Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés
Page 113 : de bugul-noz (5601) à bunt-2 (5650) :- bugul-nozbugul-noz
voir bugel-noz
- bugul-saout
- bugulez
- bugulez-deñved
- bugulganbugulgan
m. –où Pastorale.
●(1931) VALL 86b. Bucolique, tr. «bugulgan m. pl. iou.» ●244a. Églogue, tr. «bugulgan.» ●539a. Pastorale, tr. «bugulgan V[annetais] m.»
- buhedigezh
- buhegezhbuhegezh
f.
(1) Existence, vie.
●(1744) L'Arm 401b. Le tems de la vie, tr. «Buhéguiah.»
●(1856) VNA 168. la vie simple et honnête, tr. «er vuhégueah simpl hac honest.»
●(1902) TMJG 348. Dré ar groaz-man a ran gant ma buegez. ●(1904) DBFV 34a. buhégeh, buhigeh, f. pl. eu, tr. «le temps de la vie.» ●(1909) BLYA 21. Int hepken eo a gont e buegez an den ! ●(1912) MMKE 51. hunvre kaer ho puhegez. ●(1924) ARVG Ebrel 79. hent tenval ha trubuilhus ar vuhegez. ●(1929) DIHU 211/196. buhégeh ur plah dibar ag hur bro. ●(1935) BREI 428/1b. Endro d'an iliz e tremen e dammig buhegez.
(2) Klas e vuhegezh : chercher sa vie.
●(1744) L'Arm 401b. Il cherche sa pauvre vie, tr. «Ean e glasque é vuhéguiah.»
●(1904) DBFV 34a. buhégeh, buhigeh, f. pl. eu, tr. «(chercher sa) vie.»
(3) Gounit e vuhegezh : gagner sa vie.
●(1790) MG 257. gounid er vuhégueah.
(4) =
●(1903) ADBr xviii 348. Dré ar groaz-man a ran gant ma buegez.
(5) Vitalité.
●(1904) DBFV 34a. buhégeh, buhigeh, f. pl. eu, tr. «vitalité.»
(6) Action de vivifier, d'animer.
●(1904) DBFV 34a-b. buhégeh, buhigeh, f. pl. eu, tr. «action de vivifier, d'animer, animation.»
(7) Manière de vivre, mœurs.
●(1910) MBJL 71. lakat onestiz en o buegez, da vihanan en o buegez a-ziavez.
- buhegus
- buherezhbuherezh
s. = (?) Agitation (?).
●(1893) LZBg 51vet blezad-4e lodenn 183. Ha d'en nôz ur boussereah hag ur vuhereah vras e oè guet hai.
- buhezbuhez
f. –ioù
I.
(1) Vie.
●(1456) Credo 21-22. A resurrection han quic habuez / herquet (lire : hepquet) afin Amen, tr. «et (en la) résurrection de la chair / et (en la) vie sans fin. Amen.» ●(14--) N 1848-1849. Porzit ardant gant carantez / Allas a pep tu ma buhez, tr. «Secourez, d’une charité ardente, / Ma vie, hélas, de toute façon.» ●(1499) Ca 28b. Buhez. g. vie. ●(1530) Pm 27. Ma ho guyliff din em finuez / Ma map iesu hac em buhez, tr. «Afin que je les voie dignement à ma fin, / Mon fils Jésus, et en vie.» ●(1575) M 2645-2646. Da ober pinigenn, en glenn quent gourfennaff, / A pep tu é buhez, yuez na finuezaff, tr. «Faire pénitence sur la terre, avant de finir / De toute façon sa vie, et aussi la terminer.» ●(1612) Cnf.epist 11. vn buhez dissolut. ●(1612) Cnf 2b. bezcoaz en ò buchez. ●75a. an aoun da coll an buhez eternel.
●(1659) SCger 124a. vie, tr. «buhez.»
