Devri

Recherche 'bra...' : 273 mots trouvés

Page 3 : de brammer (101) à branselladur (150) :
  • brammer
    brammer

    m. & interj. –ion

    I. M. Péteur.

    ●(1744) L'Arm 281a. Peteur, tr. «Brammérr.. merion. m.» ●Peteuse, tr. «Brammeréss.. ézétt. f.»

    ●(1838-1866) PRO.tj 174. Penmoc'h e zeo ar Brammer. ●(1876) TDE.BF 79b. Brommer, s. m. T[régor], tr. «Péteur ; pl. ien.»

    ●(1904) DBFV 30a. brammér, m. pl. ion, tr. «péteur.» ●(1975) YABA 22.11. piw ahanoh e vehé er gwellan brammèr !

    II. Interj. (insulte)

    (1) Kozh vrammer ! : sale péteur, vieux péteur.

    ●(1973) BRUD 43-44/36. ar hoz brommer-ze. ●(1978) PBPP 2.1/86. (Plougouskant) Ar c'hozh vrammer, tr. «le vieux ronchonneur /lit./ le vieux pêteur/.»

    (2) Brammer kozh : vieux chnoc.

    ●(1633) Nom 12a. Senecio : vn viel réueur : vn cozyat, toubaot coz, brammer coz.

    ●(1984) LPPN 518. (Poullaouen) brammer, m., -ien, sens divers ; ex. «or brammer kozh », un vieux «chnoc»...

    (3) Branleur, jeunot.

    ●(1984) LPPN 518. (Poullaouen) brammer, m., -ien, sens divers ; ex. «brammer !», branleur.

  • brammerez
    brammerez

    f. –ed Péteuse.

    ●(1732) GReg 717a. Peteuse, tr. «Brammerès. p. brammeresed.» ●(1744) L'Arm 281a. Peteuse, tr. «Brammeréss.. ézétt. f.

    ●(1904) DBFV 30a. brammér, m. pl. ion, f. –éz, pl. ed, tr. «péteur.»

  • brammerezh
    brammerezh

    m. Action de péter.

    ●(1732) GReg 717a. Peterie, tr. «Brammérez. (Van[netois] bramereah.» ●(1744) L'Arm 281a. Peterie, tr. «Brammereah.. heu. m.

    ●(1904) DBFV 30a. brammereh, m. pl. eu, tr. «péterie.»

  • brammiñ
    brammiñ

    voir brammañ

  • brammsac'h
    brammsac'h

    m. Emmerdeur.

    ●(1955) VBRU 165. kas ar brammsac'h-se da foar ar c'hwitelloù.

  • brammsac'hat
    brammsac'hat

    v. En chier.

    ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Brammasac'hat = kaout bec'h gant eun tamm-labour. ●(1958) BLBR 114/14. Brammsahad. Kaoud beh gand eun tamm labour. (Plouarzel, Mab Arzel 1942).

  • bran .1
    bran .1

    f. brini

    I. (zoologie)

    A. (ornithologie)

    (1) Corbeau, au sens général.

    ●(1499) Ca 35b. Bran. g. cornille. ●(1633) Nom 39a. Coruus : corbeau : bran. ●216a. Crocitus : le cry d'vn corbeau : an cry á vn bran. ●327b-328a. Nebulo, tenebrio, semissis homo, vatinio, quisquiliæ, nihili homo, lucifuga, trioboli homo, vappa, frugiperda, fruges consumere natus : pendart, fourage de corbeaux, coquin, garnement, truant : vn den fall, vn lançc croug, tam an gorden, vn fallacr, bouèt an gibet, gaing an chaçc hag an biny (lire : briny) trenter, fall, coquin.

    ●(1659) SCger 31b. corbeau, tr. «bran, p. brini.» ●133b. bran pl. brini, tr. «corbeau.» ●(1732) GReg 211a. Corbeau, oiseau, tr. «Bran. p. briny.» ●(1790) MG 344. a pe uélér brainni é passein. ●(1792) HS 25-26. e lausquass ur vréan ér méze.

    ●(1829) CNG 140. Meittui boélen, bouid er bleidi, / Bouid er piguet, bouid er breinni. ●(1849) LLB 336. brindi a vandeneu. ●(1850) JAC 58. ampech brini / Da zonet d'o becat a hini da hini [ar pasteziou]. ●(18--) SAQ II 17. eur bolom kolo vit spounta'r brini.

    ●(1904) DBFV 30a. bran, f. pl. brenni, breini, brindi, breindi, tr. «corbeau.» ●(1957) PLBR 267. la formation spontanée de braneyer, pl. de bran, "corbeau", entendu à Pouldreuzic (M. P. Hélias), est encore plus significative : dom mez, ar meryed-ma zo o hragachi gwasoc'h 'vid braneyer sod, "sortons, ces femmes sont en train de caqueter comme des corbeaux fous".

