Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 19 : de dazalaourin (901) à debochin-debochan (950) :
  • dazalaouriñ
    dazalaouriñ

    v. tr. d. Redorer.

    (1732) GReg 791a. Redorer, tr. «Dazalaouri. pr. dazalaouret

  • dazc'hoari
    dazc'hoari

    m. –où Intermède.

    (1942) HERV 151. araok kregi gant an dazc'hoari.

  • dazfaoutañ
    dazfaoutañ

    v. tr. d. Refendre.

    (1732) GReg 792a. Refendre, tr. «Dazfauta. pr. dazfautet

  • dazgwel
    dazgwel

    m. Mirage.

    (1931) VALL xxii. mirage trompeur, tr. «dazgwel touellus.»

  • dazlakaat
    dazlakaat

    v. tr. d. Interpoler.

    (1931) VALL 397b. Inteerpoler, tr. «dazlakaat

  • dazlakadur
    dazlakadur

    m. –ioù Interpolation.

    (1931) VALL 397b. Inteerpolation, tr. «dazlakadur m.»

  • dazlard .1
    dazlard .1

    adj. (cuisine) Entrelardé.

    (1931) VALL 263b. Entrelardé, tr. «dazlard

  • dazlard .2
    dazlard .2

    m. (cuisine) Petit lard.

    (1732) GReg 563a. Petit-lard, lard qui est entre-lardé, tr. «Dazlard

  • dazlardañ
    dazlardañ

    v. tr. d. (cuisine) Larder.

    (1732) GReg 354a. Entrelarder, faire entrer des morceaux de lard dans la viande pour la rendre plus grasse, tr. «Dazlarda. pr. dazlardet

    (1876) TDE.BF 102b. Daslarda, v. a., tr. «Entrelarder.»

    (1927) GERI.Ern 93. dazlarda, tr. «entrelarder.» ●(1931) VALL 263b. Entrelarder, tr. «dazlarda

  • dazlardet
    dazlardet

    adj. (cuisine) Entrelardé.

    (1732) GReg 354a. Du beuf entrelardé, tr. «bévin dazlardet

    (1931) VALL 263b. Entrelardé, tr. «dazlardet

  • dazlenn
    dazlenn

    v. tr. d. Relire.

    (1732) GReg 799a. Relire, tr. «Dazleenn. pr. dazleennet

    (1931) VALL 187a. Déchiffrer, tr. «dazlenn

  • dazlennadur
    dazlennadur

    m. Déchiffrement.

    (1931) VALL 187a. Déchiffrement, tr. «dazlennadur

  • dazlennus
    dazlennus

    adj. Déchiffrable.

    (1931) VALL 187a. Déchiffrable, tr. «dazlennus

  • dazliv
    dazliv

    m. –ioù Nuance de couleur alternée, moirée.

    (1931) VALL 502a. Nuance alternée, moirée, tr. «dazliou m.»

  • dazlivañ
    dazlivañ

    v. tr. d. Nuancer, moirer.

    (1931) VALL 502a. Nuancer, tr. «dazliva

  • dazoned
    dazoned

    m. Avenir.

    (1499) Ca 55b. Dazonet. g. auenir.

  • dazont
    dazont

    m. Avenir.

    (1931) VALL 732a. Temps à venir, tr. «dazont m.» ●(1949) LLMM 14/40. muioc'h douget d'ar bremañ marvel eget d'an dazont a Sklerijenn beurbad. ●(1955) VBRU 1. dazont he mab-bihan.

  • de
    de

    = (?) enta (?).

    (1) =

    (1952) LLMM 32-33/131. (Douarnenez) De. Diaes e o reiñ ster ar gerig-se. ’Michañs n’aio ket de ! N’eus ket kement-se de ! Den ne oar pelec’h, erfin me n’ouzon ket ato de ! ●(1972) BAHE 72/6. F’oar de, ’vank ar pep gwellañ d’an dud paour-mañ ! ●(1977) PBDZ 1172. (Douarnenez) Gast, c’hwi oar m eus [soñj] de, tr. «Gast, vous savez bien que oui, alors.» ●(1979) VSDZ 71. (Douarnenez) T’oar a-walc’h de !, tr. (p. 234) «Tu sais bien !»

