Devri

Recherche 'bra...' : 273 mots trouvés

Page 5 : de brasjedin (201) à bravite (250) :
  • brasjediñ
    brasjediñ

    v. tr. d. Calculer en gros.

    ●(1931) VALL 32a. Apprécier le nombre, tr. «bras-jedi.»

  • braskannañ
    braskannañ

    v. tr. d. (en plt de pluie) Durcir le sol.

    ●(1942) VALLsup 19b. Battre et durcir le sol, en parl. de la pluie, etc., tr. «bras-kanna L[éon].» ●58a. Durcir. En parl. de la pluie ; durcir le sol après l'avoir détrempé, tr. «braskanna.» An douar a zo ker braskannet gant ar glao m'o devo poan an traou o tiwan (Perrot).

  • braskempenn
    braskempenn

    m. Arrangement rapide.

    ●(1847) MDM 226. Ar goëleou (...) aveac'h e vez great d'ezho dioud ar mintin eur braz-kempenn.

  • braskomz
    braskomz

    f. –où Gros mot.

    ●(18--) SAQ II 38. lavaret braz komzou, komzou gros.

  • braskont
    braskont

    m. –où Aperçu.

    ●(1931) VALL 29a-b. Aperçu ; en parl. d'une estimation de prix, rendement, devis, etc., tr. «bras-kont.»

  • braskontañ
    braskontañ

    v. tr. d. Compter en gros, sans entrer dans les détails.

    ●(1872) ROU 86a. On dit, brascounta, compter par aperçu. ●(1890) MOA 117b. Compter par aperçu (par à peu près), tr. «braskounta, v. a. et n.»

    ●(1931) VALL 32a. Apprécier le nombre, tr. «bras-jedi.»

  • braslaer
    braslaer

    m. –on Escroc.

    ●(1977) PBDZ 753. (Douarnenez) ur braslaer, tr. «un escroc.»

  • braslaerez
    braslaerez

    f. –ed Femme escroc.

    ●(1977) PBDZ 753. (Douarnenez) ur vraslaerez.

  • braslenn
    braslenn

    v. tr. d. Parcourir (lire).

    ●(1931) VALL 530b. Parcourir un livre, tr. «braslenn.»

  • braslinennadur
    braslinennadur

    m. –ioù Croquis.

    ●(1931) VALL 173a. Croquis, tr. «bras-linennadur m.»

  • braslinennañ
    braslinennañ

    v. tr. d. Croquer, dessiner.

    ●(1931) VALL 173a. Croquer, dessiner rapidement, tr. «bras-linenna.»

  • brasoni / brazoni
    brasoni / brazoni

    f./m. –ioù

    (1) Orgueil, suffisance.

    ●(14--) N 590-591. Euez pechet so cometet e ty / Dre euffr calon ha guenou brasony, tr. «Le péché qu’on commet dans la maison, / Par l’œuvre du cœur et des lèvres, l’orgueil.» ●(1557) B I 796. Ma brassony an (lire : am) groa disconfiet, tr. «mon orgueil m’a perdu.»

    ●(1767) ISpour 86. er miserable gloër ha brasonni-zé.

    ●(1824) BAM 277. ne barlantont outo nemet gant brassouni. ●(1872) ROU 92b. Morgue, tr. «Brazoni.» ●93b. Orgueil, tr. «Brazoni.»

    ●(1907) AVKA 105. c'houi ha na deu nemed gan brasoni ha difians, na baro kammed dirakoc'h ar wirione, nemed en dramc'houlou. ●183. diwallet deus ar brasoni. ●(1942) DHKN 58. abeg de roufl ha de vrazoni.

    (2) Brasoni a galon =

    ●(1790) MG 359. Mar hou poai santét ur certæn brasoni a galon ér momand ma hoai bet larét deoh é vehai deit compagnoneah de repazein d'hou ti.

    (3) Magañ brasoni : nourrir de l'orgueil.

    ●(1935) BREI 400/2b. Pesort brasoni a vagont en o c'hreiz. ●(1936) BREI 448/1c. Techet eo da vaga brasoni.

    (4) Ober brasonioù =

    ●(1891) MAA 134. Diwallit avad da ober re a vrassouniou.

    (5) = (?) Mésentente (?).

    ●(1902) LZBg Gwengolo 215. Mem brér en des reit en taul kontel sé d'ein, én arben ag un tamig brazoni e oé bet étré zomb.