    (2) Tad-bran : corbeau mâle.

    ●(1984) HBPD 46. ken du èl un tad-bran.

    B. (en plt d'autres animaux)

    (1) Beg-bran : moule.

    ●(1995) PTEZ 22. Begou bran : (des moules).

    (2) Botez-vran : œuf de petite roussette.

    ●(1962) TDBP II 55. Eur votez-vran, tr. «un œuf de petite roussette.»

    II. (botanique)

    (1) Pour-bran : jacinthes sauvages, des bois Hyacinthoides non-scripta.

    ●(1934) BRUS 265. La jacinthe sauvage, tr. «ur bouren-bran, pl. pour bran.»

    (2) Fleur-bran : jacinthes sauvages, des bois Hyacinthoides non-scripta.

    ●(1995) PTEZ 28. Fleur-bran : (jacinthe des bois, endymion non-scriptus), anvet ie «pour-bran» e leh all.

    (3) Pav-bran : grenouillette. (?) cf. ran (?).

    ●(1744) L'Arm 178a. Grenouillette, plante, tr. «Paubran. m.»

    ●(1879) BLE 193. Morrène. (Hydrocharis. L.) Paô-bran.

    III. (en plt d'outils) Beg-bran : bec-de-corbin.

    ●(1934) BRUS 272. Un bec-de-corbin, tr. «ur beg-bran.»

    IV.

    A. [bran]

    (1) Bezañ du evel askell ur/ar vran : être très noir.

    ●(18--) SAQ II 205 (L) J. Quéré. Daou eal, unan lugernuz evel an heol, egile du evel askel eur vran.

    ●(1911) KKAF 54 A. de Carné. E groc'henn a zo du evel diou askell ar vran. ●(1924) NOLU 6 (G) J. ar Baion. Diskoeit ta dein hou pleù ma huélein mat ou liù. Du int èl divachel er branni. ●(1949) SIZH 42 (Ki) Y. Drezen. Eñ, gwenn-kann en e sae vanac'h, hag hi, du evel askell ar vran. ●(1974) SKVT III 78 (Ki) Y. Drezen. e bennad kreoñ du hag e voustachoù, a oa du, ivez mes du evel askell ar vran.

    (2) Bezañ du evel un tad bran : être très noir.

    ●(1973) LLMM 161/419 (G). E vutumein g'ur bimp argant / Ha éan ken du èl un tad-bran. ●(1983) LBVR 103. Du evel un tad bran. ●(1984) HBPD 46 (G) G.-L. Guilloux. Ur pen blèuek dehon ken du èl un tad-bran.

    (3) Bezañ du evel ar/ur vran : être très noir.

    ●(1932) GUTO 29 (G) Y.-V. Henoù. Du e oè èl ur vran ; ag en treid d'er pen, é tennè d'un dén. ●(1935) FHAB C'hwevrer 59 (L) Y.-V. Perrot. Ha ni a vefe duoc'h eget brini ma ne bedfemp ket Doue. ●(1967) BRUD 26-27/42 (T) E. ar Barzhig. Koabrennou du-du, du-bran.

    (4) Bezañ du evel pluñv ar vran : être très noir. Cf. evel revr ar billig, evel pod-houarn Mari-Job, evel ar pec'hed, evel mouar, evel huzil ar siminal.

    ●(1866) FHB 94/336a (L) G. Morvan. Traou ken du ha plu bran.

    ●(1911) AOTR 17 Y. Roudot. Piou out'he, da zillad houarn ken du a plu ar vran ?

    (5) Chom da gontañ pet bran a ya hebiou : lambiner, ne pas travailler rapidement.

    ●(1942) FHAB Gwengolo/Here 199. Arabat oa chom da baka keilhenn, digor ar c'henou, pe da ganta (lire : gonta) pet bran a yae a-biou, met labourat hep ehan, mont ingalik, krog d'ar mare ha derc'hel betek an noz.

    (6) Pig pe vran a gan : voir pig.

    (7) Intent pig e-lec'h bran : voir pig.

    (8) Unan o lavaret pig, egile o lavaret bran : voir pig.

    B. [brini]

    (1) Kas da zichoual ar brini war Menez Frubi : envoyer paître.

    ●(1947) YNHL 48 (Ki) Y. Drezen. Ha te... ha te... bale da zichoual ar brini war Menez Frubi. Dichou !

    (2) Kas da sutal brini war Menez ar C'hailhoustr : envoyer paître.

