou, yez ha giziou a chench ive a spered ha ne chom ken hevelep pobl.

    (3) Un hevelep : un tel, de tels.

    ●(1868) FHB 201/353b. Mar gouzoc'h lacat dirak daoulagad ho speret, lenner, eun hevelep bern danvez, grit-hen ; evidonme ne ellan ket. ●(1869) FHB 210/6a. eun hevelep merc'hed.

    (3) (De même) rang social.

    ●(17--) SP II 510. Qement-se a dire ous tud ohevelep.

    (4) Quelqu’un comme.

    ●(1612) Cnf 76b. pa eo pliget gueneoch, dispos heuelep ahanoff bedé ma colloquiff en stat à priedelæz.

    (5) En hevelep giz : de telle manière.

    ●(1647) Am A.381. Na seach na glep hen evelep guis ne tronç he hyvis, tr. «Ni pour sec, ni pour mouillé, de telle manière elle ne trousse sa chemise.»

    (6) Même.

    ●(1576) Gk i 210. da trectifu ves a hauelep matery, tr. «de traiter du même sujet.» ●(1621) Mc 83. An heuelep tra ma Doue à goulennaff diouzoch. ●110. reit diff an heuelep gracc peheny a goulennaff diouzoch.

    ●(1866) BOM 104. Daou wir vignoun oe gwechall. – / Enn hevelep kear zavet.

    (7) [locution] Hevelep tad, hevelep merc’h : tel père, telle fille.

    ●(1847) FVR 252. Lavarout a helleur ouz ann demezell Feburier : henvelep tad, henvelep merc’h.

    II. Adv. Pareillement.

    ●(14--) PEll A.267 18-19. Ez saffas hevelep / An re a gra quebestr, // Ha hynvyr cacousyen, tr. « Sortirent pareillement ceux qui font des licols, / Qu’on nomme Cacous. »

    III. Loc. prép.

    (1) Hevelep da : semblable à.

    ●(1612) Cnf 6a. traezou arall heuelep dan ré-man.

    ►[form. comb.]

    S1 hevelep din

    ●(1612) Cnf 80b. an bellegyen heuelep diff.

    3Sm hevelep dezhañ

    ●(1612) Cnf 9a. casyou arall heuelep dezaff.

    S3f hevelep dezhi

    ●(1612) Cnf 73b. lauaret an oreson-man pé heuelep dezy.

    P3 hevelep dezho

    ●(1612) Cnf 1b. casyou arall heuelep dezo. ●16a. var ar pemp squient naturel, ha var an traezaou heuelep dezo.

    (2) En hevelep da : (?) par rapport à, à cause de (?).

    ●(1857) HTB 140. enebourien (...) hag a vankfoa ho digemer en hevelep da gement-ze.

    IV. Loc. conj.

    A. Hevelep ma : de telle sorte que.

    ●(1576) Cath p. 26. heuelep ma cessas an oll he pidy, tr. «de sorte qu'il cessa tout à fait de la prier.» ●(1612) Cnf 16a-b. Rac neusé en tenn an pechet en vn manier arall à pechet maruel, heuelep nen deo quet asseçç confes an specc eues an pechet maruel. ●(1621) Mc 89. heuelep maz deuhe'n an pecherz da guelet an souiladur se.

    B.

    (1) En hevelep ma : de telle manière que.

    ●(1857) HTB 29. ar mann en difoa bep seurt blaz, hervez disposision ar re hen debre, en hevelep ma vije goular ha rukunuz evit darn, ha c'houek evit darn-all.

    (2) En hevelep feson ma : de telle manière que.

    ●(1829) HBM 7. en hevelep fêçon m'en devoa qement chagrinet an dra-ze anezan.

  • hevelepted
    hevelepted

    f. Ressemblance.

    ●(1732) GReg 195b. Conformité, ressemblance entre deux choses, tr. «hêvelepded.»

    ●(1931) VALL 372a. Identité, tr. «hevelepted f.»

  • heverk
    heverk

    adj. Remarquable.

    ●(1931) VALL 640b. Remarquable, tr. «heverk.» ●(1958) BAHE 16/17. ur gaozeadenn heverk kenañ war sonerezh Breizh.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...