Devri

Recherche 'hi...' : 188 mots trouvés

Page 4 : de hirnezh (151) à hiziv-hidiv-hiniv (188) :
  • hirnezh
    hirnezh

    [bpm hirnez < hir + nezh]

    F.

    (1) Longueur de temps, longue durée.

    ●(1732) GReg 310b. Longue durée, tr. «hirnez.» ●583a. Longueur, tems que dure une chose, tr. «hirnez.» ●La longueur de l'Eternité, tr. «An hirnez eus an Eternitez.»

    ●(1962) EGRH I 109. hirnezh f.

    (2) Dre hirnezh : à la longue.

    ●(1893) IAI 99. an traou a deuas dre irnez da veza kempennoc'h. ●140. beteg ma vo torret ho nerz dre irnez.

    ●(1920) LZBl Du 408. A neubeudou, dre hirnez ha pasianted ebken, eo e za ar sklerijen e spered an dud keiz-se.

    (3) Un hirnezh : une éternité, un long laps de temps.

    ●(1824) BAM 387-388. ma ze an distera tardamant evito un hirnes.

    ●(1923) FHAB Gouere 261. Eun hirnez eo mont eus a Gastell da Vrest.

    (4) Chom un hirnezh : être longtemps, un éternité.

    ●(1911) BUAZperrot 291. alies zoken e chome eun hirnez, araok henvel den ebed.

    (5) Droug-hirnezh : nostalgie.

    ●(1924) LZMR 47. an drouk-hirnez a bellaë evid eun abadenn.

    (6) Longeur de l'attente.

    ●(1732) GReg 348a. Ennui, causé par quelque retardement, tr. «Hirnez.»

  • hirnezh-amzer
    hirnezh-amzer

    f. Longue duré.

    ●(1710) IN I 18. dre boan ha dre hirnez amser. ●137. an hirnez-amser a zeu peurvuia da gresqui cals ar pec'het. ●(1732) GReg 310b. Longue durée, tr. «Hirnez-amser.»

  • hirnezhiñ
    hirnezhiñ

    v. intr. Trouver le temps long en attendant, se morfondre.

    ●(1870) FHB 308/375b. Pell zo, hep mar, oc'h hirnezet o c'hortoz eul lizer bennak digan-in.

  • hiron .1
    hiron .1

    adj. Métis, hybride.

    ●(1732) GReg 621b. Ce garçon est metif, il est venu d'un François, & d'une Indienne, tr. «Hiron eo ar pautr ze.» ●Le mulet, qui vient d'un âne & d'une cavale, est d'une nature metive, tr. «Ar mul a so un aneval hiron, ou, hiron dre natur.»

    ●(1923) SKET I 90. bugale hiron. ●(1931) VALL 368b. Hybride, tr. «hiron.»

  • hiron .2
    hiron .2

    m. –ed Métis.

    ●(1732) GReg 621b. Metif, ou metis, metive, né d'un mâle, & d'une femelle de differentes especes, tr. «Hiron. p. hironed.»

    ●(1907) FHAB Eost 164. perag an hironed-se ne badont-hi ket d'en em skigna ? ●(1923) SKET I 112. genel hironed.

  • hironadur
    hironadur

    m. –ioù Hybridation.

    ●(1931) VALL 368b. Hybridation, tr. «hironadur m.»

  • hironañ
    hironañ

    v. tr. d. Hybrider.

    ●(1931) VALL 368b. Hybrider, tr. «hirona.»

  • hironegezh
    hironegezh

    f. Hybridité (caractère hybride).

    ●(1931) VALL 368b. Hybridité, tr. «hironegez f.»

  • hironelezh
    hironelezh

    f. Hybridité (condition d'hybride).

    ●(1931) VALL 368b. Hybridité, tr. «hironelez f.»

  • hironiezh
    hironiezh

    f. Hybridisme, hybridité.

    ●(1931) VALL 368b. Hybridité, tr. «hironiez f.»

  • hirouzañ
    hirouzañ

    v. intr. Hennir.

    ●(1876) TDE.BF 291b. Hirouza, irouza, v. n. B[atz], tr. «Hennir.»