    ●(1947) YNHL 84 (Ki) Y. Drezen. Me a zo bet klasket va digêriñ da sutal brini war menez ar C'hailhoustr.

  • bran .2
    bran .2

    s. Son.

    ●(1633) Nom 57a. Panis furfuraceus, furfurosus, recrementitius : pain plein de son ou de bran : bara brennec, leun á bran.

  • bran-an-dour
    bran-an-dour

    f. (ornithologie) Cormoran.

    ●(1464) Cms Bran an dour gal. cormarant. ●(1499) Ca 25b. Bran an dour g. cormorage. ●(c. 1500) Cb [bran an dour]. Bran an dour, tr. « cormarant ».

  • bran-aod
    bran-aod

    f. brini-aod (ornithologie) Covus cornix corneille mantelée. cf. aod-louet

    ●(1732) GReg 211a. Corbeau gris, tr. «Branaud. p. briny-aud.»

    ●(1876) TDE.BF 70b. Bran-aot, s. f., tr. «Corbeau gris ; pl. brini-aot.»

  • bran-dour
    bran-dour

    voir bran-an-dour

  • bran-garter
    bran-garter

    f. brini-karter (ornithologie) Corneille noire Corvus corone corone.

    ●(1955) STBJ 168. Daou seurt brini a gaver er vro : ar brini-karter a zo lapoused bras o veva er c'hoajou, hag ar brini bihan, anvet kavaned pe fraoed e meur a lec'h, a vez o neizia e tour bras an iliz.

  • bran-louet
    bran-louet

    f. brini-louet (ornithologie) Corvus cornix corneille mantelée. cf. bran-aod

    ●(1732) GReg 211a. Corbeau gris, tr. «Bran loüed. p. briny loüed.»

    ●(1876) TDE.BF 71a. Bran-louet, s. f., tr. «Corneille, oiseau ; pl. brini-louet.» ●(1878) EKG II 126. evel ma tiskar ar chaseer ar vran-louet euz a vek ar vezen fao.

    ●(1984) HYZH 154-155/25. ar brini louet-se a rae o neizhioù war ar chimiler.

  • bran-vihan
    bran-vihan

    f. brini-bihan (ornithologie) Choucas des tours Corvus monedula.

    ●(1955) STBJ 168. Daou seurt brini a gaver er vro : ar brini-karter a zo lapoused bras o veva er c'hoajou, hag ar brini bihan, anvet kavaned pe fraoed e meur a lec'h, a vez o neizia e tour bras an iliz.

  • bran-vor
    bran-vor

    f. brini-mor (ornithologie) Cormoran. cf morvran .1

    ●(1924) BILZbubr 42/974. nij ar brini-mor. ●975. evel eur vran-vor du. ●(1925) BILZ 141. Hag o zri, o fesketerez lakaet er vag, a deuas war beg uhela ar roc’h, henvel eus teir vran-vor pe eus teir marc’harid-goug-hir.

  • bran-vuzhug
    bran-vuzhug

    f. brini-buzhug (ornithologie) Rouge-gorge.

    ●(1931) GWAL 136-137/424. (Pluzuned) Bran-buzug (bran-vuzug) : boc'h-ruzig (gg. Liester brini-buzug).

  • brañch
    brañch

    s. –où Branche.

    ●(1633) Nom 97a-b. Ramus, brachium arboris : rameau, branche, ramseau : brancq, braing, scoultr. ●237b. Concædes : branches d'arbres couppez : branchou guez trouchet.

  • brand
    brand

    m. –où Branle, hamac.

    ●(1744) L'Arm 36b. Branle, lit suspendu, tr. «Brande.. eu. m.» ●143a. Lit suspendu, branle, tr. «Brande.. eu. m.» ●367b. Strapontin, Branle, Hamac, tr. «Brande.» ●449a. Hamac, tr. «Brande.. eu. m.»

    ●(1904) DBFV 30a. brand, m. pl. eu, tr. «brande, lit suspendu, hamac, estrapontin.»

  • brandell .1
    brandell .1

    f. Brandelle.

    ●(c.1718) CHal.ms i. brandelle, tr. «v/brandell'.»

    ●(1904) DBFV 30a. brandel, f., tr. «brandelle (Ch. ms.).»

  • brandell .2
    brandell .2

    voir branell

    Bezañ kouezhet e vrandelloù : être consterné.

    ●(1991) (Ki) PONTEKROAZ J.-Y. Lagadeg. Kouezhet e vrandaeloù dezhañ. Kouezhet ma brandaeloù din.

  • Branderion
    Branderion

    n. de l. Brandérion.

    I.

    ●(1748) CI.pou 69. Branderion, Préderian.