●(1904) DBFV 34a. buhé, f. pl. ieu, tr. «vie.» ●(1905) KANngalon Du 532. Diouz ar vuez e vez ar maro. ●(1909) BOBL 23 janvier 213/1b. ar vuez e deuz bet eun deraou, beza e devo eun divez.
►Buhez (+ adj.)
●(1894) BUZmornik 208. ar vuez direol a rene he fried.
●(1905) IMJK 268. er béh ag er vuhé diblen men. ●(1907) PERS 255. kenderc'hel a reaz he buez direol. ●(1922) FHAB Du 331. pec'hejou e vuhez distres.
(2) Dougen buhez : vivre, être vivant.
●(1575) M 92. Buhez quement he douc, ne fel ho diougan, tr. «Tous ceux qui ont la vie, l'arrêt de leur sort ne peut faillir.»
●(c.1680) NG 150. Ar er bet-man ou touen buhe. ●162. Nep a vezo en deueh-se / Ar en douar o touin buhé. ●(1792) BD 3796. quement adoug bue neuse afinisso, tr. «Tout être vivant alors finira.»
(3) Bezañ war vuhez ub., ober buhez war ub. : faire des reproches à qqn.
●(1902) PIGO I 69. e oa adarre Arnus (...) war vue ar paour kez Yonan. ●(1925) BUAZmadeg 735. Epad daou vloaz e veze bepred var buez he vreur. ●(1932) ALMA 125. Va greg ha va mamm gaer (...) a zo atao var va buhez. ●(1943) FHAB Gwengolo/Here 340. Ar c'hoziad a reas buhez war ar c'hezeg, hag i en hent d'an tiz bras.
(4) Ober buhez da ub. : faire des reproches à qqn.
●(1955) VBRU 128. Den ne rae buhez deoc'h war an diviz...
(5) Ober buhez fall da ub. : opprimer qqn.
●(18--) KTB.ms 14 p 101. na gare ket mab he fried euz he vroeg kenta, hag a ree buhe fall d'ehan.
●(1925) BUAZmadeg 716. Dont a reaz da veza eur goall zen evit ar brinsez, oc'h ober buez fall d'ezi heb ehan.
(6) Terriñ, uzañ e vuhez da ub. =
●(1972) SKVT I 61. ar re o doa torret dezhañ e vuhez ouzhpenn re. ●113. pa ne veze ket oc'h uzañ buhez e c'hoar.
(7) Kaout e vuhez : sauver sa vie.
●(1915) MMED 76. An eil linen a oue gounezet gant ar moged, hag an dud o doa beac'h o kaout ho buez.
(8) Lezel e vuhez gant ub. : laisser la vie sauve, donner quartier à qqn.
●(1878) EKG II 95. mad, me a lez ganeoc'h ho puez.
(9) Klask buhez ub. =
●(1908) PIGO II 19. Itien a red d'ar weenn, a grog peg en he c'hef, hag a grap, a grap war grec'h, eus an eil brank d'egile, gwasoc'h 'vit pa vije tigr, leon pe blei klanv o klask e vue.
(10) Ar vuhez arall : l'autre vie, l'autre monde.
●(1857) LVH 169. aselfin ma joeissehemb ag er peah ag er vuhé-men hag a eurusted er vuhé aral.
(11) Mont a vuhez ar bed-mañ : mourir.
●(1857) LVH 316. ol a guement en dès bet un union benac guet-n-emb hag e zou oeit a vuhé er bed-men.
(12) Dour a vuhez : eau thermale.
●(1905) IVLD 145. Bez' ez euz, emezho, er meneziou Pyerenee, meur a feunteun hag o deuz a bell zo, vertuz da barea euz eur c'hlenved bennag ; ho dour a vez great anezhan dour a vuez. ●(1907) PERS 45. An intanvez Fayot a glanvaz hag a rankaz mont d'an dour a vuez d'ar Charbonnière.
(13) C'hoari buhez fall : mener mauvaise vie.
●(1902) PIGO I 24. mez o c'hoari bue fall en evoa kollet e vado.
