Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 113 : de disgra (5601) à dishanvaledigezh (5650) :
  • disgra
    disgra

    m.

    (1) Défaite, destruction.

    (1927) GERI.Ern 110. disgra m., tr. «Défaite, destruction.»

    (2) Débarras, renvoi.

    (1927) GERI.Ern 110. disgra m., tr. «débarras, renvoi.»

  • disgraenn
    disgraenn

    f. Défaite.

    (1903) MSLp xii 286. disgraen s. f. «défaite» (Combeau) Mil. ms.

  • disgras
    disgras

    m. Disgrâce.

    (1659) SCger 44b. disgrace, tr. «disgracç

  • disgrasiañ
    disgrasiañ

    v. tr. d. Disgracier.

    (1854) MMM 219. Constanç a zisgrâcias ar re guenta.

  • disgreunennañ
    disgreunennañ

    v. tr. d. Écroûter.

    (1876) TDE.BF 145a. Diskreuenna, v. a., tr. «Ecroûter, chapeler.»

  • disgreunet
    disgreunet

    adj. Égrainé.

    (1913) AVIE 71. En tuézad diskrañnet.

  • disgreuniañ
    disgreuniañ

    voir disgreuniñ

  • disgreuniñ / disgreuniañ
    disgreuniñ / disgreuniañ

    v.

    (1) V. tr. d. Égrener.

    (1787) PT 40. Int e ziscruniè tuézat ou doé trouhet.

    (1904) DBFV 54a. diskrénein, v. a., tr. «égrener.» ●59a. diskrañnein, v. a., tr. «égrener.» ●diskrunein, v. a., tr. «égrener.» ●(1907) VBFV.fb 34b. égrener, tr. «diskrañnein.» ●(1909) BROU 219. (Eusa) La forme kreuñ n'existe que dans disc'hreuñ, disc'hreuñi. ●(1913) AVIE 72. de gemér tuézad, d'ou dikrañnein (lire : diskrañnein) get ou dehorn.

    (2) V. intr. S'égrener.

    (18--) PEN 92/51. an ad demeus ar raden noz goël ian dastumet / an noz se ec'h adennaing a ben an deiz evaint kouezet / an noz se he ermunaïng he discrunaing aroc an deiz / an nep aneus c'hoant de kavet a renk monet an noz se.

    (1904) DBFV 59a. diskrañnein, v. n., tr. «s'égrener.»

  • disgwalc'h / diswalc'h / disolc'h
    disgwalc'h / diswalc'h / disolc'h

    m.

    (1) =

    (1932) BRTG 80. Hou plèuen e zo séh èl a pe vehè golhet get dizolh diar rad.

    (2) Délaiement.

    (1962) EGRH I 66. diswalc’h m., tr. « délaiement. »

  • disgwalc'hadenn
    disgwalc'hadenn

    voir diswalc'hadenn

  • disgwalc'het / disolc'het
    disgwalc'het / disolc'het

    adj. Qui a les marques de la maladie.

    (1906) DIHU 11/191. un tammig dizolhet d'en ivaj. ●(1947) YNVL 107. Toutek an den, ha diswalc'het e zremm. ●(1971) BAHE 68/23. Dizwalc'het : (evel-se e tistager) Dislivet, kastizet e vizaj gant ar c'hleñved. Erru eo dizwalc'het. ●(1977) PBDZ 715. (Douarnenez) daoulagad diswelc'het, tr. «des yeux délavés.»

  • disgwalc'hiñ / diswalc'hiñ / disolc'hiñ
    disgwalc'hiñ / diswalc'hiñ / disolc'hiñ

    v. tr. d. Passer à l'eau.

    (1732) GReg 368a. Essanger, tremper et laver le linge pour le mettre à sécher, tr. «Van[netois] disholheiñ. disolheiñ. ppr. et

    (1857) CBF 114. ho disgwalc'hi hag ho astenn oc'h ar c'harz, tr. «le passent à l'eau et l'étendent sur la haie.»

    (1903) MSLp xii 286. Mil. ms. donne en haut Léon disgwalc'hi «laver le linge buandé». ●(1924) NFLO. passer à l'eau, tr. «disgwalc'hi.» ●(1927) GERI.Ern 110. disgwalc'hi L[éon] dizolc'hein V[annetais], tr. «délayer, essanger.» ●(1962) EGRH I 66. diswalc’hiñ v., tr. « délaver. »

  • disgwall
    disgwall

    adj. Remis (d'une maladie).