    ●(1902) LZBg Mae 100. Branderion. ●(1905) ALMA 70. Branderion. ●(1905) DIHU 04/74. é Prederion. ●(1911) DIHU 73/282. Breskerion Prederion e zou diés touch dohté péchans ? ●(1934) BRUS 294. Prederion.

    II. Blasons populaires.

    (1) Dicton à propos de prêtres du canton de Brandérion.

    ●(1902-1905) LARB 174a. Ma faut d'oh, kleùet ur son-son / Ar er Bersoñned ag er hanton, (...) Konzamb a gani Perderion / Ind e lar : aneh zou ur "bon garçon" // Ind e lar : aneh zou "bon garçon". / Ne blij ket oah d'en ol 'nehon, // Agost me ma ur hèh dén peur / Ag e lauk er guin hag e iv deur. ●175b. note des éditeurs : "Perderion : prononciation ancienne de Branderion".

    (2) Dicton à propos de prêtres du Vannetais.

    ●(1911) DIHU 73/283. Diar er véléan eùé é hes bet saùet lavareu. Chetu amen unan dastumet é Kervignag : Damb dehi, / E lar person Bredeui, / D'émen ? / E lar hani Baden, / D'Intron Varia er Brandon, / E lar hani Prederion, / Me iei eùé, / E lar hani Breleuiné; / Me béiou bouteillad, / E lar hani Pluergad. / Te lar, mitenneg, / E lar kuré bras Pléheneg !.

    (3) Surnom des habitants de Brandérion : voir bresker.

  • Brandevi
    Brandevi

    n. de l. Brandivy.

    (1) Brandevi.

    ●(1902) LZBg Mae 100. Bredeùi. ●(1934) BRUS 294. Bredeui.

    (2) Dicton à propos de prêtres du Vannetais.

    ●(1911) DIHU 73/283. Diar er véléan eùé é hes bet saùet lavareu. Chetu amen unan dastumet é Kervignag : Damb dehi, / E lar person Bredeui, / D'émen ? / E lar hani Baden, / D'Intron Varia er Brandon, / E lar hani Prederion, / Me iei eùé, / E lar hani Breleuiné; / Me béiou bouteillad, / E lar hani Pluergad. / Te lar, mitenneg, / E lar kuré bras Pléheneg !

  • brandign
    brandign

    m. Brandy.

    ●(1877) EKG I 18. ar Zaozoun a gaf ive mad ho banne guin-ardant, a reont brandign anezhan.

  • brandon
    brandon

    m. –ioù

    (1) Brandon.

    ●(1464) Cms (d’après DEBm 235). Brandonn, brandon, torche. ●(1499) Ca 25b. Brandon. gallice idem. l. hec fax / is. ●(c.1500) Cb 29a. Brandon. g. idem. l. hec fax / cis. ●g. petit brandon. b. brandonic.

    ●(1744) L'Arm 423a. Brandon, tr. «Brandon. m. Nous l'entendons, suivant le breton, des bouchons de cabaret»

    (2) Bouchon, enseigne de cabaret.

    ●(c.1718) CHal.ms i. bouchon de tauerne, tr. «ur bouchon tauarn', ur brandon.» ●(1744) L'Arm 34a. Bouchon de cabaret, tr. «Brandon.. nieu. m.»

    ●(1856) VNA 180. je vois l'enseigne, tr. «me huél er brandon.»

    ●(1904) DBFV 30a. brandon, m., tr. «bouchon de cabaret.» ●(1939) RIBA 161. n'en des brandon erbet doh men dor-mé.

    (3) Barr-brandon : bouchon, enseigne de cabaret.

    ●(1877) EFV 2. pe huélamb ur barr brandon doh un ty, ur merch é penaus é hès tavarn inou.

  • brandonañ
    brandonañ

    v. tr. d. Brandonner.

    ●(c.1500) Cb 29a. g. faire brandons. b. brandonaff. ●(1521) Cc [brandonaff]. gal. brandonner. b. brandonaff.

  • branell
    branell

    f. –où, branilli

    (1) Béquille.

    ●(c.1718) CHal.ms i. anille, tr. «brenel, breneleu, bail, baileu, mal maleu Ie crois ce dernier meilleur pour vne male et des bougettes.» ●Bequille, bequill' v/mal, querhein ar valeu, marcher auec des bequilles, on dit aussi en quelques endroits brenel, brenelleu. ●(1732) GReg 90a. Bequille qu'on met sous les aisselles quand on est entrepris des jambes &c., tr. «branell. p. branellou.»

