Devri

Recherche 'al...' : 217 mots trouvés

Page 5 : de alumin-aluman-1 (201) à alzorn (217) :
  • alumiñ / alumañ .1
    alumiñ / alumañ .1

    v. tr. d. Aluner.

    (1904) DBFV 5b. alum, alumein, v.a., tr. «faire tremper dans l'alun.» ●(1914) DFBP 14a. aluner, tr. «Aluma

  • aluminiom
    aluminiom

    m. Aluminium.

    (1914) DFBP 14a. aluminuim, tr. «Aluminiom.» ●(1931) VALL 21b. Aluminium, tr. «aluminom m.»

  • aluzen / aluzon
    aluzen / aluzon

    f. –où

    I.

    (1) Aumône.

    (1499) Ca 6b. Aluson. g. aulmosne. ●37b. Clasq ann aluson vide in mediant et in aluson. ●(c.1500) Cb 12b. Alusun. g. aulmosne. ●13b. g. encliner / comme celuy qui demande laumosne. b. anclinaff ouz goullenn an alusen. ●(1612) Cnf 8. an Alusun. ●(1621) Mc 34. reiff alusonnaou. ●(1633) Nom 56b. Panis gradilis : pain d'aumosne : bara an alusen. ●205a. Stips collatitia : aumosne : an alusen.

    (1659) SCger 128b. Alusen, tr. «aumosne.» ●(c.1680) NG 784. de clasq en alezon. ●870. en alluzon. ●(1732) GReg 67b. Aumone, tr. «Aluseñ. p. alusénnou. Aluson. p. alusonou. Van[netois] aleson. alyson. pp. éü.» ●(1744) L'Arm 22a. Aumône, tr. «Alison.. nieu. m.» ●(1790) MG 386. me ra alézoneu a guemènt ma heèllan. (…) Me rai en alézon, rac ma mès ur galon truhéus.

    (1847) FVR 166. ar iun, ar beden hag ann aluzon. ●(1869) KTB.ms 14 p 129. aluzon ann dud karantezuz. ●(1889) SFA 54. karget euz an aluzennou.

    (1902) LZBt Du 4. An aluzennou-ze a dalveou deomp (...) grasou a buill er bed ma. ●(1904) SKRS I 46. n'eo ket he aluzennou eur c'holl evithan. ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 36. (Skrignag) Aluzen diwar aluzen / lak' an Aotrou Doue laouen. ●(1980) MATIF 125. An aluzon, mar plij, tr. « L’aumône, s’il vous plaît ».

    (2) Goulenn an aluzen : demander l'aumône.

    (1732) GReg 263a. Demander sa vie, tr. «goulenn an alusenn

    (1834) SIM 200. ar vreg paour-se, carguet a vugale, hac a c'houlen an aluzen. ●(1880) SAB 63. eleison, – eluzenn, truez, trugarez ! Daou baour kez dall (...) o c'houlenn an eluzenn. ●64. Ar paour pa ranc gortoz pell e eluzenn.

    (3) Bevañ diwar an aluzen, àr an aluzen : vivre d'aumône, de mendicité.

    (1659) SCger 11a. viure d'aumosne, tr. «beva dioar an alusenn.» ●(1732) GReg 67b. Vivre d'aumône, tr. «Beva divar an alusenn

    (1921) BUFA 51. Èl ma viùant ar en alézon. ●61. Ar en alézon é viùent. ●(1941) FHAB Gouere/Eost 60. eur vaouez koz, a veve diwar aluzen.

    (4) Bezañ en aluzen : vivre d'aumônes, de mendicité.

    (1869) FHB 241/253a. koulzkoude ec'h ouzoc'h mad n'hon ket bet atao en aluzen.

    (5) Klask an aluzen : vivre d'aumônes, de mendicité.

    (1732) GReg 263a. Demander sa vie, tr. «clasq an alusenn

    (1924) BILZbubr 40/897. Bilzih ac'h a da glask an aluzen.

