Devri

Recherche 'tra...' : 214 mots trouvés

Page 3 : de tramzet (101) à transportan-transportin-transport (150) :
  • tramzet
    tramzet

    adj. Qui délire.

    ●(1874) FHB 472/11b. eun den tramzet he speret.

  • tramziñ
    tramziñ

    v. intr.

    (1) Délirer.

    ●(18--) MILg 244. Hag ho kiz eo, kannaded keiz, / Koll ho kreden, tramzi noz-deiz ; / ne vec'h-hu mui nemet korfou / boeden ebet enn ho pennou ?

    ●(1931) VALL 195b. Délirer, tr. «tramzi L[éon].» ●(1943) VKST Meurzh/Ebrel 245. tramzi a ra gant an derzienn, ne oar mui petra lavar… ●(1950) KROB 30/12. Hag edo eno o krena gant an derzienn ha gant an enkrez... hag o tramzi alies zoken. Ya, tramzi a rae !

    (2) Glisser obliquement.

    ●(1958) ADBr lxv 4/533. (An Ospital-Kammfroud) Tramzi, Tramza : v. – Glisser obliquement, latéralement : ruza a-skelb. – Tehoud a ra ar bern kolo diwar e dorchen : tramzi a ra. Kostez a zo gant an hent, kaer e-neus ar marh limon enebi, rojou ar harr a zalh da dramzi.

  • trañch .1
    trañch .1

    m. & adv.–où

    I. M. (agriculture) Houe.

    ●(1499) Ca 200a. Trang. cest vng instrument.

    ●(1659) SCger 14a. beche, tr. «tranch.» ●(1732) GReg 933b. Tranche, instrument pour le labourage, tr. «Trainch. p. trainchou.» ●(1787) BI 198. er hetan taul-tranche. ●(1794) ABR.goerz 8b. Ho falc’h, ho ferrier, hac ho tranchou.

    ●(1849) LLB 735. un tranch pé ur huiltan. ●(1878) EKG II 182. tenna panez a daoliou tranch. ●(1870) FHB 286/195b. an douar (...) ker meinok ma na elle na pi na tranch he ziscolpa. ●(18--) GBI I 190. Roët tranch d'ez-han, d' dorri havrek, tr. «On lui donna une pioche pour ouvrir les guérets.»

    ●(1907) PERS 25. eun taol trench. ●(1924) LZMR 29. o zrenchou hag o bouc'hili war o skoaz. ●(1931) VALL 751b. Tranche, sorte de houe, tr. «trañch m.» ●(1985) AMRZ 175. ledander teod an trañch.

    ●(2005) SEBEJ 210. (Ar Yeuc'h) ameublir le sol avec une houe, eun tranch.

    II. Adv.

    A. A-daol-trañch : tout à coup.

    ●(1950) KROB 28-29/14. ne c'hell ket dilezel e labour ha dont a-daol-trañch d'ho kaout !

    B. A-droc'h-trañch.

    (1) Tout à coup.

    ●(1867) FHB 149/357b. deuet evelse a drouc'h tranch en ho mesk. ●(1896) LZBt Meurzh 11. n'heller ket kregi a droc'h-tranch gand ar re vraz.

    ●(1908) PIGO II 145. Hag hen warlerc'h, a droc'h-tranch. ●(1920) FHAB C'hwevrer 245. hag a skoas a-droc'h-tranch warzu touriou Breiz-Izel.

    (2) par ext. À la va-vite.

    ●(1926) FHAB Mezheven 209. eur yez lennek grêt a droc'h-tranch.

    (3) Toute affaire cessante.

    ●(1962) TDBP I 109. a-droh-trañch, tr. «sans délai, toute affaire cessante.»

  • trañch .2
    trañch .2

    voir tañch

  • trañch-pig
    trañch-pig

    m. (agriculture) Houe servant à l'arrachage des pommes de terre, du goémon, etc.

