Devri

Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés

Page 18 : de barrleun-1 (851) à bas-1 (900) :
  • barrleun .1
    barrleun .1

    adj.

    (1) Plein.

    (1908) FHAB Ebrel 99. Ar ruiou 'zo bar-leun tu-ha-tu. ●(1911) BUAZperrot 100. ar skol a grouas ennan a oue barr-leun a vugale e berr amzer. ●(1950) KROB 21/11. e voetur barr-leun.

    (2) sens fig. Bezañ barrleun gant : être au comble de.

    (1909) FHAB C'hwevrer 58. Bar-leun oa o c'halon gant ar joa. ●(1943) FATI 130. Kalon Lusia a oa barr-leun gant ar glac'har.

  • barrleun .2
    barrleun .2

    m. Comble.

    (1862) JKS 150. Ar garantez, gweach zo, ne deuz na kemm na ment, birvi a ra dreist he barr-leun.

  • barrleuniañ
    barrleuniañ

    v. tr. d. sens fig. Être plein à ras-bord.

    (1908) FHAB Gouere 218. va c'halon a zo barleuniet a c'hlac'har.

  • barrskubañ
    barrskubañ

    v. tr. d. Balayer.

    (1853) HAB 13. dre an diluj (...) holl enebourien Iliz Doue (...) a voe barr-skubet en eun taol, tr. (KZVR 75/1914) «par le déluge tous les énnemis de l'Eglise de Dieu furent balayés, détruits d'un seul coup.»

  • barrskuberañ
    barrskuberañ

    v. tr. d. Vergeter, nettoyer avec une vergette.

    (1927) GERI.Ern 137. barrskubera, tr. «nettoyer avec la vergette.»

  • barrstrakal
    barrstrakal

    voir parstrakal

  • barruhel
    barruhel

    adj.

    (1) Plein à ras bords.

    (1982) MABL I 28. (Lesneven) ur volenn vras barruhel aze leun a vara 'barzh.

    (2) sens fig. Comblé.

    (1932) BSTR 215. O kalon a zo baruhel a garantez !

  • barrwent
    barrwent

    m.

    (1) Tourmente.

    (1867) BBZ III 232. Muioc'h a dammou goaf, e sklent, / Eged skoultrou goude barr-went, tr. «On verra plus de tronçons de lances éparpillés qu'il n'y a de rameaux sur la terre, après l'ouragan.»

    (1931) VALL 747a. Tourmente, tr. «barr-went m.» ●(1932) FHAB C'hwevrer 71. 'vel barrwent.

    (2) Sens figuré.

    (19--) RECe xvl 202. 'Kreiz barrwent ar bloaziou gwadek, tr. «dans la tourmente des années sanglantes.»

  • barr–ed
    barr–ed

    m. (agriculture) Demi journal de terre.

    (1904) KZVr 355 - 25/08/04. Barr–ed a vez graet eus an hanter-devez arat e Ponabad. ●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. Barr–ed, tr. «mesure de surface, un demi-journal, Pont-l'abbé.»

  • Bartelame
    Bartelame

    n. de l. Saint-Barthélemy.

    (1902) LZBg mae 100. Bertelamé. ●(1905) ALMA 70. Sant-Barthalamai. ●(1930) GUSG 116. Konzeu Julian Koleter, a Vertelamé.(1931) GUBI 197. Kuré é oèh hanùet é bro Bertelamé. ●E parréz Sant-Guénin, tost de Vertelamé. ●(1934) BRUS 297. Bertelamé.

  • bartol
    bartol

    s. Bartole.

    (c.1500) Cb 22b. Bartole. g. bartole.

  • barv .1
    barv .1

    coll. ou m./f. & adv.

    I. Coll. ou m.

    (1) Barbe.

    (1499) Ca 18a. Barff. g. barbe. ●(c.1500) Cb 22a. ga. le lieu ou len tont la barbe. b. an offrouer da ober barff. ●(c. 1501) Lv 232/17. baru gl. Barba. ●(1530) Pm 253. An tan cre a seff en ho baru, tr. «Le feu ardent qui monte dans leur barbe.» ●(1633) Nom 12a. Impuber, inuestis : garçonneau sans barbe : paotr iaouancq nen deffe quet á baru. ●17a. Barba, vestis, vndè & Inuestis, pro imberbi : barbe : baro, baru.

