Devri

Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés

Page 13 : de bara-an-hoch-bara-hoch (601) à barater (650) :
  • bara-an-hoc'h / bara-hoc'h
    bara-an-hoc'h / bara-hoc'h

     m.

    (1) (botanique) Pain de pourceau Cyclamen europæum.

    (1633) Nom 82b-83a. Cyclaminus, orbicularis, tuber vel rapum terræ, offic. artanita, parris porcinus, rapum porcinum : pain de pourceau : baru ouch (lire : bara ouch).

    (1931) VALL 177b. Cyclamen europeaum tr. « bara an houc'h ».

    (2) (botanique) Couleuvrée Bryona dioica.

    (1732) GReg 221b. coulevrée, ou couleuvrée, ou feu-ardent, plante semblable à la vigne, en feuilles en bourgeons, & en tendons, tr. «Bara an houc'h

    (1931) VALL 160b. Couleuvrée tr. « bara an houc'h m. »

  • bara-bispid
    bara-bispid

    voir bara-gwispid

  • bara-brazed
    bara-brazed

    m. Pain bis.

    (1633) Nom 57a. Panis acerosus, panis gregarius, squasorus, sordidus : pain bis, pain plein de paille, pain pailleux : bara bras-æt, bara leun a colo, pe á colch.

    (1732) GReg 476a. Gruau, pain bis, dont on n'a pas ôté le son, tr. «Bara bras–ed.» ●685b. Pain bis, pain fait de son & de seigle, tr. «Bara brased

    (1857) CBF 11. Bara brazed, tr. «Pain fait de plusieurs espèces de céréales.» ●(1867) MGK 116. eunn dorz vara braz-ed. ●(1876) TDE.BF 36a. Bara-brazed, s. m., tr. «Pain bis, pain de méteil.»

  • bara-brenn 
    bara-brenn 

    m. Pain au son.

    (1876) TDE.BF 36a. Bara-brenn, s. m., tr. «Mauvais pain qui renferme beaucoup de son.»

    (1907) BSPD II 233. Ne zèbré nameit bara bren.

  • bara-brizh 
    bara-brizh 

    m. Pain bis blanc.

    (1732) GReg 685b. Pain metif, ou bis-blanc, tr. «bara briz

  • bara-choan
    bara-choan

    m. Pain en miche.

    (1856) VNA 49. du Pain blanc, tr. «bara-chuèn

    (1840) EBB 15. bara guène ou bara chuène, tr. « pain blanc ».

    (1904) DBFV 39a. bara chuen, tr. «pain blanc.» ●(1907) DIHU 30/471. bourus e oé dèbrein bara bonimal rostet pé bara chuen gant mél. ●(1912) BUEV 49. bara chuen. ●(1919) DBFVsup 5b. bara choen, tr. «pain blanc de fleur de farine.» ●(1931) GUBI 74. Souben dru ha bara chuen.

  • bara-choanenn
    bara-choanenn

    m. Pain en miche.

    (1876) TDE.BF 88a. Bara choanenn, tr. «une miche de pain, du pain de miche.»

  • bara-gad
    bara-gad

    m. (botanique) Orobanche.

    (1879) BLE 294. Orobanche. L. Bara-gad.

    (1904) KZVr 355 - 25/08/04. Bara-gad a vez roet gant Liegard evit eur sort planten a sav war ar balan evel ma ra an uhel-varr war an avalen (orobranche, e gallek).

  • bara-gavr
    bara-gavr

    m. (botanique) Conopodes, gernottes Conopodium majus.

    (1919) DBFVsup 5b. bara-gor (Gr[oix]), tr. «sorte d'herbe, terre-noix.»

  • bara-gwispid / bara-bispid
    bara-gwispid / bara-bispid

     m. Biscuit.

    (1633) Nom 57b. Panis nauticus, biscoctus, buccellatus : biscuit : biscuiden, pe bara bispit.

    (1659) SCger 131a. bara bispit ou guispit, tr. «biscuit.»

  • bara-hoc'h
    bara-hoc'h

    voir bara-an-hoc'h

  • bara-kan
    bara-kan

    m. (religion) Pain azyme.