(14) Goulenn e vuhez : demander grâce, quatier.
●(c.1825-1830) AJC 5912. ehegond dan doulin da houlen o bué.
(15) Kemer buhez : prendre vie.
●(c.1680) NG 167-168. Goueh dim eué, / Pe guemersam biscoueh buhé.
(16) Birviñ gant ar vuhez : déborder de vie.
●(1939) RIBA 126. En hoér-man e rekehè berùein get er vuhé.
(17) Krial, choual e vuhez : crier au secours.
●(1903) CDFi Eost/Gwengolo. O-daou avat, ar vuoc'h ha Per, a laosk huanadou, a gri o bueziou. (d'après KBSA 68). ●(1910) MAKE 92. Hen a choue e vuez, hag a c'houlenne sikour.
(18) Ar c'han buhez : le reste de la vie.
●(1744) L'Arm 116a. Douaire, tr. «Derderann, qùitte a zélé, a zifforhérr d'unn intanhouéss, eid hi han buhé, ar danné hi Deinn.» ●202b. Installer, tr. «Laquad énn ur stad eid er han vuhé.» ●407a. Viager, re, tr. «Han-buhé.» ●407b. Usufructuaire, tr. «Gùir de jovissein ag un doarr ér han buhé.» ●408a. Usufruit, tr. «Jovissance ag un dra ér han buhé.» ●Usufruitier, tr. «A jovisse ag unn dra énn é han buhé.» ●457b. Morte-paye, tr. «Coh soudard, enn-déss pay er Roué é gan vuhé.»
(19) E vuhez pad : toute la durée sa vie.
●(1914) KANNgwital 136/389. evit he vuez pad.
(20) Kas ur vuhez : mener une vie.
●(c.1680) NG 235. Herué er vuhé a cassehemp.
(21) Ren ur vuhez : mener une vie.
●(1877) BSA 162. gant tud iaouanc a rene buez fall. ●169. Daouzek vloaz a ioa ma rene ar vuez-se.
II.
(1) Biographie.
●(1838) OVD 92. Leinet ehué buhéieu er Sænt (…). É mesque buhéieu er Sænt ha Santésèd. ●(1879) BMN 215. C'hoantaat a reas hirraat ar vuez-se, gant ar pez ma en dije clevet ama a-hont.
●(1907) PERS 371. kement buez all a zo bet skrivet. ●(1911) BUAZperrot vii. Diou Vuez ar Zent. ●668. Sevel a reas eleiz a levriou all : bueziou tud vrudet ha bueziou sent. ●(1921) BUFA iii. er buhéieu gallek em es konzet a nehé ihuéloh.
(2) Kaout ur vuhez : avoir une scène.
●(1908) PIGO II 98. rak ma klev ma gwreg, me 'm bo eur vue !…
(3) [au plur.] Scènes.
●(1925) CHIM 7. Ah ! aman vez buheziou !
III.
(1) Gounit e vuhez : travailler. Cf. gounit e vara, e zour, e damm bruzun.
●(1924) BILZ 100 (T) F. al Lay. Aet war ar mor da c'honit e vuhe.
(2) Bezañ war vuhez ub. : réprimander qqn.
●(1964) LLMM 107/420 (T) J. Konan. Ar wirionez a oa gant Lizig : an holl a vefe bremañ war e vuhez.
- buhezañ / buheziñbuhezañ / buheziñ
v
I. V. tr. d. Animer.
●(1908) FHAB Gwengolo 258. Evit o sevel, o miret, o bueza [ar skoliou], ne espernit netra. ●259. bueza ar skol. ●(1911) BUAZperrot 564. bueza an devosion d'ar Werc'hez. ●(1928) KANNgwital 311/219. lod eus ar Breuriezou koz (...) n'o deus mui nemet eur c'houezaden vuez, red eo bueza anezo.
(2) =
●(1839) BSI 39-40. n'o deus nemet studya ha spya mad santimanchou ha buezi guez Isidor.