    (1659) SCger 131a. baro, tr. «barbe.» ●(1710) IN I 194. Ar varo a so un ornamant da visaich ar goas, hac ar bleo da hini ar vaoues. ●(1744) L'Arm 26a. Barbe, tr. «Barhuë.. hueu. f.» ●Une barbe, tr. «Ur varhuë

    (1871) FHB 312/404a. daouzeg ac'hanoc'h a gemero notennou lemm, hag a droc'ho an anter euz ho baro. ●(1878) EKG II 209. Hag ar c'habiten a frize hag a gordigelle he varo.

    (1900) KEBR 16. Ar varo, tr. « La barbe ». ●(1903) MBJJ 358. rac'han hon baro. ●(1904) DBFV 18b. barù, m. pl. eu, tr. «barbe.» ●(1919) KZVr 354 - 15/12/19. ober eur peura d'am baro, tr. «me raser tant mal que bien, écourter ma barbe, Loeiz ar Floc'h.» ●(1923) AAKE 40. bleo ha baro gwenn. ●(1925) CHIM 9. Rukunus eo gant e zilhad lous ha truilhennek hag e varo hir ha luiet ! ●(1931) GUBI 33. Doh é varù.

    (2) par méton. Homme.

    (1530) Pm 286. Maz sonche den certen en maru / Hac ouz pep baru peguenn garu eu, tr. «Si certes l'homme songeait à la mort, / Et combien à toute barbe elle est rude.»

    (3) Barv ar c'hog, ar c'hilhog : barbillon de coq.

    (1633) Nom 36b. Palea : la barbe d'vn coq : baru an cocq.

    (1732) GReg 209b. Barbe de coq, tr. «Barv ar c'hilhocq

    (4) (botanique) Lichen (des arbres).

    (1904) DBFV 18b. barù, m. pl. eu, tr. «mousse des arbres.» ●(1927) GERI.Ern 39. barw, baro, barv, V[annetais] barù, tr. «mousse des arbres.»

    (5) fam. En desped da'm barv : malgré moi.

    (1838) CGK 5. Maz on en despet dam baro countraign da c'heul ar vicher.

    (6) Dirak da varv : devant toi.

    (1557) B I 574. Dirac da baru, tr. «devant ta barbe.»

    II. Loc. adv. A-enep-barv : (?) contre le droit, contre la raison (?).

    (1575) M 3465-3466. Tra diræson difæçon disonest / A enep baru ha peur garu da arhuest, tr. «Chose déraisonnable, vile, malhonnête, / A contre-poil et très dure à considérer.»

    III.

    (1) Bezañ erru e barv ub. : très près, sous son nez. Cf. français : à la barbe.

    (1825-1830) AJC 4357 (Go) J. Conan. Na peamand a bed quen na vigemb arÿ / Dirac valansien en barf on enemÿ, tr. F. Favereau «Et aucun salaire avant que nous ne soyons arrivés devant Valenciennes, à la barbe de l'ennemi.»

    (2) Bezañ graet e varv da ub. : mourir.

    (1803) MM 241 (Li) (Brestad 17 reizhet). Allas Morin gueas so maro ! / En droman egreat e varo, tr. G. Esnault «Hélas ! le pauvre Morin est mort ! / A ce coup quelqu'un lui a fait le poil.» ●(1850) MOY 286 A.-M. Ledan. Ma vijec'h bet eno, e voa grêt ho paro.

    (3) Ober e varv da ub. hep soavon :

    (1912) RVUm 237 (Gu). Tuchant ne (lire : me) hrei hou parù d'oh hemb soan, tr. P. ar Gov «Tout-à-l'heure je vous ferai la barbe sans savon.»

    (4) Ober e varv da ub. : se moquer de qqun. Cf. français : (1867) DLV Faire la barbe, se moquer de quelqu'un, lui jouer un vilain tour (LBEI 406).

    (1905) ALLO 21 (L) Y.-V. Perrot. Daoust piou a c'hello kaout an dro / Da ober d'ezañ e varo ? / Sur oun abred pe zivezad / Varnan ivez e vo reusiad, / Rak n'eus den fin n'en deus e goulz. ●(1990) MARV i 35 (Lu-Heñvig). Mez me a denne meur a dol daol fin dezañ rag eñ ne ouie ger galleg, ha me a ree e varo dezañ pa hellen. O doubleviou !