    (1947) TNOG 5/22. (Tregor ha Goelo) Diswall, ag. : pare, hep gwall, disi. Penaos emañ kont gantañ ? O, diswall eo bremañ. Logivi-Plougras.

  • disgwar
    disgwar

    v. tr. d. Droit, redressé, non-voilé.

    (17--) Rous.ms. Dihoar, digoar, tr. «droit, équarri, le contraire de Goar : tors, tortu, vouté, cintré.»

    (1876) TDE.BF 141a. Disgoar, disgwar, adj., tr. «Non courbe, droit.»

    (1923) ADML 42. nag e zivesker nag he dreïd n'int muï disgwar evel gwechall.

  • disgwarañ
    disgwarañ

    v. tr. d. Redresser, dévoiler.

    (1716) PEll.ms 624. Disgwara, tr. «dresser ce qui étoit courbé.» ●(17--) Rous.ms. Dihora, digoara, tr. «redresser, décourber.» ●Dic'hoara, tr. «equarrir ; rendre droit. Ne vezo biquen calvez mat an ini ne oar disc'hoara coat : celui qui ne sait pas écarrir le bois ne sera jamais bon charpentier.»

    (1876) TDE.BF 141a. Disgoara, disgwara, v. a., tr. «Rendre droit ou non courbe, équarrir.» ●(1890) MOA 191b. Rendre non courbe, tr. «disgoara

  • disgwarez / diswarez
    disgwarez / diswarez

    adj. Sans abri.

    (1903) MSLp xii 286. dizware «sans abri», pet[it] Trég[uier].

  • disgwe / diswe .1
    disgwe / diswe .1

    adj. Qui n'est pas tordu.

    (1732) GReg 280b. Detors, qui n'est pas tors, tr. «Disve

    (1876) TDE.BF 141a. Disgwe, adj., tr. «Détors.»

    (1931) VALL 489b. Naïf, simple, sans détours, tr. «disgwe

  • disgwe / diswe .2
    disgwe / diswe .2

    m. Virage.

    (1857) HTB 180. abalamour ma oa eun diswe en tu euz a lec'h ma teue an dour. ●(1879) ERNsup 155. diswe, angle : diswe krenn, krak, angle brusque, Trév[érec].

    (1997) HYZH 209/32a. Tournant de chemin, tr. «diswe (T[regor]).»

  • disgweañ / disweañ
    disgweañ / disweañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Détordre.

    (1732) GReg 280b. Detordre, detortiller, tr. «Disvea. pr. disveet

    (1876) TDE.BF 141a. Disgwea, v. a., tr. «Détordre.»

    (1919) LZBl Genver 29. oc’h he gwea hag he disgwea gant ernez.

    (2) Défaire un tissu.

    (1962) EGRH I 66. disweañ v., tr. « défaire un tissu. »

    II. V. intr.

    (1) Se détordre.

    (1879) ERNsup 155. disweañ, se détordre, Trég[uier].

    (2) Faire un détour.

    (1879) ERNsup 155. disweañ, faire un détour, Trég[uier].

    (3) (?) Manœuvrer (?).

    (2003) TONKA 68. ha da betra ’zo greet «rond-point» pe «champoing» er hroaz-hent e-leh lezel plas da zouzañ ha disgweañ.

    (4) Crever.

    (1879) ERNsup 155. disweañ, tomber d’inanition ; diswied e, il est mort dans des convulsions, Loh[uec]. ●disweañ, crever : Me garfe a tizwifez ! Me garfe ’ve diswiet, Loh[uec].

  • disgwel .1
    disgwel .1

    adj. Invisible.

    (1876) TDE.BF 141a. Disgwel, adj., tr. «Caché.»

    (1931) VALL 380b. Invisible, tr. «disgwel

  • disgwel / diswel .2
    disgwel / diswel .2

    m., adv. & prép.

    I. M.

    A.

    (1) Invisible.

    (1931) VALL 380b. (l') invisible, subs., tr. «disgwel

    (2) Obscurité.

    (1732) GReg 666b. Obscurité, privation de lumiere, tenebres, tr. «disvél.» ●On fait bien des choses dans l'obscurité, tr. «Eñ disvel ez rear meur a dra.»

    (3) Lieu caché, secret.

    (1732) GReg 128a. Lieu caché, lieu secret, tr. «disvèll

    (1876) TDE.BF 141a. Disgwel, s. m., tr. «lieu caché.»

    (4) Lieu situé au loin, qu'on ne voit pas bien.

