Devri

Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés

Page 35 : de berridan (1701) à berv-savet (1750) :
  • berridañ
    berridañ

    v. tr. d.

    (1) Rallonger un vêtement.

    ●(1914) KZVr 86 - 25/10/14. Berr-rida, berrida, tr. «mettre une allonge à une jupe, à un pantalon, etc., Corn[ouaille].»

    (2) Rallonger un jupon.

    ●(1914) KZVr 86 - 25/10/14. Berr-rida, berrida, tr. «en Léon se dit des rallonges mises dans le haut d'un jupon, Caer.»

  • berridenn
    berridenn

    f. berridoù (habillement) Rallonge de vêtement.

    ●(1914) KZVr 86 - 25/10/14. Berr-riden, berriden, plur. berridou, tr. «rallonge de cette sorte, Caer.» ●(1931) VALL 20a. Allonge de vêtement, tr. «berridenn L[éon].»

  • berridet
    berridet

    adj. Rallongé.

    ●(1922) IATA 17. eur jiletten, berridet, hag uzet beteg an neuden.

  • Berrien
    Berrien

    n. de l. Berrien.

    (1) Berrien.

    ●(1732) GReg 519b. Divæyna béryen.

    ●(1844) FOB 142. Compeza Brasparz, divegna Berrien ha diradenna Plougé. ●(1855) FUB 78. Divéina Berrien. ●(1865) FHB 18/139a. An Tad Maneur a roaz c’hoaz goude-ze misionou e Roscanvel, Hanvec, Sant-Thomas-Landerne, e Logonna, e Berrien, Scrignac, Benodet, Sant-Rioual hag en oll garteriou ze e reaz eur vad dispar. ●(1878) SVE 988. Diveina Berrien. ●(1890) MOA 19a. Berrien.

    ●(1904) KBSA 27. Mont a reomp da Verrien ? ●(1905) ALMA 65. Berrien. ●(1909) KTLR 185. Va lochen a zo er mene, en tu all, var hent Berrien. ●(1918) KRVT 263/2d. e Berien. ●(1922) EMAR 106. ar re a vev e-barz parroz Berrien. ●(1931) FHAB Mae/171. sotoni tud Berrien a oa o vont da bardona.

    (2) Proverbe. [Voir DDPB 67-68/248-249].

    ●(1732) GReg 519b. Compeza brasparz, / Divæyna béryen, / Ha diradenna plouye, / A so try zra impoçzub da Zouë.

    ●(1844) FOB 142note. Compeza Brasparz, divegna Berrien ha diradenna Plougé. / A zo tri zra impoçzubl da doué. ●(1855) FUB 78. Kompéza Brâz-Parz, / Divéina Berrien, / Diradéna Plouié, / Tri zrâ dic’halluz da Zoué. ●(1878) SVE 988. Kompeza Brasparz, / Diveina Berrien, / Diradenna Plouie, / Tri zra impossubl da Zoue.

    (3) Nom de famille.

    ●(1970) NFBT 8. N° 44 Berrien.

    (4) [Toponymie locale]

    ●(1922) EMAR 106. Er Runiou, Gêr-Nevez, bete Pont-ar-C'houzig. ●107. Ar Groaz Teo... da Ginoualc'h. ●(1932) FHAB Meurz 3/115. houarna e govell ar Skiriou, e Berrien.

  • Berrig
    Berrig

    n. de l. Berric.

    (1) Berrig.

    ●(1839) BESquil 234. er hanton hanhuet Berric.

    ●(1902) LZBg Mae 100. Berrig. ●(1910-1920) K*** []. parrèz Biarrig (...) é borr Viarreig.

    (2) Blasons populaires : foeñvour .2, tog / tok, toull-bras.

  • berrjave / berrjave
    berrjave / berrjave

    voir berrjaved

  • berrjaved
    berrjaved

    adj. Prognathe.

    ●(1971) BAHE 68/22. Barrjave (lire : berrjave) ; rakkarvannek. Un den berrjave, e c'henoù e-giz ur… piñsin dour benniget. ●(1978) PBPP 2.1/60. (Plougouskant) eñ zo berrjave, tr. «il est prognate (sic).» ●(1983) PABE 190. (Berrien) berrjaved, tr. «prognathe, qui a la mâchoire supérieure courte.»

  • berrlavar
    berrlavar

    m. –ioù Locution concise.

    ●(1927) GERI.Ern 43. berrlavar, tr. «locution concise.»

