Devri

Recherche 'd...' : 9629 mots trouvés

Page 23 : de deiz-ha-bloaz-dez-ha-bloaz (1101) à dektueg (1150) :
  • deiz-ha-bloaz / dez-ha-bloaz
    deiz-ha-bloaz / dez-ha-bloaz

    m.

    (1) Anniversaire d'un événement.

    ●(1854) MMM 147. an deis-a-bloas eus ho padiziant. ●(1864) SMM 24. d'an deis-ha-bloas eus ho kinivelez. ●(1869) FHB 232/177b. D'an deiz ha bloaz euz an dervez ma voue c'hoazet Pii Nao evit Pap. ●(1873) FHB 463/363a. D'ar 25 a viz du diveza, edo ar pevar var n'ugent deiz ha bloaz abaoue m'oa bet sacret an Aotrou Pie.

    ●(1907) AVKA 120. ar gouarner a rae devez a deabla ma oa ganet. ●(1920) LZBt Meurzh 18. n'ankoueont ket deabla o badeïant. ●(1921) LZBt Here 8. triugentved deabla genedigez ha tregontvet deabla eskoptiaj e vikel.

    ►[en apposition]

    ●(1877) BSA 241. Ar vugale savet mad a vel atao gant plijadur o tistrei ar goueliou deiz ha bloaz ma c'hellont lavaret a vouez uhel d'ar re a garont, ar pez ne eanont da c'houlen bemdez evitho e goueled ho c'haloun.

    ►spécial. Anniversaire d'enterrement.

    ●(1732) GReg 38b. Anniversaire, service qu'on fait tous les ans pour un mort, tr. «Deiz ha bloaz evit ur re. servich deiz ha bloaz evit un dèn maro.»

    ●(1962) TDBP II 53. Dilun e vo deiz-ha-bloaz Mari Goz, tr. «lundi aura lieu l'anniversaire (de la mort) de la vieille Marie.»

    (2) A-benn deiz-ha-bloaz an deiz-mañ : d'ici en un an.

    ●(1905) BOBL 28 octobre 58/2d. gant ma tigasot anezan en dro a-benn deiz ha bloaz an deiz-ma.

  • deiz-ha-deiz
    deiz-ha-deiz

    adv. Jour pour jour.

    ●(1905) BOBL 28 octobre 58/2d. Bloaz goude, deiz ha deiz.

  • deiz-ouzh-deiz / dez-ouzh-dez
    deiz-ouzh-deiz / dez-ouzh-dez

    adv.

    (1) Deux jours consécutifs.

    ●(1727) HB 565. Remerquit amâ penaus mar en em rancontr ar Sul har (lire : hac) ar Gouel da ur memez deiz peutramant deiz-ouc'h-deiz, e leverot Gousperou eleac'h hini ar Sul.

    (2) Deiz-ouzh-deiz : jour après jour.

    ●(1792) HS 39. Enn dénn santél Abraham e zai dé-oh-dé devout agréaploh de Zoué.

  • deiziad / deziad
    deiziad / deziad

    m. –où

    (1) Date.

    (2) Journée.

    ●(1825) COSp 280. hilleih a æriadeu hac a zéïadeu fal.

    ●(1904) DBFV 42b. déiad, déad, m. pl. eu, tr. «journée.» ●(1927) GERI.Ern 94. dé(i)ad V[annetais] m., tr. «journée.»

    (3) [au plur.] Nouvelles du jour.

    ●(1982) PBLS 537. (Langoned) Mots toujours pluriels : deiedoù, tr. «nouvelles.»

  • deiziadañ
    deiziadañ

    v.

    (1) V. tr. d. Fixer (un jour, une date, un événement).

    ●(1889) SFA 205. lakaat an A. Doue da zeiziada an dervez a falvesche dez-han.