    ●(1827/29) VSA 2147. chetu evrandelou en quichen an arched. ●(1864) SMM 129. branellou pe vizier loaec. ●(1866) FHB 92/316a. guellout bale var branellou. ●(1868) FHB 171/115b. bizier loaeg pe branilli. ●(1868) KMM 279. o velet Mac'harit eb e flac'hou (eb e branellou). ●(1887) SRD 21. eunn den kamm harpet var diou vranell.

    ●(1904) DBFV 31b. brenel, s. pl. –lleu, tr. «béquille (Ch. ms.).» ●(1907) PERS 275. lezel ho pranellou a gostez, evit mad. ●(1927) GERI.Ern 65. branell f., tr. «Béquille.» ●(1928) LEAN 24. bale gant e vranellou. ●(1966) LIMO 19 août. harpet ar é vrandelleu.

    (2) (en plt d'une charrue) Traversier où s'appuie l'age de la charrue.

    ●(1732) GReg 155a. Le traversier où est appuyé la latte, tr. «Ar branell.»

    ●(1876) TDE.BF 70b. Branell, s. f., tr. «Le traversier de la charrue.»

    ●(1927) GERI.Ern 65. branell f., tr. «traversier où s'appuie la gaule de la charrue.»

    (3) Loquet.

    ●(1499) Ca 25b. Branell. g. vertenelle de huys.

    ●(1876) TDE.BF 70b. Branell, s. f., tr. «loquet de porte.»

    ●(1927) GERI.Ern 65. branell f., tr. «loquet d'une porte.»

    (4) (marine) Taquet d'amarrage.

    ●(1983) TDBP IV 24. Ur vranell, tr. «un taquet d'amarrage.»

    (5) Pièce de bois ovale percée d'un trou à chaque extrémité dans lesquelles passe une corde pour boucler et assurer un faix.

    ●(1975) LLMM 170/186. a-hed an deiz e kleved : « yachañ(1), stardañ ! yachañ, stardañ ! yachañ, stardañ ! » p'edo ar baotred, lod o sachañ war ar fun hag unan all, pignet war ar c'harr o sachañ eus e du goude bezañ lakaet penn ar fun da dremen dre doulloù ar vranell. (1) sachañ. ●(1984) ECDR 162. Gant ar falz e troc'he hag e lakae an drammoù war ar gordenn. Ur skoulm gant ar gordenn war ar vranell, hag e save ar bec'h war e choug.

    (6) C’hoari ar vranell / branell : jeu du tourniquet (jeu de hasard).

    ●(1659) SCger 133b. branel, tr. «tourniquel.» ●(1732) GReg 932b. Joüer au tourniquet, tr. « c'hoari-'r vranell. pr. c'hoaryet. »

    ●(1876) TDE.BF 70b. branell, s. f., tr. « Tourniquet, sorte de jeu de hasard ». ●C'hoari ar vranell, tr. « jouer au tourniquet, jeu du tourniquet. » ●89a. C’hoari ar vranell, tr. «Jeu du tourniquet, jouer à ce jeu.»

    ●(1927) GERI.Ern 65. branell f., tr. «jeu du tourniquet.»

    (7) Délot.

    ●(1890) MOA 207b. Délot, tr. «Branell, – troell, f. ; voy. Manivelle.»

    (8) Caleçon.

    ●(1876) TDE.BF 70b. Branell, s. f., tr. «Caleçon.»

    (9) plais. Narine.

    ●(1867) BUE 139. klozet e oe he daoulagad ha branello he fri d’ehan. ●(1889) CDB 175. peb branel hi fri, tr. «chaque narine de son nez.»

  • branell-dreid
    branell-dreid

    f. branelloù-treid Échasse.

    ●(1876) TDE.BF 70b. Branell-treid, s. f., tr. «Echasse ; pl. branellou-treid.»

    ●(1927) GERI.Ern 65. branell-dreid f., tr. «échasse.»

  • branellañ
    branellañ

    v. tr. d. Fermer au loquet.

    ●(1931) VALL 432a. fermer au loquet, tr. «branella.»

  • branellat
    branellat

    v.

    (1) V. intr. Jouer au tourniquet.

    ●(1732) GReg 932b. Joüer au tourniquet, tr. « Branellat. pr. branellet. »

    ●(1876) TDE.BF 70b. Branellat, v. n., tr. «Jouer au tourniquet.»

    ●(1927) GERI.Ern 65. branellat, tr. «y jouer [au tourniquet].»

    (2) V. tr. d. Ébranler.

    ●(1867) BSSo 8. Sant Sorlein é laquat é dreid ar zoar Toulous, en doé branellet mad trôn Satan.

  • branelleg
    branelleg

    m. Béquillard.