  • berrlavreg
    berrlavreg

    m. –où (habillement) Pantalon court.

    ●(1933) OALD 45/208. en eun doneg wenn divilgin hag en eur berrlavreg glas-pers.

  • berrlin
    berrlin

    m. Lin de seconde qualité.

    ●(1914) KZVr 85 - 18/10/14. Berr-lin, tr. «lin de seconde qualité, court et soyeux, avec lequel on tisse la toile ; le lin de première qualité est réservé pour la trame. Bourgeois.»

  • berrlizher
    berrlizher

    m. –où Circulaire, encyclique.

    ●(1847) FVR 320. Ar Pab Pi VI (…) enn eur berr-lizer, kaset da Eskibien ann Asamble Nasional.

  • berrloer
    berrloer

    f. –où, –eier (habillement) Chaussettes.

    A.

    ●(1890) MOA 166a. Chaussette, tr. «Berr-loer, f., pl. berr-lerou.»

    ●(1914) KZVr 85 - 18/10/14. Berr-loer, plur. berr-lero, tr. «chaussettes, Trég[uier].» ●(1927) GERI.Ern 43. berrlerou T[régor], tr. «chaussettes.» ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) Berr-loer, berr-loerou, berr-loereier, e galleg : des chaussettes.

    B. [plur. après un nombre]

    ●(1957) AMAH 99. Kentañ tra pourchaset ganin e Varsovia e voe ur c’hant berr-loeroù hag a goustas din ugent real en holl d’an holl.

  • berrour
    berrour

    m. –ion Celui qui abrège.

    ●(1732) GReg 5b. Abreviateur, qui abrège un livre, tr. «Van[netois] Berrour. p. Berreryon.»

  • berrsell
    berrsell

    adj. Myope.

    ●(1977) PBDZ 754. (Douarnenez) berrsell, tr. «myope.»

  • berrsellout
    berrsellout

    v. intr. Être regardant.

    ●(1914) KZVr 86 - 25/10/14. Berr-zellet, verb. act. et neut., tr. «regarder de près ; être regardant, Estienne, Biler.» ●(1927) GERI.Ern 43. berrzellet, tr. «regarder de près ; être regardant.»

  • berrsellus
    berrsellus

    adj. Regardant.

    ●(1914) KZVr 86 - 25/10/14. berr-zellus, tr. «qui regarde de près ; regardant, Estienne, Biler.» ●(1931) VALL 636a. Regardant, chiche, tr. «berrsellus.»

  • berrskrid
    berrskrid

    m. Sténographie.

    ●(1927) GERI.Ern 43. berrskrid, tr. «sténographie.»

  • berrskrivadur
    berrskrivadur

    m. Sténographie.

    ●(1931) VALL 709b. Sténographie, tr. «berr-skrivadur m.»

  • berrskriver
    berrskriver

    m. –ion Sténographe.

    ●(1931) VALL 709b. Sténographe, tr. «berr-skrivour, berr-skriver pl. ien.»

  • berrsolenniñ
    berrsolenniñ

    v. tr. d. Ressemeler.

    ●(1962) EGRH I 14. berrsolenniñ v., tr. « ressemeler. »

  • berrsoliañ
    berrsoliañ

    v. tr. d. Ressemeler.

    ●(1914) KZVr 91 - 29/11/14. Berzolia, tr. «ressemeler. Even.» ●(1939) SAV 15/8. ar bouteier-ler koz, lod da verrsolia. ●(1951) LLMM 25/73. ar botoioù lous-brein az poa da versoliañ etre daou benn an deiz.

  • berrsperedet
    berrsperedet

    adj. Qui a l'esprit borné.

    ●(1872) ROU 76a. Esprit borné, tr. «berr-speredet.»

  • berrvañch
    berrvañch

    m. –où (habillement)

    (1) Fausse-manche.

    ●(1908) PIGO II 31. ne gave netra bravoc'h evit eur berr-mancho hag eun tavanjer gwenn. ●(1914) KZVr 85 - 18/10/14. Berr-mench, plur. berr-menchou, tr. «fausse-manche.» ●(1972) BSAf xcviii 346. Fausse-manche : berr-vanch, eur berr-vanch, berr-vanchou.

    (2) [plur.] Manchettes.

    ●(1962) EGRH I 14. berrvañchoù pl., tr. « manchettes. »

  • berrventek
    berrventek

    adj. De courte taille.

    ●(1931) VALL 709a. de petite, de faible stature, tr. «berr-ventek.»