(3) Buhezañ ub. a-nevez : ressuciter qqn.
●(1900) MSJO 241. el leac'h ma tlie gedal ar mare da veza buezet a neves, leun a c'hloar er Barados.
II. (?) V. intr. =
●(1907) FHAB Meurzh/Ebrel 64. seulvui ma vezo digontam an ear, seulvui e vuezo ar c'horf.
- buhezegezhbuhezegezh
f.
(1) Vie.
●(1659) SCger 134b. buhezeguez, tr. «vie.» ●(1732) GReg 310b. La durée de la vie, tr. «pad ar vuezéguez.» ●759b. Prolonger sa vie, tr. «Hirraat e vuezéguez.»
●(1912) MMKE 49. Dudius e ve ar vuhegez, / Pa ren ebarz ar c'halonou / Ar garante, an unvianiez. ●52. D'ho pried reit dudi epad he buhegez. ●Pedi a rey Doue ma vo en ho puhegez / Kalz a joa, a zudi, nebeut a dristidigez. ●(1932) BRTG 2. un ihuernité e vo hur buhédegeh.
(2) Manière de vivre, mœurs.
●(1732) GReg 208b. Conversion, correction de mœurs, tr. «Ceñchamant a vuëzeguez.» ●214b. Corruption des mœurs, tr. «dirollamand a vuëzeguez vad.»
●(1839) BSI xv. evit reolya ha cundui er-vad hon hini [bueziguez]. ●(1847) MDM 25. buhezegez tud kear. ●38. buhezeguez an dud divar ar meaz. ●73. e reont dispignou fall, hag e ouassaont ho buhezegez. ●(1889) ISV 2. El levr-ma al lenner ne gavo netra a eneb ar feiz pe ar vuezegez vad ha kristen. ●(1862) JKS 39. dre wellaat he vuezegez, dre drec'hi he wall-ioulou eo e teu ann den da veza eur gwir vanac'h.
●(1910) EGBT 140. buezegez, f., tr. «conduite.» ●(1925) SFKH 20. Ni huélou devéhatoh penaus en des troeit é vuhédegeh.
(3) Gounit ar vuhezegezh : gagner sa vie, de quoi vivre.
●(1612) Cnf 56b. eguit gounit è buchezeguaez.
●(1790) MG 257. eit gounid er vuhégueah, eit dastum ur blanq-benac.
(4) Klask e vuhezegezh : mendier.
●(1732) GReg 263a. Demander sa vie, tr. «Clasq e vuezéguez.»
- buhezekbuhezek
adj.
I. (en plt de choses concrètes)
(1) Vivant, qui vit.
●(1838) OVD 104. doh Corve buhêc hur Salvér. ●(1869) SAG 102. en deuz roet ar vuez da bep tra buezeg a hell beza en nev a var an douar.
●(1900) MSJO 250. eur blanten drus, buezek ha seder. ●(1904) DBFV 34a. buhek, adj., tr. «vivant.» ●(1911) BUAZperrot 875. Mestr var an traou n'eus buez ebed enno, ha var an traou buezek.
(2) Plein de vie.
●(1907) FHAB Even 110. goad rus, goad buezek.
(3) Qui donne la vie.
●(1838) OVD 282. en ahuél agréable ha buhêc.
●(1904) DBFV 34a. buhek, adj., tr. «vivifiant.» ●(1907) AVKA 132. Me eo ar Bara buek.
(4) Vital.
●(1904) DBFV 34a. buhek, adj., tr. «vital.»
II. (en plt de qqc.) Vivant, animé.
●(1883) MIL 20. Sant Villiau a oue goudeze eun testeni buezek eus ar soursi kemmeret da zevel anezhan e doujans Doue.
●(1907) FHAB Mae 87. bodadegou buezek. ●88. en eun doare buezek ha plijadurus.
III. (en plt de qqn) Plein de vie.
●(1910) MBJL 103. souezet (...) ouz he gwelet ken bueek ha ken sart. ●(1927) GERI.Ern 76. buh(ez)ek, tr. «vif, plein de vie.»