  • brasonius
    brasonius

    adj. Orgueilleux.

    ●(1872) ROU 93b. Orgueilleux, tr. «Brazoniuz (b[as] L[éon].»

    ●(1907) AVKA 7. skuba ar re a vije brasoniuz a galon. ●224. Mennad brasoniuz mibien Zebede.

  • Braspardiz
    Braspardiz

    pl. Habitants de Braspart.

    ●(1922) GLPI 41. Va hunvre 'echuas pa welis Braspardiz / O stoui 'harz ar Roc'h 'vel e-tal eun iliz.

  • brasparediñ
    brasparediñ

    v. tr. d. (cuisine) Cuire à demi. cf. rasparediñ

    ●(1872) ROU 86a. Rasparedi cuir (lire : cuire) superficiellem[ent] ; peut-être pour brasparedi. ●(1890) MOA 86. bras-paredi, – ras-paredi, tr. «cuire superficiellement.»

  • Brasparzh
    Brasparzh

    n. de l. Braspart.

    I. Brasparzh.

    ●(1732) GReg 519b. Compeza brasparz.

    ●(1840) LED.bailloud 31. Abrege a vuez Marc ar Ferec (Hanvet ar Maestr, dre ar c’hontre), decedet e Braspars. ●(1844) FOB 142. Compeza Brasparz, divegna Berrien ha diradenna Plougé. / A zo tri zra impoçzubl da doué. ●(1847) FVR 111. persoun Braspartz hag ar Paj, he gure. ●(1855) FUB 78. Kompéza Brâz-Parz, / Divéina Berrien, / Diradéna Plouié, / Tri zrâ dic’halluz da Zoué. ●(1865) FHB 4/32a. Lavaret a rer ive eo bet eur pennad Person e Brasparts. ●(1878) EKG II 216. Dont a dle tud a Blouneour-Menez, a Gommana, a Blouziri, euz an Dre-Nevez, euz ar Merzer, a Vimilliau, a Lambaol, a Viniventer, a Vodiliz, hag euz a veur a leac'h-all. Dont a dle zoken euz ar Fouillez, euz a Vrasparts hag euz ar parresiou-all euz ar vro-ze. ●(1878) SVE 988. Kompeza Brasparz. ●(1879-1880) SVE 176. Braspars. ●(1882) CDFi 124-4 novembre p 3. Kompezañ Braspartz. ●(1884) BUZmorvan 152. e oue hanvet da bersoun e Brasparts. ●(1890) MOA 19b. Braspartz.

    ●(1904) KBSA 27. menez Sant Mikael, e Brasparz. ●(1905) ALMA 65. Brasparz. ●(1906) BOBL 21 juillet 96/3a. kichen Sant-Riwal, parrez Brasparz, tostik da vene Sant-Mikel. ●(1911) BUAZmadeg 148. da brezeg an Aviel e Braspartz. ●(1930) FHAB Gwengolo 1930/329. Diou leo diouz Braspartz. ●(1955) STBJ 8. Brasparz ha lec’h-all. ●(1974) ISHV 46. Bet eo kentañ person Brasparzh.

    II.

    (1) Proverbe. Cf. DDPB 67-68/248-249 & 246/1469 & KRYP t. 8 (1902) 302.

    ●(1732) GReg 519b. Compeza brasparz, / Divæyna béryen, / Ha diradenna plouye, / A so try zra impoçzub da Zouë.

    ●(1844) FOB 142. Compeza Brasparz, divegna Berrien ha diradenna Plougé. / A zo tri zra impoçzubl da doué. ●(1855) FUB 78. Kompéza Brâz-Parz, / Divéina Berrien, / Diradéna Plouié, / Tri zrâ dic’halluz da Zoué. ●(1878) SVE 988. Kompeza Brasparz, / Diveina Berrien, / Diradenna Plouie, / Tri zra impossubl da Zoue.

    ●(1902) CRYP t. 8 302. Dic'hasta Poullaouen "Dégarcer" (débarasser de ses garces) Poullaouen, dans le Finistère; c'est une des trois choses qui sont impossibles à Dieu, d'après une variante du proverbe 988 de Sauvé. ●(1955) STBJ 9. Gouzout a ouie hon tud koz taolenni doare eur vro e berr-gomzou hag anavezet mat eo c'hoaz ar c'hrennlavar-mañ savet ganto : An tri dra na c'hell ket an Aotrou Doue ober a zo / Kompeza Brasparz, / Diradena Plouie / Ha d[ic'hast]a Poullaouen. ●(1997) PLVB 122. An tri zra na c'hell ket an Aotrou Doue ober a zo : / Kompezañ Brasparzh / Diradennañ Plouie / Ha dic'hastañ Poullaouenn.

