Devri

Recherche 'dis...' : 1567 mots trouvés

Page 5 : de disgreunennan (201) à dishegar-1 (250) :
  • disgreunennañ
    disgreunennañ

    v. tr. d. Écroûter.

    ●(1876) TDE.BF 145a. Diskreuenna, v. a., tr. «Ecroûter, chapeler.»

  • disgreunet
    disgreunet

    adj. Égrainé.

    ●(1913) AVIE 71. En tuézad diskrañnet.

  • disgreuniañ
    disgreuniañ

    voir disgreuniñ

  • disgreuniñ / disgreuniañ
    disgreuniñ / disgreuniañ

    v.

    (1) V. tr. d. Égrener.

    ●(1787) PT 40. Int e ziscruniè tuézat ou doé trouhet.

    ●(1904) DBFV 54a. diskrénein, v. a., tr. «égrener.» ●59a. diskrañnein, v. a., tr. «égrener.» ●diskrunein, v. a., tr. «égrener.» ●(1907) VBFV.fb 34b. égrener, tr. «diskrañnein.» ●(1909) BROU 219. (Eusa) La forme kreuñ n'existe que dans disc'hreuñ, disc'hreuñi. ●(1913) AVIE 72. de gemér tuézad, d'ou dikrañnein (lire : diskrañnein) get ou dehorn.

    (2) V. intr. S'égrener.

    ●(18--) PEN 92/51. an ad demeus ar raden noz goël ian dastumet / an noz se ec'h adennaing a ben an deiz evaint kouezet / an noz se he ermunaïng he discrunaing aroc an deiz / an nep aneus c'hoant de kavet a renk monet an noz se.

    ●(1904) DBFV 59a. diskrañnein, v. n., tr. «s'égrener.»

  • disgwalc'h / diswalc'h / disolc'h
    disgwalc'h / diswalc'h / disolc'h

    m.

    (1) =

    ●(1932) BRTG 80. Hou plèuen e zo séh èl a pe vehè golhet get dizolh diar rad.

    (2) Délaiement.

    ●(1962) EGRH I 66. diswalc’h m., tr. « délaiement. »

  • disgwalc'hadenn
    disgwalc'hadenn

    voir diswalc'hadenn

  • disgwalc'het / disolc'het
    disgwalc'het / disolc'het

    adj. Qui a les marques de la maladie.

    ●(1906) DIHU 11/191. un tammig dizolhet d'en ivaj. ●(1947) YNVL 107. Toutek an den, ha diswalc'het e zremm. ●(1971) BAHE 68/23. Dizwalc'het : (evel-se e tistager) Dislivet, kastizet e vizaj gant ar c'hleñved. Erru eo dizwalc'het. ●(1977) PBDZ 715. (Douarnenez) daoulagad diswelc'het, tr. «des yeux délavés.»

  • disgwalc'hiñ / diswalc'hiñ / disolc'hiñ
    disgwalc'hiñ / diswalc'hiñ / disolc'hiñ

    v. tr. d. Passer à l'eau.

    ●(1732) GReg 368a. Essanger, tremper et laver le linge pour le mettre à sécher, tr. «Van[netois] disholheiñ. disolheiñ. ppr. et.»

    ●(1857) CBF 114. ho disgwalc'hi hag ho astenn oc'h ar c'harz, tr. «le passent à l'eau et l'étendent sur la haie.»

    ●(1903) MSLp xii 286. Mil. ms. donne en haut Léon disgwalc'hi «laver le linge buandé». ●(1924) NFLO. passer à l'eau, tr. «disgwalc'hi.» ●(1927) GERI.Ern 110. disgwalc'hi L[éon] dizolc'hein V[annetais], tr. «délayer, essanger.» ●(1962) EGRH I 66. diswalc’hiñ v., tr. « délaver. »

  • disgwall
    disgwall

    adj. Remis (d'une maladie).

    ●(1947) TNOG 5/22. (Tregor ha Goelo) Diswall, ag. : pare, hep gwall, disi. Penaos emañ kont gantañ ? O, diswall eo bremañ. Logivi-Plougras.

