Devri

Recherche 'bri...' : 262 mots trouvés

Page 4 : de brinsad-1 (151) à brizhenn-3 (200) :
  • briñsad .1
    briñsad .1

    coll. Brindilles.

    (1699) Har 21. brinsat, tr. «menu bois.» ●(1732) GReg 929a. Tordre des branches en forme de chaînes, tr. «Tortiçza brinçzad. güea brinçzad.» ●(1744) L'Arm 236b. Du menu bois, tr. «Brinçatt » ●(1792) HS 82. unn deine é cherrein coèt, brinçat, menudeu.

    (1841) IDH 184. brinçad ha barreu. ●(1849) LLB 736. Ol er brinsad izel.

    (1906) HIVL 9. Er vugalé e glaské tro-ha-tro brinsad ha tammeu koed. ●(1934) BRUS 238. Une brindille, tr. «ur vrinsen, pl. brinsad, m.» ●(1942) DHKN ii. ur vréhad brinsad séh.

  • briñsad .2
    briñsad .2

    m. –où Pincée.

    (1905) BOBL 09 décembre 64/3e. sêzonit gant ur brinsad haolen, pebr, persil, lore.

  • briñsadigoù
    briñsadigoù

    plur. Broutilles.

    (1927) GERI.Ern 71. pl. brinsadigeu, tr. «broutilles.»

  • briñsenn
    briñsenn

    f. –où, briñsoù, briñsad

    (1) Brindille.

    (1792) HS 83. cherrein ur vrinçenn benac à goèt.

    (c.1825-1830) AJC 1825. eun toullad brissou.

    (1927) GERI.Ern 71. brinsenn V[annetais] f. pl. eu, col. brinsad, tr. «Brindille.» ●(1934) BRUS 238. Une brindille, tr. «ur vrinsen, pl. brinsad, m.» ●(1942) DHKN 121. bégeu er vrisenneu moén. ●(1970) BHAF 70. Ne vezen ket pell o vernia eun toulladig briñchou a domme prim-ha-prim reor va hastelodenn.

    (2) Menu bois.

    (1927) GERI.Ern 71. brinsenn V[annetais] f. pl. eu, col. brinsad, tr. «menus bois.»

    (3) Petite pousse.

    (1927) GERI.Ern 71. brinsenn V[annetais] f. pl. eu, col. brinsad, tr. «petite pousse.»

  • brintin
    brintin

    adj. Propre, bien tenu.

    (1927) GERI.Ern 71. brintin C[ornouaille] adj., tr. «Propre, frais, en ordre.» ●(c.1930) VALLtreg 288. Brintin : propre, ordonné (Corn. Caurel, St-Nicolas-du-Pélem). brintin, propre, frais. Eur plac'h brintin, eur menaj brintin (Ste-Trifine, Besco). ●(1931) VALL 318a. Frais. (...) propre (linge, objets) C[ornouaille], tr. «brintin.» ●(1955) LLMM 50/12. o kavout bod ken brintin.

  • brishaat
    brishaat

    v. intr. Prendre différentes couleurs.

    (1732) GReg 221a. Prendre différentes couleurs, tr. «brizzaat. pr. brizzët

  • briskenn
    briskenn

    f. briskoù (jeu) Brisque.

    (1890) MOA 150a. Brisque, Jeu de cartes, tr. «brisken, f. pl. m. briskou

  • briskez
    briskez

    coll. = (?).

    (1855) FUB 386-387. Faô rû ha faô briz / Sétu briskez al Lan-Bâliz, tr. «Fèves rouges et fèves bariolées, / Abricots des Lamballais.»

  • brivaj
    brivaj

    m. Gadoue.

    (1957) ADBr lxiv 4/450. (An Ospital-Kammfroud) Brivaj n. m. pl. inusité. – Limon, surtout lorsqu'il s'y mêle des éléments organiques : eaux usées, eaux d'égout, contenu des fosses d'aisance, etc. Ar brivaj a vo mad da zrusaad ar foenneg.

  • Briver
    Briver

    n. de l., marais Ar Briver : La Brière.

    (1) Ar Briver.

    (1914) ARVG mae 76. Ar bechadou douar savet us d'ar Brier-Vras n'emaint ket da vean hanvet. ●(1995) LMBR 40. etre ar Briver hag ar Mor Atlantel.

    (2) Nom de famille.

    (1970) NFBT 26 N° 195. Briéro (Le).

  • briz .1
    briz .1

    m. (météorologie) Brise.

    (1925) BILZ 107. Saïg, eur briz reud a avel anei, ar varrenn stur en e zorn dehou, en e zorn klei ar skoud vras troet war an taked, a ziskouee d'ar pôtr penôs dizaveli ar gouel bras, lofi dindan ar rizennadou.