    (5) Ober e varv da ub. : tuer.

    (1949) KROB 12/11 *Tremazoig. Meur a vanne a voe evet en enor da Lanig al louarn, a oa bet graet e varv dezañ gant Glaoda a greiz ober e hini.

    (6) Ober o barv d'an dud :

    (1922) IATA 6 *Alan Yann. Petra ? ober proses din-me divar benn daou pe dri skourr keuneut, a rea o baro d'an dud pa dremenent abiou ?

    (7) Ober e varv : ne rien faire.

    (1906) GWEN 24 (K) J.-L. Henry. Hag en hanv, ar grez a laka ar gwenan da jom da ober o baro var an treujou.

    (8) Mousc'hoarzhin en e varv : sourire sous cape. Cf. c'hoarzhin dindan e vourroù et le français rire dans sa barbe.

    (1955) BRUD n° 11, 12, 14, 15, en 1963 par Emgleo Breiz, Brest, graphie et pagination différentes de l’édition de 1925, puis en 2003 une édition bilingue par Skol Vreizh préparée par Bernard Cabon)">BILZ 89 (T) F. al Lay. Ha Saig a vousc'hoarze en e varo.

    (9) Bezañ barv gwenn da : être très vieux.

    (1965) BRUD 20/16 (T) E. ar Barzhig. Ba, an afer-ze he-deus bremañ baro gwenn. ●(1970) BHAF 69 (T) E. ar Barzhig. ‑ Didiah ! Ya 'vat, emon-me, eul lezenn a zo, ha baro gwenn dezi peogwir he-deus tost da gant hanter-kant vloaz...

    (10) Bezañ berr e varv // Bezañ yaouank e varv : être jeune.

    (1867) MGK 56 (L) G. Milin. Touellet int gan-en, me ne d-oun ket gant-ho, / Hag evit va luzia eo re verr ho baro. ●(1868) GBI II 70 (T). Re-iaouank ez é da varo / D'lakâd ann-on-me d'ar maro ! tr. F.-V. an Uhel «ta barbe est trop jeune pour me faire mettre à mort, moi !»

  • barv .2
    barv .2

    s. –où =

    (1847) BDJ 16. Eus an heol-ze an hæzen hac ar barvou. 79. An heol eus ar wirionez a lughern ataò, / Ha ne c'houlen ket welhoc'h 'ghed leûska he varo.

  • barv-gwez / barv ar gwez
    barv-gwez / barv ar gwez

    coll. Lichen.

    (1659) SCger 82a. mousse des arbres, tr. «baro ar guès.» ●(c.1718) CHal.ms ii. mousse des arbres, tr. «barü' er gueé.» ●(1732) GReg 644a. Mousse d'arbre, tr. «baro-guëz. barvou guëz. van[netois] barv er guë

    (1926) FHAB Mezheven 222. marellet gant gwiskadou baro-gwê.

  • barv-laseier
    barv-laseier

     coll. (phycologie) Algues Polysiphonia lanosa.

    (1968) NOGO 223-224. Polysiphonia lanosa. baro lâseier, «barbes de lances», Kellerdud en Plouguerneau, du nom de Ascophyllum nodosum.

  • barveg
    barveg

    m. –ed

    (1) Barbu.

    (c.1718) CHal.ms i. Barbon, uieus barbon, tr. «coh barüec.» ●(1744) L'Arm 26a. Barbon, tr. «Coh Barhuëc.. coh varhuéguétt. m.

    (1876) TDE.BF 443b. eur barvok koz. ●(1878) EKG II 320. ar barvek hirr a ioa deuet gant-han euz a Vontroulez.

    (1904) DBFV 18b. barùeg, m. pl. ed, barùiged, tr. «barbu, velu, barbon.»

    (2) (poisson) Barbue.

    (1904) DBFV 18b. barùeg, m. pl. ed, barùiged, tr. «barbu (poisson).»

  • barveg-aod
    barveg-aod

    m. barveged-aod (ornithologie) =

    (1914) KZVr 75 - 09/08/14. ar barveged-aod, tr. «les chouettes de mer. Combeau.»