  • disgwar
    disgwar

    v. tr. d. Droit, redressé, non-voilé.

    ●(17--) Rous.ms. Dihoar, digoar, tr. «droit, équarri, le contraire de Goar : tors, tortu, vouté, cintré.»

    ●(1876) TDE.BF 141a. Disgoar, disgwar, adj., tr. «Non courbe, droit.»

    ●(1923) ADML 42. nag e zivesker nag he dreïd n'int muï disgwar evel gwechall.

  • disgwarañ
    disgwarañ

    v. tr. d. Redresser, dévoiler.

    ●(1716) PEll.ms 624. Disgwara, tr. «dresser ce qui étoit courbé.» ●(17--) Rous.ms. Dihora, digoara, tr. «redresser, décourber.» ●Dic'hoara, tr. «equarrir ; rendre droit. Ne vezo biquen calvez mat an ini ne oar disc'hoara coat : celui qui ne sait pas écarrir le bois ne sera jamais bon charpentier.»

    ●(1876) TDE.BF 141a. Disgoara, disgwara, v. a., tr. «Rendre droit ou non courbe, équarrir.» ●(1890) MOA 191b. Rendre non courbe, tr. «disgoara.»

  • disgwarez / diswarez
    disgwarez / diswarez

    adj. Sans abri.

    ●(1903) MSLp xii 286. dizware «sans abri», pet[it] Trég[uier].

  • disgwe / diswe .1
    disgwe / diswe .1

    adj. Qui n'est pas tordu.

    ●(1732) GReg 280b. Detors, qui n'est pas tors, tr. «Disve.»

    ●(1876) TDE.BF 141a. Disgwe, adj., tr. «Détors.»

    ●(1931) VALL 489b. Naïf, simple, sans détours, tr. «disgwe.»

  • disgwe / diswe .2
    disgwe / diswe .2

    m. Virage.

    ●(1857) HTB 180. abalamour ma oa eun diswe en tu euz a lec'h ma teue an dour. ●(1879) ERNsup 155. diswe, angle : diswe krenn, krak, angle brusque, Trév[érec].

    ●(1997) HYZH 209/32a. Tournant de chemin, tr. «diswe (T[regor]).»

  • disgweañ / disweañ
    disgweañ / disweañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Détordre.

    ●(1732) GReg 280b. Detordre, detortiller, tr. «Disvea. pr. disveet.»

    ●(1876) TDE.BF 141a. Disgwea, v. a., tr. «Détordre.»

    ●(1919) LZBl Genver 29. oc’h he gwea hag he disgwea gant ernez.

    (2) Défaire un tissu.

    ●(1962) EGRH I 66. disweañ v., tr. « défaire un tissu. »

    II. V. intr.

    (1) Se détordre.

    ●(1879) ERNsup 155. disweañ, se détordre, Trég[uier].

    (2) Faire un détour.

    ●(1879) ERNsup 155. disweañ, faire un détour, Trég[uier].

    (3) (?) Manœuvrer (?).

    ●(2003) TONKA 68. ha da betra ’zo greet «rond-point» pe «champoing» er hroaz-hent e-leh lezel plas da zouzañ ha disgweañ.

    (4) Crever.

    ●(1879) ERNsup 155. disweañ, tomber d’inanition ; diswied e, il est mort dans des convulsions, Loh[uec]. ●disweañ, crever : Me garfe a tizwifez ! Me garfe ’ve diswiet, Loh[uec].

  • disgwel .1
    disgwel .1

    adj. Invisible.

    ●(1876) TDE.BF 141a. Disgwel, adj., tr. «Caché.»

    ●(1931) VALL 380b. Invisible, tr. «disgwel.»

  • disgwel / diswel .2
    disgwel / diswel .2

    m., adv. & prép.

    I. M.

    A.

    (1) Invisible.

    ●(1931) VALL 380b. (l') invisible, subs., tr. «disgwel.»