  • briz .2
    briz .2

    s. Cassure.

    (1557) B I 650. Me guel fournis heb un bris he bisaig, tr. «Je vois son visage sans une égratignure.»

  • brizañ
    brizañ

    v. tr. d. Briser, rompre (qqn) sur la roue.

    (1792) BD 2785-2786. Sa baronet amarettan / ous eur rot buan evrisan, tr. «çà ! barons, liez-le / sur une roue vite que je le brise.»

  • brizennad
    brizennad

    f. –où = (?) cf. brizh

    (1981) LIMO 09 février. Ha chetu e seùel én un taol ur vrisennad d'ober un distan de dud er park.

  • brizh .1
    brizh .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de couleurs)

    (1) Bariolé.

    (1659) SCger 134a. bris, tr. «baie.» ●(1732) GReg 221a. De differentes couleurs, tr. «bris. (Van[netois] brih. breh

    (1866) BOM 26. Ar c'hole briz, ann eujenet, tr. «le taureau tigré, les grands bœufs.»

    (1904) DBFV 30b. bréh, brih, breih, adj., tr. «tacheté, moucheté de diverses couleurs.» ●(1931) VALL 58a. Bariolé, tr. «briz

    (3) Taché, sale.

    (1957) AMAH 23. e soutanenn damwenn a denne da gouez sant Loeiz «du pa vez gleb, ha pa vez sec'h gwall vrizh

    (4) Pie.

    (1878) EKG II 157. ar vioc'h vriz hag a zo laer evel an dour. ●(18--) SBI II 160. Eur vuc'hic vriz, tr. «une petite vache pie.»

    (5) Grivelé.

    (1904) DBFV 30b-31a. bréh, brih, breih, adj., tr. «grivelé, mêlé de gris et de blanc.»

    (6) (en plt d'un vêtement) Rayé.

    (1499) Ca 178b. [sae] g. robe rayee my partie. b. sae briz.

    B. (météorologie) Douteux.

    (1915) RNDL 151. Brih en amzér ; kent pell merhat é taolo glaù, tr. «Le temps est douteux ; avant longtemps sans doute il pleuvra.» ●(1916) LIKA 27. (Groe) Brih en amzer, meit ne dol ket glao.

    C.

    (1) (en plt de qqn) Sot.

    (1838-1866) PRO.tj 191. en ho c'homzou int re vriz. ●(1872) FHB 394/227b. paotred briz ha brell.

    (2) (en plt de mots, de paroles) Sot.

    (1890) ARK 44. ar re a silaou-fe ho komzou briz ?

    (1915) HBPR 144. Skriva 'rea var ho c'hrampou a bep seurt traou bris.

    (3) (en plt de qqn) Qui a des taches de rousseur.

    (1633) Nom 271a. Lentiginosus : lentilleux, plein de taches : vn den briz, leun á tachouigou hac á rouingigou.

    II. Épith.

    (1) Bara-brizh : pain bis.

    (c.1718) CHal.ms iii. Pain metif, tr. «bara bris, bara queig'.» ●(1732) GReg 685b. Pain metif, ou bis-blanc, tr. «bara briz

    (2) Askol-brizh : chardons Notre-Dame.

    (1732) GReg 152b. Chardon nôtre Dame, ou, argentin, tr. «An ascolen vriz

    (1919) FHAB Kerzu 191. bokedou tro 'n heol pe an askolen-vriz.

    (3) Kelien-brizh : taon.

    (1849) LLB 1270. Ur gelionen vreh (...) Er vugulion en des hi anvet dabonen.

    (4) Kole-brizh : taurillon moucheté (animal chimérique).

    (1925) SFKH 32. Nitra ne huélan : na kohlé bréh, na ki du.

    (5) Leue-brizh : veau moucheté (animal chimérique).

    (1925) SFKH 31. Doh troed er groéz men é vé gourvéet bamnoz ur lé bréh pé ur hi du.

    (6) An dognez vrizh : personnification de la mort.

    (1929) SVBV 73. falc'het, e kreiz bleuñ o yaouankted, gand an dougnez vriz.

    (7) Kig-brizh : viande entrelardée.

    (1732) GReg 563a. Petit-lard, lard qui est entre-lardé, tr. «qicq-briz

    (8) [devant un subst.] Pseudo, mauvais, sommaire.

    (1868) KMM 255. ar briz-descadurez a roer brema dezo, nemet noazout ne raï. ●(1869) FHB 216/49a. eur bris-skiant, eur bris-descadurez, eur bris-goueziegez.