    ●(1911) BUAZperrot 540. Mes ar pardon bras-se er Porsionkul ne oa ket deisiadet c'hoaz. ●(1909) KTLR 87. Deiziadet oa friko. ●(1915) HBPR 27. Ar votadek deiziadet evit choaz eun eskob da eskopti Kemper. ●(1923) KNOL 245. Ar friko a voe deisiadet a-benn teir zizun. ●(1931) VALL 181a. Dater du jour, tr. «deiziada.»

    (2) V. tr. i. Deiziadañ da ub. (+ v.) : fixer, assigner un jour à qqn pour faire qqc.

    ●(1876) TDE.BF 104a-105a. Deisiada, v. n., tr. «Fixer un jour pour faire quelque chose ; p. deisiadet.» ●Deisiadet eo d'ezhan doñt ama, tr. «on lui a fixé un jour pour venir ici.»

    ●(1927) GERI.Ern 94. deiziada, tr. «fixer, assigner un jour (d'ezañ dont à lui pour venir).»

  • deiziadennoù
    deiziadennoù

    plur.

    (1) Certains jours.

    ●(1927) GERI.Ern 94. dei(zi)adennou, tr. «certains jours.»

    (2) Quelques jours.

    ●(1962) EGRH I 52. deiziadennoù pl., tr. « quelques jours. »

  • deiziadet
    deiziadet

    adj. (Jour, moment) fixé.

    ●(1867) MGK 87. D'ar mare deisiadet.

  • deiziadur
    deiziadur

    m. –ioù Éphéméride.

    ●(1923) SKET I 94. Deiziadur Coligny. ●(1927) GERI.Ern 94. deiziadur m., tr. «éphéméride.»

  • deiziañ
    deiziañ

    v. tr. d. Fixer un jour, un événement.

    ●(1872) ROU 74b. Le jour des noces est arrêté, tr. «Deizied eo an eured.» ●(1877) FHB (3e série) 6/47b. Aotrou 'n eskob Coutances, en deuz deisiet an drede a viz gouere kenta evit curuni Sant Mikel.

    ●(1909) FHAB Gouere 210. Er vodadeg kenta-ze pe en eun all deiziet ganto. ●(1927) GERI.Ern 94. deizia v. n., tr. «dater (du jour).» ●(1931) VALL 181a. Dater du jour, tr. «deizia.»

  • deiziat
    deiziat

    adj. Éphémère.

    ●(1927) GERI.Ern 94. deiziat adj., tr. «éphémère.»

  • deizlevr
    deizlevr

    m. Journal tenu par écrit.

    ●(1931) VALL 408b. Journal de commerce, tr. «deizlevr.»

  • dejan
    dejan

    m. –où Moquerie, raillerie.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. battre a froid, tr. «receu guet ïainadur er peh e larer, en ur fa'con poset, coms dre dejan. Le Moing.» ●(1744) L'Arm 340a. Risée, tr. «Dejan. m.» ●460a. Parodier, tr. «Troein Gùærzenneu parfaid é bourtt ha dejan.» ●(1792) CAg 67. Ind er stacg doh ur pilere / Guet dejann ha goapereh.

    ●(1904) DBFV 42b. dejan, m., tr. «raillerie.» ●(1921) GRSA 361. laret get déjan. ●(1939) RIBA 90. Diskar e hrér arnehon dejañneu ha hujaoteu.

  • dejanal / dejaniñ
    dejanal / dejaniñ

    v.

    I. V. intr. Se moquer, railler.

    ●(1744) L'Arm 244b. Railler, tr. «Déjannein.» ●(1787) BI 102. conze à hou sieu éit dejannal.

    ●(1835) CAg 70. eit dejanal.

    ●(1906) HIVL 132. Un dén bourabl e oé, dalhmat prest de hoarhein ha de zejañnal.

    II. V. tr. i.

    (1) Dejanal gant ub., udb. : se moquer de qqn, qqc.

    ●(1904) LZBg Gouere 174. raksé merhat é kav geté nen des chet droug erbet é téjañnal genein, hag é hoarhein ar me lerh. ●(1939) KOLM 87. Degaset e oè bet en doéré a gonzeu Kolmkel d'er multrér ; dejañnal e hra getè.