    (2) Obscurité.

    ●(1732) GReg 666b. Obscurité, privation de lumiere, tenebres, tr. «disvél.» ●On fait bien des choses dans l'obscurité, tr. «Eñ disvel ez rear meur a dra.»

    (3) Lieu caché, secret.

    ●(1732) GReg 128a. Lieu caché, lieu secret, tr. «disvèll.»

    ●(1876) TDE.BF 141a. Disgwel, s. m., tr. «lieu caché.»

    (4) Lieu situé au loin, qu'on ne voit pas bien.

    ●(1907) FHAB Mezheven 121. Duze pell en dizwell.

    (5) En disgwel : sans être vu, en cachette, hors de vue.

    ●(1732) GReg 271b. A la derobée, tr. «eñ disvell.»

    ●(1868) FHB 196/317. hag et er mæz a gær, en diswel, a sklape ho fatatez. ●(1876) TDE.BF 152b. Diswel, et mieux, disgwel. Enn disgwel, tr. «en cachette.»

    ●(1921) FHAB Du 302. da bourmen en disvel. ●(1931) VALL 793a-b. (être) hors de vue, tr. «en disgwel.»

    (6) Mont en disgwel : disparaître, s'évanouir.

    ●(1869) FHB 255/363b. pa ia an heol en disvel.

    ●(1921) LZBl Du 225. etrezek al leac'h m'eo eat en disvel.

    (7) Mont en disgwel diouzh ub. : disparaître de la vue de qqn.

    ●(1869) FHB 254/357a. araog mont en disvel dioutho.

    B. Aperçu.

    ●(1906) MSTR 44. Bet am euz bet hirio an disvel anhezi. ●(1962) GERV 18. ar gêr gevrinus-se a welis an diswel anei diwar lein ar menez. ●50. An diswel eus meur a hini a dremenas hag a steuzias.

    II. Adv. & prép.

    (1) Adv. Hors de vue.

    (2) Loc. prép. A-zisgwel da : hors de vue de.

    ●(1880) SAB 176. Jesus a dec'has o pellaat diouz an templ, a zisvel d'ar Iuzevien.

  • disgwelet
    disgwelet

    voir disgwelout

  • disgwelout / disgwelet / diswelet
    disgwelout / disgwelet / diswelet

    v. tr. d. Perdre (qqn, qqc.) de vue.

    ●(1872) ROU 108b. Dès que je le perds de vue, je suis triste, tr. «rac-tal m'en disvelan, diouz-tu pa tisvelan aneza, e vezan var aoun, nec'hed.»

  • disgwennañ / diswennañ
    disgwennañ / diswennañ

    v. tr. d. Écarquiller.

    ●(1930) FHAB Eost 310. Diswenna a ris va daoulagad ha lenn a rankis diou wech a-barz kredi ken mantret e oan. ●(1938) SAV 11/20. kaer en doa diswenna e zaoulagad ne wele netra o para dirazo. ●(1962) EGRH I 66. diswennañ v., tr. « jeter de mauvais regards de côté (en faisant voir le blanc des yeux). »

  • disgwink / diswink
    disgwink / diswink

    m. Regimbement.

    ●(1732) GReg 794a. Regimbement, tr. «Disvinq.»

  • disgwinkadenn / diswinkadenn
    disgwinkadenn / diswinkadenn

    f. –ioù Regimbement.

    ●(1732) GReg 833a. Ruade, tr. «Disvyncadenn. p. ou. Van[netois] disvyncqadeenn. p. éü.»

    ●(1924) ZAMA 210. Va c'hazeg a ra eun diswinkadenn.

  • disgwinkal / diswinkal / diswinkañ
    disgwinkal / diswinkal / diswinkañ

    v. intr.

    (1) (en plt d'une monture) Regimber.

    ●(c.1500) Cb (d’après GMB 187). Disuyncall, récalcitrer, frapper du pied comme fait le cheval.