    (1925) BUAZmadeg 239. eur briz sin ar groaz.

    III. Adv. C'hwerv-brizh : doux amer.

    (1938) BRHI 81. Il veut qu'on en sépare les espèces : les amères tachetées (c'houero-briz), d'une part, et de l'autre les douces amères (c'houero-dous).

    IV.

    (1) Bezañ brizh e sac'h : voir sac'h.

    (2) Koll e vuoc'h vrizh : voir buoc'h.

    (3) Na vezañ er vuoc'h vrizh er gêr : voir buoc'h.

    (4) Diot evel ul leue brizh : voir leue.

  • brizh .2
    brizh .2

    coll. Taches de rousseur.

    (18--) CST 26. briz e zremm a lugerne evel ar re a zo war gein an dluzed.

    (1933) OALD 45/215. da gas ar pikou panez pe ar briz eus bizachou an dud.

  • brizh .3
    brizh .3

    m. Sot.

    I.

    (1909) FHAB Kerzu 378. Epad an amzer-ze an daou vriz all o doa toullet ha kinkaillet al lodenn vrasan eus ar bette, ha pennadet ar goulou da lakat enno. ●(1924) NFLO. bouffon (un), tr. «eur briz (H[aut]-Léon].»

    II. Kaout un tammig lod e park ar Brizh // Kaout ul lodenn e park ar Brizh : être bête, fou.

    (1878) SVE 548. Kaout eul loden e parg ar Briz, tr. L.-F. Salvet «Avoir une portion dans le champ de Le Bris. (Etre sot.)»

    (1931) VALL 701. Il est sot (en termes voilés), tr. F. Vallée «eul lodenn en deus e park ar Briz.»(1935) ANTO 46 (T) *Paotr Juluen. Met ha servija a ra klemm kement-se tud hag eman, d'o meno, an holl skiant ganto, hag o deus d'am hini-me, un tammig lod e park ar Briz. ●(+182). (1955) VBRU 176 (T) *Jarl Priel. Digouezhet e oa, am eus aon bras d'hon ofiser ul lodenn vat eus park ar Brizh.

  • brizh- .4
    brizh- .4

    (grammaire)

    (1) Préfixe péjoratif.

    (1732) GReg 264b. Demi (…) En terme de mépris, tr. «briz

    (2) Hybride.

    (1931) VALL 368b. Hybride, tr. «briz-

  • brizh-du
    brizh-du

    adj.

    (1) Tacheté de noir.

    (1904) DBFV 31a. bréh du, tr. «tacheté de noir.»

    (2) (Vache) pie-noir.

    (1962) EGRH 21. brizh-du a., tr. « pie-noir. »

  • brizh-e-sac'h
    brizh-e-sac'h

    adj. popul. Qui n'est pas difficile.

    (1931) VALL 195a. qui n'est pas délicat, tr. «briz-e-sac'h T[régor] popul.»

  • brizh-gwenn
    brizh-gwenn

    adj. (Vache) pie.

    (1849) LLB 1137. en anuerzi breh guen.

    (1904) DBFV 31a. añnoerzi bréh guen, tr. «génisses tachetées de noir et de blanc.»

  • brizh-melen
    brizh-melen

    adj. (Vache) pie-jaune.

    (1949) KROB 13/7. eur veoc'h briz-melen, hir he c'herniel, ledan he zez.

  • brizhadenn
    brizhadenn

    f. –où Petit jet (d'eau bénite avec le goupillon).

    (1910) MAKE 73. Eur vrizaden dour benniget.

  • brizhadur
    brizhadur

    m. –ioù

    (1) Moucheture.

    (1732) GReg 642a. Moucheture, tr. «brizadur

    (1904) DBFV 31a. bréhadur, brihadur, m. pl. eu, tr. «moucheture.» ●(1927) GERI.Ern 71. brizadur m., tr. «bigarrure, marqueterie, marbrure.»

    (2) Taches de rousseur.

    (1744) L'Arm 343a. Rousseur, tr. «Breihênn. : Bréhadur er face. m.»

    (1904) DBFV 31a. bréhadur er fas, tr. «rousseur.»

    (3) Hybridation.

    (1931) VALL 368b. Hybridation, tr. «brizadur

  • brizhaj
    brizhaj

    m.

    I. (habillement) =

    (1924) SBED 12. Un dantér kôh / Unan brihaj.

    II. (phycologie)

    (1) Géomon d'épave, de laisse, de houle mélangés.

    (1968) NOGO 211. goémons d'épave mélangés, bri:zaʒ : «mélange».

    (2) Bezhin-brizhaj : goémon d'épave, de laisse, de houle mélangés.