  • berrvos
    berrvos

    m. –où Bas-relief.

    ●(1931) VALL 59b. Bas-relief, tr. «berr-vos m.»

  • berrvrozh
    berrvrozh

    f. –ioù Mini-jupe.

    ●(1931) VALL 324b. Fustanelle, tr. «berr-vroz f.»

  • berrwel .1
    berrwel .1

    adj.

    I. Myope.

    ●(1732) GReg 967b. Qui ne voit que de près, tr. «Berr-vèll.»

    ●(1866) FHB 68/128b. me a so bervel.

    ●(1927) GERI.Ern 43. berrwel, tr. «qui a la vue courte.»

    ►sens fig.

    ●(18--) SAQ II 249. Ha ni 'zo sempl ha bervel.

    II. Bezañ ken berrwel hag ur goz : voir goz.

  • berrwel .2
    berrwel .2

    m. berrweleion Myope.

    ●(1732) GReg 967b. Qui ne voit que de près, tr. «Berr-vèll. p. berr-vèlléyen»

  • berrweled
    berrweled

    m. Myopie.

    ●(1876) TDE.BF 47a. Berr-weled, s. m., tr. «Myopie.»

    ●(1927) GERI.Ern 43. berrweled, tr. «myopie.»

  • berrwelegezh
    berrwelegezh

    f. Myopie.

    ●(1957) BAHE 12/19. berwelegezh hor c'hantved.

  • berrwelerezh
    berrwelerezh

    m. Myopie.

    ●(1962) BAHE 30/28. berrwelerezh ha strizhder-spered.

  • berrwelet
    berrwelet

    adj. Myope.

    ●(1835 AMV 184. an den, pec'hini a so quen ber-velet. ●(1869) SAG 217. E velfe ar re berveled, ar re vorgn a dall guelloc'h eget ar re o deuz daoulagat mad ! ●(1877) FHB (3e série) 35/276a. Tud bervelet ma'z oc'h.

    ●(1907) FHAB Mae 83. Berrwelet int ar vistri keiz-ze ha nemed dall ar vugaligou ne reont ken. ●(1907) KORN 11. hiviziken ne vezin ket ker berwelet en e genver, satordallik ! ●(1909) NOAR 125. anzav a rankan ez oun berwelet. ●(1915) KANNlandunvez 43/326. e kaver c’hoaz tud berveled hag a laka en ho fenn. ●(1925) BUAZmadeg 759. met an den a zo bervelet pa na vez ket Doue a du gantan.

  • berrwelout
    berrwelout

    v. intr. Être myope.

    ●(1732) GReg 967b. Ne voir que de près, tr. «Berr-vellet. pr. id.»

  • berrwisk
    berrwisk

    m.

    (1) Pagne.

    ●(1962) EGRH I 14. berrwisk m., tr. « pagne. »

    (2) Slip.

    ●(1962) EGRH I 14. berrwisk m., tr. « slip. »

  • berrzastum
    berrzastum

    v. tr. d.

    (1) Récapituler.

    ●(1931) VALL 628a. Récapituler, tr. «berrzastum.»

    (2) Résumer.

    ●(1958) BAHE 17/18. un tammall (…) hag a c'heller berrzastum evel-hen : (…).

  • berrzastumadur
    berrzastumadur

    m. Récapitulation.

    ●(1931) VALL 628a. Récapitulation, tr. «berrzastumadur m.»

  • bertaod
    bertaod

    m. Tonneau à vin.

    ●(1744) L'Arm 462a. Poinçon (…) De vin, tr. «Bertautt. m.»

    ●(1904) DBFV 21b. bertaud, m., tr. «poinçon de vin (l'A.).» ●(1907) VBFV.fb 10a. baril, tr. «bertaud, m. (pl. eu).»

  • berteik
    berteik

    adj. Vif, remuant.

    ●(1879) ERNsup 149. berteik, berteik-tout, changeant, vif, remuant, Trév[érec].

  • Berteleme
    Berteleme

    n. pr. Barthélémy.

    ●(c.1500) Cb 24a. Bertheleme. g. idem. ●(1530) Pm 52. Phelip, lucas, berteleme (variante : Bertheleme), tr. «Philippe, Lucas, Barthélemy.»

    ●(1659) SCger 131b. Berteleme, tr. «Barthelemy.»

  • bertim / bertin
    bertim / bertin

    f. –où Tanière.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. garenne, tr. «h/gouaren gouarenneu, Il y en a qui disent bertin, ur vertin.»

