Devri

Recherche 'tu...' : 221 mots trouvés

Page 5 : de turuilh (201) à tuzumin (221) :
  • turuilh
    turuilh

    coll. (ichtyonymie) Palourdes. cf. puruilh

    ●(1984) HYZH 154-155/70. turuilh, pesked, siliennoù.

  • turumell
    turumell

    f. –où

    (1) Tertre.

    ●(1659) SCger 15b. bosse de terre, tr. «turumel.» ●(1732) GReg 104b. Bosse de terre, élevation, bute, tr. «Turumell. p. turumellou.»

    ●(1876) TDE.BF 646b. Turumell, s. f., tr. «Butte, petit tertre.»

    (2) Fourmilière.

    ●(1876) TDE.BF 646b. Turumell, s. f., tr. «petite butte formée par les fourmis ; pl. ou.»

  • turumell-verien
    turumell-verien

    f. (entomologie) Fourmilière.

    ●(1877) EKG I 145. eun turunell, pe eur galzadenn merienn.

  • turumellat
    turumellat

    v. tr. d. = cf. torimellat

    ●(1905) BREH 25. Dehorn ur péizand èl d'oh ne hrehé nameit kousi ha turumellat treu kaer el-men.

  • turumellek
    turumellek

    adj. (Pays, terrain) accidenté.

    ●(1659) SCger 15b. lieu bossu, tr. «lec'h turumellec.» ●(1732) GReg 104b. Païs inégal, plein de bosses, de collines &c., tr. «Canton turumellecq. bro turumellecq.» ●775b. Raboteux, tr. «Turumellecq.» ●Un païs raboteux, tr. «ur vro turumellecq.»

  • turzhunell
    turzhunell

    f. -ed, -i (ornithologie) Tourterelle.

    (1)

    ●(1499) Ca 204a. Turzunell. g. turtre. ●(1633) Nom 41b. Turtur : tourterelle, tourte : Turzunel.

    ●(1659) SCger 119b. tourterelle, tr. «turzunell.» ●176a. turzunel, tr. «tourterelle.» ●(1792) CAg 110. Avel un druhènell.

    ●(1818) HJC 21. diue druhunel pé deu bichon clom. ●(1883) GOB 9. Truhunel, mêlet Doué. ●(1860) BAL 78. an druzunel a zo bet cleved.

    ●(1907) AVKA 16. ur c'houblad turzunelet pe goulmet. ●(1913) AVIE 18. ur houblad truhunelli pe deu bichon klom.

    (2) Fam. (Mon) amoureuse.

    ●(1942) DADO 8. Doue da vezo meulet ec’h oun me erru ar c’henta ; evelse, da vihana, ne vezin ket pouilhet gant va zurzunell.

  • Tus
    Tus

    m. –ed Homme des monts d’Arré.

    ●(1895-1896) GMB 691. les Tussed ar Menez "les follets de la montagne", sobriquet des gens de Yeun Elez, A. Le Braz, Ann. de Bret. VIII, 226.

    ●(1955) STBJ 11. Darn eus ar re-mañ, deuet eus Menez Arre, a oa mantellet gant krec'hin geored, ha darn-all gwisket gant chupennou mezer rous, enno toullou-bonton bevennet gant neud gwer. Tused eo an ano, pe gentoc'h al lezano, a ra ar C'hlaziged ouz ar wazed-se, Rouziged e oant anvet neuze, abalamour da liou o dilhad. Grêt e veze an ano-se ive ouz gwazed Pleiben ha Brasparz, gwisket gwechall evelto, daoust m'o devoa dilezet a-benn neuze, moarvat, o chupennou rous evit kemerout re zu.

  • tus
    tus

    m. & interj.

    I. M.

    (1) Trot.

    ●(1931) VALL 761a. Trot, tr. «tus T[regor] m.» ●(1935) CDFi 28 décembre. Jakez, e lec’h respont, a lakeas e jao d’an tus. ●(1955) VBRU 89. piltrot al loen o vont d’an tuz.

    (2) Mont d’an tus : trotter.

    ●(1931) VALL 761a. Trotter, tr. «mont d’an tus.»

    (3) Redek d’an tus : trotter.

    ●(1962) ARGV 46. e redas d'an tuz.

    (4) Kas d’an tus : envoyer au loin.

    ●(1931) VALL 761. Kas d’an tus, tr. «envoyer au loin.»

    II. Interj. Au trot !

    ●(1874) FHB 472/16a. en em lakea da grial oc’h he azen : sa Loyson ! Dic’ha, sou, Loyson ! Dac’hall, tus, Loyson !

    ●(1983) PABE 130. (Berrien) tuis, tr. «à gauche (ordre donné à un cheval).»

    III. Reiñ an tus da : donner une raclée.

    ●(1910) MBJL 179 (T) L. le Clerc. C'hwel aze an eil tus roet d'ean. ●(1931) VALL 616. Donner une raclée, tr. F. Vallée «rei e dus da T[régor].»

  • tusañ / tusial / tusiñ
    tusañ / tusial / tusiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Aller au trot.

    ●(1933) OALD 45/209. a lakeas o c'hezeg da dusial. ●(1935) CDFi 28 decembre. Penaos (...) e c'hell marc'h va mestr tuzial ha daoulammat war eun hent ker fall.