    (2) Dejanal ouzh ub. : se moquer de qqn, railler qqn.

    ●(1939) KOLM 89. en em-laka de hoapat Kolmkel ha de zejañnal dohton.

    III. V. tr. d. Dejanal ub. : se moquer de qqn.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Il nous tire des chiffres, tr. «ean hun dejann' goap ara ahanomp, a ra demp de gredein.» ●Il nous tire des chiffres, nous en donne a garder, tr. «ean ara gairheneu demp, goab ara ahanamp ean hun dejann'.» ●(1723) CHal 47. Dejanein, Ici déjandein, tr. «se mocquer, tirer des chiffres, badiner quelqu'un.» ●(1732) GReg 637b. Se moquer, railler quelqu'un, tr. «Van[netois] dejaneiñ ur re.»

    ●(1904) DBFV 42b. dejañnein, dejandein, v. a., tr. «railler, plaisanter.»

  • dejaner
    dejaner

    m. –ion Moqueur, railleur.

    ●(1923) DIHU 150/373. stefein beg en dejanerion. ●(1942) DIHU 368/20. larour kaer, dejañnour un nebed.

  • dejanerez
    dejanerez

    f. –ed Moqueuse, railleuse.

    ●(1932) BRTG 121. ur baré vras a hoaperézed ha dejañnerézed.

  • dejanerezh
    dejanerezh

    m. Moquerie, raillerie.

    ●(1932) BRTG 121. get hou trohadeu dejañnereh.

  • dejaniñ
    dejaniñ

    voir dejanal

  • dejanus
    dejanus

    adj. Moqueur, railleur.

    ●(c.1718) CHal.ms i. un tireur de Chiffres, tr. «un deen dejanus, ur bourder, ur goaper, ur marueiller.» ●(1723) CHal 47. Déjandus, tr. «Un tireur de chiffres, un gausseur.» ●(1744) L'Arm 464a. Ricanement, tr. «Scrignereah déjannuss.»

    ●(1904) DBFV 42b. dejañnus, dejandus, adj., tr. «plaisant, railleur, trompeur.» ●(1910) DIHU 50/313. ur minhoarh goapus ha dejañnus geté ar ou geneu. ●(1925) VINV 19. get ur min dejañnus. ●(1921) GRSA 264. un droiad goapereh dejañnus meurbet.

  • dek .1
    dek .1

    adj. num. card.

    I.

    (1) Dix.

    ●(vBr) MSvbr IV f° 69a, main B (DGVB 232a). is dec, tr. « c’est dix ».

    ●(1499) Ca 43b. dec. ●55b. Dec. g. dix.

    ●(1839) BESquil 583. aveit laquat, a bep dêc, unan d'er marhue. ●(1856) VNA 209. dix ans, tr. «dêc vlai.»

    ●(1904) DBFV 42b. deg. n. de nombre, tr. «dix.»

    ►[au plur. devant le mot «bloaz»]

    ●(1934) MAAZ 79. ur baré havrelaoded ha plahed én ou naùeu, dégeu vlé hag unañnigeu én ou unegeu ha deuzegeu.

    (2) Hon dek, o-dek =

    ●(1911) BUAZperrot 535. en em glevet a rejont o dek. ●543. Hon dek e oamp var al leac'h. (…) ha varnomp hon dek e taolas he malloz.

    (3) Dek ha tri-ugent : soixante-dix.

    ●(c.1500) Cb 57b. Dec ha triuguent. ga. septante.

    II.

    (1) Lakaat dek da ziwall unan : se tourner les pouces.

    ●(1979) VSDZ 342. (Douarnenez) «Dek da ziwall un.» Ar re gozh ouie lavarout an dra-se. Pa oac’h oc’h ober netra, vie bet lavaret deoc’h gant ar re gozh : «Petra, p’eus ket echu, da lakaat dek da ziwall un !» Quand vous ne faisiez rien, les anciens vous disaient : Comment, vous êtes encore à vous tourner les pouces !»