    (1907) FHAB Mezheven 121. Duze pell en dizwell.

    (5) En disgwel : sans être vu, en cachette, hors de vue.

    (1732) GReg 271b. A la derobée, tr. «eñ disvell

    (1868) FHB 196/317. hag et er mæz a gær, en diswel, a sklape ho fatatez. ●(1876) TDE.BF 152b. Diswel, et mieux, disgwel. Enn disgwel, tr. «en cachette.»

    (1921) FHAB Du 302. da bourmen en disvel. ●(1931) VALL 793a-b. (être) hors de vue, tr. «en disgwel

    (6) Mont en disgwel : disparaître, s'évanouir.

    (1869) FHB 255/363b. pa ia an heol en disvel.

    (1921) LZBl Du 225. etrezek al leac'h m'eo eat en disvel.

    (7) Mont en disgwel diouzh ub. : disparaître de la vue de qqn.

    (1869) FHB 254/357a. araog mont en disvel dioutho.

    B. Aperçu.

    (1906) MSTR 44. Bet am euz bet hirio an disvel anhezi. ●(1962) GERV 18. ar gêr gevrinus-se a welis an diswel anei diwar lein ar menez. ●50. An diswel eus meur a hini a dremenas hag a steuzias.

    II. Adv. & prép.

    (1) Adv. Hors de vue.

    (2) Loc. prép. A-zisgwel da : hors de vue de.

    (1880) SAB 176. Jesus a dec'has o pellaat diouz an templ, a zisvel d'ar Iuzevien.

  • disgwelet
    disgwelet

    voir disgwelout

  • disgwelout / disgwelet / diswelet
    disgwelout / disgwelet / diswelet

    v. tr. d. Perdre (qqn, qqc.) de vue.

    (1872) ROU 108b. Dès que je le perds de vue, je suis triste, tr. «rac-tal m'en disvelan, diouz-tu pa tisvelan aneza, e vezan var aoun, nec'hed.»

  • disgwennañ / diswennañ
    disgwennañ / diswennañ

    v. tr. d. Écarquiller.

    (1930) FHAB Eost 310. Diswenna a ris va daoulagad ha lenn a rankis diou wech a-barz kredi ken mantret e oan. ●(1938) SAV 11/20. kaer en doa diswenna e zaoulagad ne wele netra o para dirazo. ●(1962) EGRH I 66. diswennañ v., tr. « jeter de mauvais regards de côté (en faisant voir le blanc des yeux). »

  • disgwink / diswink
    disgwink / diswink

    m. Regimbement.

    (1732) GReg 794a. Regimbement, tr. «Disvinq

  • disgwinkadenn / diswinkadenn
    disgwinkadenn / diswinkadenn

    f. –ioù Regimbement.

    (1732) GReg 833a. Ruade, tr. «Disvyncadenn. p. ou. Van[netois] disvyncqadeenn. p. éü

    (1924) ZAMA 210. Va c'hazeg a ra eun diswinkadenn.

  • disgwinkal / diswinkal / diswinkañ
    disgwinkal / diswinkal / diswinkañ

    v. intr.

    (1) (en plt d'une monture) Regimber.

    (c.1500) Cb (d’après GMB 187). Disuyncall, récalcitrer, frapper du pied comme fait le cheval.

    (1732) GReg 794a. Regimber, ruer des piez de derriere, n’obéir pas à l’éperon, tr. «Disvincqa. disvincqal. ppr. disvincqet.» ●834a. Ruer, parlant des chevaux, mulets, & ânes, tr. «Van[netois] & h[aute] Corn[ouaille] Disvyncqa. disvynqal. ppr. disvncqet

    (1927) GERI.Ern 110. disgwinkal, tr. «prendre le mors aux dents.» ●(1962) EGRH I 66. diswinkal v., tr. « ruer ; s’agiter. »

    (2) sens fig. (en plt de qqn) Se débattre.

    (1910) MAKE 84. Droug ennan, e tiswink muioc'h-mui.

  • disgwinker / diswinker
    disgwinker / diswinker

    adj. Rueur.

    (1732) GReg 834a. Cheval qui ruë, tr. «Marc'h disvyncqer

  • disgwintañ / diswintañ
    disgwintañ / diswintañ

    v. tr. d.

    (1) =

    (1969) BAHE 60/47. ober a reas ul lamm-treuz ha diswintrañ ac'hanon.

    (2) Révéler.