    (6) Ober aluzen : faire l'aumône.

    (1894) BUZmornik 293. Doue he zikouraz meur a vech da ober aluzenn.

    (7) Reiñ (an) aluzen : faire l'aumône.

    (1821) SST 108. rein en alezon a volanté vat. ●(18--) SAQ I 314. Kemer truez, ha ro aluzen.

    (8) Àr an aluzen : en demandant l'aumône.

    (1790) MG 158. hac e yas de Baris ar en alézon.

    (9) Demander l'aumône.

    (1981) ANTR 31. Red eo dezañ mond war an aluzenn.

    II. Kaout aluzen oc'h ober udb. : avoir du mérite à faire qqc.

    (1879) ERNsup 146. muoc'h a aluzoñn a ve, on a plus de mérite (Trév[érec]).

    (1913) KZVr 26 - 31/08/13. Aluzon, tr. «mérite (qu'on a à faire une chose), T[régor].» ●(1929) FHAB Mae 162. Ma'z eus aluzen o sevel eur beleg, nag a aluzen o deus bet ar re a zavas evit Breiz eun eskob o c'houzout brezoneg ! ●(1955) VBRU 1. hag aluzon am eus marteze oc'h anzav pegen berr e veze ar peuriñ ganin e-pad va yaouankiz.

  • aluzena
    aluzena

    v. intr. Demander l'aumône.

    (1867) FHB 116/91b. Rei a reaz ar iec'hed d'eur maread tud clanv ha mahanied deut di da aluzenna.

  • aluzener
    aluzener

    m. –ion

    I. Homme qui fait l'aumône.

    (1659) SCger 128b. Alusener, tr. «aumosnier.» ●(1790) MG 214. S. Yehàn en Alézonér.

    (1903) MBJJ 306. ar re ezommek (...) o aluzennerien.

    II. (religion)

    (1) Aumônier.

    (1464) Cms (d’après GMB 23). Alusoner, aumônier. ●(1499) Ca 6b. Alusoner. g. aulmonyer. ●(c.1500) Cb 12b. Alusuner. g. aulmonier.

    (1732) GReg 67b. Aumônier de Princes, d'Eveques, d'Abbaïes, tr. «Alusunèr. p. alusunéryen

    (1910) MBJL 116. eun aluzenner eus arme-vor Bro-Zôz. ●(1948) KROB 5/11. aluzenner e Kemperle.

    (2) Beleg aluzener : aumônier.

    (1847) FVR 48. belek aluzuner e bac'h Roazon. ●69. belek-aluzenner e prizoun braz Fontevrault. ●296. belek aluzuner e bac'h Fontevrault.

  • aluzeniñ
    aluzeniñ

    v. tr. d. Faire l'aumône (à qqn).

    (1959) BRUD 8/67. Ma 'z eo eur glaskerez-vara, ra vezo aluzennet.

  • aluzenus
    aluzenus

    adj. Charitable.

    (1732) GReg 67b. Aumonier, charitable envers les pauvres, tr. «Alusénnus. p. tud alusénnus.» ●153a. Charitable, qui est prompt à assister son prochain, tr. «alusennus – qêver e neçza.»

    (1824) BAM 186. tud alusennus ha trugarezus. ●(1847) MDM 149. an hini a zo aluzennus en kever he nesa.

  • aluzon
    aluzon

    voir aluzen

  • alvaon .1
    alvaon .1

    adj. Ahuri.

    (1869) FHB 226/131a. An dud alvaon-ze.

  • alvaon .2
    alvaon .2

    m.

    (1) Ahurissement.

    (1913) KZVr 26 - 31/08/13. Alvaon, tr. «stupéfaction, ahurissement.»

    (2) Kouezhañ an alvaon war ub. = sabaturiñ.

    (1870) FHB 302/323a. oll dud al lez a goez an alvaon varnezho.