- buhezekaat
- buhezetbuhezet
adj. =
●(1867) FHB 138/270b. me preon buezet dec'h.
●(1900) MSJO 241. gedal ar mare da veza buezet a neves. ●247. korfou an dud santel a oa bet trec'het gant ar maro, buezet a neves, unanet adarre gant ho eneou. ●(1911) BUAZperrot 575. unanet adarre gant he ene ha buezet ha nevez.
- buheziad
- buheziañbuheziañ
v. Écrire la vie de quelqu’un.
●(1962) EGRH 22. buheziañ v., tr. « écrire la vie de quelqu’un. »
- buheziñbuheziñ
voir buhezañ
- buhezskridbuhezskrid
m. –où Biographie.
●(1931) VALL 361b. histoire d'une vie, biographie, tr. «buhez-skrid m.»
- buhezskrivadurbuhezskrivadur
m. –ioù Ecriture d'une biographie.
●(1931) VALL 68a. Biographie, tr. «buhezskrivadur m.»
- buhezskrivadurezhbuhezskrivadurezh
f. Genre littéraire de la biographie.
●(1931) VALL 68a. Biographie, genre littéraire, tr. «buhezskrivadur m.»
- buhezskriverbuhezskriver
m. –ion Biographe.
●(1931) VALL 68a. Biographe, tr. «buhezskriver, buhezskrivour, pl. ien.»
- buhezus
- buikbuik
adj. = (? vif cf. bevik (?).
●(1838) OVD 135. Ya, er ré e zou rai zelicat ha rai berhuéh de gonservein ou reputation, e elle laret adieu dehi ; rac un dinérdæt quer buic e rante hé dén requin.
- builhbuilh
f./m. –où, –ed (religion) Bulle.
●(1499) Ca 28b. Buyll. g. bulle. ●g. bulle. b. buyllet. ●(1576) H 50. an casou reseruet en bull a vez lennet dez yaou hamblit galuet in coena domini, tr. « the cases reserved in the bull which is read on Maunday Thursday, calles In coena Domini. » ●(1612) Cnf.epist 29. buillou an Pabet. ●(1633) Nom 6b-7a. Diploma : lettres patentes de quelque Prince ou Seigneur, bulles : lizerou patant digant vn priñçc pe vn autrou bennac, buillou.
●(1659) SCger 18a. Bulle, tr. «buill.» ●134b. Buill, tr. «Bulle.» ●(1727) HB 506. er Vull a induljançou roet gant an Tad Santel. ●(1732) GReg 125b. Bulle, tr. «Büilh. p. büilhou.» ●Une Bulle, tr. «Ur builh. ur vuilh.» ●Les Bulles, tr. «Ar builhou eus ar Babed.» ●(1792) BD 3938. nin a scriuo buillo, tr. «Nous écrirons des bulles.»
- builh-koad
- builherbuilher
m. (religion) Bullaire.
●(1732) GReg 125b. Bullaire, recuëil de plusieurs Bulles des Papes, en 3. volumes, par Cherubin, tr. «Büilher. ar büilher.»
- bukañbukañ
v. tr. d.
(1) Pointer, braquer, viser.
●(1914) DFBP 341a. viser, tr. «Buka.» ●(1931) VALL 80b. Braquer, tr. «buka.»
(2) (jeu de galoche) Mesurer un coup contesté.
●(c.1930) VALLtreg 293. Buka : mesurer un coup contesté à la galoche (Cdt, Le Moal) ? (Pierre Provost dans un article de ar Vro emploie Mucha ds ce sens.). ●(1931) VALL 464b. Mesurer un coup contesté au jeu, tr. «buka(ñ) T[régor].»
- buker .1buker .1
m. –ion Viseur.
●(c.1930) VALLtreg 293. Buker : celui qui vise. Buker mad a bell hag a dost (Le Moal).