  • hirrev
    hirrev

    m. Gelée (qui prend dans le corps).

    ●(1929) MKRN 82. pellat an hirreo diouz beg e fri, tr. «pour empêcher son nez de geler.» ●177. (Gourin, ar Faoued, Skaer) Hirreo… Effet de la gelée. Kroget eo an hirreo en e zaouarn.

  • hirskouarnet
    hirskouarnet

    adj. Qui a de longues oreilles.

    ●(1869) FHB 251/331b. al loen hir-scouarnet.

  • hirskouarniek
    hirskouarniek

    adj. Qui a de longues oreilles.

    ●(1964) LLMM 107/416. ur c'hi-chase hirskouarniek.

  • hirsoñj
    hirsoñj

    m. Souvenir qui dure longtemps.

    ●(1925) SFKH 25. «Korrigan a valloh», e larér hoah hiniù en dé, get hir chonj. ●(19??) Kanaouenn Lomig Doniou. Eus ar soner burzhudus ni a viro hir soñj.

  • hirsoñjal
    hirsoñjal

    v. tr. i. Penser longtemps (à qqc.).

    ●(1943) FATI 97. kroget e oan da lavarout pedennou an Ael, ha n'ouzon ket penaos oun chomet da hirsonjal enno.

  • hirstudi
    hirstudi

    f. –où Longue étude.

    ●(1923) SKET I 76. frouez hir-studi.

  • hirsukrenn
    hirsukrenn

    f. –où Sucre d'orge.

    ●(1987) MZLC 96. Tammoù hirsukrennoù avaloù a oa diouzh ar c'hiz neuze hag ivez madigoù toaz bihan a veze warne ur begad sukr a bep seurt liv.

  • hirvarc'hata
    hirvarc'hata

    v. intr. Hésiter longtemps.

    ●(1909) BLYA xi. Warlerc'h hir-varc'hata am eus zentet.

  • hirvegek
    hirvegek

    adj. Au long bec.

    ●(1931) BAGA 116. Laboused hirvegek.

  • hirvlevek
    hirvlevek

    adj. Qui a de longs cheveux, de longs poils.

    ●(1931) VALL 444b. Mamouth, tr. «olifant hirvlevek.»

  • hirvoan
    hirvoan

    adj. Longiligne.

    ●(1922) FHAB Mae 143. bizied hirvoan.

  • hirvoud
    hirvoud

    m. –où

    I.

    (1) Douleur morale.

    ●(1530) J 188a (Resurrection). Ma emeux quement strif e diuout / Na alhe ma hyruout bout muy, tr. « Ah ! il me cause tant de trouble que ma douleur est à son comble. » ●(1530) Pm 158 (Tremenuan). Comps doare ho hambout hep dout so hyruout bras, tr. «Dire la manière de leur situation sans doute est grande douleur.» ●(1612) Cnf 5b. rannaff à gra ma calon gant, hiruout ouz è lauaret.

    ●(1659) SCger 154b. hirvout, tr. «tristesse.»

    ●(1847) FVR 361b. Pelloc’h nag hirvoud, nag anken.

    (2) En hirvoud : dans la douleur morale.

    ●(1530) Pm 70 (Tremenuan). Da vout en hiruout az goude, tr. «Être dans la douleur après toi ?»

    ●(1838) OVD 243. péhani e dremeine en noz hac en dé én hirvoud.

    (3) =

    ●(1857) GUG 165. Er Gùérhiésèd santel (…) / É héli ou frièd guet en hivoult douçan.

    (4) Lakaat en hirvoud : mettre en émoi.

    ●(1575) M 1900. Peheny da gomps guir, hon lacqua en hiruout, tr. «Qui, à parler vrai, nous met en émoi.»

    (5) Kemer hirvoud : souffrir angoisse.

    ●(1580) G 66. hyrvot hyrder a quemeraf, tr. «Je souffre angoisse et souci.»

    (6) Gémissement.