  • barveg-gwenn
    barveg-gwenn

    m. barveged-gwenn (ornithologie) =

    (1914) KZVr 75 - 09/08/14. Barweg-gwenn ou barvig, tr. «espèce de linotte, oiseau qui mange beaucoup de chenilles, Bourdelès.»

  • barvegenn
    barvegenn

    f. barvegezed Femme barbue.

    (1744) L'Arm 26a. Barbuë, tr. «Barhuéguenn.. ézétt. f.»

    (1904) DBFV 18b. barùeg, m. pl. ed, barùiged ; f. barùegen, pl. –egézed, tr. «barbu, velu, barbon.»

  • barvegez
    barvegez

    adj. Barbue.

    (1866) BOM 86. Eur c'hrac'hik kromm ha barvegez.

  • barvegik
    barvegik

    adj. Peu barbu.

    (c.1500) Cb 22a. g. pou barbu. b. barfueguyc.

  • barvek
    barvek

    adj.

    (1) Barbu.

    (1499) Ca 18a. barfuec. g. barbu. l. barbutus / a / um.

    (1659) SCger 131a. barvec, tr. «barbu.» ●(1744) L’Arm 26a. Qui est bien fourni de barbe, tr. «Barhuêc.» ●(1779) BRig I 26. barveg, tr. «qui a de la barbe.»

    (1867) MGK 131. ezec'h zo re varvek.

    (1902) PIGO I 194. eun den braz ha barvek. ●(1904) DBFV 18b. barùek, adj., tr. «barbu.» ●(1925) BILZ 120. an den koz barvek.

    (2) (en plt de qqc.) =

    (1633) Nom 168b. Gausape, amphitapa : couuerture veluë : vn pallen bleuec, vn tapis guelè baruec.

    (3) (agriculture) Barbu.

    (1857) CBF 88. Ann heiz barvek ne ket bouron, toc'hor eo, tr. «L'orge barbue n'est pas bien nourrie ; elle est grèle.» ●90. gwiniz barvek, tr. «froment barbu.»

    (1929) FHAB Genver 11. ar geot Pariz barvek anvet ivez geot an Itali.

    (5) (astronomie) Steredenn varvekk : distinction obsolète de Moreri (1674) de la comète barbue.

    (1732) GReg 182b. comete barbue, tr. «steredenn barvecq

  • barvenn .1
    barvenn .1

    f. –où, barv Poil de barbe.

    (1873) FHB Eost 23. an aklepoted-se a gomans eur varven bennak da zevel war o elgez.

    (1904) DBFV 18b. barùen, f., tr. «poil de barbe.» ●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. Barven, f., tr. «poil de barbe.»

  • barvenn .2
    barvenn .2

    f. –où

    (1) Barbe.

    (1911) SPON 9. ur varùen huen, hir dehon. ●(1930) DIHU 231/139. ur varùen stank. ●(1976) HYZH 108/19. (Douarnenez) or pezh mell baroenn hir.

    (2) Lichen.

    (1915) RNDL 148. ken pinùidik é ou barùen, tr. «si riche est leur lichen.»

    (3) Margelle.

    (1907) AVKA 43. Jesus, skuiz o kerzet a azeas war varven ar punz.

    (4) Fil d'une lame.

    (1659) SCger 57b. fil du cousteau, tr. «baruen ar contel.»

    (1897) EST 8. Jaméz neoah falhour n'en da ar dro é foen / Hemb n'en dès ag é falh tinéreit er varwen.

    (1904) DBFV 18b. barùen, f., tr. «tranchant (d'une lame).» ●(1914) KZVr 75 - 09/08/14. Barven f. pl. nnou, tr. «fil, tranchant (d'un couteau) Grég. H[au]t-Trég[uier].» ●(1939) ANNI 8. Deu rohan a zigorded en doè goaf Siefrid, ha brelimet biù kel e oè er varùen anehi. ●(1955) STBJ 201. o c'hoellat o filc'her, d'ober barvenn dezo.

    (5) Fibre.

    (1904) DBFV 18b. barùen, f., tr. «fibre.» ●barùennig, f. pl. eu, tr. «petite fibre.»

    (6) Barbe (d'épi).