    (2) Formule pour les enfants.

    ●(1882) SVE 225-226. L'enfant demande-t-il des histoires, on lui donne ainsi satisfaction : Biskoaz n'em boa gwelet kement all / 'Vel em boa gwelet e Brasparz, en deiz all : / Gwelet ar bleï o prena per / Hag al louarn o werza ier.

    ●(1975) BRUD 50/52. Biskoaz n'em-boa gweled kemend-all, / 'Vel em-boa gweled e Brasparz, en deiz all : / Gweled ar bleiz o prena per / Hag al louarn o werza yer.

    (3)

    ●(1957) SKOL 5/11/54. Biskoazh kemend-all / 'Vel e foar Vrasparz en deiz-all : / Eno 'oa lern o werzhañ yer / Ha houidi o prenañ per; / Bez' e oa ivez un onner zall / O tougen ar bed-mañ hag ar bed-all / Ha c'hoazh e lare : "Tec'h ! tec'h ! tec'h !", / Ne oa ket ganti hanter vec'h. ●(1975) BRUD 50/51. Biskoaz kemend-all / 'Vel e foar Vrasparz en deiz all : / Eno oa lern o werza yer, / Ha houidi o prena per; / Bez e oa ivez eun ounner zall, / O tougen ar bed-mañ hag ar bed all, / Ha c'hoaz e lare : "teh ! teh ! teh ! / Ne oa ked ganti hanter veh !".

    (4) Blason populaire : voir Rouzig.

    III. [Toponymie locale]

    ●(1904) KBSA 27. menez Sant Mikael, e Brasparz. ●(1925) FHAB Genver 38. Hor pardonerien a gendalc’he o hent dre Gastell Du, Bodenna, Roquinarc’h ha Roudouderc’h.

  • braspoazhañ / braspoazhat
    braspoazhañ / braspoazhat

    v. tr. d. (cuisine) Cuire à peu près.

    ●(1909) BROU 208. (Eusa) braz poazad, tr. «cuire à peu près.» ●(1927) GERI.Ern 66. braspoaza, tr. «cuire à peu près.» ●(1931) VALL 554b. cuire à peu près, tr. «braspoaza.»

  • braspoazhat
    braspoazhat

    voir braspoazhañ

  • braspouezañ
    braspouezañ

    v. tr. d. Peser à peu près.

    ●(1931) VALL 29b. peser par à peu près, tr. «bras-poueza.»

  • brasprizout
    brasprizout

    v. tr. d. Évaluer à peu près.

    ●(1931) VALL 32a. Apprécier à peu près, tr. «bras-prizout.»

  • brassell
    brassell

    m. –où Regard rapide, coup d'œil.

    ●(c.1785) VO 129. Ne hoès meit turel ur bras seèl ar er béd. ●(1790) PEdenneu 57. Taulet ur bras seèl ar hou puhé treménét.

  • brastaolenn
    brastaolenn

    f. –où Tableau, description rapide.

    ●(1955) STBJ 42. ober dezañ eur vras-taolenn. ●199. eur vras-taolenn eus tud ar barrez.

  • brasted
    brasted

    f.

    I. Grandeur, taille.

    ●(17--) TE 13. Er vrastæd ag er batimand-hont. ●195. ul lestr-arem, péhaini a gaus d'e vrastæd ha d'é ledandæd, e zou discrihuét pèn-d'er-bèn ér Scritur.

    ●(1839) BESquil 514. tair bouteillicg ingal é pouis hac é brastet. ●(1841) IDH 11. un idol eur ag ur vrastet hag ag un ihueldæt extraordinær.

    ●(1925) SFKH 8. diauled, lan, a gement brastet e zou. ●(1927) GERI.Ern 66. brasted f., tr. «grandeur, qualité de ce qui est grand.»

    II. sens fig.

    (1) Grandeur.

    ●(1790) MG 80. adorein Doué a gaus d'é vrastæt. ●(17--) TE 22. revè er vrastæd ag é fé.

    ●(1860) BAL 63-64. compren oll-galloud Doue, e vrasdet ac e vadelez.

    ●(1921) BUFA 186. Dizoleit en des d'ein é vrasted ha me izelded.