    (2) par ext. Aller très vite, courir.

    ●(1920) KZVr 364 - 22/02/20. Tusa, tr. «courir, très vite, aller le diable.» ●(1931) VALL 164a. Courir à toutes jambes, tr. «tusañ T[régor].» ●761a. tusañ T[regor] (employé au sens de courir vite, s'enfuir).

    ●(1932) BRTG 173. Tusamb, darz men dén ! tréma tavarn Latira.

    II. V. tr. d.

    (1) Faire tourner (un cheval) à gauche.

    ●(1983) PABE 130. (Berrien) tuisa, tr. «faire tourner (un cheval à gauche).»

    (2) =

    ●(1934) MAAZ 81. Kentéh m'é ma tuset en orikel d'er Person.

  • tusial
    tusial

    voir tusañ

  • tusiñ
    tusiñ

    voir tusañ

  • tut
    tut

    interj.

    (1) =

    ●(1908) KMAF 57. Tut, Tut, Tut ! Me n'oun ket pôtr ar c'heariou. ●(1910) MAKE 45. «Pep ! pep ! ac'halen ne'z a ket kuit den ebet, nemet ar mestr a vefe d'e heul. Tut ! tut ! tut ! Aman e chomi.

    (2) =

    ●(1947) YNVL 47. sutell. – Tut ! tut ! tut !

  • tuta
    tuta

    v. intr. Recruter.

    ●(1869) KTB.ms 14 p 131. da duta ec'h ee. ●(1872) KTB.ms 15 p 87. ar geant a oa êt da duta.

    ●(1903) MBJJ 109. karget gant an toucher da duta evitan. ●(1923) KNOL 195. an diaoul a voa eat, adarre da duta. ●(1931) VALL 631b. Recruter, tr. «tuta.» ●(1940) SAV 18/69. (Pleiben...) Tuta, verb. Klask tud evit ober eun devez labour bennak. ●(1944) DGBD 144. un droiad tuta. ●(1949) KROB 10/15. an Ankou digernez, o vont da duta war ar maeziou…

  • tutaer
    tutaer

    m. –ion Recruteur.

    ●(1931) VALL 631b. Recruteur, tr. «tutaer.» ●(1944) DGBD 185. gwir «dutaerien» a zo o redek er broioù-se.

  • tutor
    tutor

    m. –ed Tuteur.

    ●(1499) Ca 204b. Tutor. g. tuteur. ●(1633) Nom 299b. Tutor : pupilli defensor : tuteur : tutor an hiny en deues an carg an emziuadet.

    ●(1659) SCger 122a. tuteur, tr. «tutor p. et.»

  • tutum
    tutum

    voir tuzum

  • tutun
    tutun

    m. enfant. Biberon.

    ●(1973) SKVT II 25. «tutunig» e vreur bihan, ar babig Gwenole.

  • tuzum
    tuzum

    adj.

    (1) (en plt des outils coupants, tranchants) Émoussé.

    ●(1732) GReg 333b. Couteau, & Epée &c, dont la pointe est émoussée, tr. «Countell, cleze &c tuzum.»

    (2) (en plt de choses) Épais.

    ●(1890) MOA 244a. Trop épais pour entrer dans un trou, tr. «tutum, adj.»

    ●(1979) TRBU 16. an tuzum a billerou koad a vrall, tr. « les épaisses colonnes de bois vacillent. »

    (3) (en plt des êtres vivants) Épais, massif.

    ●(1647) Am.ms 691. He teod so astus, he stuz quen tuzum.

    ●(1867) FHB 148/348a. eun darn loened ken tuzum ha tra, loned druz, loned c’houezet. ●(1869) FHB 224/118b. Al labourou pounner pa ne lacaer evez, a laca an den pouer ha tuzum.

    ●(1917) KZVr 219 - 13/05/17. Tuzum, tr. «qui a courte haleine, qui ne peut courir (Bas-Léon) Loeiz ar Floc'h.» ●(1919) KZVr 354 - 15/12/19. tuzum-tev, tr. «épais, lourd, fourni, Loeiz ar Floc'h.»

  • tuzumeg
    tuzumeg

    m. Qui a la démarche lourde.

    ●(1916) KZVr 190 - 03/11/16. Tuzumok, tr. «personne qui a démarche lourde.»

  • tuzumek
    tuzumek

    adj.

    I. (en plt de qqn)

    (1) Maladroit.

    ●(1920) FHAB Gouere 402. ouzpenn-ze, arabad d'ezo beza re batok, re dusumok. ●Tusumok : maladroit.

    (2) Qui a la démarche lourde.

    ●(1931) VALL 196b. Démarche lourde, tr. «k[erzed] tuzumok, tuzumek.»

    II. (en plt de qqc.) Grossier.

    ●(1942) VALLsup 89b. (Drap, tissu) grossier, tr. «tuzumok (le contraire de meiz souple et fin.»

  • tuzumiñ
    tuzumiñ

    v. Émousser.

    ●(1732) GReg 333b. Émousser, reboucher, ôter la pointe, tr. «tuzumi. pr. tuzumet.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...