    (1633) Nom 74a. Arista : la barbe de l'espy : baruc (lire : baruē) an tamouesen.

  • barvenn-noz
    barvenn-noz

    m. Crépuscule.

    (1930) DIHU 226/60. Tro d'er barùen-noz.

  • barvennek
    barvennek

    adj. Barbu.

    (1914) KZVr 75 - 09/08/14. Barwennek, tr. «barbu, Even.»

  • barver / barvier
    barver / barvier

    m. –ion

    (1) Barbier.

    (1732) GReg 80a. Barbier, celui qui fait la barbe, tr. «Barver. p. barvéryen

    (1831) MAI 119. eur barvier impi. ●(1847) FVR 188. Koulz ho bleo, ho arc'hant 'zo berr, / Na hellont mu kaout barver. ●(1857) CBF 72. m'am bije kavet eur barver ha n'am c'hignfe ket, tr. «si j'avais trouvé un barbier qui ne m'écorchât pas.»

    (1909) KTLR 6. Ar barver ne droc'he baro nemet d'an aotronez bras.

    (2) Barver laou : avare.

    (1931) VALL 743a. Tondeur de poux (avare), tr. «barver laou (Grég.).»

  • barverezh
    barverezh

    m. Métier de barbier.

    (1931) VALL 58a. métier de barbier, tr. «barverez m.»

  • barvet
    barvet

    adj. Barbu.

    (1872) ROU 60. barved, tr. «qui porte barbe.» ●(1895) GMB 54. pet[it] Trég[uier] barvet mad, qui a une bonne barbe.

    (1914) KZVr 75 - 09/08/14. Barvet, tr. «qui a de la barbe.» ●barvet-mat, tr. «qui a une bonne barbe, H[au]t-Trég[uier].»

  • barvier
    barvier

    voir barver

  • barvouskenn
    barvouskenn

    f. –où Perruque.

    (1867) MGK 139. Dillajou glaz, ruz, marellet, / Barvouskennou, manegeier. ●(1870) MBR 64. Barvouskenn ar roue Fortunatus, tr. «La perruque du roi Fortunatus.» ●78-80. hag hen ha lakaat ar varvouskenn-ma da vont da ober eunn dro dre gear.

  • barz
    barz

    m. –ed Bar (ichtyonymie) Bar.

    (1744) L'Arm 26a. Bar [poisson], tr. «Barz.. zétt. m.»

    (1904) DBFV 18b. barz, m. pl. ed, tr. «bar, poisson.»

  • barzenn
    barzenn

    f. (pathologie) Callosité aux mains, qui suppurent. cf. marzenn

    (1942) VALLsup 27b. Callosité aux mains qui suppurent, tr. «barzenn f. (L. ar Fl[oc'h]).»

  • barzennet
    barzennet

    adj. Vérouillé.

    (1914) KZVr 75 - 09/08/14. barzennet, tr. «(porte) vérouillée, Le Fureteur Bret. III, 2.»

  • barzh .1
    barzh .1

    m. Ralegiñ war ar barzh : marcher les pieds tournés vers l'intérieur.

    (1895) GMB 13. Pet[it] Trég[uier] ralegein war ar barz (ou war an destum), tourner le pied en dedans en marchant, opposé à war ar méz, en dehors.

    (1914) KZVr 75 - 09/08/14. ralegein war ar barz (ou war an destum), tourner les pieds en dedans quand on marche (opposé à war ar mêz) H[au]t-Trég[uier].»

  • barzh .2
    barzh .2

    m. –ed

    (1) Ménestrel.

    (1499) Ca 18b. Barz. g. menestrier. ●115a. g. iangleur / ou menestrier. b. barz.

    (1659) SCger 131a. barz, tr. «sonneur.» ●(1732) GReg 876b. porz-an-barz, tr. « la porte au sonneur ».

    (2) Baladin, saltimbanque.

    (1732) GReg 76a. Baladin, danseur de theâtre, bouffon qui divertit le peuple, tr. «Barz. p. barzed

    (3) Poète.

    (13--/14--) colophon ms 436 Marseille. Et vocabatur Alanus Mimi, britonice Barz, tr. « Et que l’on appelle Alan le Poète-Musicien, Barz en langue bretonne »

    (1849) LLB 15. Ha té, barh a mem bro.