    ●(1575) M 245. En hiruout bras ha spont, so ouz ma circundaff, tr. «Dans le grand gémissement et l'épouvante qui m'environnent.» ●1609. Pez goelvan, pez caffou pez hyruoudou couen, tr. «Quel pleurs, quel deuil, quels gémissements affreux.»

    ●(c.1680) NG 929. Ne gleuer mait blasfemë, hiruout ha crueldet. ●(1732) GReg 454a. Gemissement, soupir accompagné de pleurs & de cris, tr. «Hirvoud. p. hirvoudou.» ●Pousser de longs gemissemens, tr. «Ober hirvoudou bras.»

    ●(1862) BSH 6. Ar pales so carguet a hivoud, a c'hlac'har. ●(1866) SEV 169. ar c'hri, ar c'hlemmou, ann hirvoudou a laoskont etrezek enn-hoc'h. ●(1869) HTC 83. ha clevet e oue o lavaret dre he hirvoud hag he voëlvan (…).

    (7) Longue attente.

    ●(1962) EGRH I 109. hirvoud m. -où, tr. « durée, longue attente. »

    II. (en plt de qqn) Personne très lente dans ses actions.

    ●(1977) PBDZ 754. (Douarnenez) hirvoud, tr. «personne qui met un temps très long à s'exprimer, à faire son travail, etc.»

  • hirvoudek
    hirvoudek

    adj. Lamentable.

    ●(1732) GReg 453b-454a. Ce qui merite d'être gemi, tr. «hirvoudecq.»

  • hirvoudenn
    hirvoudenn

    f. –où Gémissement.

    ●(1732) GReg 454a. Gemissement, soupir éccompagné de pleurs & de cris, tr. «Van[netois] hirvoudenn. p. ëu.»

  • hirvouder
    hirvouder

    m. –ion Celui qui gémit.

    ●(1732) GReg 453b-454a. Celui qui gemit, tr. «Hirvouder. p. yen.»

  • hirvoudet
    hirvoudet

    adj. Affligé, chagriné.

    ●(1580) G 185-186. Allas chetu ny arryvet / eval tut dyrout hyrvodet, tr. «Hélas ! nous voici arrivés / comme des gens déroutés, affligés.» ●1041-1042. Ha pan duy Ryou ez vezo caffouet, || hep douuet ha hyrvodet, tr. «Quand Riou viendra, il sera peiné / Sans aucun doute, et chagriné.»

    ●(1688) MD II 34. Perac ezeo ho calon hirvoudet. ●(1728) Resurrection 2054. Dan dut so ous e clasq hiruoudet nos ha de.

  • hirvoudiñ / hirvoudañ / hirvoudal
    hirvoudiñ / hirvoudañ / hirvoudal

    v.

    I. V. intr.

    (1) Gémir, se lamenter, soupirer.

    ●(1499) Ca 111b. Hiruoudaff vide in goelaff. ●(1530) Pm 78 (Tremenuan). Ouz hiruoudaff goelaff pepret, tr. «Soupirant, pleurant toujours.» ●(1580) G 279. nac en nep rout na hyruodet, tr. «Et ne gémissez point.»

    ●(1659) SCger 39a. deplorer, tr. «hiruoudi abalamour.» ●93b. pleurer, tr. «hiruoudi.» ●154b. hirvoudi, tr. «estre triste.» ●(1732) GReg 453b. Gemir, soupirer, pleurer & se plaindre de quelque malheur, tr. «Hirvouda. hirvoudi. ppr. hirvoudet. Van[netois] hirvoudeiñ.» ●Gemir comme une tourterelle, tr. «Hirvoudi evel un durzunell.» ●454b. Pousser de longs gemissemens, tr. «hirvoudi meurbed.» ●(17--) TE 227. Elizé e changeas a lihue hac e hum laquas de hirvoudein.

    ●(1847) FVR 371a. Kaer ho deuz bet hirvoudin, / Bonapart ha Ropersperez / Eo bet red d’he gouzanvin. ●(1868) KMM 160. An teir Mari all (…) a zirollas da voela, da irvoudi. ●(1880) SAB 141. Ar vam baour a leve, a irvoude.