    (1499) Ca 17b. Bara can. g. pain a chanter. ●23a. [bleut] Jtez hec mola / le. g. farine de quoy on fait les hosties a chanter. b. an bleut maz rer an bara can. ●23b. [boest] Jtem hic pixis / idis. b. boest an bara can.

    (1659) SCger 131a. bara can, tr. «pain a chant.» ●(1732) GReg 73b. Azyme, qui est sans levain, tr. «bara can.» ●(1744) L'Arm 23b. Azime, tr. «Bara-can. m.»

    (1857) CBF 60. Ema ar belek o sakra ar bara kann, tr. «Le prêtre consacre l'hostie.» ●(1861) BSJ 214. er bara cân-hont.

    (1923) KTKG 58. Ar bara kan a zo eun nebeud bleud distrempet en dour, ha poazet, heb an disterra goel.

  • bara-kon
    bara-kon

    m. Pain de chiens.

    (1659) SCger 131a. bara coûn, tr. «pain de chiens.»

  • bara-korrig
    bara-korrig

    m. (ichtyonymie) Éponge de mer.

    (1909) BROU 204. (Eusa) Bara kourrik, tr. «Eponge Pain de lutin. Je ne connais pas la raison de cette expression.»

  • bara-koukoug
    bara-koukoug

    m. (botanique) Oseille des champs, petite oseille.

    (1633) Nom 90a. Oxys, trifolium actosum, offis pannis cuculi, & alleluya : pain à coquu, cocu, coquois : bara coucoucq.

    (1732) GReg 686a. Pain de cocu, ou alleluya, petite plante qui se mange en salade, tr. «Bara coucoucq. amann coucoucq. triñchin coad. triñchin coucou.»

    (1876) TDE.BF 36a. Bara-koukou, s. m., tr. «Alléluia, plante.» ●(1879) BLE 296. Oxalis oseille. (O. acetosella. L.) Bara koukou.

    (1931) VALL 19b. Alleluia (plante), tr. «bara-koukoug m.»

  • bara-ludu
    bara-ludu

    m. Pain cuit sous la cendre.

    (1931) VALL 524a. Pain cuit sous la cendre, tr. «bara-ludu m.»

  • bara-mel
    bara-mel

    m. Pain d'épices.

    (1950) KROB 21/11. eun tamm bara-mel

  • bara-mouchenn
    bara-mouchenn

    m. Pain de miche.

    (1874) FHB 482/94a. e verza bara mouchen.

    (1909) KTLR 159. Ian a vlaz en eun ti bara mouchen a vern. ●(1936) BREI 456/2b. un tamm bara mechen

  • bara-moull
    bara-moull

    m. Pail moulé.

    (1955) STBJ 77. bep a damm bara-moul ganto. ●198. Prenet en devoa eun tamm bara-moul.

  • bara-oaled
    bara-oaled

    m. Pain cuit sous la cendre.

    (1876) TDE.BF 36b. Bara-oaled, s. m., tr. «Du pain cuit sous la cendre.»

    (1931) VALL 524a. Pain cuit sous la cendre, tr. «bara-oaled m.»

  • bara-sac'h
    bara-sac'h

    m. Massepain.

    (1633) Nom 57b. Panis saccarites, maza panis : marchepain : bara sach.

    (1732) GReg 607a. Massepain, tr. «Bara-sac'h

  • bara-segal
    bara-segal

    m.

    (1) Pain de seigle.

    (1838-1866) PRO.tj 184. Bara segal na zebrin mui. ●(1840) EBB 15. bara sécale, tr. « pain de seigle ». ●(1863) GBI II 486. Bara segal a vô mad d'hê.

    (2) Yann ar bara-segal hag amann : celui qui aime le pain de seigle et le beurre gagnés facilement.

    (1927) GERI.Ern 535-536. Yann ar bara segal hag amann, tr. «celui qui aime le pain de seigle et le beurre (gagnés sans peine).»