    (2) Atav de = (?) toujours est-il que (?).

    (1979) VSDZ 73. (Douarnenez) amzer fall oa atav-de pa oamp erruet e Kameled, tr. (p. 236) «en tous cas, il faisait mauvais temp quand nous étions arrivés à Camaret.»

  • dean
    dean

    m. –ed

    I. (religion)

    (1) Doyen.

    (1499) Ca 55b. Dean. g. doyen.

    (1732) GReg 298b. Doien, dignité Ecclesiastique, tr. «Dean. p. deaned.» ●299a. Le Doïen des Chanoines, tr. «Dean ar Chalounyed. dean ar jabistr.» ●Doïen du Sacré College, tr. «Dean ar Gardinaled.»

    (1926) FHAB Gouere 278. an enor en doa da veza dean ar chalonied. ●(1927) GERI.Ern 93. dean m., tr. «Doyen.»

    (2) Person-dean =

    (1950) KROB 26-27/7. an Ao. Fave a zo anvet da berson-dean Lesneven.

    II. Doyen.

    (1732) GReg 299b. Doïen rural, tr. «Dean plouësad. dean var ar mæz, ou, var ar ploüe.» ●Doïen, le plus ancien d'un corps, tr. «an dean.» ●Le doïen des Conseillers, tr. «Dean ar Gonsailhéryen.»

  • deanaj .1
    deanaj .1

    m. Doyenné.

    (c.1500) Cb 57a. ga. doyene. b. deanag.

  • deanaj .2
    deanaj .2

    voir deaniezh

  • deanel
    deanel

    adj. Décanal.

    (1914) DFBP 78a. décanal, tr. «Deanel

  • deanelezh
    deanelezh

    f. Doyenné.

    (1927) GERI.Ern 93. deanelez f., tr. «doyenné.»

  • deanez
    deanez

    f. –ed Doyenne.

    (1499) Ca 55b. Deanes. g. doyenesse.

    (1732) GReg 299a. Doyenne, la premiere des Chanoinesses, tr. «Deanès. p. deanesed

  • deaniaj
    deaniaj

    voir deaniezh

  • deaniezh / deaniaj / deanaj
    deaniezh / deaniaj / deanaj

    f. Doyenné.

    (1499) Ca 55b. g. doyene. b. deanag.

    (1732) GReg 299a. Doyenné, charge, ou dignité de doïen, tr. «Deañnaich. p. deañnaichou

    (1927) GERI.Ern 93. deaniez f., tr. «doyenné.»

  • Dearenn
    Dearenn

    hydronyme An Dearenn : Le Déaren (Sizun).

    (1987) BRUDn 110/28. E parreziou ’zo ez eus eun nebeudig anoiou (da skwer e Sizun : an Dearenn, an Elorn, Kan an Od, Dourig ar Men Glaz).

  • debailh
    debailh

    m.

    (1) Accablement.

    (1575) M 630. Ho calon gant maruail, ha debaill à fraillo, tr. «Leur cœur se fendra de surprise et d'effroi.» ●ibid. p. 147 note 11. debaill, accablement, douleur, v. 630.

    (2) Reiñ debailh a : médire de.

    (1557) B I 488. Na reiff debaill an maruaillou / Hac a euffrou hon doeou bras, tr. «et de décrier les merveilles et les œuvres de nos grands dieux.»

  • debailhañ
    debailhañ

    v. tr. d.

    (1) Accabler.

    (1575) M 1090. Ho debaill dre taillou, tr. «Les grèvent d'impôts.» ●ibid. p. 147 note 11. il accable 1090.

    (2) Décrier.

    (1575) M 1657-1658. Hac an diaoul à cleiz, de ober esfreizet, / E enep de debaill, tr. «Et le diable à gauche, pour le rendre épouvanté, / Contre lui, pour le décrier.»

    (3) Maltraiter.

    (1557) B I 466. He debaillaff gruet scaff en muyhaff gracc, tr. «maltraitez-la de votre mieux.»

  • debarzh .2
    debarzh .2

    m. Contingence.

    (1744) L’Arm 73a. Contingence, tr. « debeairh. m. » ●GMB 162 : « idée d’échoir ».

  • debarzh / dibarzh .1
    debarzh / dibarzh .1

    v. tr. d.