    ●(1987) GOEM 64. Du côté de Landéda, quelques hommes utilisaient des treinch-pik (genre de houes, servant entre autres à l'arrachage des pommes de terre).

  • trañch-pluenn
    trañch-pluenn

    m. Canif.

    ●(1659) SCger 19a. cannif, tr. «tranch pluen.»

  • trañchal
    trañchal

    voir trañchañ

  • trañchañ / trañchal / trañchat / trañchiñ
    trañchañ / trañchal / trañchat / trañchiñ

    v. tr. d.

    (1) Houer, biner.

    ●(1732) GReg 918b. Pour mettre une terre en valeur, il faut 1°. jachérer, ou donner le premier labour : 2°. biner, ou donner le second labour : 3°. tercer, ou donner le troisième labour, tr. «Evit lacqât ur pez doüar e gounidéguez ez rencqear da guentâ, e havréya : d'an eil, poënta, trancha, serri, moucha, hoguedi, teila, hac arat : d'an drede, disarat, pe fogea, pe tersqiryat.»

    ●(1919) FHAB Kerzu 182. êt da dranchat eun tamm douar da lakat gwiniz du.

    ●(2005) SEBEJ 210. (Ar Yeuc'h) biner les betteraves, tranchi petarabez.

    (2) Arracher (des pommes de terre à la houe).

    ●(1903) LZBg Du 271. ha ni e gav arlerh ur hoh dén é tranchal aveleu doar én é gloz.

    (3) Trañchañ kaeioù : refaire des talus.

    ●(1975) UVUD 81. (Plougerne) Kempenn ar c'haiou 'm eus great – ober kaiou nevez var ar c'haiou koz. Trañichat aneho. 'Trañiches ar c'haiou koz. Tennes toud ar c'hichou dac'houto a tollar douar varno dac'houde, douara aneho ag ada lann varno.

  • trañchat
    trañchat

    voir trañchañ

  • trañchata / trañchatat
    trañchata / trañchatat

    v.

    (1) V. intr. Houer.

    ●(1982) PBLS 629. (Langoned) trañchatad, tr. «travailler à la houe.»

    (2) V. tr. d. Arracher (des pommes de terre à la houe).

    ●(1982) PBLS 629. (Langoned) trañchatad, tr. «arracher les pommes de terre.»

  • trañchatat
    trañchatat

    voir trañchata

  • trañche
    trañche

    s. –où (domaine militaire) Tranchée.

    ●(1633) Nom 238b-239a. Agger : trenchée, bouleuart, rampart : trancheou, rampart, creou.

    ●(1919) BUBR 2/41. ha na dleont ket tostaat alïes d'an trancheou. ●(1919) BUBR 8/206. o kalamarc'hat dour ha fank en trancheou.

  • trañched
    trañched

    m. Tranchet.

    ●(1633) Nom 172b. Scalprum sutorium, culter sutorius, smilium : trenchet : tranchet. ●197a. Scalprum : trenchet : tranchet.

  • trañcheenn
    trañcheenn

    f. =

    ●(1920) FHAB Genver 215. Eno e oe toullet e gorf war an drancheen gant eun tôl bir.

  • trañcherez
    trañcherez

    f. (agriculture) = benveg labour-douar.

    ●(1982) TKRH 105. an ogedoù, an drañcherez.

  • trañchezon
    trañchezon

    s. (pathologie) Tranchée.

    ●(1633) Nom 261a. Verminatio, tormina alui : tranchée, mal de ventre : tranchesoun, drouc coff.

    ●(1659) SCger 27b. colique, tr. «tranchéson.» ●120b. tranchée de ventre, tr. «trancheson.» ●175b. trancheson, tr. «colique.» ●(1732) GReg 933b. Tranchées de cheval, ou tranchées rouges, tr. «Tranchéson. (Delà on dit par injure aux hommes comme aux bêtes ; boëd an tranchéson.»

  • trañchezour
    trañchezour

    m. Tranchoir.