    (2) Importance, gravité.

    ●(1804) RPF 51. er vrastæd ag é béhedeu. ●(1839) BESquil 551. revé er vrasted ag er faute.

  • braster
    braster

    m. –ioù

    I.

    (1) Grandeur de taille.

    ●(1499) Ca 25b. g. grandeur. bre. brasder.

    ●(1659) SCger 133b. brasder, tr. «gandeur (lire : grandeur).»

    (2) Étendue (d'un terrain, etc.).

    ●(1732) GReg 134b. Capacite, étendue d'un lieu, tr. «Brasder.»

    ●(1879) MGZ 221. piou a ouffe anaout ar brazder, an dounder hag al lec'hed euz ho carantez evit an dud ? tr. (R. Hemon, Jer 215) «qui saurait connaître la grandeur, la profondeur et l'étendue de votre amour pour les humains ?»

    II. sens fig.

    (1) Grandeur, majesté.

    ●(1866) BOM 6. Ann Doue braz krouer, / He c'halloud, he vrazder.

    ●(1907) AVKA 163. en ur embann a vouez huel brazder Doue.

    (2) Importance, gravité.

    ●(1612) Cnf 7b. an brasder eues an pechedou.

    (3) [au plur.] Grandeurs.

    ●(1872) ROU 87a. Grandeurs de la terre, tr. «brasderou an douar. On prononce souv[ent] brasderiou.»

    ●(1912) MMPM 109. ar madou hag ar brazderiou kollet. ●(1927) GERI.Ern 66. braster m. pl. iou, tr. «grandeur(s).»

  • brastreiñ
    brastreiñ

    v. tr. d. Traduire approximativement.

  • brastroet
    brastroet

    adj. Traduit approximativement.

    ●(1929) FHAB Meurzh 112. Bras-troet diwar ar Zaozneg.

  • brasveizout
    brasveizout

    v. tr. d. Évaluer à peu près.

    ●(1931) VALL 32a. Apprécier à peu près, tr. «bras-veizout.»

  • braswriat
    braswriat

    v. tr. d. Faufiler un vêtement.

    ●(1931) VALL 296b. Faufiler un vêtement, tr. «bras-wriat.»

  • bratell .1
    bratell .1

    s. Traquet.

    ●(1499) Ca 26a. Bratell. g. tartenelle de molin. lat. hoc taratantare taratantaris. ●72a. Drapell et bratell tout vng ibi vide. ●(c.1500) Cb 29b. Bratell alias trabell. g. tartenelle de moulin. l. hoc taratantare taratantaris. ●(1521) Cc [bratell]. Bratell alias trabell. gal. tartenelle de molin. la. hoc taratantare / ris

  • bratell .2
    bratell .2

    s. & adv.

    (1) S. =

    (2) Adv. (en plt de la pluie) Kouezhañ a-vratell : tomber à verse.

    ●(1905) LZBg Du 269. deustou d'er glaù a goéh a vratel ér vro-sé.

  • bratellat .1
    bratellat .1

    v. intr. Cliqueter, faire un bruit de cliquetis. cf. trabellat

    ●(1499) Ca 26a. Bratellat. g. brateller. l. taratantizo / as Jtem cest tromper bateller. ●(c.1500) Cb 29b. Bratellat alias trabellat. g. brateller. Jtem cest tromper / bateller. b. trompaff. ●(1521) Cc [bratellat]. Bratellat alias trabellat. ga. brateller. tarteueller. la. taratantizo / as.

  • bratellat .2
    bratellat .2

    v. tr. d. par erreur Tromper.

    ●(1499) Ca 26a. Bratellat. g. brateller. l. taratantizo / as Jtem cest tromper bateller. ●(c.1500) Cb 29b. Bratellat alias trabellat. g. brateller. Jtem cest tromper / bateller. b. trompaff.

    ●(1927) GERI.Ern 66. bratellat v. a., tr. «Tromper.»

  • brav .1
    brav .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A.

    (1) Beau.

    ●(1790) MG 365. dillad brahue.

    ●(1838-1866) PRO.tj 178. Cetu aze brava coupl zo er vro. ●(1876) SBI I 318. Eur vrao a blac'h, tr. «Une fille d'entre les joiles.»

    ●(1878) EKG II 312. eur marvaill brao.