    (1) Choisir.

    (1732) GReg 166b. Choisir, trier, tr. «dibarz. pr. dibarzet

    (2) Adjuger.

    (1931) VALL 9b. Adjuger, tr. «debarz

  • debarzhadur
    debarzhadur

    m. –ioù Adjudication.

    (1931) VALL 9b. Adjudication, tr. «debarzadur

  • debarzher
    debarzher

    m. –ion Adjudicateur.

    (1931) VALL 9b. Adjudicateur d'un marché, tr. «debarzer

  • debarzhiad
    debarzhiad

    m. –ed Adjudicataire.

    (1931) VALL 9b. Adjudicataire, tr. «debarziad, pl. –ed

  • debat .1
    debat .1

    m. –où Discussion, débat, contentieux.

    (1499) Ca 55b. Debat. g. tenczon. ●(c.1500) Cb 57a. Debat. g. noise. ●g. noiseusement. b. dre debat.

    (1659) SCger 30a. contention, tr. «debat.» ●(1732) GReg 203b. Contestation, tr. «Debat. p. debatou.» ●Contester, tr. «cahout debat.» ●263b. Demelé, different, contestation, tr. «debat. p. debatou

    (1856) VNA 189. Je suis bien mortifié de votre différend, tr. «Displigeadur bras e ra deign en debatt e zou étré-d'oh.» ●(1872) ROU 81b. discussion, tr. «debad

    (1904) DBFV 42b. debadig m. pl. eu, tr. «petit débat.» ●debat, f. pl. eu, tr. «débat, démêlé, dispute.»

  • debat .2
    debat .2

    voir debatiñ

  • debatal
    debatal

    voir debatiñ

  • debatañ
    debatañ

    voir debatiñ

  • debater
    debater

    m. –ion Homme qui conteste.

    (1732) GReg 203a. Contestant, ante, tr. «Debatèr. p. debatéryen

  • debatiñ / debatañ / debatal / debat
    debatiñ / debatañ / debatal / debat

    v.

    I. V. tr. d.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Contester.

    (1499) Ca 55b. Debataff. g. tencer ou combatre. ●(c.1500) Cb 67a. [dissension] g. dissentir / discorder. b. debataff. ●(1575) M 349. hep debatiff, tr. «sans conteste.»

    (1732) GReg 245b. Debattre, contester, tr. «Debata. debati. pr. debatet. Van[netois] debateiñ.» ●(1792) BD 1561-1562. ne allan lui ober ma mat / gant marie so ous ma debat, tr. «Je ne puis plus faire de profit, / Puisque Marie s'oppose à moi.»

    (1904) DBFV 42a. débatal, debatein, debat, v. a., tr. «débattre, disputer.»

    (2) Rouspéter, gronder.

    (1904) DBFV 42a. débatal, debatein, debat, v. a., tr. «gronder.»

    (1969) LIMO 15 février. Er mestr nen des ket hou tebatet ?

    B. (en plt de qqc.) Debatiñ udb. ouzh ub. =

    (1612) Cnf 19b. An heny pe-heny (…) à debat vn tra bennac ouz an ré arall.

    II. V. tr. i.

    (1) Debatiñ ouzh ub. =

    (1752) BS 796. A te fell debad ous an oll-galloudec ?

    (1824) BAM 116. goaranti ar pez a zebader ouzoc'h.

    (2) Debatiñ gant ub. : rouspéter qqn.

    (1912) DIHU 84/84. En ur arriù ér gér é oé debatet geti [er plahig] arré, rak ma oé bet ré bel.

    III. V. intr.

    (1) (en plt d'une personne) Se débattre, se défendre, se démener.

    (1752) BS 330. mæs én a zebadas hac a reas quement, ma voe roet ar garg-se de (lire : da) ur religius. 766. Ar sant a zebadas , mæs en despet d'e zaëlou (...) e voue ret dezàn receo an urzou sacr. 775. petra benac ma debade.

    (1846) BAZ 321. mæs en a zebatas hac a reas kement, ma oue roet ar garg-ze da eur relijius hanvet Erluin. ●(1872) ROU 81a. Faire difficulté, tr. «debadi

    (2) (en plt de plusieurs personnes) Débattre, se disputer.

    (c.1680) NG 789. Ne debatam quet euitouh.