    (1949) KROB 17/12. hep disvinta netra ebet diwarbenn ar pez oa bet oc'h ober e kerz ar vintinvez latarek-se. ●(1950) KROB 22/13. chomet betek neuze hep diswinta ar sekrejou.

    (3) Diswintañ da =

    (1872) ROU 100a. Une réplique m'échappa, tr. «disvinta a ris da eil-geria.»

  • disgwir .1
    disgwir .1

    adj.

    (1) Faux.

    (1821) GON 167b. Disgwir, adj., tr. «Faux, qui n'est pas véritable. Inexact.» ●(1876) TDE.BF 141a. Disgwir, adj., tr. «Inexacte, faux.»

    (2) Illégal.

    (1931) VALL 373a. Illégal, tr. «disgwir

    (3) Inique.

    (1659) SCger 91a. perfide, tr. «disguir

    (1931) VALL 390b. Inique, tr. «disgwir

  • disgwir .2
    disgwir .2

    m. Iniquité.

    (1931) VALL 390b. Iniquité, injustice, tr. «disgwir m.»

  • disgwirion
    disgwirion

    adj.

    (1) Déloyal.

    (1821) GON 167b. Disgwirion, adj., tr. «Infidèle. Déloyal.» ●(1876) TDE.BF 141a. Disgwirion, adj., tr. «Déloyal, infidèle.»

    (2) Inique.

    (1931) VALL 390b. Inique, tr. «disgwirion

  • disgwirionded
    disgwirionded

    f. Iniquité.

    (1931) VALL 390b. Iniquité, injustice, tr. «disgwirionded f.»

  • disgwirionder
    disgwirionder

    m. Iniquité.

    (1931) VALL 390b. Iniquité, injustice, tr. «disgwirionder m.»

  • disgwri / diswri
    disgwri / diswri

    adj.

    (1) Décousu.

    (1732) GReg 252a. Decousu, uë, adj. tr. «Disc’hryz. disc’hruyz. Van[netois] disoury

    (1876) TDE.BF 141a. Disgri, adj., tr. «Non cousu, décousu.»

    (1904) DBFV 58a. dishroui, dishouri, adj., tr. «décousu.» ●(1934) BRUS 112. Décousu, tr. «dishroui.» ●(1982) MABL i 151. (Lesneven) da wriat ’lec’h ma veze diskwri. ●(1962) EGRH I 63. disgwri a., tr. « non cousu. »

    (2) Dont la couture a cédé.

    (1962) EGRH I 63. disgwri a., tr. « dont la couture a cédé. »

  • disgwriadur / diswriadur
    disgwriadur / diswriadur

    m. –ioù Décousure.

    (1732) GReg 252a. Decousure, l'endroit décousu d'une étoffe, tr. «Disc'hryadur. disc'hruyadur. Van[netois] disouryadur

    (1904) DBFV 58a. dishrouiadur, dishouriadur, m. pl. eu, tr. «endroit décousu.»

  • disgwriat / disgwriiñ / diswriat / diswriiñ
    disgwriat / disgwriiñ / diswriat / diswriiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Découdre.

    (1499) Ca 65a. Disgruyat. g. descoudre. la. desuo / is / ui utum.

    (1732) GReg 251b. Decoudre, tr. «Disc'hryat. pr. discryet. disc'hruyat. pr. disc'hruyet. Van[netois] disouryat. disouryeiñ. ppr. et

    (1838) OVD 182. n'hum abuset quet é tizrouie hag é tiglomein liameu en amité fol-zé.

    (1904) DBFV 58a. dishrouiat, dishouriat, dishouriein, v. a., tr. «découdre.» ●(1962) EGRH I 63. disgwriat v., tr. « découdre. »

    (2) Déchirer.

    (1557) B I 546. Ha quement goazenn so ennhy / A uoe guenompny disgruiet, tr. «nous avions (…) déchiré toutes les veines de son corps.» ●575. Quic ha goazy me disgruio, tr. «Je déferai sa chair et ses veines.»

    II. V. intr.

    (1) Se découdre.

    (1914) FHAB Genver 15. e teuas e votez ler da zisc'hriat.

    (2) Se déchirer.

    (1557) B I 569. He ysily gruet huy da disgruiat, tr. «faites ses membres se déchirer.»

  • disgwriet
    disgwriet

    adj. Décousu.

    (1499) Ca 65a. [disgruyat] Jtem dissutum / a / um. g. descousus. b. disgruyet.

  • disgwriiñ
    disgwriiñ

    voir disgwriat

  • disgwriziañ
    disgwriziañ

    v. tr. d. Déraciner.