    ●(1907) PERS 114. o ouela hag oc'h hirvoudi. ●(1932) GUTO 27. hé hleuet é hirvoudal.

    (2) [empl. devant un v. amené par la prép. «da»] Attendre avec empressement.

    ●(1939) RIBA 19. Er ré glañù (...) e hirvoudè d'er guélet é labourat.

    (3) Trouver le temps long.

    ●(1962) EGRH I 109. hirvoudiñ v., tr. « s’ennuyer, trouver le temps long. »

    II. V. tr. i.

    (1) Hirvoudiñ d'ub. =

    ●(1861) BSJ 155. Er Juiffèd e hirvoudé d'ur Salvér péhani en devehé bet displéguet diguorieu caër én dro dehou, ha dré béré en en devehé bet hanadet é ranteleah drest en ol ranteleaheu aral.

    ●(1939) RIBA 27. anaùout e hran paod [a zuchentil] hag e hirvoud dehi.

    (2) Hirvoudiñ àr-lerc'h : soupirer après.

    ●(1861) BSJ 36. lod ag er ré en doé hirvoudet ar é lerh.

    ●(1939) RIBA 13. hirvoudal arlerh amzér dinéhans héh iouankiz. ●25. émesk ol er «galanted» e hirvoudè ar hé lerh, hañni ne blijè kement dehi.

  • hirvoudus
    hirvoudus

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) (en plt de qqn) Qui se lamente.

    ●(1557) B I 603. Ha meur a den plen heb quen dout / A lequez pep rout hiruoudus, tr. «et tu envoies toutes sortes de maux à bien des hommes, sans doute.» ●(1575) M 1390. Hep truez da bezout, en tan brout hyruoudus, tr. «Pour être sans pitié dans le feu ardent gémissants.»

    ●(1659) SCger 154b. hirvoudus, tr. «triste.»

    ●(1829) CNG 96. Cleuet, Crouéour carantéus / Ol hou pugale hirvoudus.

    ●(1912) MMPM 156. pec'her hirvouduz.

    (2) Lamentable, qui fait se lamenter.

    ●(c.1680) NG 145-146. En donedigueh a Jesus / A vezo de cals hiruoudus. ●(1732) GReg 269a. Deplorable, tr. «hirvoudus.» ●453b. Ce qui merite d'être gemi, tr. «Hirvoudus.» ●560a. Lamentable, deplorable, dolent, tr. «Van[netois] hirvoudus.» ●(1792) CAg 36. Forban trist hac hirvoudus.

    ●(1829) CNG 99. Condannet d'ur marhue hirvoudus. ●(1838) OVD 56. un dra méhus ha memb hirvoudus vehé gùélet tud ræsonnable é ridec guet presse arlerh bagatellage. ●(1839) BESquil 268. ind e offré d'en Tad éternel ou dareu ha pedenneu hirvoudus.

    ●(1909) BLYA 124. Ar c'hlaz hirvoudus a garg an douar.

    (3) Lamentable, qui exprime une lamentation.

    ●(17--) VO 56. Allas ! e rescondzant-int guet ur voéh hirvoudus.

    ●(1838) CGK 5. Noz de va mouës hirvoudus a zon er chanillo. ●(1896) HIS 89. nameit klèmeu ha boéhieu hirvoudus.

    II. Adv. Lamentablement.

    ●(1867) MGK 67. Eur paour keaz keuneutaer goloet holl a vrankou, / Dindan he veac'h keuneud hag he zamm bloavesiou / Kroummet beteg an douar, a glemme hirvoudus.

  • hirvoued
    hirvoued

    m. = (?) cf. ilboued, hirvoud (?).

    ●(1906) BOBL 17 mars 78/1b. Euz bro ar C'hreizte e teu choaz (lire : c'hoaz), euz bro an dud goad bervet, bro an hirvoued, pere zo o kas Franz d'ar maro.

  • hirvout
    hirvout

    adj.

    (1) Lamentable.

    ●(c.1680) NG 572-574. Sellet : nen du hiruout / Guellet distruiet ol / Hon bro den huguenaudet ?

    (2) Bout hirvout e zoare : être dans une situation lamentable.