    ●(1732) GReg 794a. Regimber, ruer des piez de derriere, n’obéir pas à l’éperon, tr. «Disvincqa. disvincqal. ppr. disvincqet.» ●834a. Ruer, parlant des chevaux, mulets, & ânes, tr. «Van[netois] & h[aute] Corn[ouaille] Disvyncqa. disvynqal. ppr. disvncqet.»

    ●(1927) GERI.Ern 110. disgwinkal, tr. «prendre le mors aux dents.» ●(1962) EGRH I 66. diswinkal v., tr. « ruer ; s’agiter. »

    (2) sens fig. (en plt de qqn) Se débattre.

    ●(1910) MAKE 84. Droug ennan, e tiswink muioc'h-mui.

  • disgwinker / diswinker
    disgwinker / diswinker

    adj. Rueur.

    ●(1732) GReg 834a. Cheval qui ruë, tr. «Marc'h disvyncqer.»

  • disgwintañ / diswintañ
    disgwintañ / diswintañ

    v. tr. d.

    (1) =

    ●(1969) BAHE 60/47. ober a reas ul lamm-treuz ha diswintrañ ac'hanon.

    (2) Révéler.

    ●(1949) KROB 17/12. hep disvinta netra ebet diwarbenn ar pez oa bet oc'h ober e kerz ar vintinvez latarek-se. ●(1950) KROB 22/13. chomet betek neuze hep diswinta ar sekrejou.

    (3) Diswintañ da =

    ●(1872) ROU 100a. Une réplique m'échappa, tr. «disvinta a ris da eil-geria.»

  • disgwir .1
    disgwir .1

    adj.

    (1) Faux.

    ●(1821) GON 167b. Disgwir, adj., tr. «Faux, qui n'est pas véritable. Inexact.» ●(1876) TDE.BF 141a. Disgwir, adj., tr. «Inexacte, faux.»

    (2) Illégal.

    ●(1931) VALL 373a. Illégal, tr. «disgwir.»

    (3) Inique.

    ●(1659) SCger 91a. perfide, tr. «disguir.»

    ●(1931) VALL 390b. Inique, tr. «disgwir.»

  • disgwir .2
    disgwir .2

    m. Iniquité.

    ●(1931) VALL 390b. Iniquité, injustice, tr. «disgwir m.»

  • disgwirion
    disgwirion

    adj.

    (1) Déloyal.

    ●(1821) GON 167b. Disgwirion, adj., tr. «Infidèle. Déloyal.» ●(1876) TDE.BF 141a. Disgwirion, adj., tr. «Déloyal, infidèle.»

    (2) Inique.

    ●(1931) VALL 390b. Inique, tr. «disgwirion.»

  • disgwirionded
    disgwirionded

    f. Iniquité.

    ●(1931) VALL 390b. Iniquité, injustice, tr. «disgwirionded f.»

  • disgwirionder
    disgwirionder

    m. Iniquité.

    ●(1931) VALL 390b. Iniquité, injustice, tr. «disgwirionder m.»

  • disgwri / diswri
    disgwri / diswri

    adj.

    (1) Décousu.

    ●(1732) GReg 252a. Decousu, uë, adj. tr. «Disc’hryz. disc’hruyz. Van[netois] disoury.»

    ●(1876) TDE.BF 141a. Disgri, adj., tr. «Non cousu, décousu.»

    ●(1904) DBFV 58a. dishroui, dishouri, adj., tr. «décousu.» ●(1934) BRUS 112. Décousu, tr. «dishroui.» ●(1982) MABL i 151. (Lesneven) da wriat ’lec’h ma veze diskwri. ●(1962) EGRH I 63. disgwri a., tr. « non cousu. »

    (2) Dont la couture a cédé.

    ●(1962) EGRH I 63. disgwri a., tr. « dont la couture a cédé. »

  • disgwriadur / diswriadur
    disgwriadur / diswriadur

    m. –ioù Décousure.

    ●(1732) GReg 252a. Decousure, l'endroit décousu d'une étoffe, tr. «Disc'hryadur. disc'hruyadur. Van[netois] disouryadur.»