    ●(1876) TDE.BF 70b. Branellek, s. m., tr. «Qui marche ordinairement avec des béquilles.»

    ●(1927) GERI.Ern 65. branelleg m., tr. «qui a des béquilles.»

  • branellek
    branellek

    adj. Béquillard.

    ●(1914) DFBP 31a. béquillard, tr. «branellek.» ●(1927) GERI.Ern 65. branellek adj., tr. «qui a des béquilles.» ●(1962) EGRH I 19. branellek a., tr. « qui marche avec des béquilles (L.G., Tr.). »

  • branesk
    branesk

    voir broen-hesk

  • Brangilli
    Brangilli

    n. de l. Koad Brangilli : forêt de Branguilly.

    ●(1839) BESquil 462. én ur hoêd hanhuet Branguilly, toste de Rohan, é escobti Gùénèd.

  • braniellat
    braniellat

    v. intr. Chanceler.

    ●(1838) CGK 8. Braniellat ra ma diou harr.

  • brank .1
    brank .1

    m. –où, brinker, brinkier, brenkeier

    I.

    (1) Branche.

    ●(1633) Nom 76b. Internodium : l'entre-deux des nœud : an cleus ma sorty an brancquou. ●97a-b. Ramus, brachium arboris : rameau, branche, ramseau : brancq, braing, scoultr. ●97b. Ramale : branche coupée, ou inutile : brancq trouchet, discoultr. ●98a. Frons, frondis : fueille, rameau, ou ramseau des arbres : delyen scoultr, brancq. ●101b-102a. Palmes pampinarius, pampinarium, colis : sarment qui porte fueilles seulement sans fruict : an brancouigou munut fall á vez ouz an guez.

    ●(1659) SCger 63b. grape de raisin, tr. «branc raisin.» ●101a. rameau, tr. «branq.» ●(1732) GReg 114a. Branche coupée pour faire des fagots &c., tr. «Brancq. p. brancqou, brancqéyer.» ●(1767) ISpour 358. el ur brancq disflosquet doh ur ùenn. ●(1790) MG 349. en tavarnour e gueméras deur béniguét, hac e hum laquas guet ur branq-loré de véniguein er gambr. ●(1792) HS 122. èl ma passai édan unn erüenn, é vleaue, peré e oai hir ha stanc hemp hou far, e louyass ér breinquyér. ●195. ur üéenn e ïai bed en Nean ; hé breinquyér e douchai enn-eu bèenn ag er bet. ●(17--) TE 15. ur branq loré glaz.

    ●(1818) HJC 216. ma ta en ïnet ag en aër de reposeign ar i brenquer. ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 130. brinquér boutet én doar. ●(1846) BAZ 259. gant brancou guez. ●(1869) SAG 298. ne vele ket brankou ar guez o vranzkellat. ●(1877) BSA 17. Ar brancou sec'het en eun taol.

    ●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «branche (d'arbre).» ●(1908) DIHU 34/58. en dél doh er brinkér. ●(1908) FHAB Meurzh 92. eul lapous fichet var eur brank a gane. ●(1912) MMKE 38. kuitet 'n eus e vrankig. ●108. brankou an ivin glaz. ●(1934) PONT 28. eun aval eus ar brank. ●(1961) LLMM 86/155. e oa dija splann an deiz hag a-heligentañ e richane an evnigoù er brankoù skav ha spern-gwenn.

    (2) sens fig. Branche (de famille, etc.).

    ●(1877) BSA 13. ar branc ma tle dont anezhan mam Salver ar bed.

    ●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «rameau (généalogique).» ●(1904) KANngalon Du 246. Ho relijion a zo eur brank euz ann Iliz. ●(1911) BUAZperrot 346. Eur brank zoken eus familh an impalaër, ar Flavianed, a oue badezet en amzer-ze.

    (3) sens fig. Rameau (de la jeunesse).

    ●(1530) Pm 244. Mar franc eu an branc az youanctet, tr. Herve Bihan « Si épanoui que soit le rameau de ta jeunesse »

    (4) Quillon.

    ●(1744) L'Arm 318b. Quilon, tr. «Branque er gléan.»

    ●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «quillon (d'épée).»

    (5) Branche (de lunettes).

    ●(1924) ZAMA 172. a-drenv e lunedou brankou aour.

    (6) Brancard.

    ●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «bras (de civière).» ●(1982) PBLS 246. (Langoned) brankou, tr. «brancards.»

    (7) Branche (de chandelier).

    ●(17--) TE 95. en Hantulér eur (…) huéh branq staguét tro-ha-tro d'er oalèn, péhani e formai ur seihvèt branq.

    (8) Grappe (de raisin).