    ●(1903) MBJJ 97. Kenta tra a vrao a welomp eo liorzo Jaffa. ●(1904) DBFV 30b. braù, braou, adj., tr. «beau, joli, bien mis.» ●(1922) EMAR 38. ar pep brava eus an arrebeuri.

    (2) Délicat.

    ●(1904) DBFV 30b. braù, braou, adj., tr. «délicat.»

    (3) Brav-ral : très beau.

    ●(1924) BILZbubr 46/1089. Brao ral an ôtrou Beskont.

    (4) (météorologie) Beau.

    ●(1860) BAL 7. pa vez brao an amzer.

    ●(1924) BILZbubr 39/846. brao an amzer anei.

    (5) Ober un taol brav : faire un joli coup.

    ●(1923) KNOL 51. Mil azen ! a respountas. Brema 'peus great eun taol brao !

    (6) Un tamm brav a : une belle pièce, un beau morceau de, une belle quantité.

    ●(1942) DADO 21. Erru eo gwall voan da yalc’h vutun, emberr pa’c’h in d’ar bourk e prenin evidout eun tamm brao a vutun. ●(1953) BLBR 58-59/4. eun tamm brao a wezenn-gerez.

    (7) Bravoc’h : qui plus est.

    ●(1959) LLMM 73/125. Bravoc’h ! Lammet he doa ouzh e fronell ur c’hwez tomm, ilbouedus.

    B. iron.

    ●(1909) KTLR 117. Daon ! a lavaraz, edon o vond da ober eun tam labour brao ! ●(1909) FHAB Mezheven 184. pet ha pet all c'hoas, n'int ket bet rivinet e ti an Doktor brao-man.

    II. Attr.

    (1) C'est une chance.

    ●(1928) FHAB Meurzh 91. ar mevel bras a zo bet torret e c'har d'ezan, brao c'hoaz pa n'eo ket bet lazet.

    (2) Chom brav : rester sage, tranquille.

    ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 89. (Tregon ha tro-dro) Brao = Chom brao ! a vez lavaret d'eur bugel evit : chom sioul (Leon), pe c'hoaz : chom reiz ! ●(1958) BLBR 114/15. «Chom brao !» a vez lavaret d'eur bugel evid chom sioul (Leon) chom reiz (Kerlan, Tregon, 1941).

    (3) En bonne santé.

    ●(1915) MMED 64. ha pa oue brao aoualc'h, e c'houlennas digant Sœurezed an ospital rei d'ezan orjal moan hag eur bek-korbin mad.

    (4) Agréable.

    ●(1877) EKG I -56. Brao eo kaout eun tamm disklao dre an amzer a ra.

    ●(1910) EGBT 93. Brao eo c'houesa ar bleuñ gwevod. ●(1917) LZBt Gouere 34. pegen brao eo beaji er c'horn-ze breman e kichen gwechall.

    (5) Brav eo gouzout : c'est clair, patent, incontestable.

    ●(1925) SFKH 14. ur farsour, braù é gout.

    (6) N'eo ket brav : ce n'est pas bien, pas convenable.

    ●(1872) GAM 28. Ne ket brao en em veuli ann unan !

    (7) N'eo ket brav : ce n'est pas une mince affaire.

    ●(1957) BLBR 102/13. N'eo ket brao en em arosi ouz an den-ze.

    (8) Bezañ brav da ub. : être à l'aise, bien installé.

    ●(1866) BOM 100. Diek koz, brao eo d'id aze, tr. «Vieux fainéant...»

    (9) Bezañ brav da ub. : être facile à qqn.

    ●(1877) EKG I 221. C'houi a zo farserien hag a zo brao d'ehoc'h kaozeal.

    ●(1958) BLBR 108/7. Brao eo deoh lared-ze, bremañ p'eo bet difammet ganeoh.

    III. Adv.

    A.

    (1) Bellement.

    ●(1710) IN I 354. beza quinclet, fichet hac ajustet brao.

    (2) (?) Sévèrement (?).

    ●(1790) MG 115. Mæs gouiet erhad é vér dannét brahue eit en dout disprisét a obér hum instrugein.

    (3) Gouzout brav ober udb. : bien savoir faire qqc.

    ●(1909) KTLR 194. Nominoe a guie brao tenna he blegou.

    (4) Ober brav da ub. : bien traiter qqn.

    ●(1872) ROU 106a. Il ne me traîte pas bien, tr. «ne ra ket brao d'in.»

    (5) Assez bien.

    ●(1953) BLBR 57/2. Arc'hantet oa braoik.