    ●(1904) DBFV 58a. dishrouiadur, dishouriadur, m. pl. eu, tr. «endroit décousu.»

  • disgwriat / disgwriiñ / diswriat / diswriiñ
    disgwriat / disgwriiñ / diswriat / diswriiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Découdre.

    ●(1499) Ca 65a. Disgruyat. g. descoudre. la. desuo / is / ui utum.

    ●(1732) GReg 251b. Decoudre, tr. «Disc'hryat. pr. discryet. disc'hruyat. pr. disc'hruyet. Van[netois] disouryat. disouryeiñ. ppr. et.»

    ●(1838) OVD 182. n'hum abuset quet é tizrouie hag é tiglomein liameu en amité fol-zé.

    ●(1904) DBFV 58a. dishrouiat, dishouriat, dishouriein, v. a., tr. «découdre.» ●(1962) EGRH I 63. disgwriat v., tr. « découdre. »

    (2) Déchirer.

    ●(1557) B I 546. Ha quement goazenn so ennhy / A uoe guenompny disgruiet, tr. «nous avions (…) déchiré toutes les veines de son corps.» ●575. Quic ha goazy me disgruio, tr. «Je déferai sa chair et ses veines.»

    II. V. intr.

    (1) Se découdre.

    ●(1914) FHAB Genver 15. e teuas e votez ler da zisc'hriat.

    (2) Se déchirer.

    ●(1557) B I 569. He ysily gruet huy da disgruiat, tr. «faites ses membres se déchirer.»

  • disgwriet
    disgwriet

    adj. Décousu.

    ●(1499) Ca 65a. [disgruyat] Jtem dissutum / a / um. g. descousus. b. disgruyet.

  • disgwriiñ
    disgwriiñ

    voir disgwriat

  • disgwriziañ
    disgwriziañ

    v. tr. d. Déraciner.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 178). Disgruyzaff, arracher. ●(1499) Ca 65a. Disgruyzyaff. arrachier.

  • disgwriziennadur
    disgwriziennadur

    m. Déracinement.

    ●(1904) DBFV 58a. dishrouiennadur, m. tr. «déracinement.»

  • disgwriziennañ / diswrizienniñ
    disgwriziennañ / diswrizienniñ

    v. tr. d.

    I. Déraciner.

    ●(1659) SCger 42b. deraciner, tr. «disgrizienna.» ●143b. disgrizienna, tr. «deraciner.»

    ●(1904) DBFV 58a. dishrouiennein, v. a. tr. «déraciner, arracher, extirper.»

    II. sens fig.

    (1) Éradiquer.

    ●(1710) IN I 27. meditationou (…) a zisgrizienno (…) eus ho calon ar pec'het.

    ●(1847) MDM 244. pehini a renker da ziskrizienna.

    ●(1914) KANNgwital 139/428. disgrizienna euz touez he vugale an tech fall da eva boesouniou touelluz.

    (2) Déshériter.

    ●(1732) GReg 279a. Desheriter, tr. «disc'hrizyenna ur re-bennac. pr. disc'hrizyennet.» ●385b. Exhereder, desheriter l'heritier directe, tr. «disc'hrizyenna an ered natur.»

  • disgwrizienner / diswriziennour
    disgwrizienner / diswriziennour

    m. –ion Déracineur.

    ●(1904) DBFV 58a. dishrouiennour, m., tr. «celui qui déracine.»

  • disgwriziennet
    disgwriziennet

    adj. Déshérité.

    ●(c.1500) Cb 66a. [disgruyzyaff] vnde exheredatus / a / um. g. desheritez. b. disgruizyennet.

  • dishal
    dishal

    m. Pente pour que l'eau s'écoule.

    ●(1872) ROU 80a. L'eau peut s'écouler, grâce à la pente, tr. «dichal a zo d'an dour.» ●(18--) SAQ I 367. pa vez dic'hlaniet an dour, roït dizal ma tizouro.