    (1904) DBFV 42a. débatal, debatein, debat, v. n., tr. «se disputer.» ●(1908) FHAB Even 174. Ne dal ket ar boan lezel an daou-ze da zebati pelloc'h etrezho.

    IV. Loc. Sans conteste.

    (1557) B I 622. Ozcza (lire : Orcza) tizmat heb debataff / Mignon ha frisq houz diuiscaff / Crenn amennaff heb tardaff tro, tr. « Or çà, vite et sans débats, je veux vous déshabiller proprement et complètement ; je ne serai pas long. »

  • debatus
    debatus

    adj. Qui conteste.

    (c.1500) Cb. [striffaff] g. contentieux / ou noiseux. b. debatus.

    (1732) GReg 18b. Celui, ou celle qui est sujet à agacer les autres, tr. «debatus

  • deberzh
    deberzh

    m. Contingence.

    (1744) L'Arm 73a. Contingence, tr. «Debeairh. m.»

    (1904) DBFV 42a. deberh, m., tr. «contingence (l'A.).»

  • debil
    debil

    adj. Débile, faible.

    (14--) N 1833. Pan eo debil da ysily, tr. «Puisque tes membres sont débiles.» ●(1576) Cath p. 12. disputenn ouzvn merch iauanc debil ha fragil, tr. «disputer contre une jeune fille faible et fragile.» ●19. choasaff vn roe debil, tr. «choisir un roi débile.»

  • deboch
    deboch

    m./f. –où Débauche.

    (1790) PEdenneu 86. él libertinage, ér bouffonereah, én débauche.

    (1834) SIM 77. va c'henta debauchou. ●(1854) PSA I 25. léhieu a zibauche.

    (1904) DBFV 47a. dibauch, diboch, debauch, f. pl. eu, tr. «débauche.»

  • debochañ
    debochañ

    voir debochiñ

  • debocher
    debocher

    m. –ion Débaucheur, maquereau.

    (1732) GReg 246a. Debaucheur, de filles & de femmes, tr. «Dibaucher. p. dibauchéryen. Van[netois] dibauchour. p. yon

    (1904) DBFV 47a. dibauchour, m. pl. –erion, tr. «débaucheur, celui qui débauche.»

  • debocherez
    debocherez

    f. –ed Débaucheur, mère maquerelle.

    (1732) GReg 246a. Debaucheuse, tr. «Dibaucherès ar merc'hed. p. dibaucheresed

  • debocherezh
    debocherezh

    m. Débauche.

    (1633) Nom 226b. Hilaria : le iour de pain perdu : dez an bara collet de an debocherez.

    (1847) MDM 55. hag e tispignont ho arc'hand en dibaucherez. ●73. mont da ober dibaucherez.

  • debochet
    debochet

    adj. Débauché.

    (1612) Cnf 62a. ho buhez debauchet.

    (17--) TE 399. mèrhèt débauchét.

    (1821) SST 229. en hantiss a dut yoancq debauchet dé dibarfait.

    (1904) DBFV 47a. dibauchet, part. et adj. , tr. «débauché.»

  • debochiñ / debochañ
    debochiñ / debochañ

    v.

    (1) V. tr. d. Débaucher, corrompre, dépraver.

    (1659) SCger 40a. debaucher, tr. «debauchi.» ●(c.1718) CHal.ms i. débaucher une fille, tr. «sodein, dibauchein, filennein, lorbein ur uerh, ur plah.» ●(1732) GReg 246a. Debaucher, tr. «Dibaucha. pr. dibauchet. Van[netois] dibaucheiñ. (Treg[or] dibauchañ. pr. et. H[aute] Cor[ouaille] dibocho.» ●270a. Depraver, corrompre le goût, les mœurs ou la doctrine, tr. «dibaucha. pr. dibauchet

    (1864) GBI I 278. o tebauch 'r merc'hed koant, tr. «de débaucher les jolies filles.»

    (1904) DBFV 47a. dibauchein, v.a. , tr. «débaucher.»

    (2) V. pron. réfl. En em zebochiñ : se débaucher.

    (1732) GReg 246a. Se débaucher, tr. «En hem zibaucha. pr. èn hem zibauchet. Van[netois] him zibaucheiñ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...