    (6) Brav-bras : joliment, très facilement.

    ●(1962) EGRH I 19. brav-bras adv., tr. « joliment, très facilement. »

    B. Loc. adv.

    (1) Dre vrav : délicatement.

    ●(1904) DBFV 30b. dré vraù, tr. «délicatement, avec soin.» ●(1927) GERI.Ern 65. dré vraù V[annetais], tr. «délicatement, avec soin.»

    (2) Dre vrav : de bon gré.

    ●(1910) ISBR 131. hag é anzaùas, dré vraù, é oé er geu geton.

    (3) Dre vrav : à l'amiable.

    ●(1910) ISBR 217. Hennen e oé aveit peahein dré vraù.

    (4) Dre vrav pe dre vil : bon gré, mal gré.

    ●(1911) DIHU 74/302. Dré vraù pé dré vil, ne dalv ket er boén rekinal. ●(1921) GRSA 292. é tei getè, dré vraù pé dré vil ; mar er havant ataù. ●(1938) DIHU 321/45. Na dré vraù, na dré vil, n'en des gellet ou lakat d'obér ur paz ohpen.

    IV. M.

    (1) Ar brav : ce qui est beau.

    ●(1790) MG 395. goud difforhein er brahue, er brahuoh hac er brahuan.

    ●(1872) ROU 76a. Ar brao eo a glasc, tr. «C'est la beauté qu'il cherche.»

    ●(1890) MOA 140b. C'est la beauté qu'il cherche, tr. «ar brao eo a glask.»

    (2) Bezañ (gwisket) en e vrav : avoir revêtu ses plus beaux habits.

    ●(1874) FHB 84/106b. An ofiserien a ioa en o brao. ●(1889) ISV 24. cabiten, ofiserien, martolodet, oll en ho brao.

    ●(1929) FHAB Eost 315. an holl gwisket en o brao.

    (3) En e vrav : décoré, orné.

    ●(1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 89. en iliz e zou én hé braú.

    V. Interj. Bravo !

    ●(1869) EGB 130. Braô, braô ! tr. «vivat !»

  • brav .2
    brav .2

    f./m.

    I.

    (1) Ur vrav : une belle femme.

    ●(c.1785) VO 94. ur vouès vaillant, péhani a ziabeèl e ziscoai bout ur vrahuë. ●(1790) MG 225. hac e lar n’en don quet ur vrahue.

    ●(1937) DIHU 314/312. Mar diméan m'em bo ur vraù.

    (2) par iron. Imbécile.

    ●(1947) YNVL 67. Petra emañ an daou vrav-mañ oc'h istrogellat em burev.

    (3) (en plt des enfants, au diminutif) Chouchou, enfant choyé.

    ●(1867) FHB 126/174b. ato e zint doussik, kalounig ha braoïg ho mam.

    II. Bezañ ur brav.

    (1) Bezañ ur brav gwelout udb., ub. : être beau à voir (admiratif).

    ●(1910) MAKE 88. melchon gwenn, tener, eur brao o gwelet. ●97. eur brao gwelet anezan, me 'gav d'in.

    (2) [au négat.] N'eo ket ur brav (ober udb.) : ce n'est pas une mince affaire, chose aisée (de faire qqc.), il ne fait pas bon refuser (de faire qqc.).

    ●(1871) CST+ X. Ar bersoned en devoa bet en Hanvec hag e Lanhouarne (...) n'oa ket eur brao beza bemdez en o serr.

    ●(1911) BUAZperrot 675. a hent all n'eo ket eur brao chom heb ober o lavariou ouz ar brinsed. ●816. Mont da lavaret da eun den (…) ar pez ne lavarfemp ket (…) d'hor mammou, n'eo ket eur brao. ●(1922) FHAB Mezheven 164. daoust ma ne oa ket eur red hag eur brao evito int deuet war o sikour. ●(1922) FHAB Gwengolo 263. Ar bersoned en devoa bet en Hanvec hag e Lanhouarne (...) n'oa ket eur brao beza bemdez en o serr. ●(1931) FHAB Ebrel 140. N'oa ket eur brao, evel ma c'hellit her gwelet, mont ennan.

  • brav-bras
    brav-bras

    adv.

    (1) Très bien, excellement.