    (1911) BUAZperrot 437. O veza ma oa telenner, kaner ha barz. ●(1912) MMKE xvi. Ni, Barzed, a stourmo.

    (4) Barde.

    (1131-1139) Kemperle 164. Riuallonus filius an Bard.

    (1866) BOM 6. Barzed ann amzer all. ●(1889) ISV 120. ar bars coz. ●(1889) CDB 213. Barzig ha barzig a Goneri, / Ari e mab ar roue gand daou pe dri, / Gand eur bagad a bichoned / Ru ha gwenn ha violet, tr. « Petit barde et petit barde de Coneri, - le fils du roi est arrivé avec deux ou trois, - avec une bande de pigeons – rouges et blancs et violets »

    (1921) RNDLmocaer XI. Ya, laramb anehon èl ma laré ur barh a Vrehoned Bro-Zoz.

    (5) [postposé à un nom propre + lénition] barde.

    (1752) PEll 44 . Nos Bretons ont un dictum fondé sur la fable d’un joueur, poëte ou chanteur qui tomba avec un loup dans une trape. Birvik, birviken Riwal Varz ne c’hourz’ out den (lire : na choarz ouz den), tr. « jamais, jamais Riwal ne jouera (de l’instrument ou ne chantera) contre personne ».

    (1834-1840) BBZcarn I 238. Ne peus ket da gahout aoen bet / Melin vars ne ziuno ket.

  • barzh-red
    barzh-red

    m. barzhed-red Barde errant.

    (1883) MIL 224. Hirio an deis, ar barzet a ia var zigresk, da vihana ar barzed-red.

  • barzhaz
    barzhaz

    m. (littérature) Recueil poétique, bardit.

    (1839) BBZ I (couv.). Barzas-Breiz. ●(1876) TDE.BF 39b. Barzas, s. m., tr. «Poésies populaires.»

    (1927) GERI.Ern 39. barzaz m., tr. «recueil poétique.»

  • barzhegezh
    barzhegezh

    f. Bardisme.

    (1908) BOBL 03 octobre 197/1a. Ar bardism, pe «barzegez». ●1b. urz ar Varzegez.

  • barzhek
    barzhek

    adj. Bardique.

    (1931) VALL 58a. Bardique, tr. «barzek

  • barzhel
    barzhel

    adj. Bardique.

    (1921) RNDLmocaer VIII. Enni e kaver dastumet oll en danné ha gélloud barhel dispar e ziforc’her en é skrideu. ●(1931) VALL 58a. Bardique, tr. «barzel

  • barzhelezh
    barzhelezh

    f. Qualité de barde.

    (1931) VALL 58a. Qualité de barde, tr. «barzelez f.» ●(1970) BRUD 35-36/147. Med eur frazenn bennag, en diwez, a halv dija barzelez an noz e Breiz hag he diouganou.

  • barzherezh
    barzherezh

    m. Bardisme.

    (1931) VALL 58a. Bardisme, tr. «barzerez m.»

  • barzhez
    barzhez

    f. –ed

    (1) Femme ménestrel.

    (1499) Ca 115a. iangleresse. b. barzes.

    (2) Baladine.

    (1732) GReg 76a. Baladine, danseuse publique, tr. «Barzès. p. barzesed

    (3) Poétesse.

  • barzhoneg
    barzhoneg

    m./f. –où Poème.

    (1732) GReg 955b. Vers, assemblage d'un certain nombre de paroles, & de silabes mesurées, tr. «ãls. barddoneg

    (1905) MPRL vii. da zevel ar Barzonegou-ma. ●(1914) DFBP 251a. poème, tr. «Barzonek.» ●(1912) MMKE ix. eur barzoneg ar c'haeran. ●(1923) FHAB Gouere 273. Pebez barzonegou. ●(1927) GERI.Ern 39. barzoneg m., tr. «poème.»

  • barzhonegezh
    barzhonegezh

    f. Poésie. (néolog. de Goulc'hen Morvan, directeur de FHB).

    (1871) FHB 312/403a. ar barzonegez a ioa ker guir hag an histor. (...) ar studi ar varzonegez, ar voueziegez. (...) N'eus ket a c'houeziegez ep sicour ar varzonegez. ●403b. lezel cabestr gant ar barz hag ar barzonegez.