    (1960) GOGO 203. (Kerlouan, Brignogan) les goémons recueillis l'été et même en octobre sont dénomés bejin brizač (brizac'h).

  • brizhamzer
    brizhamzer

    m. (météorologie) Temps variable.

    (1957) ADBr lxiv 4/446. (An Ospital-Kammfroud) briz-amzer, temps variable, avec légère tendance au beau temps.

  • brizhamzeriñ
    brizhamzeriñ

    v. impers. (météorologie) Faire un temps variable.

    (1957) ADBr lxiv 4/445-446. (An Ospital-Kammfroud) Amzeri : v. – Correspond au français «se maintenir» dans l'expression : «le temps se maintiendra» : kredi a ran e amzero hirio. Lorsque les chances de beau temps sont encore plus faibles, on dit plus volontiers brizamzeri. (An Ospital-Kammfroud).

  • brizhañ / brizhat / brizhiñ
    brizhañ / brizhat / brizhiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Prendre différentes couleurs.

    (1732) GReg 221a. Prendre differentes couleurs, tr. «Briza. pr. brizet. Van[netois] briheiñ. brehat. ppr. et

    (1904) DBFV 31a. bréhat, brihat, v. n., tr. «prendre différentes couleurs.»

    (2) Se tacher.

    (1919) DBFVsup 10b. bréhat, tr. «Se tacher.»

    (3) (météorologie) Brumer.

    (1905) DIHU 5/88. Bréhein e hré en amzér neoah ha diù pé tér stiren e oé déjà dibouket ér gevred-ihuél.

    (1919) DBFVsup 10b. bréhat, tr. «brumer.»

    (4) (en plt de qqn) Déraisonner.

    (1962) TDBP II 66. E oa o vriza, tr. «il avait un accès de folie, ou : il déraisonnait.»

    II. V. tr. d.

    (1) Moucheter, tacheter, barioler.

    (1732) GReg 642a. Moucheter, parsemer un fond blanc de petites taches noires, tr. «(Van[netois] brehat. brihat. pr. et

    (1904) DBFV 31a. bréhat, brihat, v. a., tr. «tacheter.» ●(1924) ZAMA 209. ha ma vriz ac'hanon penn-da-benn gant pri ar skosellou. ●(1927) GERI.Ern 71. briza, tr. «barioler, moucheter, marqueter.» ●(1931) VALL 58a. Barioler, tr. «briza

    (2) Hybrider.

    (1931) VALL 368b. Hybrider, tr. «briza

  • brizhanzav
    brizhanzav

    v. [empl. comme subst.] Semi aveu.

    (1936) PRBD 103. Lezen ar gofesion, hervez m'eo douget gant Jezuz-Krist, n'eo ket eur bris-anzav eus hor pec'hejou.

  • brizhaon
    brizhaon

    m./f. Appréhension.

    (1931) VALL 32a. Appréhension, tr. «briz-aon m. (et f.).»

  • brizhaotrou
    brizhaotrou

    m. Petit monsieur.

    (1866) BOM 28. Sellit ! sellit ! ar briz-aotrou ! ●(1868) FHB 197/327b. briz-aotrouien, collet gantho langach ho zud.

    (1907) FHAB Gouere 150. lavaret da vriz-aotroned Paris. ●(1923) AAKL 3. ar briz-aotrou-ze.

  • brizhardenn .1
    brizhardenn .1

    f. –ed Femme un peu folle.

    (1957) ADBr lxiv 4/450. (An Ospital-Kammfroud) Brizardenn n. f. pl. brizardenned. – Femme un peu folle : ar vaouez-se n'eo nemed eur vrizardenn.

  • brizhardenn .2
    brizhardenn .2

    f. –où Tache de rousseur.

    (1924) BILZbubr 37/811. brizardennou e-leiz e dal.

  • brizhc'hoant
    brizhc'hoant

    m. –où Velléité.

    (1732) GReg 950b. Velleité, volonté imparfaite, tr. «Briz-c'hoand. p. brizc'hoanchou

  • brizhc'hoarzh
    brizhc'hoarzh

    m. –où Ricanement.

    (1847) BDJ 14. gant ur brusc'hoars hankeniet. 23. brusc'hoarsou. 32. gand eur brusc'hoars a vreûr.

    (1957) AMAH 100. Dipitus e kavemp evelato selloù a-dreuz ha brizh-c’hoarzh ar re a ranke hon daremprediñ.

  • brizhc'hoarzhin
    brizhc'hoarzhin

    v. intr. Ricaner.

    (1906) KANngalon Gwengolo 207. «Traou souezuz !» a lavar an dud difeiz, en eur vrizc'hoarzin.