    (3) (anatomie) =

    (1973) AMED 24. Ar zervel ar bar zegal, ar galon hag ar zac'h braz ren ken nemed diveuka nezo. ●29. He bouzello, he felc'h, he barzegal e lec'h ober gwad a ra dour.

  • bara-tiegezh
    bara-tiegezh

    m. Pain de ménage.

    (1872) ROU 59. Bara tiegez, tr. «du pain de ménage.» ●(1876) TDE.BF 36b. Bara-tiegez, s. m., tr. «Pain de ménage.»

  • baraa
    baraa

    v. intr. Quêter du pain, mendier.

    (1914) KZVr 70 - 05/07/14. Baraa. Mont da varaa, tr. «alla (lire : aller) chercher son pain, mendier, H[au]t-Léon, Milin.» ●(1927) GERI.Ern 37. baraa v. n., tr. «chercher son pain, mendier.»

  • barac'h
    barac'h

    voir barazh .2

  • barad
    barad

    m. –où

    (1) Tromperie, trahison.

    (14--) N 1622. Moruan ne deux nep diougan mat / Hy a lauar ezeo barat, tr. « Morvan, elle ne fait aucune bonne promesse, / Elle dit qu’il y a tromperie.» ●(1499) Ca 17b. Barat. g. fraude. ●56a. Deception barat. g. idem. ●(1530) Pm 97c (Tremenuan). Disquenn an corff goar hegarat / Dann douar gant e drouc barat / Digant an sent hann dut a stat, tr. « Faire descendre le corps doux, aimable, / A terre, par sa mauvaise perfidie, / (L’arrachant) aux saints et aux gens de qualité. » ●186d (Tremenuan). Don miret hep (lire : ouz) gou ha souzan / Hac ouz an barat a sathan, tr. Herve Bihan « De nous préserver du mensonge et de la tromperie, / Et de la perfidie de Satan. » ●189d (Tremenuan). Hon miro ouz barat sathan, tr. « Nous préserverons de la perfidie de Satan. » ●(1575) M 890. Salu he bout miret mat, ouz barat diouz Sathan, tr. « Pourvu qu’elle soit bien gardée contre la perfidie de la part de Satan. »

    (1821) GON 29a. Barad, s. m., Pl. outr. « Trahison, action de celui qui trahit. Perfidie. Je ne connais ce mot que par le petit Dictionnaire du P. Maunoir. » ●(1847) GON FB 794a. Trahison, s. f. Action de celui qui trahit. Perfidie, tr. « barad, m. » ●(1927) GERI.Ern 38. barad m., tr. «Tromperie, trahison (mot anc.).» ●(1931) VALL 749b. Trahison, tr. « barad (anc.). »

    (2) Perfidie.

    (1931) VALL 549a. Perfidie, tr. « barad m. »

  • baradañ
    baradañ

    v. tr. d. Trahir.

    (1847) GON FB 793b-794a. Trahir, v. a. Faire une perfidie à quelqu’un, user de trahison envers lui, tr. « barada. Part. et »

  • barader
    barader

    m. -ien Traître.

    (1847) GON FB 795a. Traître, adj. et s. m. Qui trahit, perfide, tr. « barader. Pl. ien. »

    (1931) VALL751a. Traître, tr. « barader. »

  • baraderezh
    baraderezh

    m. Baraterie, traîtrise.

    (1931) VALL 57b. Baraterie, tr. « baraderez m. »

  • baradoz / baradoez / paradoz
    baradoz / baradoez / paradoz

    f.

    I. (religion)

    A.

    (1) Paradis.

    (14--) N 138. Doe ra roy deoch ioan paradoes, tr. «Que Dieu vous accorde le bonheur du paradis.» ●(1499) Ca 17b. Barazoes. p. paradis. ●g. paradis terreste. b. barazoes terrest. ●(c.1500) Cb [paradoes]. g. cest le fleuue de paradis terrestre. b. riuyer ann paradoes terrestr. ●(1557) B I 319. en baradoes, tr. «au paradis.» ●571-573. Carantez Doe (…) / En paradoes he quifi spes presant, tr. «L'amour de Dieu (…) / Dans le paradis tu trouveras cet amour triomphant.» ●(1650) Nlou 26. Ro'uen barados, tr. «Le roi du paradis.»