    ●(1911) BUAZperrot 123. e oue dibabet da vont er garg-ze, hag e zantelez hag e ouisiegez a reas ma oue barrek diouti brao bras. ●(1926) FHAB Here 372. an Ao. Leclerc a zeskas ganto brao bras penaos beza war eun dro gwir Vreizad ha kristen start. ●(1929) FHAB Mae 195. Pep hini anezo a ouie brao-bras kas e loa d'ar pod.

    (2) Aisément, facilement.

    ●(1911) BUAZperrot 62. diouz c'houezen o zâl e c'hounezent brao bras peadra da ober o zreuz. ●611. Stephan (…) a yeas d'ar brezel, hag a dreac'has brao bras e enebourien. ●857. Gellet en divije en em denna brao bras er bed. ●872. dont a reas brao bras a benn eus ar gefridi a oa bet fiziet ennan.

  • bravaat
    bravaat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Embellir.

    ●(1903) LZBg Gwengolo 226. En drivet dé en treu e gomans braùat. ●(1904) DBFV 30b. braùat, braouat, v. n., tr. «embellir, devenir beau.» ●(1905) BOBL 28 octobre 58/1b. braoaat ha iac'haat kear. ●(1927) GERI.Ern 65. bravaat, braoât v. n., tr. «s'embellir.» ●(1942) DHKN 71. Didanè (= dindan an tasoù) tuelligeu melén braùeit d’hé bizied korriganéz. ●(1977) PBDZ 965. (Douarnenez) homañ a vrava atav, tr. «elle embellit toujours.»

    (2) (météorologie) S'améliorer.

    ●(1890) MOA 114b. Le temps s'améliore, tr. «braoaat a ra ann amzer.» ●(1897) EST 30. en amzér dé ha dé é vraùat.

    (3) (en plt d'animaux) Engraisser.

    ●(1849) LLB 1176. M'hou lakou de lardein, m'ou lakou de vrawat.

    II. V. tr. d. Orner.

    ●(1854) MMM 16. en orator-se, pini a vraoaot guëlla ma ellot. ●(1897) EST 21. bràuat ou sonenneu, tr. «qu'elles embellissent leurs chansons.»

    ●(1904) DBFV 30b. braùat, braouat, v. a., tr. «rendre beau, orner.» ●(1927) GERI.Ern 65. bravaat, braoât v. a., tr. «embellir.»

    III. V. impers. Bravaat da ub. : se porter mieux, mieux aller.

    ●(1963) BAHE 35/59. Bravaet e oa bet dezhañ un tammig.

  • bravadenn
    bravadenn

    f. –où

    I. (santé)

    (1) Amélioration passagère de santé.

    ●(1962) BAHE 31/13. Hag ar person kozh stad ennañ a santas evel ur vravadenn da gentañ, met dambrest goude e santas ur pouez euzhus o waskañ e vruched. ●(1962) TDBP II 63. Bravadenn (f.), tr. «embellissement, amélioration.» ●Ya, med n'eo ken med eur vravadenn, tr. «oui, mais ce n'est qu'une amélioration passagère (de la santé).»

    (2) spécial. Bravadenn ar marv : rémission d'un mourant.

    ●(1959) BAHE 19/3. «bravadenn ar marv», e-giz ma leverer e Treger.

    ►absol.

    ●(1962) TDBP II 63. A-raog ma oa marvet e-nevoa bet eur vravadenn, tr. «avant qu'il mourût il eut une amélioration passagère.»

    II. Bravo.

    ●(1954) BGUE 34/22. Adal er penn ketan betag en achiùmant, o halon é tridein get hon hanni, ne amerhant ket deomb o braùadenneu nag o strakadeu deuhorn, nag o gourhemenneu en tuemman. ●23. Braùadenneu : bravos.

  • bravded
    bravded

    f. –où Beauté.

    ●(c.1718) CHal.ms i. enjoliuement, agrémant, tr. «caërdet ajustemant brauetet.»

    ●(1804) RPF 36. péh quer fragil-è en ol braüetet, en ol inourieu ha madeu ag er béd. ●(1854) PSA II 200. bràuitédeu nehué hag e houlenn perpet bout câret.

    ●(1904) DBFV 30b. braùted, m., tr. «enjolivement (Ch. ms.).»

  • bravderioù
    bravderioù

    pl. Atours.

    ●(1931) VALL 43b. Atour, tr. «braoderiou d'après V[annetais].»

  • braventez
    braventez

    f. –ioù

    (1) Beauté.

    ●(1860) BAL 67. ma velfe peg'ement a c'hened ac a vraventez en d-euz un ene e grass Doue. ●(1869) FHB 210/6a. diskouez d'an oll ho lastez braoentez.