- buker .2
- Bulad-PestivienBulad-Pestivien
n. de l.
I.
(1) Bulad-Pestivien.
●(1912) BUAZpermoal 928. en parouz Bulat-Pestien. ●(1971) LLMM 147/283. Anavezet Bulad-Pestivien ganin evel ul lec’h pirc’hirinaj kozh.
► Bulad.
●(c.1805) OLLI 188 [= LED.bailloud 57]. Cantic an Itron Varia a Vulat. ●(1825-1830) AJC 871. dierhen hac em pen noas da vulad dar pardon. ●(1847) FVR 70. euz hini ar Rumengol, Bulat pe ar Relek. ●(18--) PENdast 245. Da sant he(r)ve, ha da Vulat. ●(1867) TELrem 8. Hag ann daelou em daoulagad, / Kanet ’m euz Rosdren ha Bulat. ●(c.1868) GBI II 304. D'ar pardon da Vulat hec'h an. (…) Bars en Bulat p'int arruet. ●(1878) SVE 806. Tremenet pardon Bulat / A beb goabren, peb gaouad.
●(1900) MELU 303. Goude pardon Bulat / A bep toull gouad. ●(1914) ARVG Eost 138. Berlewene, Logivi-Plougras, Bulat ha re-all. ●(1933) BREI 324/4c. Feunteun-ar-C'hok, e Bulat. ●(1971) LLMM 147/283. ha setu penaos en em gavis, evelto, war hent Bulad. ●289. E Bulad edon eta. Ur Vulad lusennek, avat, ma oa pep tra enni dispis ha boemus.
●(2000) TPBR 238. Buoc'h Vulat a vez ordin o c'houl kole. ●(2002) TEBOT 52a. A-raok kuitaat parrouz Bulad.
II. (astronomie) Hent-Bulad : voie lactée Lacteus orbis.
●(1935) BREI 424/2c. Doue, e kreiz an oabl, gant stered a-vil-vern, / ’N eus grêt «Hent Sant Jakez», met d’it-te, petra ’vern ! / Dalc’hmad, ar pirc’hirin, dreist-holl hini Goëlo, / A lâro : «Hent Bulat», bep gwech ma hen gwelo.
III. Proverbes.
(1)
●(1878) SVE 806. Tremenet pardon Bulat / A beb goabren, peb gaouad.
●(1900) KRL 13. Goude pardon Bulat / A bep toull gouad (Trég. Corn.), tr. « Après le pardon de Bulat (2e dimanche de Septembre), de chaque coin mauvais temps ». ●(1912) MELU 303. Goude pardon Bulat / A bep toull gouad.
(2)
●(2000) TPBR 42. Ar goukoug a zeu deiz foar ar Bleunioù / Ac'h a war lost ar jav betek Gwaremm Krenn / Hag a heul ar saonienn penn da benn / Betek ar Genkiz Krenn.
(3)
●(2000) TPBR 238. Buoc'h Vulat a vez ordin o c'houl kole.
IV. [Toponymie locale]
●(1933) BREI 324/4c. Feunteun-ar-C'hok, e Bulat.
●(2000) TPBR 42. Ar goukoug a zeu deiz foar ar Bleunioù / Ac'h a war lost ar jav betek Gwaremm Krenn / Hag a heul ar saonienn penn da benn / Betek ar Genkiz Krenn.
- BuladizBuladiz
plur. Habitant de Bulat-Pestivien.
●(1941) ARVR 39/3c. Buladiz a oar derc'hel mat da yez ar vro.
- bularibulari
m. –où Embarras, ennuis, tracas.
●(1744) L'Arm 9a. Agitation, tr. «Bulari.» ●66a. Commotion, tr. «Bulari.» ●127b. Embaras, tr. «Bulari. m.» ●386b. Tracas, tr. «Bulari.. ieu. m.»
●(1904) DBFV 34b. bulari, m., tr. «embarras.» ●(1907) VBFV.fb 35a. embarras, tr. «bulari, m.» ●(1927) GERI.Ern 76. bulari m., tr. «Tracas, embarras V[annetais].»