  • barzhoniañ
    barzhoniañ

    v. intr. Écrire un poème.

    (1914) DFBP 251b. poétiser, tr. «Barzonia.» ●(1931) VALL 779b. Versifier, tr. «barzonia.» ●(1965) DASG 3. Pa venner barzhonïañ.

  • barzhoniezh
    barzhoniezh

    f.

    (1) Poésie.

    (1910) MBJL 26. ober pezio barzoniez. ●(1912) MMKE xi. eur plac'hig yaouank, bet ganti digant Doue (…) donezon ar varzoniez. ●(1914) DFBP 251b. poésie, tr. «Barzoniez.» ●(1922) FHAB Mae 150. marvat e plije muioc'h dezan ar Varzoniez. ●(1923) FHAB Gouere 273. war eskell ar varzoniez. ●(1927) GERI.Ern 39. barzoniez f., tr. «poésie.»

    (2) Poème.

    (1911) BZIZ 145. Barzoniezou loreet. ●(1959) TGPB 97. ur varzhoniezh c'hallek desket ganin pell 'oa er skol.

  • barzhonius
    barzhonius

    adj. Poétique.

    (1927) GERI.Ern 39. barzonius adj., tr. «poétique.»

  • bas .1
    bas .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A.

    (1) (en plt d'un cours d'eau, d'une barrique de cidre, etc.) Dont le niveau est bas.

    (1890) MOA 137b. L'eau est basse, tr. «baz (izel) eo ann dour.»

    (1914) KZVr 75 - 09/08/14. Bas, adj. et adv., tr. «bas, peu profond.» ●bas eo an dour er ganol, tr. «l'eau est peu profonde dans le chenal, Milin.»

    (1944) DIHU 391/39. Bâs : en eskem de zon. Oeit é bâs er sistr (n'en des mui kalz ér varriken).

    (2) (agriculture) Douar bas : terre labourable peu profonde.

    (1864) KLV 7. ann douar baz. (...) ober segal enn douarou basa tout. ●(1866) FHB 58/45b. en eur derri donoc'h an douarou baz.

    (3) Labour bas : charruage superficiel.

    (1867) FHB 140/288b. Setu penaoz e tal al labourou doun hirroc'h evit al labourou baz.

    (4) (Blessure) peu profonde.

    (1868) FHB 191/277b. Mar de bihan ha bas an troc'h.

    B. sens fig. (en plt de qqn)

    (1) De basse extraction.

    (1557) B I 759. gentil ha bas, tr. «nobles et vilains.»

    (2) Bas a spered : peu intelligent.

    (1834) SIM 229. evel ar re bas a speret. ●(1867) FHB 112/62b. mes e spered a so bas ha ber. ●(1895) GMB 55. pet[it] Trég[uier] et Goello eun dén baz a speret, eur bazeñ, un sot.

    (1914) KZVr 75 - 09/08/14. bas a spered, tr. «qui a peu d'intelligence, H[au]t-Trég[uier].» ●(1917) LZBt Gouere 31. Nan eo ket ar re-ze a ve ar muïan baz a spered.

    II. Adv.

    (1) (agriculture) Labourat bas : charruer superficellement.

    (1866) FHB 62/80b. peurliesa ab douarou-ze so labouret baz. ●(1867) FHB 140/288b. An hini a labour doun he zouar a so ato suroc'h da gaout ed ha traou all evit an hini a labour baz.

    (1943) FHAB Gwengolo/Here 349. (Kleder) Baz. Kontrol da «zoun» pa vezer oc'h arat : «Re zoun ez ez, kea basoc'h. ●Gwelloc'h eo chom baz gant an alar, er park-man n'eus ket kalz a goundoun. ●(1944) DIHU 391/39. Troeit bâsoh (nen det ket ken don get en arer).

    (2) sens fig. (À voix) basse.

    (1895) GMB 55. à Pontrieux komz bas, parler bas.

    (1914) KZVr 75 - 09/08/14. Bas, tr. «(parler) bas, (parler) en termes bas, Trég[uier].»

    III.

    (1) Bezañ bas an traoù gantañ : voir traoù.

    (2) Bezañ bas toull an tan gant ub. : voir tan.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...