    ●(c.1680) NG 149-151. Quement a vezo en deueh-sé / Ar er bet-man ou touen buhe, / A vezo hiurout hou doeré. ●173-174. Grouagé brazés en deueh-sé / A vezou hiruout hou doueré.

  • hirwel
    hirwel

    adj. Lunedenn-hirwel : longue-vue.

    ●(1931) VALL 32b. lunette d'approche, tr. «lunedenn-hirwel.» ●432a. Longue-vue, tr. «lunedenn-hirwel f. pl. lunedennou-hirwel.»

  • hirwelout
    hirwelout

    v. intr. Voir au loin.

    ●(1889) ISV 353. Ar c'habiten a zavas trum var he scaon, he luneden hir-velet ganthan en he zorn.

    ●(1905) BOBL 28 Here 58/2e. an Aotrou a oa war voger ledan e vaner o sellet gant lunedou hir-weled.

  • hivi
    hivi

    voir hav

  • hiviz
    hiviz

    f. & adv. –où (habillement)

    I.

    (1) F. Chemise de femme.

    ●(1499) Ca 111b. Hiffuis. g. chimise. ●(1647) Am 823. Ne tronç he hyvis, tr. «Ne trousse sa chemise.» ●(1633) Nom 113b. Tunica intima, interiora, interula, tunica : chemise : rochet, iuis.

    ●(1659) SCger 24a. chemise de femme, tr. «hinvis p. ou.» ●154b. hinvis, tr. «chemise de femme.» ●(1732) GReg 160b. Chemise à femme, tr. «Hiviz. p. hivizyou. Van[netois] hiviz. hiñviz. pp. yeü.»

    ●(1838) CGK 33. E cavis va douciq coant, / O tilemel, craq e c'hinvis. ●(1854) GBI I 226. It gant-hi d'ar fagodiri, / Gwiskit 'n inviz rousinet d'eï, tr. «Conduisez-la au bûcher, / Et revêtez-lui une chemise de résine.» ●(1857) CBF 86. Laka eunn hiviz wenn, tr. «change de chemise.»

    ●(1936) PRBD 104. rochedou ar baotret, ivizou ar merc'hed.

    (2) Adv. A-hiviz : en chemise.

    ●(1744) L'Arm 255b. En chemise, tr. «A rochêtt ou A hiviss.»

    II.

    (1) Kaout poan o skoulmañ lostennoù he hiviz etre he he divhar : avoir des problèmes d’argent.

    ●(1970) BHAF 289 (T) E. ar Barzhig. Poezoniou echu, dimezet pep-hini aneze d'eur bompinell euz kêr, gwe-he-reor, ha gloruz, pichoñs, poan deze koulskoude o skourma lostennou o hiñviz etre o diouharr.

    (2) Na gaout un hiviz da lakaat ar e gein : être pauvre.

    ●(1790) MG 223 (G) I. Marion. chetui-ean sàuét-bras guet ur voès n'hi doai quet un héviz de laquad ar hé hain.

    (3) Soñjal etre he hiviz hag he choug : penser en soi-même (en parlant d’une femme).

    ●(1962) TDBP Ia 78 (T). Me am-oa soñjet se etre ma hiviz ha ma chouk, tr. J. Gros «je l'avais pensé entre ma chemise et ma nuque (en moi-même).»

    (4) Silañ ar yod dre lostenn hec'h hiviz : voir yod.

  • hivizenn
    hivizenn

    f. –où (habillement)

    (1) Chemisette.

    ●(1732) GReg 131b. Camisole, chemisette, tr. «Hivysenn. p. hivysennou.» ●160b. Chemisette, tr. «Hivizenn. p. hivizennou.»

    (2) Chemise de femme.

    ●(1744) L'Arm 77a. Corps de jupe sans manche, corset de nourrices, tr. «Hiviseenn f..» ●(1790) MG 35. Donnèt e ra unan én Ilis guet un hévisèn pé un dantér neué.