- bularier
- Bulgar
- bulgareg
- BulienBulien
n. de l. Buhulien (Lannion).
I. Bulien.
●(17--) CSdogmael 42d. En Peurit hag en Roc'h Derien / E Plouber ive en Bulien.
●(18--) PENgwerin9 103. herve ar jolu --- de vourg buhulen / bourkis bulien chui voar erfat.
●(1925) ARVG Du 258. eus al leurenn-gêr warzu Buhulien. ●(1960) BAHE 24/23. pa oan bet anvet da berson Bulien. ●(1965) KATR 21. pa oent erruet e kroeh bourk Bulien. ●(1970) BHAF 47. Peogwir em-eus komzet euz kreh Rozpez, e fell din anzav ez on eet kalz aliesoh war hini hent Bulien tostig euz va zi.
●(2002) TEBOT 106b. Kerozern ha Ploumilio / Ploubêr ha Kaouenneg / Bûlien ha Lanvezeag / 'Vel Berc'hed ha Tonkedeg.
II. Dictons.
(1)
●(1970) BHAF 10. Person Bulien / 'Zo eun andouillen.
(2)
●(2000) TPBR 296. Bulieniz laouennek / 'Gas o laou da Gaouenneg. ●(2004) TROMK 217a. Bulieniz laouennek, / 'Gas o laou da Gaouenneg. Daniel Giraudon.
(3)
●(2005) HYZH 244/40. En Tregrom 'mañ an diaoul o chom, / Er C'houerc'had 'mañ o kac'hat (pe 'neus gloazet e droad), / En Plouared 'mañ war an oaled, / En Bulien eo kouezhet er vouilhenn, / En Plourec'h 'neus torret e vrec'h, / En Plouilio 'mañ 'c'hoari 'r c'hilhoù, / En Ploubêr eo bet tomm d'e lêr (pe d'e rêr), / En Tonkedeg eo kroget da redek, / En Plûned 'mañ o vutunet, / En Bear 'neus torret e c'har, / En Gwengamp eo manet kamm. / Hag en Burtuled eo marv gant an anoued.
- BulienizBulieniz
Habitants de Buhulien (Lannion).
●(2000) TPBR 296. Bulieniz laouennek / 'Gas o laou da Gaouenneg.
- bultinbultin
m. –ioù Bulletin.
●(1906) GWEN 27. Ar sosiete-ze a neuz eur bultin bep miz var behini a gaver a beb seurt kelennadurez var sujet ar gwenan.
- bultur
- bulufennbulufenn
voir poulifrenn
- bulumbulum
voir binim
- bulzulbulzul
voir bulzun
- bulzunbulzun
f. –où, –ioù
(1) Navette de tisserand.
●(1499) Ca 28b. Bulsun an guiader. g. nauet de texier. ●(c.1500) Cb 52b. g. nauete. b. bulsun. ●(1633) Nom 172a. Radius, pannuellium : la nauette : an bulsun.
●(1659) SCger 83a. nauette, tr. «bulsun, bulsul.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Nauette, tr. «uulsum, bulsum, uussul.» ●(1732) GReg 651b. Navette, outil de Tisserand, tr. «Bulsun. p. bulsunou. bulsul. p. bulsulyou. (Van[netois] burzun. gurzun. pp. yëu.» ●925a. La navette, & la voluë, tr. «Ar vulsun, hag ar veny.» ●(1744) L'Arm 251a. Navette (...) Outil de tisseran, tr. «Burjun.. nieu.»
●(1847) FVR 70. neuze ar bulzunou, ann nadoziou, ar c’hirri, ar morzoliou, enn eur ger, ann holl vinvijou. ●(1889) SBI I 20. Pemp cant bulzun evit ar stern, tr. «Cinq cent navettes pour le métier (à tisser).» ●(1897) EST 59. er vrezun skan a dréz d'er huiaden.