    (2) Kas ar c'hantoù da zek : voir kant.

  • dek .2
    dek .2

    prép. À.

    ●(1970) GSBG 320. (Groe) dek taol, tr. «à table.» ●dek an aod, tr. «à la côte.»

  • dek-kant
    dek-kant

    adj. num. card. Mille.

    ●(1857) HTB 46. dek kant gwech muioc'h. ●(1880) SAB 116. var dro dec-cant leo vor. ●(18--) SAQ I 336. Eun devez tremenet e c'harz aoteriou Jesus a dalv dek kant tremenet er bed.

    ●(1927) GERI.Ern 94. dek-kant, tr. «mille.»

  • dekachañ
    dekachañ

    v. tr. d. Écacher.

    ●(1732) GReg 313a. Écacher, applatir, presser, tr. «Decacha. pr. decachet.» ●Écacher l'or, tr. «Decacha an aour.»

  • dekacher
    dekacher

    m. –ion Écacheur.

    ●(1732) GReg 313a. Écacheur d'or, tr. «Décacher. p. décachéryen.»

  • dekagramm
    dekagramm

    m. –où Décagramme.

    ●(1914) DFBP 77b-78a. decagramme, tr. «Dekagramm.»

  • dekalitrad
    dekalitrad

    m. –où Décalitre.

    ●(1914) DFBP 78a. décalitre, tr. «Dekalitrad.»

  • dekametr
    dekametr

    m. –où Décamètre.

    ●(1914) DFBP 78a. décamètre, tr. «Dekametr.»

  • dekkantvet
    dekkantvet

    adj. num. ord. Millième.

    ●(1738) GGreg 59. 1000e, tr. «An decg cantved.»

  • dekkement
    dekkement

    adj. Dix fois plus, décuple.

    ●(1927) GERI.Ern 94. dekkement, tr. «dix fois plus.»

    ●(1931) VALL 190a. Décuple, tr. «dekkement.»

  • dekkementiñ
    dekkementiñ

    v. tr. d. Décupler.

    ●(1931) VALL 190a. Décupler, tr. «dekkementi.»

  • dekkwenneg
    dekkwenneg

    m. dekkwenneion (numismatique) Pièce de dix sous.

    ●(1985) MARE 34. gwenneien ha daou wenneien. Pemp kwenneien ive a-wechou. Ral e veze kaoud peziou a zég kwenneien.

  • deklarasion
    deklarasion

    f. Déclaration.

    ●(c.1500) Cb 65b. [disclaeryaff] g. declaration de science. b. declaration a squyent.

    ●(1656) VEaj. an declarasion ames à quement-ma.

  • deklinañ
    deklinañ

    v. tr. d. Décliner.

    ●(1499) Ca 56a. Declinaff. g. decliner.

  • dekoa
    dekoa

    adv. Assez, suffisamment, de quoi.

    ●(1982) HYZH 147/46. (Treboull) M'eus ket kontet deoc'h dekwa ? ●(1984) ECDR 21. Pa oa dekoa e rae fornad.

  • dekoai
    dekoai

    =

    ●(1909) DIHU 173/367. De lodein étrézè é icheneu dékoai.

  • dekoksion
    dekoksion

    f. Décoction.

    ●(1633) Nom 277b. Illinctus, ecligma : succement : vn decoction, lousaou beiuet (lire : beruet) en dour, sunadur. ●278a. Decoctum, decoctus : decoction : decoction.

  • dekoniñ .1
    dekoniñ .1

    v. intr. =

    ●(1910) FHAB Mae 152. ne gollomp ket amzer o tekoni. Buhan, kaser, da gar Lyon !

  • dekoniñ .2
    dekoniñ .2

    v. intr. Déconner.

  • dekorañs
    dekorañs

    f. –où

    (1) Décor.

    ●(1752) BS 31. eur sourci bras eus a decoranç an Ilisou.