    (1659) SCger 88a. Paradis, tr. «Barados, baradoés, baraoues, Baradas.» ●(c.1680) NG 178. Er baradoues hac er joyeu. ●247-248. Euit ma vihem coloquet / Er barradoues de fin er bet. ●953. er barradoes. ●(1732) GReg 691a. Paradis, le sejour des bienheureux, tr. «En Bas Leon : Paradas. an Baradas. H[aut] Leon, &c. Parados. ar barados. Van[netois] Baraoüis. baradoës. baraoés. er baraoüis. er baraoés

    (1847) FVR 171. sonjal aliez er maro, er varn, enn ifern hag er barradouez. ●(1857) CBF 64. Paradoz, f., tr. «Paradis.»

    (1904) DBFV 17b. baraouiz, baraoéz, m. pl. eu, tr. «paradis.» ●(1931) GUBI 105. Get en éled ér Baradouéz. ●123. er gloée e gaveemb / Er baradouiz eun dé. ●(1979) BRUDn 25/38. ha deuent beteg fantan ar « Baradouez ».

    (2) Porzh ar baradoz : le paradis.

    (1621) Mc 52. Gand an men bras sé a pechet ez deu da fermy outaff é hunan, porz an Barados, hac ez digor henyn ifern.

    (1876) BJM 12. Julian Maner a grede ez oa o vont e porz ar Baradoz.

    (1911) BUAZperrot 164. Porz ar baradoz a wel o wenna eo ar pal en deus da dizout. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 93. n’int ket degouezet c’hoaz e porz ar baradoz.

    B. Reposoir de la Fête-Dieu.

    (1857) CBF 64. Paradoz, tr. «Reposoir.» ●(1876) TDE.BF 36a. Baradoz, s. m., tr. «Paradis, reposoir de la Fête-Dieu ; pl. baradosiou

    (1904) DBFV 17b. baraouiz, baraoéz, m. pl. eu, tr. «reposoir.»

    II.

    (1) fam., plais. Baradoz ar gwrac’hed : lieu exposé au soleil.

    (1633) Nom 233b. Apricus locus : vn lieu où le Soleil frappe tousiours : vn læch pe en hiny ez squo an eaul bepret ; læch tomm ha gouasquet baradoes an grachet.

    (1732) GReg 872b. Lieu exposé au Soleil, tr. «barados an grac'hed

    (2) Aelig-ar-baradoz = (?) coccinelle (?).

    (1994) BRUDn 173/23. Enebour brasa an nozed eo «êlig ar baradoz». Hennez a anavez mad giziou an nozed, setu e sav war-eeun da neh ar plant.

    III. Kaer evel ar Baradoz : très beau.

    (1935) FHAB Mezheven 246. Bez ez eus kristenien (...) a zo o ene kaer evel ar baradoz.

  • baradozel / paradozel
    baradozel / paradozel

    adj. Paradisiaque.

    (1942) HERV 160. an hunvre paradozel.

  • baradozour
    baradozour

    m. –ion Bienheureux du paradis.

    (1964) BLBR 146/31. oll er baradouizerion.

  • baradozus
    baradozus

    adj. =

    (1902) MBKJ 157. ar skiant baradozuz ker brao hadet enn he Aviel.

  • baraek
    baraek

    adj. Qui produit du pain.

    (1878) SVE 106 §718. Pask gleborek / Eost baraek, tr. «A Pâques de la pluie partout / Abondance de pain en août.»

  • baraenn
    baraenn

    f. –où (Un) pain.

    (1792) CAg 168. seih baraene. ●(1792) HS 264. pemp baréénn ha deu besque. ●(17--) TE 93. deuzêc Baraèn.

    (1856) GRD 238. en Eutru Doué e zégassas d'Eli ur varaen. ●(1856) VNA 49. un Pain, tr. «ur Varaèn.» ●(1861) BSJ 214. er varaèn dihouil-hont. ●(1867) BSSo 5. puemb baraen hey.