    ●(1977) PBDZ 742. (Douarnenez) braventez, tr. «beauté.»

    (2) Atours.

    ●(1710) IN I 357. d'ar gompagnunezou, d'an assambleou, d'ar braoenteziou ha da bep-seurt vaniteou. ●(1732) GReg 17a. Affiquets, ornements de femmes, tr. «bravéntez. p. ou.»

    ●(1869) FHB 207/407b. ober dispignou foll e braoenteziou hag e fougerez. ●(1869) FHB 220/87b. braventeziou evit kempen guiskamant eun itron euz al lez. ●(1889) ISV 138. da brena dezhi abenn he eured mein prisiuz hag a bep seurt braoenteziou.

  • braveri
    braveri

    f. Beauté, splendeur.

    ●(1659) SCger 133b. braueri, tr. «brauerie.» ●(1710) IN I 114. o velet ar vraoeri eus a guement a Autrounez.

  • braverioù
    braverioù

    pl. Bijoux.

    ●(1659) SCger 4b. Affiquets, tr. «braueriou.» ●(c.1718) CHal.ms i. affiquets, tr. «brauerieu, braguereheu, atourneu.»

    ●(1868) GBI II 6. da choaz braoeriou, tr. «choisir des parures.» ●(18--) GBI II 386. Ma braoeriou 'm eûs laket, tr. «J'ai mis mes parures.» ●(18--) KTB.ms 14 p 43. kement a arc'hant, a aour hag a vraverio a lâras rei d'ehi.

    ●(1904) DBFV 30b. braùerieu, pl., tr. «atours.» ●(1921) GRSA 141. mem braùerieu.

  • bravig
    bravig

    m. –où m.

    (1) Bijou.

    ●(1911) BUAZperrot 57. unan hag a zo e vraoigou mil gwech skedusoc'h eget da re. ●96. ar skedusa braoigou. ●(1921) PGAZ 54. ar braoigou skedus, ar guiskamantou kaer. ●(1963) LLMM 99/266. hag o skant du a lugerne e giz braouigoù a-youl an heol hag an aezenn.

    (2) Jouet.

    ●(1911) SKRS II 159. Ar bugel hen doa laeret braoigou divar goust he vreudeur. ●(1911) BUAZperrot 82. eur braoïk da veza roët d'ar vugale da c'hoari.

  • bravigell
    bravigell

    f. –où Joujou.

    ●(1914) DFBP 193a. joujou, tr. «braoigel.»

  • bravigerezh .1
    bravigerezh .1

    m. Bijouterie (métier).

    ●(1931) VALL 67a. Bijouterie, fabrication, commerce, tr. «bravigerez m.»

  • bravigerezh .2
    bravigerezh .2

    f. Bijouterie (local).

    ●(1931) VALL 67a. [Bijouterie] atelier, boutique, tr. «braoigerez.»

  • bravigour
    bravigour

    m. –ion Bijoutier.

    ●(1931) VALL 67a. Bijoutier, tr. «braoiger, –gour.»

  • bravikaat
    bravikaat

    v. tr. d. Enjoliver.

    ●(1907) VBFV.fb 36b. enjoliver, tr. «braùikat.»

  • braviri
    braviri

    m. Beauté.

    ●(1847) MDM 86. ar braoiri eus ar vesaillou. ●172. al labourou a vraoiri hag a eazamand.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/449. (An Ospital-Kammfroud) Braveuri : n. m. – Beauté, joliesse.

  • bravite
    bravite

    f. –ioù Beauté.

    ●(17--) TE 22. a gaus de vrahuité Sara. ●38. bamét a é brahuité.

    ●(1849) LLB 742. Kolet hi des hé gloer hag ol hé brawité. ●(1856) GRD 313. er vràuitéieu caër. ●338. Ol bràuité en nean, ol bràuité en Ælèd, ol er bràuitéieu e hellér chongeal. ●(1897) EST 39. é-bèr é kolleint ou gloér, ou braùité, tr. «Ils ne tarderaient pas à perdre leur gloire et leur beauté.»

    ●(1904) DBFV 30b. braùité, braouité, f. pl. ieu, tr. «beauté, propreté, objet précieux.» ●(1906) HIVL 32. sellet doh ur vraùité hemb par. ●85. dirak braùité hemb par er Huerhiéz. ●(1922) EOVD 287. braùité é di.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...