    ●(1633) Nom 71a. Vua, racemus, botrys : raisin, grappe de raisin : ræsin, grap pe brancq ræsin.

    ●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «grappe (de raisin).»

    (9) Aile (de moulin).

    ●(c.1718) CHal.ms i. les ailes d'un moulin a vent, tr. «branqueu ur velin a aüel', diureh ur velin a aüel.» ●(1744) L'Arm 9b. Aîle d'un Moulin, tr. «Branque. m.»

    ●(1904) DBFV 30a. brank, m. pl. eu, tr. «aile (d'un moulin).»

    (10) (domaine maritime) Courant.

    ●(1979) VSDZ 106. (Douarnenez) brenkeier deus ar Gulf stream, tr. (p. 270) «des courants du Gulf Stream.»

    (11) Bois (de cervidé).

    ●(1633) Nom 28a. Rami cornum : branches, rameaux, ou iets de cornes : an brancquou, pe an taul ves an cornou.

    II.

    (1) Chom war vrank : attendre.

    ●(1965) BRUD 20/9 (T) E. ar Barzhig. Ha c'hoaz eur wech lakaet ar hoüez da zeha, e oa mad chom war vrank gand doan ouz al laeron pe an avel. ●(1970) BHAF 120 (T) E. ar Barzhig. Med ar hast a gaouenn ne oa ket chomet war vrank, na ne oa.

    (2) Bezañ war vrank : (s’)attendre.

    ●(1965) BRUD 20/28 (T) E. ar Barzhig. Med morse ne ouezas ar plahig e veze he mignon war vrank. ●(1968) LOLE 55 (T) *Roc'h Vur. Paourkeiz tud yaouank ! Tamm ha tamm e oe klasket harlui aneze, red deze bepred beza war vrank.

    (3) Reiñ treujoù e-lec'h brankoù : voir treujoù.

  • brank .2
    brank .2

    m. (argot de La Roche-Derrien) Sou. cf. blank

    ●(1980) PEAS 59. Brank, gwenneg.

  • brankad
    brankad

    m. –où

    (1) Contenu d'une branche.

    ●(1904) DBFV 30a. brankad, m., tr. «branchage.»

    (2) Grappe de.

    ●(1977) PBDZ 717. (Douarnenez) brankad, brankadoù, tr. «grappe (de moules, etc.).»

    (3) sens fig. Branche (d'une science, etc.).

    ●(1909) FHAB C'hwevrer 47. n'eus ket eur brankad skianchou ha n'en defe bet an dro d'ober anaoudegez gantan.

  • brankadur
    brankadur

    m. Ramification.

    ●(1931) VALL 620b. Ramification, tr. «brankadur m.»

  • brankaj
    brankaj

    m. Branchage.

    ●(1904) DBFV 30a. brankaj, m., tr. «branchage.»

  • brankañ / brankiñ
    brankañ / brankiñ

    v. intr.

    (1) (en plt des céréales) Taller.

    ●(1872) ROU 99a. Ramifier (se), tr. «Branka.»

    ●(1922) FHAB Mae 153. An ed (...) a rank kaout ear, sklerijenn, heol tomm evit kreski, en em zispaka, branka, ober korzennou teo ha pennou mat, pennou bras. (...) e teu an ed, da viz meurs ha miz ebrel, da vranka, da ober bodadou, ha var eun eden hadet e c'hell sevel dek, pemzek korzen hag ouspen awechou. ●154. Abenn an eiz a viz eost e oant branket mat (...) Branka a rejont a-nevez (...) Da hanter veurz o doa branket adarre. ●(1927) GERI.Ern 65. branka(ñ) v. n., tr. «taller, pousser des rejetons (des céréales).» ●(1934) BRUS 85. Taller, tr. «brankein.»

    (2) sens fig. =

    ●(1994) HETO 82-83. (Gwill) Me oa triweh vloaz ma-unan pa oan dimezet (…). (Ar Mêr) Da driweh vloaz ? Eun tamm koz ive. 'Benn neuze e vez krog e skiant da vrankañ. (Gwill) Ma oa krog ma skiant da vrankañ, 'benn neuze, goude 'nevoa ket greet avad.

    (3) Bifurquer.

    ●(1931) VALL 66b. Bifurquer, tr. «branka.»

  • brankard
    brankard

    m. –où

    (1) Brancard, limon.

    ●(1904) DBFV 30a. brankard, m. pl. eu, tr. «brancard, limon.»

    (2) [au plur. après un art. ind.] Ur brankardoù : une civière.

    ●(1866) FHB 84/250b. douguet var eur brancardou. ●(1866) FHB 90/298b. eur c'hravaz pe eur brancardou.