    ●(1924) SBED 11. korvken ha hivizen. ●(1923) BUBR 35/745. Le corsage, véritable cuirasse, s'appelle krapos ; suivant le cas il est vert, violet ou bleu, et se porte sur l'hivizenn, sorte de camisole en drap noir.

    (3) Corps de jupe.

    ●(1907) VBFV.fb 23b. corps de jupe, tr. «hivizen, f. (pl. neu).»

  • hiviziken
    hiviziken

    adv. Désormais.

    ●(14--) N 254. Hiuiziquen pret eo plen louenhat, tr. «Il est grand temps de se divertir, désormais.» ●(1499) Ca 111a. Heuiziquen. g. dores en auant. ●(1575) M 2959. Na muy deduy heuizicquen, tr. «Ni réjouissance, plus désormais.»

    ●(1659) SCger 42a. desormais, tr. «hiuiziquen.» ●154b. hiuiziqnen (lire : hiuiziquen), tr. «d'orenauant.» ●(1732) GReg 276b. Desormais, tr. «Hivizyqen. evizyqen.»

    ●(1876) TDE.BF 433b. me n'em beuz mui ezomm e-bed ac'hanoud hiviziken. ●(1889) SFA 209. ha falgalouni a reot hivizikenn (...) ? ●(18--) SAQ II 289. A viziken ni ho karo.

    ●(1907) KORN 11. hiviziken ne vezin ket ker berwelet en e genver, satordallik ! ●(1907) PERS 181. Hiviziken ne rai netra ken. ●(1911) BUAZperrot 38. Anaout a reas ar wirionez eus ar relijion gristen hag heb dale e bried, hiviziken e c'hoar, e verc'h hag hen a oue badezet. ●(1912) MMPM 113. ho galve eviziken a greiz kaloun.

  • hiziv / hidiv / hiniv
    hiziv / hidiv / hiniv

    adv.

    I. Aujourd'hui.

    ●(1499) Ca 111b. Hiziu. g. au iourdhuy. ●(1575) M 165-166. Hyziu ez edomp creff, da ober deceffanç, / Ha oarhoaz maru pe claff, tr. «Aujourd'hui nous sommes fort, pour faire illusion, / Et demain morts ou malades.» ●326. Bet hyziou, tr. «Jusqu'aujourd'hui.» ●(1576) Cath p. 21. hizeou ez vezo an rouante[l]ez eternell, tr. «aujourd'hui tu auras le royauame éternel.» ●23. retez sacrifies hizieau pe me a gray da dipennaff, tr. «il faut que tu sacrifies aujourd'hui, ou je te ferai décapiter.»

    ●(1659) SCger 154b. hiriou, tr. «aujourd'huy.» ●(1728) Resurrection 2264. beure mat hidiu. ●(1744) L'Arm 22a. Au-jourd'hui, tr. «Hirihuë : Hinihuë.» ●(1787) BI 12. hum implèein mui hidihuë. ●74. hidihuë pehein, arhouah hum anquinein. ●(1790) MG 33. Er requis en dès groeit teign bout deit hinihue quènd er-ré-ral.

    ●(c.1802-1825) APS 127. em degas aman hidihue. ●(1847) FVR 361b. Ann eur-vad zo hirie ozet. ●(1849) LLB 2. É han de gompozein hiniw men guerzeneu. ●(1878) EKG II 11. da veza herrio hon diouallet. ●75. He bugale a zo-oll herrio er vad. ●(1856) VNA 108. Il fait beaucoup de neige aujourd'hui, tr. «Couéh e hra éerh a gueguiliad hinihue.» ●(1879) ERNsup 155. gwastelled 'm eus hidi, j'ai fini de battre aujourd'hui, Lanr[odec]. ●(1889) SKG 14. Peh ! ta, bastagnez ! Chiou, ma ar par'n braz ganomp-ni ! tr. «Quoi donc ! Bastagnéz ! aujourd'hui c'est la grand fête de chez nous !» ●(1896) GMB 396. pet[it] tréc[orois] mad é dibein kiq hidî ?