    (1957) BRUD 2/46. – Hañ ?» a houlennas Nouel, kouezet an alvaon warnañ. ●(1962) GERV 92. Neuze e c'hoarvezas eun dra ken sebezus ma kouezas an alvaon war ar stourmerien ha ma ehanjont d'en em gannañ. ●(1964) ABRO 65. Spouronet ha kouezhet an alvaon warnon, e paouezis da vale. ●(1964) LLMM 102/22. O klevout he fozioù, e oa kouezhet an alvaon warnon hag e oan aet evel war saouzanat.

    (3) Teurel ub. en alvaon : ahurir.

    (1977) LLMM 182/190. O donedigezh er vro a daolas an holl en alvaon hag er sabatur.

  • alvaon .3
    alvaon .3

    m. –ed, –eion Ahuri, ganache.

    (1913) KZVr 26 - 31/08/13. Alvahain, tr. «lourdaud, C[ornouaille].» ●ober an alvaon, tr. «faire le fou, parler à tort et à travers.» ●(1920) MVRO 24/1b. Ro peoc'h'ta, baous, gant aoun na ves klevet oc'h ober da alvaon. ●(1938) WDAP 1/22. Alvaon, liester : alvaoneien. Abaf, beulke, louad. Skouer : Eun tamm brao a alvaon am eus gwelet. ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 150. (note de F. Vallée) Alvaon. Klevet em eus ar ger-se e Kerne, da lavaret «un ahuri, ahurissement». ●(1955) STBJ 118. ec'h en em gaven kerkoulz pe welloc'h pôtr hag an alvaon-se. ●130. n'out nemet eun alvaon hag eur c'hac'h-alañig !

  • alvaonat / alvaoniñ
    alvaonat / alvaoniñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Faire l'ahuri.

    (1905) ALLO 34. C'hoant alvaonat evel m'ho peus. ●36. It pell diouzin da alvaônat ! ●(1913) KZVr 26 - 31/08/13. alvaoni, tr. «faire le fou, parler à tort et à travers.»

    (2) Être ahuri.

    (1924) NFLO. bouche. rester bouche bée écouter, tr. «chom da alvaoi.» ●traîner. rester t[raîner], tr. «chom da alvaoi.» ●(1940) SAV 18/14. Alvaoni a reas ar paour kaez Herve. ●(1955) STBJ 35. Hogen ne chomas ket da alvaoni.

    II. V. tr. i. Alvaoniñ ouzh udb. : regarder qqc. avec l'air ahuri.

    (1949) SIZH 45. Ha chom a rae ar breur Arturo da alvaoniñ ouzh richanig an dour.

  • alvaonet
    alvaonet

    adj. Ahuri.

    (1909) KTLR 28. Lochore a jome evel alvanet. ●(1923) KNOL 69. digor e c'hinou, digor e zaoulagad, alvanet holl. ●(1932) BSTR 85. Mes alvanet e chomas da genta. ●(1955) STBJ 18. e chomas alvaonet da zellout ouz eun dra n'en devoa bet gwelet biskoaz. ●99. Alvaonet hag estlammet e chomen dirak e c'hoariellou. ●104. e sellen, alvaonet, ouz e iliz kaer. ●(1960) PETO 50. Alvaonet ha sabatuet.

  • alvaoniñ
    alvaoniñ

    voir alvaonat

  • alveiet
    alveiet

    adj. (en plt de qqn) Un alveiet : un sot.

    (c.1718) CHal.ms i. ce n'est qu'une uraye cruche, tr. « n'ende ne met un Etourdi, ur beutur un alueïet

    (1895) GMB 129. Dans memes ean arfleïet «je lui ai donné la poussée» Chal. ms., arfleïet paraît être différent de arfleuet, et venir de alueïet : un alueïet, (ce n'est qu')une vraie cruche, un étourdi Chal. ms., de ar- et béye étourdi l'A.

    (1904) DBFV 6a. alveiet, m., tr. «(un) étourdi, (une) vraie cruche (Ch. ms.).»

  • alvokad
    alvokad

    voir advokad

  • alzorn
    alzorn

    voir arzorn

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...