    ●(1499) Ca 192b. Taillezour vide in tranchezour. ●200a. Tranchezour pe tranchoer alias taillezour.

  • trañchiñ
    trañchiñ

    voir trañchañ

  • trañchouer
    trañchouer

    m. Tranchoir.

    ●(1499) Ca 200a. Tranchezour pe tranchoer alias taillezour. ●(c.1500) Cb. Tailloer vide in tranchoer. ●(1633) Nom 58a. Panicra mensa, solum cereale : trenchoir de pain : trangoüer pe assiet bara. ●156b. Orbis : trenchoir rond : tranchouër round.

    ●(1659) SCger 175b. tranchouer, tr. «cousteau de cordonnier.» ●(1732) GReg 934a. Tranchoir, tailloir, tr. «Traiñchoüer. p. traiñchoüerou.»

  • tranell
    tranell

    voir treinell

  • trank
    trank

    m. =

    ●(1905) IVLD 196. ar vaouez e doa roet he c'har a gouezaz divar an trank pe zanail.

  • trankad
    trankad

    m. Largeur de ce qu'un homme peut faucher.

    ●(1949) KROB 17/13. Kas a ra gantañ eun trankad a dri pe bevar baz ledander.

  • trankañ .1
    trankañ .1

    v. intr. S'engouer.

    ●(1936) IVGA 46. Kinnig a rae tranka. ●217. Tranka 'reas ar paotr. M'en em lakaas da doc'hal. ●309. Hag e kokoge ar c'hilhogig, ken na dranke. ●(1974) SKVT III 55. Diwallit da drankañ en ur evañ re vuan.

  • trankañ .2
    trankañ .2

    v. tr. d. = Tuer (?) cf. Gl. étrangler (?).

    ●(1896) LZBt Mae 20. a meuz bet kelou 'eo maro eur rouanez brudet (...) na gout a rit-hu ped sklav a zo bet tranket evid hen heuill barz ar be ? Dek ha tri-uguent.

  • tranked
    tranked

    f. –où

    (1) =

    ●(1927) FHAB Gouere 152. (Roudoualleg) treinked, gwregel, «deux morceaux de bois pliés qui servent à soutenir les skeriou dans la cheminée». Klevet em eus, e Kerne, a gredan, tranked, pe trankoed (?) evid eur planken lakaet a-dreuz er siminal. ●(1929) MKRN 86. an treber bras a oa e skourr ouz an tranked. ●(1931) VALL 417a. deux pièces de bois disposées dans les cheminées pour servir de landiers, tr. «trank, tranked, tre(i)nked (C[ornouaille]).»

    (2) Chenêt.

    ●(1931) VALL 117a. Chenêt, tr. «treinked f. C[ornouaille].»

    (3) = (?) Étagère (?).

    ●(1972) SKVT I 60. Danvez e oa war an trenkedoù, peadra da wiskañ an hanter eus kêr.

  • trankenn .1
    trankenn .1

    f. =

    ●(1908) FHAB Here 305. an allumetez korz oa var dranken ar siminal.

  • trankenn .2
    trankenn .2

    f. Toupie qui tourne mal.

    ●(1920) KZVr 364 - 22/02/20. Trankenn, tr. «se dit de la toupie qui tourne mal.»

  • trankennat
    trankennat

    v. intr. Osciller.

    ●(1920) KZVr 364 - 22/02/20. Trankenn, tr. «se dit de la toupie qui tourne mal ; trankennat, verbe.»

  • tranket
    tranket

    adj. Étranglé.

    ●(1936) IVGA 196. Eur c'hroz trañket.

  • trankil
    trankil

    adj.

    (1) Attr./Épith. Tranquille.

    ●(1818) HJC 153. Jésus, i pen er vague, e gousquai tranquil ar un trespennec.

    ●(1903) LZBg Meurzh 61. Ou ofisour alken e zas de ben a hobér dehé chom trankil.

    (2) Adv. Tranquillement.