    ●(1905) BOBL 21 janvier 18/3a. Hidu, vel ma ouiet, ema deut ar c’hiz da ober flatoulerez pe delation en gallek. ●(1911) RIBR 114. Ar gwener a zo hizio ! ●(1925) DLFI n° 6/2c. Ar pez a faotr d’ar re-ze hiou, evel deac’h, evel ar c’hoaz, eo be mestr partoud. ●(1929) MKRN 182. Petra zo né ganeoc'h ba Bañnlek. – Cheta chiouaz ! plac'h paour, chi cher-ni 'n eus taget chi chemener bras chiou merh(e)d !, tr. « Qu'y a-t-il de nouveau à Bannalec ? – Hélas ! ma pauvre fille, voilà que le chien de notre village à nous a étranglé le chien du grand tailleur, aujourd'hui, ma parole. » ●(1984) ECDR 147. Janetig Toñ ’zo bet e limon herwaz ! ●(1937) DIHU 310 Ebrel 245. Ha neoah n’em es groeit nitra disolit hiziù.

    II. Loc. adv.

    (1) Hiziv an deiz : au jour d'aujourd'hui.

    ●(1728) Resurrection 4. Nompas hidiu ande. ●(1731) BM 224. Hirio an deis, ar barzet a ia var zigresk. ●(1790) MG 371. quen amouèdét vér hinihue en dé guet er faus devotion. ●(17--) TE 20. péré-zou hoah hinihue en dé streàuét partout dré er béd.

    ●(1850) JAC 89. Pe velàn hirio', deiz issuou va uvre ! ●(1874) FHB 496/204b. Hag hirio an deiz.

    (2) Hiziv diouzhtu : aujourd'hui même.

    ●(1909) KTLR 261. Ma oc'h kountant me 'gemero, hirio dioc'htu, anezhi da bried.

    (3) Diwar hiziv : désormais.

    ●(1864) SMM 20. petra rin-me iviziken, divar hirio !

    ●(1939) MGGD 31. Diwar hizio, eta, e vezoc'h e servi jar rouanez.

    (4) En eur hiziv, en eurenn hiziv : au jour d'aujourd'hui.

    ●(1926) BIVE 15. Pesort tud 'ta 'zo war an douar en eur hirio ! ●(1934) CDFi 9 juin. Ar merc'hed, en eurenn hizio, n'eo ket brao lavaret nemeur a dra d'ezo evit lakaat droug enno !

    (5) [empl. comme épith.] D'aujourd'hui.

    ●(18--) SAQ II 214. daou vreur er memez breur, ar breur deac'h hag ar breur hirio.

    (6) A-hiziv : à partir d'aujourd'hui.

    ●(17--) VO 101. a hinihuë é fal deign commance. ●(17--) BSbi 207. Ha damb à hinihue, hemb tardein davantage.

    ●(18--) SAQ I 217. En em breparit a hirio.

    ►Épith. D'aujourd'hui.

    ●(1907) AVKA 101. An dud a hirie (...) a zo fall.

    (7) En, an deiz (a) hiziv : au jour d'aujourd'hui.

    ●(1557) B I 724. Gruet en dez hiziu en diuez / Ma mestr clouar dre trugarez / Entren aelez e annhezaff, tr. «faites-la, par votre miséricorde, demeurer aujourd'hui enfin parmi les anges.»

    ●(17--) EN 2513. o pedan an deues a jrie, tr. «je vous prie, la journée d'aujourd'hui.»

    ●(1876) TDE.BF 813. Ann deiz hirio a dal bepred / Muioc'h evit ann deiz tremenet. ●(1878) EKG II 76. Daoust ha n'euz ket enn deiz a herrio var an douar tud henvel ouc'h soudarded ar Republik koz ?

    ●(1933) MMPA 115. En de hirie, e oar re lôsk e kenver ar yaouankiz.

    (8) En amzer hiziv : au jour d’aujourd’hui.

    ●(1955) VBRU 40. En amzer hirie, eme birc’hirined ar gêr santel-se, pebezh dudi mont etrezek Moskov !

    III. Keit hag hiziv da warc'hoazh : très long.

    ●(1950) BRUD 10/45 (L) F. Inizan. Hir e varo, keit hag hirio da warhoaz !

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...