    (2) Décoration, distinction.

    ●(1792) BD 737. ochol decoranso cheuans ha calitte, tr. «Tous vos ornements, votre fortune et votre qualité.»

    ●(1869) SAG 288. sin ar Groaz eo enor pe dekoranz an tal.

    ●(1905) BOBL 24 juin 40/1c. revuz a reaz an dekoransou.

  • dekoriñ
    dekoriñ

    v. tr. d.

    (1) Décorer.

    ●(1905) BOBL 09 septembre 51/3c. An iliz a oa dekoret gant garlantez ha glazur.

    (2) Décorer (qqn).

    ●(1932) ALMA 41. Ar c'hommandant Vannier, prézidant Emgleo katolik an eskopti, eo en deus dekoret anezan.

    (3) Honorer.

    ●(1576) H 11. Da tat da mam a pep enor / dre guir carantez a decory, tr. « Thy father, thy mother with every honour, through true love thou shalt dignify them. »

  • dekoupañ
    dekoupañ

    v. tr. d. Découper.

    ●(1499) Ca 56b. Decoupaff. g. decoupper.

  • dekoupet
    dekoupet

    adj. Découpé.

    ●(1633) Nom 117a. Calceus fenestratus : soulier escloté, ou chicqueté : bottes decoupet.

  • dekred
    dekred

    m. –où Décret.

    ●(1499) Ca 56b. Decret. g. idem.

    ●(1659) SCger 37a. decret, tr. «decret, p. dou.» ●(1732) GReg 252b. Decret, tr. «Decred. p. decregeou.» ●Decreter, donner un decret, tr. «ober decred.»

    ●(1960) BAHE 23/30. abalamour d'un dekred o reiñ urzh da argas eus ar vro tadoù misionerien.

  • dekrediñ
    dekrediñ

    v. tr. d. Décreter.

    ●(1659) SCger 37a. decreter, tr. «decreti.» ●(1732) GReg 252b. Decreter, donner un decret, tr. «Decredi. pr. decredet.» ●(Van[netois] decreteiñ.) Treg[or] decrediñ. decredtiñ. ppr. et.» ●256b. Definer, déterminer, ordonner, tr. «decredi. pr. decredet.»

    ●(1914) DFBP 81a. decréter, tr. «Dekredi.»

  • dekretalenn
    dekretalenn

    f. –où Décretale.

    ●(1499) Ca 56b. Decretalenn. g. decretale.

    ●(c.1718) CHal.ms i. decretales, tr. «decretaleu er papet.» ●(1732) GReg 252b. Decretale, les Décretales, second volume du Droit canonique, tr. «Decretalenn. an decretalennou.»

    ●(1914) DFBP 81a. décrétale, tr. «Dekretalen.»

  • dekretist
    dekretist

    m. –ed Décretiste.

    ●(1499) Ca 56b. Decretist. g. decretiste.

  • dekrial
    dekrial

    v. Décréditer.

    ●(1659) SCger 37a. decrediter, tr. «decrial.»

  • dekriañs
    dekriañs

    f. Décri, discrédit, diconsidération.

    ●(1787) BI 135. unn decriance méhuss ar inour cair Mari. ●256. enn decriance ë vou groeit à nehai.

    ●(1839) BEScrom 208. ...en doé souffret eit-omb décriance en dud... ●(1857) LVH 144. ré a zécriance hag a hoal-gonzereah. ●(1857) GUG 40. dré zecrianç.

  • deksilabenn
    deksilabenn

    f. –où Décasyllabe.

    ●(1914) DFBP 78a. décasyllabe, tr. «Deksillaben.»

  • dektroadeg
    dektroadeg

    m. –ed Décapode.

    ●(1931) VALL 185b. Décapode, tr. «dektroadeg m. pl. ed et –deien.»

  • dektueg
    dektueg

    m (géométrie) Décaèdre

    ●(1931) VALL 185b. Décaèdre, tr. «dektueg m. pl. ou.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...