    ●(1790) MG 371. ma vér obligét de ziousq couciance er-ré e vihue tranquil érstad-ce.

    ●(1959) BRUD 7/24. Ar gazeg koz a deue trankilig warlerh, nemed beb an amzer, pa dape eur votezad pe eun taol skourjez war he c'hroaz pe war he zalier.

  • trankilaat
    trankilaat

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Tranquilliser.

    ●(1821) SST 234. tranquillat e rant er gonscience. ●(1838) OVD 19. hi e dranquilla er gouciance.

    (2) Rassurer.

    ●(1919) TOBB 63. deuet da dranquillat ac'hanomp.

    II. V. intr. Se tranquilliser.

    ●(1852) MML 134. he speret a deu da dranqilaat.

  • trankilamant
    trankilamant

    adv. Tranquillement.

    ●(1829) HBM 12. azezet tranqilamant var an douar en e dy.

  • trankilite
    trankilite

    f.

    (1) (météorologie) Calme, bonace.

    ●(1633) Nom 219b. Tranquillitas : tranquillité : tranquillitè, amser amiabl.

    (2) Tranquillié.

    ●(1862) BSH 19. Lezet ar gristenien en ho zranquilité. ●vit caout tranquilite.

    (3) War e drankilite : tranquillement.

    ●(1854) MMM 174. Amà, question ebet eus ar passionou-se furius pere a droubl ac a zall an den : a ben-ê-greïson, var ê dranquilite ha gat gouessiêgues vad, ar pec'heur sacrilach a gompren, a arranje, a ra ê dorfet.

    ●(1969) BAHE 62/48. debret o doa war o zrankilite. ●(1975) BAHE 87/13. lezel a raen Pechard da vont war e drankilite.

  • trankl
    trankl

    m. –ed, –où

    (1) Pièce dans le comble d'un bâtiment.

    ●(1732) GReg 446b. Galetas, le plus haut étage d'une maison, tr. «Trancql. pl. trancqlou. trancql an ty.»

    ●(1876) TDE.BF 630a. trañk, trañkl, tr. «s. m. Galetas de décharge pour les objets inutiles du ménage ; pl. ou.»

    (2) =

    ●(1732) GReg 172b. Claye attachée au plancher d'une cuisine pour y mettre du lard, ou du beuf à fumer, tr. «trancql. p. trancqled.»

    (3) =

    ●(1732) GReg 936b. Traversiers enchassez dans une cheminée pour soutenir du bois à sécher, tr. «Tranql. p. tranqled. an tranqled.»

    ●(1986) CCBR 106. (Brieg) bas de la chambre à fumée [cheminée], tr. «trañkl.» ●139. A l'intérieur de la cheminée, on crépissait jusqu'aux rondins transversaux auxquels on accrochait les andouilles / ar bizhier trañkl. L'endroit où se trouvent ces rondins s'appelle la chambre à fumée / an drankl.

    (4) Bizhier trankl =

    ●(1986) CCBR 139. (Brieg) A l'intérieur de la cheminée, on crépissait jusqu'aux rondins transversaux auxquels on accrochait les andouilles / ar bizhier trañkl. ●(1994) MARV xiii 13. (Pleiben) e-barz ar ziminal, war ar bizied trankou, e leh ma veze lakeet an anduill.

  • trañport .2
    trañport .2

    voir trañsportañ

  • trañsailh
    trañsailh

    s. (argot de La Roche-Derrien) Argent.

    ●(1885) ARN 34. Argent, tr. «Trañsail. Dans l'argot tiré du français : de la mitraille, de la menue monnaie.» ●(1886) RECe vii 49. Transaill, menue monnaie. A Trév[érec], argent en général.

    ●(1957) BAHE 11/28. Gerioù da lavarout arc'hant : mouilh, pesked, kokez (kokouz), gailhed, transailh.

  • trañsfigurasion
    trañsfigurasion

    f. Transfiguration.