    ●(1924) NFLO. pente. je donne de la pente pour circulation de l'eau, tr. «rei a ran dichal d'an dour.» ●(1927) GERI.Ern 110. dishal m., tr. «Déversoir d'eau, écoulement.»

  • dishalañ
    dishalañ

    v.

    (1) V. tr. d. Répandre, déverser.

    ●(1927) GERI.Ern 110. dishala v. a., tr. «répondre (lire : répandre), déverser.»

    (2) V. intr. Se jeter, se perdre, dévaler, s'écouler.

    ●(1890) MOA 229b. Écouler (S') (Parlant de l'eau), tr. «dichala.»

    ●(1927) GERI.Ern 110. dishala v. a., tr. «se jeter, se perdre, dévaler, s'écouler.»

  • dishañval
    dishañval

    adj.

    (1) Attr./Épith. Différent.

    ●(1659) SCger 44b. dissemblable, tr. «dishânval.» ●(1732) GReg 288a. Different, ente, dissemblable, divers, tr. «dishañval. dishâval. Van[netois] dishañoüal.» ●(1744) L'Arm 23a. Autre, tr. «Dissavale.»

    ●(1854) PSA II 61. na dishavallet e vou eil donnedigueah Jesus-Chrouist doh é zonnedigueah quetan !

    ●(1904) DBFV 53a. dishaval, dishanval, adj., tr. «dissemblable, différent.»

    (2) Adv. Différemment.

    ●(1856) VNA 6. un mot écrit différemment, tr. «ur guir scrihuet dishaval.»

    ●(1904) DBFV 53a. dishaval, dishanval, adv., tr. «différemment (doh, de, de).»

  • dishañvalaat / dishañvaliñ
    dishañvalaat / dishañvaliñ

    v. tr. d. Différencier.

    ●(1907) AVKA 293. ar merk-ma (da dishanvali Jesus). ●(1910) MAKE 80. me n'ouzoun ket dishanvalat ar varc'hadourez-ze. ●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. dishanvali, tr. «différencier (Treger).»

  • dishañvalded
    dishañvalded

    f. Différence.

    ●(1856) GRD 271. Dishavaldæt bras e zou étré en tan ag er hovélieu hag en hani ag en ihuern.

  • dishañvaledigezh
    dishañvaledigezh

    f. Différence.

    ●(1856) GRD 182. Péh dishavaledigueah e vehé étré ur payan ha hui. ●209. Péh dishavaledigueah e vehé étré ul lon brutal ha hui.

  • dishañvalet
    dishañvalet

    adj. Défiguré.

    ●(1839) BESquil 622. Face er gaërran Princès ag er bed, deit de vout dishavalet hac horrible deu zé goudé hé marhue.

  • dishañvaliñ
    dishañvaliñ

    voir dishañvalaat

  • disharp
    disharp

    adj. (en plt d'un meuble) Qui n'est appuyé d'aucun côté.

    ●(1878) EKG II 145. eur skaon dizharp a bep tu.

  • dishegar .1
    dishegar .1

    adj.

    (1) Cruel.

    ●(1866) SEV 128. ar vlaz e deuz eunn naoun hag eur zec'hed disegar. ●(1867) MGK 2. eur c'hlenved disegar, / Savet da goutammi pep mad war ann douar. ●(1876) TDE.BF 803. Ann naoun a zo dishegar, / Eur c'hof ilboed a zo bouzar.

    (2) Désagréable.

    ●(1925) BILZ 125. en en benn e troidelle mennoziou dishegar.

    (3) (en plt de qqn) =

    ●(1872) ROU 80b. Déplaisant, tr. «Disegar.»

    (4) N'eo ket dishegar deoc'h : vous n'êtes pas à plaindre.

    ●(1872) ROU 80b. Neket disegar deoc'h, tr. «vous n'êtes pas à plaindre.» ●88a-b. Tu es heureux d'être riche, sans cela…, tr. «mad eo d'it ma out penvidig, anez ! neket disegar d'it !» ●91a. Vous n'êtes pas malheureux, tr. «neket disegar deoc'h.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...