    ●(1818) HJC 74. Er luerni en dès bertimeu in doar.

    ●(1903) EGBV 54. bertim, f. pl. eu, tr. «garenne, tannière.» ●(1904) DBFV 21b. bertim, bertin, f. pl. eu, tr. «garenne, tanière.» ●(1907) VBFV.bf 6a. bertim, f. pl. eu, tr. «garenne, tanière.» ●(1925) SFKH 31. arriùomb ar zoar er miterned. Er vertim nen dé ket mui pel ahanemen. ●(1931) VALL 61b. Bauge, tr. «V[annetais] bertim, bertin f.» ●(1931) DIHU 241/294. ur broh doaret én ur vertim. ●(1934) BRUS 248. Une garenne, tr. «ur vertim –eu.» ●(1978) LIMO 04 février. er had (…) hag e kavo endro peah hé bertim. ●(1978) LIMO 11 mars. bretim ur loarn yaouank. ●Bretim, tr. «tanière.» ●(1978) LIMO 22 juillet. Edan ur hleu e hras é vretim. ●E vretim, sa tanière (de bretim ou bertim).»

  • bertimet
    bertimet

    adj. sens fig. Planqué, embusqué.

    ●(1934) DIHU 273/47. er ré e zo bertimet aman, é burèueu didrous. ●(1940) DIHU 343/14. bertimet doh tor er mané.

  • bertimiñ
    bertimiñ

    v. intr.

    (1) Se terrer dans sa tanière.

    (2) sens fig. Se terrer, s'embusquer.

    ●(1939) DIHU 331/211. É Grivilles é larér é teliamb bertimein, ér hoed 105.

  • bertin
    bertin

    voir bertim

  • berton
    berton

    m. (marine) Annexe de bateau.

    ●(1942) DHKN 162. ur berton : bag lien, liés é deu dam, hag e vezè ar el lestri bihan, aveit doarein.

  • bertuz
    bertuz

    s. Couvercle.

    ●(1732) GReg 228b. Couvercle, ce qui sert pour couvrir, pour fermer quelque vaisseau, tr. «ãls. bertuz.»

  • berus
    berus

    adj. Coulant, fluide.

    ●(1633) Nom 258a. Lippitudo, ophtalmia : vice des yeux pleurans & chassieux : viçc en daoulagat, daoulagat berus ha piçcous. ●269b. Lippus : chassieux : vnan en deus daoulagat piccoüs, daoulagat berus, picousecq.

    ●(1732) GReg 220a. Coulant, ante, fluide, tr. «bérus.»

    ●(1904) DBFV 23b. birus, adj., tr. «fluide.» ●(1914) KZVr 86 - 25/10/14. Fluide, qui coule, tr. «Bérus.» ●(1927) GERI.Ern 42. birus adj., tr. «fluide.» ●(1931) VALL 309b. Fluide, tr. «berus.»

  • berusted
    berusted

    f. Fluidité.

    ●(1931) VALL 309b. Fluidité, tr. «berusted f.»

  • berv .1
    berv .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Bouillant.

    ●(1904) DBFV 21b. berù, adj., tr. «bouillant.»

    (2) Bouillonnant.

    ●(1904) DBFV 21b. berù, adj., tr. «bouillonnant.»

    (3) Kig berv : du bouilli.

    ●(1970) GSBG 251. (Groe) či berw (= kig berv), tr. «de la viande cuite.»

    (4) Brûlant.

    ●(1860) BAL 60. choum dindan un eol bero.

    (5) sens fig. Vif, vivace.

    ●(1907) PERS 255. Maga a rea en he c'halon eur gasoni bero a eneb ar veleyen.

    II. Adv. Tomm-berv : très chaud.

    ●(1867) MGK 105. tomm bero.

  • berv .2
    berv .2

    m. & adv. –où

    I. M.

    A.

    (1) Viande bouillie.

    ●(1499) Ca 20a. Beru. g. boyt. ●(1633) Nom 60a-b. Caro elixa : vel lixa : boully : berò.

    ●(1659) SCger 16a. du bouilli, tr. «bero.» ●(1744) L'Arm 34b. Du bouilli, tr. «Beruë.»

    ●(1904) DBFV 21b. berù, tr. «(viande) bouillie.» ●(1949) LLMM 17/42. Degas dimp, Mari, ar soubenn, ar berv ha kement a zo da zebriñ.

    (2) Bouillon.