  • brankek
    brankek

    adj.

    (1) Branchu.

    ●(1732) GReg 114a. Branchu, uë, tr. «Brancqec.» ●930b. Arbre touffu, tr. «Guezen bochennecq, ou bodennecq, ou brancqecq.»

    ●(1890) MOA 149a. Branchu, tr. «brankek.»

    ●(1904) DBFV 30a. brankek, adj., tr. «branchu.»

    (2) (Corne) à plusieurs ramures.

    ●(1939) MGGD 47-48. eur re-gerniou brankek.

    (3) (Chose) qui a plusieurs branches.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. Lustre de sale, tr. «ur c'hantouler branquec.»

    ●(1904) DBFV 30a. kantulér brankek, tr. «chandelier à branches, lustre.»

  • brankenn
    brankenn

    f. –où Branche.

    ●(1659) SCyez 12b. Brancqen brancq, tr. «branche.»

    ●(1869) FHB 237/222a. dindan ar vranken a neus re a vec'h.

  • branket
    branket

    adj.

    (1) Perché sur une branche, branché.

    ●(c.1836) COM I moj. 2. Eur pez Brân-zû, branket war eur wézen.

    (2) Accoudé.

    ●(1958) BLBR 114/14. Branket. Harpet war an divreh pe war an ilinou. «Branket eo ouz an daol» (...) Da zul en iliz e welet ivez gwazed branket war o hadoriou.

    (3) Branchu.

    ●(1904) DBFV 30a. branket, tr. «branchu.»

  • brankiñ
    brankiñ

    voir brankañ

  • brankodet
    brankodet

    adj. Arc-bouté.

    ●(1878) EKG II 140. P'am boa gellet sevel va diouskoaz er meaz, e chomchon eur pennad, brankodet enn daou du.

  • brannad
    brannad

    voir broenad

  • brañsell
    brañsell

    f. & adv. –où

    I. F.

    A. (concret)

    (1) Balançoire.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 79). Brancel (branle). ●(1499) Ca 25b. Brancell. g. brancelle.

    ●(1659) SCger 16b. brandelle, tr. «brancell.» ●(1732) GReg 194b. Brandilloire, ce qui sert à se brandiller, tr. «Brancell. p. brancellou. (Van[netois] id[em] p ëu.).»

    ●(1904) DBFV 30a. bransel, tr. «f. pl. –lleu, tr. «balançoire, escarpolette.» ●(1919) DBFVsup 11b. branstell (B[as] v[annetais] bransel.

    (2) Berceau suspendu.

    ●(1867) FHB 134/237a. lenva en ho c'havel, dihuna an oll euz ho bransel. ●(1868) FHB 203/372b. dalc'h-mad o chasa gueach var eur vransel, gueach var eur c'havel. ●(1876) TDE.BF 71. Brañsell, s. f., tr. «Berceau, petit lit établi de telle sorte que l'on peut y bercer les enfants.»

    (3) Branle, hamac.

    ●(1732) GReg 114. Branle, lit de soldats & de matelots suspendu par des cordes sous le pont du vaisseau, tr. «brancell. p. brancellou.»

    ●(1915) HBPR 198. Bransellou oa istribill ouz an neac'h d'ar gambr. E pep bransell, oa daou velek. Hag evel ma oa ber ar vransel ho zreid ive a ioa an eil deuz penn egile.

    B. (abstrait) Balancement.

    ●(1973) SKVT II 16. gant ur brañsell gorrek ha meurdezuz.

    II. Adv.

    (1) A-vrañsell : chancelant.

    ●(1954) BGUE 32/8. Mont e hramb, difonn hag a vransel.

    (2) E brañsell : en branle.

    ●(1530) Pm 244. Mar roez da loquancc en brancel, tr. «Aussi facile (que soit) ton éloquence (mise) en branle.»

  • brañsell-divrañsell
    brañsell-divrañsell

    adj. Toujours en mouvement oscillatoire.

    ●(1973) SKVT II 16. ur gouzoug hir brañsell-divrañsell dezhañ, ha daou bikol bos, div wir dorgenn war e gein !

  • brañselladur
    brañselladur

    m.

    (1) Chancèlement.

    ●(1732) GReg 114b. Brandillement, agitation, tr. «Brancelladur.»

    ●(1907) FHAB Even 98. Ma n'eus termen ebed d'ar renkad traou a ro branselladur pe baouez an eil d'egile.

    (2) Oscillation.

    ●(1931) VALL 519a. Oscillation, tr. «brañselladur m.»

    (3) (marine) Tangage.

    ●(1732) GReg 114b. Le branle d'un navire, tr. «brancelladur al lestr.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...