    (1904) DBFV 17b. baraen, f. pl. –nneu, tr. «un pain.» ●(1913) AVIE 133. ean e dor er baraenneu.

  • baraenn-bleget
    baraenn-bleget

    f. Pain en miche.

    (1931) VALL 524a. Pain en miche, tr. «baraenn-bleget f.»

  • baraer
    baraer

    m. –ion Boulanger.

    (1499) Ca 17b. Baraer. g. panetier. ●(1633) Nom 312. Pistor : panetier, boulenger : boulounger, baraër.

    (1659) SCger 16a. boulenger, tr. «baraer.» ●131a. baraer, tr. «boulenger.»

    (1876) TDE.BF 36a. Baraer, s. m. C[ornouaille], tr. «Boulanger.»

    (1934) BRUS 269. Un boulanger, tr. «ur baraér

  • baraerez
    baraerez

    f. –ed Boulangère.

    (1499) Ca 17b. g. panetier ou panetiere. b. baraer pe baraeres.

  • baraerezh .1
    baraerezh .1

    f. –ioù Boulangerie (local).

    (1883) HJM 6. mond beteg ar varaerez !

    (1928) FHAB Gouere 233. dindan apoueilh ar varaerez.

  • baraerezh .2
    baraerezh .2

    m. Boulangerie (métier).

    (1931) VALL 76a. Boulangerie métier, tr. «baraërez m.»

  • barailhat
    barailhat

    voir bazailhat

  • baraiñ
    baraiñ

    v. tr. d.

    (1) Fournir du pain.

    (1914) KZVr 70 - 05/07/14. Baraïn (n nasal), tr. «fournir du pain, Estienne.»

    (2) Paner.

    (1744) L'Arm 459b. Paner, tr. «Baraein

    (1904) DBFV 17b. baraein, v. a., tr. «paner.»

  • baraka
    baraka

    m. Baraka.

    (1935) LZBl Du/Kerzu 266. Den, nag er Mauritania nag er senegal, n'en devoa an distera douetans war ar baraka, pe ar c'halloud dispar roet d'ezan gant Doue.

  • Barandon
    Barandon

    Feunteun Barandon : Fontaine de Barenton (fontaine et cours-d’eau, Paimpont).

    (1995) LMBR 65. feunteun Barandon (…) en em gavas Marzhin ha Ninian.

  • baranek
    baranek

    adj. Sot.

    (1935) OALD 51/11. al loen baranek-man.

  • baraod
    baraod

    m. –où Baril, baquet, caque.

    (c.1718) CHal.ms i. Baril, tr. «v/barot, et si c'est pour contenir quelque liqueur Cotros.» ●(c.1718) CHal.ms iv. La Caque sent touiours le harang, tr. «er barot eit bout golhet, ne gol Iames blas a harang.» ●(1732) GReg 74a. Bacquet, ou, baquet, cuvier fait d'une futaille sciée, tr. «barrod.» ●(1744) L'Arm 26b. Baril, tr. «Barrautt.. udeu. m.»

    (1904) DBFV 17b. baraud, barod, m. pl. eu, tr. «baril, baquet.» ●(1907) VBFV.fb 10a. baril, tr. «barraud, m. (pl. eu).»

  • baraodad
    baraodad

    m. –où Contenu d'un baril, d'un baquet.

    (1744) L'Arm 26b. Plein unbaril, tr. «Barraudatt.. adeu. m.»

    (1904) DBFV 17b. baraudad, barodad, m. pl. eu, tr. «baril, baquet.»

  • barat
    barat

    voir barad

  • baratañ
    baratañ

    v.

    (1) V. intr. Frauder.

    (1499) Ca 17b. Barataff. g. frauder.

    (2) V. tr. d. Tromper, trahir.

    (1557) B I 303. Pe en stat ezomp baratet, tr. «comme nous avons été trahis.» ●(1575) M 874. Miret onest he stat, hep bezaff baratet, tr. « Lui garder convenablement son rang, sans qu’il soit lésé. »

  • barater
    barater

    m. –ion Fraudeur, traître.

    (1499) Ca 17b. barater. g. barateur.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...