  • brizhdeskadurezh
    brizhdeskadurezh

    f. Éducation de peu de valeur.

    (1868) KMM 255. ar briz-descadurez a roer brema dezo.

  • brizhdevod
    brizhdevod

    m. –ed Faux dévot, cafard, cagot, papelard.

    (1732) GReg 265a. Demi-devot, tr. «briz-devod.» ●284b. Faux devot, tr. «briz-devot. p. briz-devoded.» ●907a. Tartufe, tr. «brizdevod. p. brizdevoded

  • brizhdevodez
    brizhdevodez

    f. –ed Fausse dévote.

    (1732) GReg 284b-285b. Fausse devote, tr. «briz-devodès. p. briz-devodesed

  • brizhdimezell
    brizhdimezell

    f. –ed Demi-demoiselle.

    (1732) GReg 265a. Demi-demoiselle, tr. «briz-demesell

  • brizhdiod
    brizhdiod

    m. –ed Sot.

    (1878) SVE 82 §530. Briz-diod, hag a oar tevel, / Ouz eun den fur a zo hevel, tr. «Sot qui sait garder le silence / D'un homme sage a l'apparence.» ●(1890) MOA 85. briz-diot, tr. «à moitié fou.»

    (1908) FHAB Even 178. nemet eur briz-diot.

  • brizhdiot
    brizhdiot

    adj. Sot.

    (1867) MGK 91. e kavaz d'in gwelet / E voa eunn tamm briz-diod.

  • brizhek
    brizhek

    adj. (météorologie) Pommelé, couvert de petits nuages ronds.

    (c.1718) CHal.ms ii. temps pommelé, femme fardée ne sont pas de longue durée, tr. «amser brehec, brihec, cogussec ne badant quet pel.» ●(c.1718) CHal.ms iii. pommelé, le Ciel le temps est pomelé, tr. «brehec, ou briec é en ean, en amser.»

    (1904) DBFV 31A. bréhek, brihek, tr. «(ciel, temps) pommelé.»

  • brizhell
    brizhell

    f. –où Bariolage.

    (1931) VALL 58a. Bariolage, tr. «brizell f.»

  • brizhelladur
    brizhelladur

    m. Moucheture.

    (1732) GReg 642a. Moucheture, tr. «brizelladur

    (1914) DFBP 217a. moucheture, tr. «Brizelladur.» ●(1927) GERI.Ern 71. brizelladur m., tr. «bigarrure, marqueterie, marbrure.» ●(1931) VALL 58a. Bariolage, tr. «brizelladur m.»

  • brizhellañ / brizhellat / brizhelliñ
    brizhellañ / brizhellat / brizhelliñ

    v. tr. d. Moucheter.

    (1732) GReg 642a. Moucheter, parsemer un fond blanc de petites taches noires, tr. «Brizellat. pr. brizellet

    (1904) DBFV 31a. bréhellein, brihellein, v. a., tr. «moucheter, tacheter (Gon[ideg].» ●(1914) DFBP 217a. moucheter, tr. «Brizella.» ●(1927) GERI.Ern 71. brizella, tr. «barioler, moucheter, marqueter.» ●(1931) VALL 58a. Barioler, tr. «brizella

  • brizhellek
    brizhellek

    adj.

    (1) Bariole.

    (1931) VALL 58a. Bariolé, tr. «brizellek

    (2) Marqué de taches de rousseur.

    (1982) PBLS 319. (Langoned) brizhelleg, tr. «marqué de taches de rousseur.»

  • brizhenn .1
    brizhenn .1

    f. –ed Folle.

    (1872) ROU 86a. Taisez-vous, folle (q. v. êts), tr. «roit peoc'h, brizenn ! (zo ac'hanoc'h).»

    (1931) VALL 298b-299a. Femme ; peu sensée, fantasque, tr. «brizenn

  • brizhenn .2
    brizhenn .2

    f. –où, brizhad Tache de rousseur.

    (1744) L'Arm 343a. Rousseur, tr. «Breihênn. : Bréhadur er face. m.»

    (1904) DBFV 31a. bréhen, brihen, f. pl. –nneu, et bréhad, brihad, tr. «moucheture, rousseur.» ●(1927) GERI.Ern 71. brizenn f., tr. «tache de rousseur.»

  • brizhenn .3
    brizhenn .3

    f. –où (météorologie)

    (1) Petite ondée.

    (1919) DBFVsup 10b. bréhen, tr. «petite ondée.»

    (2) Temps gris.

    (1919) DBFVsup 10b. bréhen, tr. «(temps) gris.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...