    ●(14--) Jer 463. Goude rostou ha boedou mat, ha beru ha soup… ●(c.1500) Cb 24a. Beru. g. bouillon. l. hic lixamen / nis. ●g. boillon. b. beru. ●ga. petit bouillon. b. beru bihan. ●(1521) Cc [beru]. Beru. g. bouillon. l. hoc lixamen / is. ●g. boillon. b. beru. ●g. petit bouillon. b. beru bihan.

    ●(1659) SCger 132a. bero, tr. «bouillon.» ●(1732) GReg 108b. Il ne faut que deux, ou trois boüillons, tr. «Ne faud nemed daoü, pe, dry béro.»

    ●(1904) DBFV 21b. berù, s. m. pl. eu, tr. «bouillonnement, bouillon, action de bouillir, ébullition.»

    (3) Décoction.

    ●(1904) DBFV 21b. berù, s. m. pl. eu, tr. «décoction.»

    (4) Toull ar berv : endroit où se produit l'ébullition à la surface d'un liquide dans un récipient.

    ●(1906-1907) EVENnot 32. (Ar Veuzid) Hi he da trempet d'an deuz toull-ar-bero goude bean komeret ar pob gwellan deuz ar souben eviti.

    B.

    (1) Fermentation d'un liquide.

    ●(1904) DBFV 21b. berù, s. m. pl. eu, tr. «fermentation.» ●(1906) DIHU 18/304. en treu lous e vé ér chistr peré e goéh ar en dan a pen dé achiù er berù (...) achiù er berù ketan. ●(1913) DIHU 102/371. A p'en des er chouchen achiùet hé bèrù ketan.

    (2) Berv bihan : (?) première fermentation (?).

    ●(1913) DIHU 102/371. Er berù bihan e vé hiroh aveit hani er chistr.

    (3) Sensation de brûlure.

    ●(1914) KZVr 86 - 25/10/14. Ar berv 'zo barz ma daouarn, tr. «mes mains brûlent, sont brûlantes, Haut-Trég[uier].»

    (4) Pétillement.

    ●(1904) DBFV 21b. berù, s. m. pl. eu, tr. «pétillement.» ●(1947) YNVL 88. Hag ar berv !... Yec’hed deoc’h, Ronan.

    (5) Mousse (de bière, etc.).

    ●(1732) GReg 644a. Mousse de Biere, &c. les petits bouillons qui y surnagent, tr. «Ar bérv.»

    C. sens fig.

    (1) Agitation, mouvement (de révolte, etc.).

    ●(1904) DBFV 21b. berù, s. m. pl. eu, tr. «mouvement (de révolte).» ●(1939) RIBA 70. Er haeh gorig e dosta d'er berù.

    (2) Lakaat berv : mettre de l'animation.

    ●(1955) VBRU 151. Berv ha buhez a lakae en ti hor merc'hig Anna. ●(1957) AMAH 42. Yuzevien al lodenn vrasañ anezho hag a ouie eveljust ar stek da lakaat fiñv ha berv en-dro dezho.

    (3) Ferveur.

    ●(1904) DBFV 21b. berù, s. m. pl. eu, tr. «ferveur.»

    (4) Fougue.

    ●(1962) BAHE 31/31. A-viskoazh ez eo bet Alberz evel-se, leun a verv, oberiant, laveant ha seder. ●(1963) LLMM 99/265. abalamour ma virent outañ kas da benn ul labour boulc’het gant kement a verv.

    (5) Berv gwad : irritation, mouvement d'impatience.»

    ●(1904) DBFV 21b. berù goed, tr. «irritation, mouvement d'impatience.»

    II. Loc. adv. A-verv-bras : à gros bouillon.

    ●(1904) DBFV 21b. a verù bras, tr. «(bouillir) à gros bouillons.»

    III.

    (1) Mankout ur berv da ub. : ne pas avoir toute sa raison.

    ●(1962) TDBP II 43 (T). Honnez a vank eur bero dezi (s/ent. evid beza fur a-walh), tr. J. Gros «il lui manque un bouillon (s/ent. pour avoir toute sa raison), elle n'a pas tout son bon sens, elle n'est pas normale, elle est un peu folle.»

    (2) Trempañ d'ar re all eus toull ar berv : voir toull.

  • berv-savet
    berv-savet

    adj. =

    ●(1914) KZVr 86 - 25/10/14. Lêz bero-savet, tr. «lait qu'on tire de dessus le feu avant qu'il bouille, en y mettant les cailles, pour le manger le lendemain, Pontrieux.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...