    (1464) Cms (d’après GMB 178). Disgruyzaff, arracher. ●(1499) Ca 65a. Disgruyzyaff. arrachier.

  • disgwriziennadur
    disgwriziennadur

    m. Déracinement.

    (1904) DBFV 58a. dishrouiennadur, m. tr. «déracinement.»

  • disgwriziennañ / diswrizienniñ
    disgwriziennañ / diswrizienniñ

    v. tr. d.

    I. Déraciner.

    (1659) SCger 42b. deraciner, tr. «disgrizienna.» ●143b. disgrizienna, tr. «deraciner.»

    (1904) DBFV 58a. dishrouiennein, v. a. tr. «déraciner, arracher, extirper.»

    II. sens fig.

    (1) Éradiquer.

    (1710) IN I 27. meditationou (…) a zisgrizienno (…) eus ho calon ar pec'het.

    (1847) MDM 244. pehini a renker da ziskrizienna.

    (1914) KANNgwital 139/428. disgrizienna euz touez he vugale an tech fall da eva boesouniou touelluz.

    (2) Déshériter.

    (1732) GReg 279a. Desheriter, tr. «disc'hrizyenna ur re-bennac. pr. disc'hrizyennet.» ●385b. Exhereder, desheriter l'heritier directe, tr. «disc'hrizyenna an ered natur.»

  • disgwrizienner / diswriziennour
    disgwrizienner / diswriziennour

    m. –ion Déracineur.

    (1904) DBFV 58a. dishrouiennour, m., tr. «celui qui déracine.»

  • disgwriziennet
    disgwriziennet

    adj. Déshérité.

    (c.1500) Cb 66a. [disgruyzyaff] vnde exheredatus / a / um. g. desheritez. b. disgruizyennet.

  • dishal
    dishal

    m. Pente pour que l'eau s'écoule.

    (1872) ROU 80a. L'eau peut s'écouler, grâce à la pente, tr. «dichal a zo d'an dour.» ●(18--) SAQ I 367. pa vez dic'hlaniet an dour, roït dizal ma tizouro.

    (1924) NFLO. pente. je donne de la pente pour circulation de l'eau, tr. «rei a ran dichal d'an dour.» ●(1927) GERI.Ern 110. dishal m., tr. «Déversoir d'eau, écoulement.»

  • dishalañ
    dishalañ

    v.

    (1) V. tr. d. Répandre, déverser.

    (1927) GERI.Ern 110. dishala v. a., tr. «répondre (lire : répandre), déverser.»

    (2) V. intr. Se jeter, se perdre, dévaler, s'écouler.

    (1890) MOA 229b. Écouler (S') (Parlant de l'eau), tr. «dichala

    (1927) GERI.Ern 110. dishala v. a., tr. «se jeter, se perdre, dévaler, s'écouler.»

  • dishañval
    dishañval

    adj.

    (1) Attr./Épith. Différent.

    (1659) SCger 44b. dissemblable, tr. «dishânval.» ●(1732) GReg 288a. Different, ente, dissemblable, divers, tr. «dishañval. dishâval. Van[netois] dishañoüal.» ●(1744) L'Arm 23a. Autre, tr. «Dissavale

    (1854) PSA II 61. na dishavallet e vou eil donnedigueah Jesus-Chrouist doh é zonnedigueah quetan !

    (1904) DBFV 53a. dishaval, dishanval, adj., tr. «dissemblable, différent.»

    (2) Adv. Différemment.

    (1856) VNA 6. un mot écrit différemment, tr. «ur guir scrihuet dishaval

    (1904) DBFV 53a. dishaval, dishanval, adv., tr. «différemment (doh, de, de).»

  • dishañvalaat / dishañvaliñ
    dishañvalaat / dishañvaliñ

    v. tr. d. Différencier.

    (1907) AVKA 293. ar merk-ma (da dishanvali Jesus). ●(1910) MAKE 80. me n'ouzoun ket dishanvalat ar varc'hadourez-ze. ●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. dishanvali, tr. «différencier (Treger).»

  • dishañvalded
    dishañvalded

    f. Différence.

    (1856) GRD 271. Dishavaldæt bras e zou étré en tan ag er hovélieu hag en hani ag en ihuern.

  • dishañvaledigezh
    dishañvaledigezh

    f. Différence.

    (1856) GRD 182. Péh dishavaledigueah e vehé étré ur payan ha hui. ●209. Péh dishavaledigueah e vehé étré ul lon brutal ha hui.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...