●(1904) DBFV 34b. bulsum, vulsum, vulsul, f. navette de tisserand (Ch. ms.) gurzun (Gr.), pl. ieu. ●35a. burzun, brezun, burjun, f. pl. ieu, tr. «navette de tisserand.» ●(1905) FHAB Gwengolo/Here 151. Ar vurzun kaset euz an eil tu d'egile gant an dorn pe ar rinklerez. ●(1907) BOBL 20 avril 134/2a. Ar gwiader 'barz en e stern, / En em zebat 'vel en ifern / Gant e rod-skao hag e vulzen. ●(1918) ITEX 43. Navette, ur verzon (Vann.) Languidic. An urzen (Haute-Corn.). ●(1934) BRUS 275. La navette, tr. «er vurzun –ieu.»
(2) Ober ar vulzun : faire la navette.
●(1944) EURW I 174. Eno emañ pennlinenn al listri treuz-morek a ra ar vulzun etre Breiz-Veur hag Eire.
- bunbun
voir bunt
- bunkennbunkenn
f. = (?).
●(1907) BOBL 27 avril 135/3a. lakaat ebarz eur gorzen voan pe eur bod skao deuz a behini eo bet rinset ar voeden, evit ma c'hello ar gaz dont er-meaz, ha ma teufe d'ezhi stanka gant ar fank o tonet ebarz, kemer eur blouzen pe eur vunken voant evit distanka anezhi.
- buñsbuñs
m. –où (mesure) Muid.
●(1633) Nom 161a. Circa : muy, vaisseau : vr bunçc, vessel.
●(1732) GReg 645b. Mui, ou muid, mesure de vin, de blé, de sèl &c., tr. «Buñçz. p. buñçzou.»
●(1876) TDE.BF 83a. Buñs, s. m., tr. «Muid, ancienne mesure pour les grains et les liquides.»
●(1927) GERI.Ern 76. buñs m., tr. «Muid.»
- buñsadbuñsad
m. –où (mesure) Contenu d'un muid.
●(1732) GReg 645b. Mui plein, tr. «Buñçzad. p. buñçzadou.» ●Un mui de vin, tr. «Ur buñçzad guïn.»
●(1876) TDE.BF 83a. Buñsad, s. m., tr. «La contenance de la mesure appelée buñs en breton, un muid plein. – Eur buñsad greun, un plein muid de grains.»
●(1927) GERI.Ern 76. buñsad, tr. «sa contenance [du muid].»
- bunt .1bunt .1
m. & adv. –où
I. M.
(1) (jeu) Jeu de boules (et marque au sol pour y jouer).
●(1876) TDE.BF 83a. Bun, s. m., tr. «Marque faite sur le sol pour indiquer le point d'où l'on doit jeter la boule au jeu de ce nom.»
●(1927) GERI.Ern 76. bunt m., tr. «Marque sur le sol à l'endroit d'où l'on jette la boule.»
(2) But.
●(1732) GReg 126a. But, point où l'on vise, tr. «Bunt. but. pp. buntou. butou.» ●Donner dans le but, tirer dans le but, tr. «sqei èr bunt, ou, ér but.» ●Il met à tous les coups sur le but, tr. «atau ez véz var ar bunt.»
(3) Indication d'une limite.
●(1927) GERI.Ern 76. bunt m., tr. «indication d'une limite.»
(4) Occasion de faute.
●(1732) GReg 10b. Achoppement, occasion de faute, pierre d'achoppement, tr. «Bunt. p. Buntou.» ●Cette maison est une pierre d'achoppement pour lui, tr. «An ty-ze a zo ur bunt evitañ.»
●(1927) GERI.Ern 76. bunt m., tr. «achoppement, occasion de faute.»
II. Loc. adv. Bunt-ha-bunt : but à but.
●(1732) GReg 126a. But-à-but, tr. «bunt-ha-bunt.»
- bunt- .2bunt- .2
voir bount-