    ●(1861) BSJ 140. Er guir transfiguration e zou er memb tra guet er guirieu-men : quemér ur form é léh ur form aral.

  • trañsfiguriñ
    trañsfiguriñ

    v.

    (1) V. tr. d. Transfigurer.

    ●(1499) Ca 200a. Transfiguraff. g. transfigner (lire : transfigurer).

    (2) V. pron. réfl. En em drañsfiguriñ : se tranfigurer.

    ●(1861) BSJ 140. Hur Salvér hum dransfiguras èl-cé dirac tri ag é Apostolèd.

  • trañsflammañ
    trañsflammañ

    v. tr. d. =

    ●(1838) OVD 103. un douce santiamant benac, péhani e dransflammou hou ç'inean.

  • trañsgreseur
    trañsgreseur

    adj. =

    ●(c.1500) Cb 48a. ga. contraire / transgresseur. b. contrel trangresseur.

  • trañsgresiñ
    trañsgresiñ

    v. tr. d. Transgresser.

    ●(1659) SCger 87a. outrepasser, tr. «transgressi.» ●(1792) BD 663-664. o transgressin gourchemen doue / esoch coet en amant se, tr. «en transgressant le commandement de Dieu / vous êtes tombés dans cette nécessité.»

  • trañsgresion
    trañsgresion

    f. Transgression.

    ●(1499) Ca 200a. Transsgression. g. idem.

  • trañsitoar
    trañsitoar

    adj. Transitoire, passager.

    ●(1575) M 2489-2490. Euyt joa transitoar : doen glachar bet nary, / So direz follez bras, tr. «Pour une joie passagère subir une douleur éternelle, / C'est absurde et grande folie.»

  • trañsizonañ
    trañsizonañ

    v. tr. d. [au passif] Dégoûter, écœurer.

    ●(1938) WDAP 2/126. (Pleiben) Trañsizona, Verb, Kaout doñjer ouz eur meuz pe eun evach bennak goude beza bet ouspenn gwalc'het gantañ. Skouer : Transizonet eo bet Naig vihan gant ar gwestell-amann. ●(1955) STBJ 91. Ken trañzisonet e oan bet gantañ ma save ma c'halon gant an heug.

  • trañsizonet
    trañsizonet

    adj. Dégoûté, écœuré.

    ●(1955) STBJ 225. trañsizonet : reketet, strailheret. ●(1955) BLBR 85/8. trañsizonet on bremañ da viken.

  • trañslasion
    trañslasion

    f. Translation.

    ●(1499) Ca 200a. Translation. g. idem.

  • trañslatañ
    trañslatañ

    v. tr. d.

    (1) Transporter.

    ●(1499) Ca 200b. Translataff vide in transportaff.

    (2) Traduire.

    ●(1621) Mc i. translatet vez à Galleg en Brezonec.

  • trañsmigrasion
    trañsmigrasion

    f. Transmigration.

    ●(1499) Ca 200b. Transmigration. g. idem.

  • trañsport .1
    trañsport .1

    m. Transport.

    ●(1852) MML 187. ebars eun transport a joausdet.

  • trañsportañ / trañsportiñ / trañsport
    trañsportañ / trañsportiñ / trañsport

     

    (1) V. tr. d. Transporter.

    ●(1499) Ca 200b. Translataff vide in transportaff. ●Transportaff. g. transporter. ●(1633) Nom 149a. Nauis militaris : nauire pour transporter soldats : lestr da transportiff soudardet, lestr á bresel. ●150b. Corbita : nauire qui sert à transporter marchandise : lestr á seruig da caçc pe da transport marchadourez.

    ●(1659) SCger 120b. transporter, tr. «transporti.»

    (2) V. pron. réfl. En em drañsportañ ouzh ub. : se fâcher contre qqn.

    ●(1834) HEB 373. mæs ar c'hrouadur santel-mâ n'en em dransporte jamæs outo, ha souffr a reas quemense gant ur speret tranquil.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...